Sau những tháng cuối năm tất bật với hàng loạt công trình, nhiều thợ lau kính nhà cao tầng lại quay về làm phụ hồ, bốc vác hay ai thuê gì làm nấy để mưu sinh.
Thu nhập có thể lên đến hơn một triệu đồng mỗi ngày, nhưng công việc chỉ thật sự “vào mùa” vài tháng trong năm, còn phía sau đó vẫn là những nỗi lo cơm áo và những lần đối mặt với rủi ro giữa không trung.
Để gặp được anh Nguyễn Hữu Đạt (28 tuổi, quê Gia Lai), chúng tôi phải hẹn đi hẹn lại gần hai tuần. Anh cười, thời điểm này rất ít khi có mặt ở TP.HCM vì công việc lau kính “bữa đực bữa cái”.
“Dịp Giáng sinh, cận tết thì mới nhiều việc. Còn bây giờ ai thuê gì thì tui làm đó, chủ yếu đi phụ hồ để có tiền trang trải sinh hoạt, phụ mẹ chữa bệnh tiểu đường”, anh nói.
Cơ duyên đến với nghề lau kính của Đạt cũng bắt đầu từ biến cố. Sau dịch Covid-19, mất việc làm, anh theo một người bạn đi phụ mang vác dụng cụ, lắp giàn giáo cho các đội lau kính nhà cao tầng. Ban đầu chỉ nghĩ làm tạm, nhưng càng theo nghề, càng học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước, anh dần trở thành thợ chính. “Đi theo hoài rồi làm chính lúc nào không hay”, Đạt cười.
Dù là người trẻ nhất trong nhóm, Đạt cho biết nhờ lăn lộn từ sớm nên quen biết nhiều đội thợ. Thỉnh thoảng có công trình, anh lại đứng ra nhận việc rồi gọi anh em cùng làm.
Theo Đạt, nghề lau kính không đòi hỏi bằng cấp, nhưng để bám trụ được lại không hề dễ. “Quan trọng nhất là thần kinh phải vững và không sợ độ cao. Nếu đứng trên cao mà chân tay run thì không làm nổi”, Đạt chia sẻ.
Những người mới vào nghề thường chỉ được phân công lau ở các tòa nhà thấp tầng hoặc những vị trí dễ tiếp cận. Khi quen việc mới từng bước nâng độ khó. Có gần 5 năm kinh nghiệm nhưng Đạt cũng tự nhận mình chỉ nhận lau những công trình dưới 10 tầng. “Lên cao hơn nhìn xuống là tui bị choáng. Mình tự biết sức mình tới đâu thì làm tới đó”.
Theo anh, đã có không ít trường hợp vừa đu dây xuống đã run rẩy, buộc phải dừng công việc ngay để đảm bảo an toàn. “Đây là nghề đặc biệt, không phải cứ được hướng dẫn là làm được”, Đạt nói.
Trước mỗi công trình, người thợ đều phải kiểm tra kỹ toàn bộ dây thừng, khóa an toàn, ghế đu, dụng cụ bảo hộ và chuẩn bị đầy đủ thiết bị lau rửa. Khu vực thi công cũng được đặt biển cảnh báo để hạn chế rủi ro cho người bên dưới.
Sau khi hoàn tất các bước chuẩn bị, người thợ mới bắt đầu đu dây xuống, làm sạch từng khung kính, từng góc cạnh rồi mới đến mặt kính chính.
Theo Nguyễn Hữu Đạt, nhìn từ dưới đất, công việc tưởng như đơn giản, nhưng khi treo mình giữa không trung, chỉ một cơn gió mạnh cũng có thể khiến người thợ mất thăng bằng. “Nhiều lúc đang làm, gió thổi qua là người rung lắc theo dây, cảm giác choáng váng”, Đạt nói.
Cùng nghề với Đạt, anh Lê Văn Huỳnh (37 tuổi, quê Quảng Ngãi) cho biết những tháng cuối năm luôn là khoảng thời gian bận rộn nhất. “Cả năm tụi tui chỉ mong tới dịp tết”.
Theo anh, thời điểm tết, nhiều cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, chung cư đều đồng loạt vệ sinh mặt ngoài để chuẩn bị đón năm mới nên thợ lau kính gần như không có ngày nghỉ. Có lúc làm không hết việc, nhưng đổi lại là áp lực lớn hơn.
Có những nhóm thợ được doanh nghiệp trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ, song cũng có nơi dụng cụ còn khá sơ sài, chỉ có đai an toàn, thiếu mũ bảo hiểm hoặc giày chuyên dụng.
Trong quá trình làm việc, để tạo điểm tựa giữa mặt kính, người thợ còn phải sử dụng dụng cụ hít kính để giữ thăng bằng.
“Có hôm trời đẹp thì làm rất thuận lợi. Nhưng gặp gió lớn là cực kỳ nguy hiểm”, anh Huỳnh nói và kể về thời điểm lần lau kính cho một tòa nhà 30 tầng. “Hôm đó gió mạnh quá, tui bị thổi bạt ngang gần chục mét. Đến giờ nghĩ lại vẫn còn sợ”.
Theo anh, những công trình có mặt kính phẳng sẽ dễ thi công hơn. Ngược lại, các tòa nhà có nhiều gờ, hốc hoặc thiết kế phức tạp sẽ khiến người thợ mất nhiều thời gian và công sức hơn.
Nếu ký hợp đồng với công ty vệ sinh công nghiệp, người lao động thường phải làm trên 26 ngày công mỗi tháng. Còn với những người làm tự do như Đạt hay Huỳnh, thu nhập phụ thuộc hoàn toàn vào số công trình nhận được.
Có việc thì thu nhập khá, hết việc lại quay về với đủ nghề lao động phổ thông để trang trải cuộc sống. “Mỗi ngày tui cũng làm 8 tiếng như bao nghề khác, nhưng nghề của tụi tui cực và nguy hiểm hơn nhiều”, anh Huỳnh chia sẻ.
Đưa mắt nhìn về phía những tòa nhà cao tầng giữa trung tâm TP.HCM, người đàn ông quê Quảng Ngãi trầm ngâm: “Nghề nào cũng có cái vất vả của nó. Chỉ mong có một công việc ổn định để yên tâm làm lâu dài”.
Còn với Đạt, động lực lớn nhất để tiếp tục bám nghề là gia đình. Những đồng tiền kiếm được từ những lần đu mình giữa không trung không chỉ giúp anh trang trải cuộc sống mà còn phụ mẹ điều trị bệnh. “Miễn còn sức khỏe thì còn làm”, Đạt nói.
Giữa thành phố với ngày càng nhiều cao ốc kính mọc lên, những người thợ lau kính nhà cao tầng như Đạt hay Huỳnh vẫn lặng lẽ dịch chuyển từ công trình này sang công trình khác.
Họ chấp nhận những tháng cao điểm tất bật, những tháng thấp điểm bấp bênh và cả những hiểm nguy luôn rình rập, chỉ để đổi lấy một cuộc sống đủ đầy hơn cho gia đình mình.
Ngày 16-5, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đơn vị đang phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam, các đơn vị liên quan nghiên cứu, sử dụng các biện pháp kỹ thuật trong tổ chức hạ tầng để đáp ứng thực tiễn về tình hình giao thông hiện nay.
Theo đó, nhà chức trách sẽ nghiên cứu, bố trí tổ chức giao thông linh hoạt phân làn đường theo giờ cao điểm.
Cụ thể, vào giờ cao điểm buổi sáng, lực lượng chức năng sẽ mở nhiều làn đường cho xe từ ngoại ô vào trung tâm và ngược lại vào giờ tan tầm buổi chiều.
Đáng chú ý, Cục Cảnh sát giao thông đang nghiên cứu cách tổ chức giao thông tại tuyến Nguyễn Chí Thanh và Lê Văn Lương (Hà Nội) bằng cách xén dải phân cách giữa.
Từ đó tối ưu hóa việc phân làn ưu tiên chuyển đổi dòng xe, phụ thuộc vào lưu lượng theo thời gian thực. Biện pháp này được đánh giá là tương tự như tuyến đường Cộng Hòa (TP.HCM) đã tổ chức từ ngày 15-5.
Ngoài ra, việc trồng cây xanh tại dải phân cách giữa đường và ven đường cũng được nghiên cứu lại để đảm bảo an toàn giao thông. Việc này để tránh tình trạng cây trồng tại dải phân cách giữa đường che khuất tầm nhìn, gây nguy hiểm cho người lái xe hoặc cây trồng ven đường gãy, đổ gây cản trở giao thông.
Một giải pháp khác được nêu là chuẩn hóa tổ chức giao thông tại các nút giao gồm: điều khiển chu kỳ đèn tín hiệu giao thông đáp ứng lưu lượng phương tiện lưu thông theo thời gian thực; bố trí khu vực làn chờ đèn tín hiệu giao thông cho xe mô tô, xe gắn máy; biển báo hiệu, vạch kẻ đường…
Cục Cảnh sát giao thông cũng khẳng định việc sử dụng các biện pháp kinh tế - kỹ thuật trong tổ chức hạ tầng giao thông để khắc phục, hạn chế ùn tắc, sẽ thay cho việc cấm, hạn chế phương tiện.
Sáng 27.5, ông Phạm Xuân Quang, Chủ tịch UBND xã Măng Ri (Quảng Ngãi), cho biết chính quyền địa phương đã ghi nhận tình trạng vết nứt sườn núi tại thôn Đăk Văn 2 với chiều dài khoảng 100 m.
Theo ông Quang, khu vực này từng xuất hiện dấu hiệu nứt gãy sau các đợt mưa lũ năm 2023. Tuy nhiên, thời gian gần đây, do ảnh hưởng của các đợt mưa lớn kéo dài, vết nứt tiếp tục có xu hướng mở rộng, đồng thời xuất hiện thêm một số điểm sạt trượt, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Hiện có 28 hộ dân sinh sống gần khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp, trong đó nhiều người không khỏi lo lắng khi mùa mưa năm nay đang đến gần.
Ông A Sĩ, Trưởng thôn Đăk Văn 2, cho biết ban đầu khu vực chỉ xuất hiện những vết nứt nhỏ. Sau nhiều trận mưa lớn, các vết nứt ngày càng lan rộng khiến người dân bất an.
"Bà con rất lo lắng vì khu vực này có thể xảy ra sạt lở bất cứ lúc nào. Người dân mong chính quyền sớm có giải pháp phù hợp để đảm bảo an toàn, ổn định cuộc sống", ông A Sĩ chia sẻ.
Trước diễn biến phức tạp, UBND xã Măng Ri đã tiến hành khoanh vùng khu vực có nguy cơ, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế tiếp cận vị trí xuất hiện vết nứt và chủ động theo dõi tình hình để kịp thời ứng phó khi có tình huống xấu xảy ra.
Chính quyền địa phương cũng đã tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng nguy cơ sạt lở tại thôn Đăk Văn 2, làm cơ sở đề xuất cơ quan chức năng cấp tỉnh khảo sát thực địa, xây dựng phương án xử lý nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân trước mùa mưa bão.
Cách nơi ở mới chưa đầy một cây số giờ đây đang "nhường sân" cho dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi dài 4,7km đi qua hai phường Phú Định và Chánh Hưng (khu vực quận 8 trước đây), có tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng.
Nhắc về tổ ấm cũ bên bờ Bắc kênh Đôi (phường Phú Định, TP.HCM), người đàn ông ngoài 70 không nén được xúc động. Ông nhớ rõ khoảng 25 năm trước, ngày quyết định "xuống tay" dùng 6 - 7 cây vàng mua căn nhà ven kênh, giấy tờ viết tay. Đó là căn nhà có bề ngang 2,5m, dài khoảng 11m, một nửa ló ra mặt kênh, được dựng bằng cừ tràm. "Mỗi khi có ghe tàu chạy qua, nửa căn nhà rung lắc dữ dội như đang trải qua một cơn địa chấn" - ông kể với giọng đầy ám ảnh.
Lúc bấy giờ, hai vợ chồng ông có 4 người con. Nhà có 4 chiếc xe máy, mỗi tối nếu để bên ngoài thì sợ mất, dắt vào trong thì chật chội, nóng nực. Ông bảo lúc đó sợ lắm: "Tối ngủ mà lỡ có cháy cũng không biết chạy đâu, chắc là nhảy luôn xuống sông"!?.
Sau này, các con dựng vợ gả chồng, rồi căn nhà có thêm những tiếng cười của cháu nhỏ, thành viên gia đình cứ theo đó mà tăng dần. Ngược lại, căn nhà dần xuống cấp. Phần cừ tràm chìm dưới nước vẫn còn chắc, nhưng phần trên bờ hay bị gãy ngang. Cứ vài năm, phần sau nhà lại bắt đầu nghiêng ngả, ông kiểm tra thì y như rằng có vài cây tràm đã mục gãy.
"Không gì chống chọi được với sức mạnh của nước, cứ mỗi 2 - 3 năm phải gia cố, thay cừ tràm một lần. Mỗi lần như vậy tốn từ 20 - 50 triệu đồng, mua được cả chiếc xe máy. Nhưng cũng phải chịu, phải kiểm tra thường xuyên, gia cố sớm, nếu không rất dễ sập nhà", ông Hoàng nhớ lại.
Chuyện sập nhà cũng không hiếm với bà con quanh đây. Những bất tiện chưa dừng lại ở đó, mỗi khi nước lên cao, "gia đình" chuột cũng theo con nước đen ngòm chui vào nhà sinh sôi nảy nở. Lũ chuột chạy rần trời, quậy khắp nhà bếp, làm đủ mọi cách vẫn không sao diệt hết.
Thế nên sau hàng chục năm sống trên nền đất chênh vênh, việc rời kênh Đôi với ông không chỉ là di dời cơ học, mà là một thay đổi lớn của cả gia đình nhiều thế hệ.
Rời nhà ông Hoàng, chúng tôi tìm đến chung cư Green River trên đường Phạm Thế Hiển. Bà Ngô Huyền Hương (56 tuổi) hồ hởi cầm thẻ cư dân xuống đón chúng tôi. Mở cửa căn hộ 2 phòng ngủ hướng tây Nam, bà Hương khoe điều bà thích nhất ở căn hộ này là thoáng mát, sạch sẽ. Thật vậy, chúng tôi cũng cảm nhận được không khí mát mẻ dù không bật điều hòa, trong khi thời tiết bên ngoài gần 39 độ C.
Sinh ra và lớn lên bên bờ kênh Đôi, ngôi nhà lớn của gia đình bà Hương có từ thời ông bà, sau này bà mua thêm căn nhỏ bên cạnh để tiện chăm sóc mẹ già.
"Ngày trước nước kênh trong xanh, hồi nhỏ còn hay nhảy xuống tắm. Rồi nước đen dần, rác rến và mùi hôi cũng theo đó mà đến" - bà Hương nhớ lại và bảo không quên những năm tháng sống ven kênh trong cảnh chật chội, nóng bức, ô nhiễm, chuột quấy phá. Ngay cả nước sinh hoạt cũng phải mua từng thùng, mãi sau mới có nước máy.
Trước cửa căn hộ mới, bà Hương dán một tấm bảng nhỏ ghi "cà phê 15.000 đồng - nước ngọt 10.000 đồng". Khi chuyển lên căn hộ trên tầng cao, việc mua bán khó lòng đông khách như trước, nhưng bà vẫn muốn duy trì nghề đã gắn bó từ nhỏ cho đỡ nhớ.
"Ở dưới đất dễ làm ăn hơn thiệt, nhưng giờ mình già rồi, lo cho con cho cháu là chính. Tụi nhỏ có chỗ ở ngon lành, đi làm có tương lai hơn là mình vui rồi", bà Hương bộc bạch khi tay vẫn thoăn thoắt pha ly cà phê cho vị khách hàng xóm hiếm hoi trong buổi chiều vắng.
Còn với ông Hoàng, ngày được cán bộ bồi thường giải phóng mặt bằng đưa đi xem nhà, ông "chấm" căn này ngay từ cái nhìn đầu tiên vì sạch sẽ, kiên cố lại gần nhà cũ. Từ lúc chọn xong nhà, ông và gia đình nôn nao rời khỏi dòng kênh Đôi để đến nơi ở mới ổn định hơn, bắt đầu một chương mới của cuộc đời.
"Lúc mới nghe tin sẽ giải tỏa, tôi hoang mang lắm, không biết họ sẽ giải quyết thế nào, cho tái định cư hay đưa tiền, rồi cầm tiền đi đâu, có đủ mua nhà không... Nhưng sau nhiều đợt vận động, được giải thích rõ ràng, tôi dần yên tâm. Với căn hộ hiện tại, gia đình tôi vẫn còn dư một khoản để sửa chữa lại nhà cửa", ông Hoàng phấn khởi.
Chiều dần buông, từ góc cửa sổ thoáng đãng của nhà bà Hương hay nhiều cư dân tái định cư khác có thể ngắm trọn cảnh mặt trời lặn. Đó là một hoàng hôn nhìn từ trên cao, khác hẳn với căn nhà chật chội, nóng bức ven kênh Đôi ngày trước. Cùng với hành trình "an cư lạc nghiệp" của người dân, hành trình cải tạo kênh rạch của thành phố đang tăng tốc, đầy kỳ vọng.
