Sự việc đáng tiếc xảy ra với Tiểu Minh, ở Phúc Châu, Phúc Kiến, Trung Quốc.
Cậu nam sinh vừa tròn 17 tuổi, thường xuyên giúp đỡ bố mẹ việc đồng áng và chăm sóc sân vườn. Chỉ vì một vết rò rỉ nhỏ từ chiếc bình xịt thuốc trừ sâu cũ, thứ nước bên trong đã bắn ra và thấm vào người cậu.
Không ngờ rằng vệt nước tưởng chừng chẳng nguy hại thấm trên vải quần lại khiến cậu phải nhập viện cấp cứu chỉ sau vài giờ ngắn ngủi. Giống như Tiểu Minh, hầu hết mọi người cho rằng thuốc trừ sâu chỉ nguy hiểm khi nuốt phải hay bắn vào mắt, miệng, vết thương hở… Còn trên da, cùng lắm chỉ mẩn ngứa.
Thời điểm mới bị bắn thuốc trừ sâu lên người, Tiểu Minh chỉ thấy chân hơi ẩm ướt kèm cảm giác châm chích nhẹ nên không rửa đi mà tiếp tục phun thuốc. Phun xong, cậu thay đồ thì thấy làn da đỏ ửng. Thế nhưng, cậu chủ quan cho rằng mình bị dị ứng thời tiết hoặc do va quẹt vào cỏ dại khi làm vườn mà không nghĩ do tiếp xúc với thuốc trừ sâu.
Sau đó Tiểu Minh tắm nước ấm cho sạch rồi uống một viên thuốc dị ứng ở nhà rồi đi ngủ. Thế nhưng, chỉ vài giờ sau, mông và đùi của Tiểu Minh bắt đầu bỏng rát dữ dội như bị tạt axit. Da sưng tấy, nổi mụn nước rồi vỡ ra chảy dịch vàng đầy đau đớn.
Ngay khi được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu, kết quả xét nghiệm máu lập tức đặt hệ thống y tế vào tình trạng báo động đỏ.
Chỉ số viêm trong cơ thể Tiểu Minh tăng vọt, đặc biệt là nồng độ cholinesterase (ChE), là một loại enzyme duy trì hoạt động thần kinh đã tụt xuống còn 702 đơn vị, trong khi người bình thường là hàng nghìn đơn vị.
Tiểu Minh lập tức được chuyển thẳng vào Khoa Chăm sóc đặc biệt (ICU) của Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Phúc Kiến (Trung Quốc) trong tình trạng nguy kịch. Hệ thần kinh của cậu bé 17 tuổi có nguy cơ suy sụp hoàn toàn bất cứ lúc nào do ngộ độc thuốc trừ sâu cực nặng.
Bác sĩ Lâm Tiêu (Lin Xiao), Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa số 1 trực thuộc Đại học Y khoa Phúc Kiến đã giải thích sự nguy hiểm của nhóm thuốc trừ sâu hữu cơ photpho (như dichlorvos mà Tiểu Minh sử dụng):
Khả năng thẩm thấu xuyên da: Màng tế bào da của con người được cấu tạo từ các lớp lipid (chất béo). Trong khi đó, thuốc trừ sâu hữu cơ photpho lại có đặc tính hòa tan lipid cực mạnh. Khi bám vào da, chất độc này không cần đi qua đường miệng mà tự động thấm xuyên qua lỗ chân lông, đi thẳng vào mạch máu.
Ngộ độc thuốc trừ sâu qua da không phát tác ngay lập tức. Ở giai đoạn đầu, nạn nhân không có triệu chứng trong khi enzyme thần kinh đang bị tiêu diệt âm thầm. Đến khi chất độc bùng phát gây liệt cơ hô hấp hoặc ngừng tim đột ngột thì cơ hội cứu sống gần như bằng không.
Chưa kể, dung dịch thuốc trừ sâu đậm đặc có tính ăn mòn cực cao. Khi tiếp xúc trực tiếp, chúng nhanh chóng hủy hoại lớp biểu bì, tạo ra các vết loét hở. Lúc này, bức tường phòng ngự cuối cùng của da bị sụp đổ hoàn toàn, tạo điều kiện cho hóa chất độc hại tràn vào máu nhanh chóng.
Sau nhiều ngày đêm lọc máu liên tục, truyền thuốc giải độc đặc hiệu và điều trị vết bỏng sâu tại phòng ICU, tiểu Minh mới may mắn giữ lại được mạng sống. Tuy nhiên, hiện tại cậu vẫn cần theo sõi sát sao và được cảnh báo bệnh tình có thể trở nặng bất cứ lúc nào.
Theo các bác sĩ, nếu gặp trường hợp hóa chất thuốc trừ sâu bám dính vào vào da và mắt, cần phải rửa ngay mắt bằng một lượng nước sạch nhiều trong thời gian 5 phút. Cởi ngay quần áo thấm ướt hóa chất đang mặc trên người và chuyển ngay nạn nhân ra khỏi nơi bị nhiễm độc. Cần tắm cho nạn nhân bằng cách dội nước sạch và xà phòng trong vòng 10 phút. Nếu không có sẵn nguồn nước tại chỗ, cần lau da bằng quần áo và giấy lau để làm sạch hóa chất thuốc trừ sâu bám dính.
Lưu ý, không dùng nước nóng để rửa. Nước nóng sẽ kích thích giãn nở lỗ chân lông và làm giãn các mạch máu dưới da, vô tình khiến chất độc từ thuốc trừ sâu thấm vào cơ thể nhanh hơn. Bạn chỉ nên dùng nước lạnh hoặc nước ấm nhẹ.
Đừng đợi đến khi cơ thể có triệu chứng ngộ độc thuốc trừ sâu mới đi khám. Khi di chuyển đến cơ sở y tế, hãy nhớ mang theo vỏ chai hoặc chụp lại nhãn mác để các bác sĩ xác định chính xác hoạt chất và đưa ra phác đồ giải độc đích kịp thời.
Bên cạnh đó, để phòng ngừa nhiễm độc thuốc trừ sâu trong quá trình lao động có tiếp xúc với hóa chất độc hại thì người đi phun hoặc tẩm hóa chất phải đội mũ, mang khẩu trang, đi ủng, mang găng tay và mặc quần áo bảo hộ lao động. Thời gian lao động được rút ngắn từ 1 – 2 giờ để tắm, giặt quần áo và rửa, bảo quản dụng cụ.
Không ăn uống, hút thuốc lá khi đang làm việc có tiếp xúc với thuốc trừ sâu. Khi phun hay tẩm hóa chất, gia đình phải dọn dẹp, che chắn các dụng cụ nấu nướng, đựng thức ăn.
Khi phun hóa chất ở trong nhà, tất cà mọi người phải ra ngoài, sau từ 10 – 15 phút mới được vào nhà. Một số loại hóa chất thuốc trừ sâu hiện nay sử dụng để phun vào tường vách nếu sau khi phun người để lưng trần dựa vào thì sẽ bị nóng rát nên cẩn thận không được tiếp xúc với về mặt phun. Khi bị bám dính hóa chất vào tay, chân. mặt… cẩn rửa ngay bằng xà phòng và nước sạch.
Trong hôn lễ hôm 20/3, trước sự chứng kiến của hai gia đình, anh nhắc lại lời hứa từ 5 năm trước sẽ luôn chăm sóc và ở bên cô.
Cả hôn trường lặng đi. Nhiều người biết để đi đến đám cưới này, Khánh Trình, 27 tuổi, và Xuân Thủy, 26 tuổi, đã vượt qua 5 năm sóng gió bởi căn bệnh hiếm của cô.
Họ quen nhau năm 2021 khi cùng làm việc tại một nhà hàng Nhật Bản ở TP HCM. Trình quê Đồng Nai, làm giám sát, còn Thủy là sinh viên, làm trưởng ca bán thời gian.
Ấn tượng của Trình với cô gái đến từ một lần anh lạc đường khi đi dự tiệc của công ty. Anh hỏi đường trong nhóm chat nhưng không ai phản hồi, Thủy là người duy nhất nhắn tin hướng dẫn anh từng đoạn. Dù chưa gặp, cách nói chuyện rõ ràng và sự nhiệt tình khiến anh chú ý.
Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, mâu thuẫn xuất hiện. Một lần xử lý sự cố tại quầy bar, Trình trách móc khiến Thủy tổn thương. Dù chàng trai đã xin lỗi sau đó, Thủy vẫn "chiến tranh lạnh" suốt 6 tháng.
Sau dịch Covid-19, khoảng cách giữa họ dần được gỡ bỏ khi hai người nối lại liên lạc. Cùng thời điểm, Thủy trải qua biến cố khi bà ngoại qua đời. Mất mát khiến cô trầm cảm nhẹ.
Trình bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong cuộc sống của Thủy. Anh nhắn tin hỏi thăm, rủ cô đi ăn, mang trà sữa đến tận nơi để động viên. Sau hai tháng, Trình bày tỏ tình cảm. Anh nói rằng ai cũng có lúc sai, nhưng nếu có người ở bên đủ lâu, họ có thể cùng nhau sửa lại và đi tiếp. "Câu nói là lời tỏ tình, và cũng là lời hứa", Trình kể.
Giữa năm 2022, Thủy bắt đầu thấy cơ thể có dấu hiệu lạ. Khi nhìn vào điện thoại hay bảng menu, hình ảnh bị tách đôi. Cô chóng mặt, bước đi chệch hướng, nhiều lần phải bám tường để giữ thăng bằng. Ban đầu, Thủy nghĩ chỉ là mệt vì làm việc quá sức nên vẫn cố chịu đựng cho đến khi không thể đứng vững.
Sau khi đi khám, bác sĩ kết luận cô mắc hội chứng OMAS (Opsoclonus Myoclonus Ataxia Syndrome), một chứng rối loạn thần kinh hiếm ở người trưởng thành, gây rung giật nhãn cầu liên tục, mất kiểm soát thăng bằng và suy giảm vận động.
Thủy được điều trị bằng corticoid liều cao. Cơ thể cô tích nước nhanh, tăng khoảng 10 kg. Một buổi chiều trở về sau đợt điều trị, cô đứng trước gương rất lâu. Nhìn gương mặt, tay chân sưng phù, Thủy đề nghị chia tay. "Tôi không muốn người đồng hành với mình phải khổ, để anh tìm người khác khỏe mạnh hơn", Thủy nói.
Nhưng Trình từ chối. Hàng ngày sau giờ làm, anh ghé nhà dìu cô tập đi. Khi việc điều trị kéo dài, anh xin nghỉ việc vào bệnh viện cùng bạn gái. Anh đi theo cô từng buổi truyền thuốc, ghi lại giờ giấc, mang vớ, nhắc cô ăn đúng bữa. Những đêm ở lại phòng bệnh, anh ngủ trên ghế gấp cạnh giường, sáng sớm lại ra ngoài mua đồ ăn rồi quay về trước khi Thủy tỉnh giấc. "Tôi chỉ muốn ở cạnh cô ấy nhiều nhất có thể", Trình nói.
Nhưng bốn tháng sau, bệnh của cô tái phát nặng hơn. Quá trình điều trị hơn một năm sau đó chỉ giúp cô phục hồi khoảng 70% chức năng vận động.
Thủy rơi vào trầm cảm. Có những ngày cô bật khóc không lý do, những đêm mất ngủ kéo dài. Khi cảm giác bất lực tăng lên, Thủy một lần nữa đề nghị chia tay.
Trình vẫn nói không. Sáng hôm sau anh mang về bốn chú chó con. Kể từ hôm đó, Thủy bận rộn với việc chăm sóc đàn chó, cho ăn, nấu nướng, chải lông và chơi đùa cùng chúng. Cô bắt đầu nhận vài công việc online để khuây khỏa, không bị kéo vào nỗi buồn bệnh tật.
Họ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất cũng là lúc Trình nhận ra mình không thể thiếu Thủy. Tháng 8/2025, chàng trai cầu hôn ở Mũi Điện, Phú Yên.
Hôn nhân của họ nhận được sự chúc phúc từ hai bên gia đình. Chị Thu Hiền, 33 tuổi, chị ruột của Trình, cho biết trước đó Trình thường đưa Thủy về nhà chơi. Khi mẹ Trình bệnh, anh phải về chăm sóc. Thủy cũng theo để phụ giúp. Chính khoảng thời gian đó giúp gia đình dần gắn bó và thương mến cô gái này. Sau này khi biết Thủy bệnh, gia đình cũng luôn động viên em.
"Tôi thấy em trai mình thay đổi, trưởng thành, biết lo cho gia đình hơn", chị Hiền nói.
Trình nói suốt 5 năm qua anh chưa từng thấy khó khăn khi ở cạnh Thủy. Dù sức khỏe thay đổi, cô vẫn giữ nguyên sự chân thành và ấm áp như ngày đầu. "Tình yêu không phải phép tính thiệt hơn mà nằm ở sự đồng điệu về tâm hồn", anh nói.
Ngày 15/7, Trung tâm Y tế Diễn Châu (Nghệ An) cho biết, trên địa bàn vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong nghi do bệnh dại sau khi bị chó cắn nhưng không tiêm vắc-xin phòng bệnh.
Nạn nhân là anh N.V.H. (SN 1981, trú xã Quảng Châu, Nghệ An).
Theo ngành y tế, trong thời gian làm việc tại Lào, anh H. mua một con chó về làm thịt và không may bị chó cắn. Sau tai nạn, anh không đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại.
Khoảng ba tháng sau, anh H. xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại. Dù được đưa đến cơ sở y tế điều trị, bệnh nhân đã không qua khỏi.
Đây là trường hợp tử vong nghi do bệnh dại thứ hai được ghi nhận tại Nghệ An trong thời gian ngắn. Trước đó, đầu tháng 6/2026, ông N.V.V (SN 1957, trú xã Bạch Hà, Nghệ An) cũng tử vong nghi do bệnh dại sau khoảng 5 tháng bị chó nhà cắn.
Theo điều tra của ngành y tế, sau khi bị chó cắn, ông V. không tiêm vắc-xin phòng dại mà tự điều trị bằng thuốc nam. Chỉ khoảng 5 ngày sau khi cắn người, con chó đã chết. Đến khi xuất hiện các biểu hiện như sợ nước, sợ gió, nôn và kích thích, bệnh nhân được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Sau khi ghi nhận các trường hợp trên, ngành y tế đã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh dại.
Theo khuyến cáo của ngành y tế, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với vết thương hở hoặc niêm mạc. Một khi bệnh dại đã lên cơn, hầu như không còn khả năng cứu chữa.
Để phòng bệnh, ngay sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, người dân cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung dịch i-ốt và đến cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại nếu cần.
Ngành y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự điều trị bằng thuốc nam, không đắp lá lên vết thương và không chờ theo dõi con vật hoặc đợi xuất hiện triệu chứng mới đi tiêm phòng. Đồng thời, cần tiêm phòng dại định kỳ cho chó, mèo nhằm bảo vệ sức khỏe của gia đình và cộng đồng.
Bà Wu Sau-jing, 71 tuổi, ra đường từ 2h sáng mỗi ngày để nhặt bìa carton do các doanh nghiệp vứt bỏ. Sau khi phân loại, bà mang số phế liệu này đến bán cho một cơ sở tái chế và kết thúc công việc lúc 11h. "Tôi coi công việc mưu sinh này như một sở thích cá nhân", bà Wu nói.
Người phụ nữ này đã duy trì việc nhặt phế liệu trên cùng một con phố mỗi đêm suốt ba thập kỷ và cho biết sẽ tiếp tục làm tới khi sức khỏe không cho phép.
Tại Hong Kong, những người cao tuổi mưu sinh bằng nghề thu gom giấy vụn được gọi là "cardboard grannies" (những cụ bà carton). Nhiều người theo nghề đã hơn 70 tuổi. Hàng ngày, họ phải vượt qua nhiều con dốc và khu phố chật hẹp bất chấp thời tiết khắc nghiệt để thu gom hàng chục kg giấy vụn đổi lấy số tiền khoảng 12 USD, đủ cho hai bữa ăn.
Tổ chức từ thiện Oxfam Hong Kong ước tính 580.000 người cao tuổi sống trong cảnh nghèo đói. Hàng tháng họ được Chính phủ cấp một khoản trợ cấp nhỏ nhưng vẫn phải tìm việc làm thêm nhằm trang trải chi phí sinh hoạt tại siêu đô thị đắt đỏ này.
Cụ bà họ Lai, ngoài 70 tuổi, cho biết thu nhập đã giảm một nửa trong năm qua do các công ty tái chế hạ mức thu mua từ 0,6 HKD xuống 0,3 HKD. Đôi khi, bà mất trắng sức lao động do người đi đường vứt bỏ số hàng hóa thu gom, hoặc bị cán bộ đô thị tịch thu do nhầm tưởng đống bìa gây cản trở giao thông.
Cụ bà Chan Ngai-kan, 95 tuổi, cho biết mấy tháng qua đã mất thu nhập do điểm tái chế quen thuộc ngừng thu mua. "Tôi không còn gì để trang trải cuộc sống", bà nói.
Nam giới lớn tuổi cũng tham gia công việc này. Ông Cheung, 80 tuổi, không có lịch trình cố định. Sau khi gom đủ số lượng bìa trên đường, ông đẩy xe suốt 30 phút qua các con dốc đến trung tâm tái chế.
Dù thải lượng rác lớn, Hong Kong chỉ tái chế khoảng 30-40%. Những người thu gom phế liệu tuổi xế chiều đang giữ vai trò là một mắt xích trong chu trình tái chế này.
