Các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) sáng 13/7 thực thi lệnh bắt một người nhập cư đã có lệnh trục xuất tại thành phố ven biển Biddeford, bang Maine, thì phát hiện một chiếc xe rời khỏi khu vực, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết. Họ yêu cầu tài xế dừng lại, nhưng người này tìm cách bỏ chạy. DHS nói một đặc vụ ICE đã nổ súng vì “lo ngại an toàn công cộng”.
Hình ảnh được người dân quay tại hiện trường cho thấy sau khi nổ súng, các đặc vụ ICE lôi tài xế ra ngoài, rồi tiến hành hồi sức cấp cứu tại chỗ. Tuy nhiên, người này được xác định đã tử vong do trúng đạn.
Tài xế là Johan Sebastián Durán Guerrero, 26 tuổi, người nhập cư từ Colombia. Thực tế, anh này không phải là mục tiêu của lệnh bắt.
Nhân chứng Daniel Boucher, 71 tuổi, đang ở trong căn hộ của mình vào sáng sớm ngày 13/7 khi nghe thấy tiếng súng. Ban đầu ông tưởng đó là tiếng pháo hoa. Ông thò đầu ra cửa trước và bàng hoàng chứng kiến những giây phút cuối đời của Guerrero.
“Tôi đã cố gắng dừng lại!” là lời cuối của Guerrero mà ông Boucher nghe thấy. Mặt Guerrero đỏ hằn lên. Chỉ trong vài giây, Guerrero dường như ngừng thở. Bụng anh bất động, chân không nhúc nhích, Boucher nói.
“Tôi run rẩy và khóc”, ông nói. “Thật bi thảm, đau lòng”.
Vài ngày sau sự việc, khu vực Biddeford vẫn căng thẳng khi người dân và các quan chức Maine tiếp tục chỉ trích cũng như kêu gọi cơ quan liên bang cung cấp thêm thông tin về việc ICE sử dụng vũ lực khi bắt người nhập cư.
Ngày 15/7, những người biểu tình hướng sự giận dữ của họ vào Thống đốc Janet Mills, dù bà đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ về việc giải tán ICE nếu cơ quan này không thay đổi cách thức làm việc.
Một nhóm người biểu tình thậm chí còn la hét và xua đuổi bà Mills khỏi khu vực tưởng niệm tại hiện trường vụ nổ súng, cáo buộc bà và các lãnh đạo khác đã không bảo vệ được người dân.
Guerrero đã di cư từ Colombia khoảng ba năm trước, được phép làm việc hợp pháp tại Mỹ và thường xuyên trình diện trước cơ quan nhập cư, gia đình và bạn bè anh cho biết. Chàng trai 26 tuổi này mơ ước về một tương lai thịnh vượng. Anh có gia đình và một cô con gái 3 tuổi.
Người phát ngôn của Bộ An ninh Nội địa cho biết Guerrero đã nhập cảnh trái phép vào Mỹ, và lưu ý rằng giấy phép lao động “không mang lại tư cách pháp lý”.
Cái chết của Guerrero đánh dấu lần thứ hai trong một tuần các đặc vụ ICE nổ súng bắn chết người nhập cư khi dừng xe kiểm tra giao thông.
Đây là vụ nổ súng thứ 27 có dùng đạn tử thương do các đặc vụ di trú liên bang tiến hành kể từ tháng 3/2025, theo dữ liệu do Gun Violence Data Hub, một nền tảng dữ liệu về bạo lực súng đạn Mỹ, thu thập.
Hôm 14/7, Angie Carolina, chị gái của Guerrero, cho biết em trai mình là một “người đàn ông trẻ có trách nhiệm” và cô hy vọng công lý sẽ được thực thi.
Cuối ngày 14/7, hai thượng nghị sĩ từ Maine đã viết thư cho quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche yêu cầu hợp tác với các nhà điều tra địa phương trong vụ nổ súng, gọi các tình tiết xung quanh sự việc ở Biddeford là “vấn đề đáng quan tâm ở cấp địa phương và quốc gia”.
Nhưng những người biểu tình nói rằng “mọi thứ đã quá muộn, một người cha đã qua đời”.
“Lại là một xác người nữa”, một người đàn ông nói. “Đừng quay lại đây nếu chưa có kết quả!”.
Boucher cho biết ông không thể nào xóa hình ảnh khuôn mặt của Guerrero, những lời cuối của anh, hay tiếng khóc của vợ anh khỏi tâm trí. Thi thể anh nằm đó, không được che đậy, hàng giờ liền. Các đặc vụ dường như không hề biểu lộ cảm xúc, Boucher nhớ lại.
“Tôi đã thấy những gì họ làm, và họ nói dối”, ông nói. “Tôi đã có mặt ở đó”.
“Bi kịch này sẽ luôn ở trong tâm trí tôi,” ông nói thêm. “Anh ấy chỉ là một chàng trai trẻ đang cố gắng hết sức vì gia đình mình”.
Trong tuyên bố chung ngày 23/6, Iran và Oman "nhấn mạnh chủ quyền với vùng lãnh hải của mình". Hai bên đồng ý duy trì đối thoại về vấn đề thông qua một nhóm công tác chung giữa hai Bộ Ngoại giao. Nhóm này hướng tới đạt được "thỏa thuận về việc quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, các dịch vụ sẽ được cung cấp liên quan đến vấn đề này, cũng như chi phí đi kèm phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế".
Phần hẹp nhất và quan trọng nhất của eo biển Hormuz đều nằm trong lãnh hải của Iran và Oman. Tuy nhiên, vì Hormuz kết nối hai vùng biển quốc tế lớn là vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nó được xếp vào loại "eo biển dùng cho hàng hải quốc tế".
Tuyên bố được đưa ra sau khi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi gặp Quốc vương Oman Haitham bin Tariq cùng Ngoại trưởng Badr Albusaidi ở thủ đô Muscat.
"Hai bên có những cuộc thảo luận mang tính xây dựng về bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ gần đây, đặc biệt là điều khoản về eo biển Hormuz", Ngoại trưởng Albusaidi cho biết. "Chúng tôi tái khẳng định cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và đảm bảo lưu thông an toàn, không phí quá cảnh".
Tehran đã nhiều lần tuyên bố kế hoạch thu "phí dịch vụ hàng hải" đối với các tàu qua eo biển, thay vì thu phí quá cảnh - kế hoạch bị Mỹ phản đối kịch liệt. Ông Ghalibaf cho biết Iran sẽ miễn phí 60 ngày theo quy định trong bản ghi nhớ đã ký với Mỹ.
Bản ghi nhớ nói rằng Iran và Oman, hai nước giáp eo biển Hormuz, sẽ thảo luận về việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai cùng với các quốc gia vùng Vịnh khác.
Eo biển Hormuz là nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng của thế giới đi qua. Tuyến đường thủy trọng yếu này bị đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2.
Iran dỡ phong tỏa Hormuz theo bản ghi nhớ chung ký với Mỹ ngày 17/6. Trước khi văn bản này được ký, các quan chức Mỹ chỉ trích Oman gay gắt sau khi có thông tin nước này lên kế hoạch thu phí chung với Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/5 dọa "thổi bay" đồng minh Oman nếu họ hợp tác với Iran kiểm soát eo biển. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo Mỹ sẽ trừng phạt Oman nếu nước này tham gia thiết lập cơ chế thu phí quá cảnh.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Trong nghi lễ Thứ Năm Tuần Thánh truyền thống hôm 2/4, Giáo hoàng Leo XIV đổ nước từ một chiếc bình vàng lên chân các linh mục, dùng khăn trắng lau khô và đặt nụ hôn lên bàn chân của họ.
"Qua hành động này, Chúa Jesus không chỉ gột rửa những quan niệm sai lầm, mù quáng về Thiên Chúa mà còn làm trong sáng lại bản chất đích thực của con người", Giáo hoàng Leo XIV phát biểu tại Tổng lãnh thánh đường St. John Lateran, nhà thờ chính tòa của ông tại Rome.
Giáo hoàng Leo XIV, người luôn quyết liệt phản đối chiến tranh, chia sẻ: "Chúng ta thường lầm tưởng rằng quyền lực nghĩa là thống trị, chiến thắng là phải tiêu diệt kẻ khác và vĩ đại là khi khiến người đời sợ hãi. Nhưng Chúa Jesus đã cho chúng ta thấy một tấm gương hoàn toàn ngược lại: đó là sự hy sinh, phụng sự và yêu thương".
Trong số 12 linh mục được Giáo hoàng Leo XIV rửa chân, có 11 người vừa được ông phong chức năm ngoái, cùng với Linh mục Renzo Chiesa, giám đốc đại chủng viện chính của Giáo phận Rome.
Nghi lễ rửa chân vào Thứ Năm Tuần Thánh là dấu ấn của mỗi Tuần Thánh, gợi nhớ lại việc Chúa Jesus đã rửa chân cho 12 tông đồ trong bữa Tiệc Ly trước khi bị đóng đinh.
Giáo hoàng Leo XIV đã khôi phục tập tục mà người tiền nhiệm, cố Giáo hoàng Francis, thay đổi từ năm 2013. Trong Thứ Năm Tuần Thánh đầu tiên trên cương vị Giáo hoàng, thay vì rửa chân cho các linh mục, cố Giáo hoàng Francis đã đưa vào danh sách 12 người gồm cả phụ nữ và những người thuộc đức tin khác.
Theo truyền thống, nghi lễ này vốn chỉ thực hiện với nam giới Công giáo tại Vương cung Thánh đường ở Rome. Cố Giáo hoàng Francis còn từng tổ chức nghi lễ này tại nhà tù, trại cải tạo thanh thiếu niên và các trung tâm dành cho người xin tị nạn.
Quyết định của Giáo hoàng Leo XIV vừa nhấn mạnh tính truyền thống, vừa khích lệ giáo sĩ và bày tỏ lòng trân trọng với công việc phụng sự của họ.
"Hãy để họ cảm thấy rằng họ không chỉ là những viên chức hay những người hùng cô độc, mà là những người con yêu dấu, những môn đệ khiêm nhường và quý giá, những mục tử được nâng đỡ bởi lời cầu nguyện của dân Chúa", Giáo hoàng Leo XIV nói trong ý chỉ cầu nguyện được Vatican công bố tuần này.
Ông cầu xin Thiên Chúa dạy cho các tín hữu biết quan tâm đến các linh mục của mình, "biết lắng nghe mà không phán xét, biết tạ ơn mà không đòi hỏi sự hoàn hảo" và luôn đồng hành cùng họ bằng lời cầu nguyện.
