Năm học 2026-2027, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bước sang năm thứ 5 triển khai ở bậc THPT. Chương trình xác định rõ đây là giai đoạn định hướng nghề nghiệp thông qua việc lựa chọn môn học. Song không ít phụ huynh, học sinh lớp 10 vẫn mang tâm lý “đậu vào trường rồi mới tính”.
Phó hiệu trưởng một trường THPT tại TPHCM chia sẻ, ngay ở thời điểm đăng ký nguyện vọng, nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến cách trường tổ chức môn học lựa chọn. Không ít phụ huynh cho rằng cứ đậu vào trường trước rồi mới tính chuyện chọn môn. Vì vậy, khi trúng tuyển, nhiều em lúng túng, không biết mình có thế mạnh gì, định hướng tương lai ra sao để lựa chọn môn học gắn với ngành nghề.
Có trường hợp học sinh định hướng theo nhóm ngành nghệ thuật nhưng sau khi trúng tuyển mới biết trường không tổ chức giảng dạy các môn mỹ thuật, âm nhạc.
“Trong những trường hợp này, rõ ràng chính các em sẽ thiệt thòi khi lựa chọn môn học, bởi không tìm hiểu trước cách tổ chức môn lựa chọn của trường ngay từ khi đăng ký nguyện vọng”, ông phân tích.
Thực tế này cũng là khó khăn mà nhiều trường THPT đang đối mặt trong quá trình tư vấn học sinh lựa chọn môn học. Đặc biệt khi việc tổ chức các môn lựa chọn ở mỗi trường có sự khác nhau, phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.
Theo thầy Huỳnh Văn Hoài, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu (phường Gia Định, TPHCM), khó khăn khi chọn môn không chỉ đến từ việc một bộ phận học sinh chưa hiểu cách tổ chức môn học lựa chọn của trường, chưa xác định được năng lực và thế mạnh của bản thân, mà ngay cả những em đã biết sở trường của mình cũng vẫn khá mơ hồ.
“Nhiều em biết mình thích ngành học nào, thế mạnh của mình ra sao, nhưng lại chưa hình dung được cần chọn tổ hợp môn nào để phục vụ xét tuyển đại học”, thầy Hoài cho hay.
Theo thầy, để lựa chọn môn học phù hợp, học sinh cần dựa trên ba yếu tố gồm năng lực và sở thích bản thân; định hướng nghề nghiệp trong tương lai; đồng thời lựa chọn những môn có thể tạo thành “tổ hợp mạnh” xét tuyển đại học. Trong đó, “tổ hợp mạnh” là những nhóm môn được nhiều trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.
Thầy Hoài cho biết, việc học sinh xin chuyển đổi môn học thường xuất phát từ việc sau một thời gian học mới nhận ra môn đó không phù hợp với năng lực hoặc định hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, việc chuyển đổi môn ở bậc THPT không đơn giản, chỉ được thực hiện vào cuối năm học. Để được chuyển môn, học sinh phải tự bổ sung toàn bộ kiến thức của môn muốn chuyển và vượt qua bài kiểm tra do nhà trường tổ chức.
“Kiến thức các môn học được xây dựng theo mạch logic xuyên suốt, đặc biệt là các môn khoa học tự nhiên. Vì vậy, rất khó để chỉ trong vài tháng hè, học sinh có thể tự học toàn bộ kiến thức của một năm học. Do đó, việc định hướng chính xác ngay từ đầu là rất quan trọng”, thầy Hoài nhấn mạnh.
Để hỗ trợ học sinh lớp 10, Trường THPT Võ Thị Sáu tổ chức tư vấn ngay từ đầu mùa tuyển sinh, giới thiệu kỹ cho phụ huynh và học sinh về các phương thức, tổ hợp xét tuyển của các trường đại học. Qua đó, học sinh có hình dung ban đầu về ngành nghề tương lai, lựa chọn môn học phù hợp và hạn chế tối đa việc phải xin chuyển môn giữa chừng.
Chưa xác định rõnghề nghiệp thì chọn môn thế nào?
Ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT TPHCM, nhấn mạnh việc lựa chọn môn học từ lớp 10 có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ với quá trình học THPT mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT và tổ hợp xét tuyển đại học.
Vì vậy, ông khuyến nghị phụ huynh và học sinh cần gắn việc chọn môn học với định hướng chọn môn thi tốt nghiệp THPT và tổ hợp xét tuyển đại học.
Theo ông, nhiều phụ huynh băn khoăn rằng con mới học lớp 10 nên chưa thể xác định chắc chắn ngành nghề tương lai để quyết định chọn môn. Song ông cho rằng thay vì ngay lập tức chọn một ngành nghề cụ thể, phụ huynh và học sinh nên xác định xu hướng phát triển phù hợp với con theo hướng nào, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội hay năng khiếu.
Chẳng hạn, nếu theo định hướng khoa học tự nhiên có thể chọn vật lý, hóa học, sinh học; còn theo định hướng xã hội có thể chọn địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật. Trong quá trình học, nhà trường sẽ tiếp tục đồng hành, tư vấn hướng nghiệp để giúp học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp nhất.
Ông cũng cho biết, quy chế tuyển sinh đại học hiện nay ngày càng theo hướng tạo thuận lợi cho người học. Riêng năm 2026, thí sinh có tới 15 nguyện vọng xét tuyển đại học. Điều quan trọng là các em cần xác định được xu hướng phát triển phù hợp với bản thân.
Ngoài việc lựa chọn môn học, theo ông Nguyên, phụ huynh cũng cần chuẩn bị tâm thế cho con khi bước vào môi trường THPT – nơi có nhiều khác biệt so với THCS.
Học sinh cần nâng cao tinh thần tự học, khả năng tư duy, làm việc nhóm để giải quyết các vấn đề gắn với thực tiễn. Theo định hướng của giáo dục TPHCM, các kỹ năng như công nghệ thông tin và tiếng Anh có vai trò rất quan trọng. Bên cạnh việc học trên lớp, học sinh nên tích cực tham gia các câu lạc bộ, nghiên cứu khoa học, sân chơi kỹ năng… để từng bước làm rõ định hướng nghề nghiệp của bản thân.
“Khi bước vào môi trường THPT, ngoài học tập trên lớp, các em nên tham gia nhiều hoạt động của trường như câu lạc bộ về học thuật, thể thao, năng khiếu, ngoại ngữ hay các chương trình ngoại khóa. Những sân chơi này giúp rèn luyện nhiều kỹ năng, trong đó có cả kỹ năng liên quan đến nghề nghiệp tương lai, từ đó tự tin hơn khi lựa chọn nghề nghiệp”, ông Nguyên nói.
Tại Trường THPT Võ Thị Sáu, nhà trường thường xuyên tổ chức các chuyên đề hướng nghiệp nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về môi trường lao động hiện đại và nhu cầu của xã hội. Đặc biệt, trường còn tổ chức các “tour” khám phá ngành học tại nhiều trường đại học theo nhu cầu của từng nhóm học sinh, tạo điều kiện để các em có trải nghiệm thực tế trước khi đưa ra lựa chọn nghề nghiệp.
Hiện phía Bắc có 2 trường sư phạm tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực độc lập để xét tuyển vào đại học là Trường đại học Sư phạm Hà Nội và Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2.
Không phải kỳ thi bắt buộc, nhưng khi thí sinh tham gia kỳ thi sẽ có thêm cơ hội trúng tuyển vào các nhóm ngành sư phạm.
Năm nay, Trường đại học Sư phạm Hà Nội dự kiến tuyển gần 3.000 chỉ tiêu cho nhóm ngành đào tạo giáo viên. Trong đó, sư phạm ngữ văn dẫn đầu với 450 chỉ tiêu, sư phạm toán 300, giáo dục tiểu học 215, giáo dục mầm non 190...
Các ngành giáo dục mầm non, tiểu học, sư phạm toán, tin học, vật lý, hóa đều tuyển chương trình dạy bằng tiếng Anh.
Năm ngoái điểm chuẩn trúng tuyển vào khối ngành đào tạo giáo viên của trường dao động 21,63 - 29,06, sư phạm lịch sử cao nhất.
Nhiều ngành trên 28 điểm mới đỗ như giáo dục chính trị, sư phạm toán, sư phạm vật lý, sư phạm hóa học, sư phạm ngữ văn, sư phạm địa lý...
Nhà trường lưu ý, sinh viên học các chương trình đào tạo giáo viên (sư phạm) sẽ được hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt nếu đăng ký và cam kết phục vụ trong ngành giáo dục. Nếu sinh viên không đăng ký hưởng hỗ trợ sẽ tự túc nộp học phí theo quy định của trường.
Thí sinh trúng tuyển ngành sư phạm sinh học sau khi nhập học nếu có nguyện vọng thì có thể đăng ký dự tuyển vào học chương trình đào tạo giáo viên dạy bằng tiếng Anh: sư phạm sinh học (dạy sinh học bằng tiếng Anh).
Nhà trường sẽ cập nhật chỉ tiêu chính thức đối với các chương trình đào tạo giáo viên sau khi nhận được công văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phân bổ số lượng chỉ tiêu năm 2026.
Để xét tuyển vào trường, ngoài phương thức truyền thống như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh có thể tham gia kỳ thi năng khiếu, hoặc kỳ thi đánh giá năng lực độc lập (kỳ thi SPT) do trường tổ chức hai đợt cuối tháng 5-2026 (ngày 23, 24-5 và 30, 31-5) để tranh suất vào nhóm ngành đào tạo giáo viên. Năm ngoái có khoảng 18.000 thí sinh đã tham dự kỳ thi này.
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh, tổ hợp xét tuyển vào nhóm ngành đào tạo giáo viên của Trường đại học Sư phạm Hà Nội năm 2026 như sau:
Với nhóm ngành đào tạo giáo viên, năm nay Trường đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội tuyển 250 sinh viên cho 5 ngành, gồm: sư phạm tiếng Anh 150 sinh viên; các ngành sư phạm tiếng Trung, sư phạm tiếng Đức, sư phạm tiếng Nhật, sư phạm tiếng Hàn Quốc, tuyển 25 sinh viên/ngành.
Ngoài tuyển thêm ngành sư phạm tiếng Đức, trường còn dành 30 chỉ tiêu để đào tạo sư phạm tiếng Anh chất lượng cao. Thí sinh cần trúng tuyển nhập học các ngành tương ứng để có thể đăng ký dự tuyển vào các chương trình đào tạo chất lượng cao, tài năng.
Năm ngoái điểm chuẩn trúng tuyển vào ngành sư phạm tiếng Anh và sư phạm tiếng Trung của trường ở mức tuyệt đối 30/30, ngoài ra thí sinh cần phải đáp ứng tiêu chí phụ là đặt nguyện vọng 1 mới có thể trúng tuyển.
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh các ngành sư phạm Trường đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội như sau:
Trường đại học Thủ đô Hà Nội dự kiến tuyển sinh 11 ngành đào tạo giáo viên, trong đó giáo dục tiểu học dẫn đầu với 310 chỉ tiêu, giáo dục mầm non 200 chỉ tiêu. Các ngành còn lại dự kiến tuyển 30-50 sinh viên, tùy ngành.
Năm ngoái trường công bố điểm chuẩn trúng tuyển vào các ngành đào tạo giáo viên từ 23 - 27,38 điểm, cao nhất là sư phạm lịch sử. Sư phạm toán, giáo dục công dân, sư phạm văn cùng có điểm chuẩn trên 27.
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên năm 2026 của Trường đại học Thủ đô Hà Nội như sau:
Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2 dự kiến tuyển hơn 2.300 chỉ tiêu đào tạo các ngành sư phạm, trong đó nhóm ngành giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học, sư phạm toán, sư phạm văn, sư phạm khoa học tự nhiên dẫn đầu chỉ tiêu.
Năm ngoái, Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2 lấy điểm chuẩn từ 20,25 - 28,52, ngành sư phạm ngữ văn cao nhất, quản lý thể dục thể thao thấp nhất.
Kỳ thi đánh giá độc lập lấy kết quả xét tuyển vào đại học (SP2E) do Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức sẽ diễn ra trong 2 ngày 16 và 17-5. Đây là năm thứ hai nhà trường tổ chức kỳ thi này.
Hiện có 3 trường đại học sử dụng kết quả bài thi làm căn cứ xét tuyển vào đại học, gồm: Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2, Trường đại học Sư phạm TP.HCM, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang.
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên năm 2026 của Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2 như sau:
Trường đại học Sư phạm nghệ thuật Trung ương dự kiến tuyển gần 2.000 chỉ tiêu đại học chính quy, trong đó ngành sư phạm âm nhạc dẫn đầu với 480 chỉ tiêu, sư phạm mỹ thuật 400 chỉ tiêu.
Để xét tuyển vào các ngành đào tạo giáo viên của trường, thí sinh phải tham gia kỳ thi năng khiếu do trường tổ chức trong hai đợt thi vào giữa tháng 5 hoặc giữa tháng 6-2026.
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên năm 2026 của Trường đại học Sư phạm nghệ thuật Trung ương như sau:
Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên năm 2026 của Trường đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên như sau:
Theo ghi nhận vào các tháng cao điểm hè, con số học viên của các huấn luyện viên dạy bơi tăng gấp 2-3 lần, có thể nhận dạy từ 50 - 100 học viên trong các tháng hè.
Tại Trung tâm Thể thao dưới nước Yết Kiêu (phường Sài Gòn, TP.HCM), thầy Nguyễn Phước Lộc cho biết vào thời gian cao điểm khoảng từ giữa tháng 6, trung tâm nhận khoảng 500 học viên, mỗi ngày có chừng 10 ca học bắt đầu từ 7h - 19h30.
"Hầu như ngày nào trong tuần cũng có lớp, các huấn luyện viên phải làm việc hết công suất để đáp ứng nhu cầu của học viên", thầy Lộc nói.
Anh Vũ Đình Hải - huấn luyện viên kiêm phó chủ nhiệm tại CLB Kỳ Đồng (phường Nhiêu Lộc, TP.HCM) - nói lớp dạy bơi không đơn thuần dạy kỹ thuật bơi, mà còn trang bị cho trẻ những kỹ năng quan trọng để phòng chống đuối nước.
Mỗi năm anh đều làm chương trình phòng chống đuối nước và các hồ bơi đều lồng ghép những bài tập thực hành xử lý tình huống. Trẻ học cách nổi người tại chỗ, cách kêu cứu, cách thở khi bị sặc và quan trọng nhất là không hoảng loạn khi gặp nguy hiểm.
Ghi nhận tại nhiều nơi, các lớp học bơi đều có thiết kế riêng các buổi học về phòng chống đuối nước cho trẻ ngoài học bơi thông thường, với nhiều tình huống giả định để biết cách xử lý.
Thầy Anh Xuân - thành viên Ban chủ nhiệm hồ bơi Lao Động (phường Bến Thành, TP.HCM) - cho biết có những bé mới 4-5 tuổi đã được cha mẹ dắt đi học. Tuy nhiên họ chỉ nhận từ 5-6 tuổi nhưng phải kiểm tra xem bé có chịu hợp tác không vì có trẻ dạn nhưng có cháu lại chưa sẵn sàng.
Theo kinh nghiệm của nhiều huấn luyện viên, độ tuổi phù hợp nhất để bắt đầu học bơi là bậc tiểu học, tức từ 6-11 tuổi. "Từ 6-7 tuổi trở lên là thích hợp nhất vì trẻ đã biết chữ, biết nghe lời và tiếp thu nhanh hơn", thầy Xuân phân tích.
Đừng ép trẻ xuống nước bằng mọi giá, phụ huynh nên cho con làm quen với nước trước khi đăng ký khóa học chính thức.
Bởi những buổi đầu tiên thường khó khăn nhất với trẻ nhát nước. Thay vì đặt mục tiêu "biết bơi ngay", cha mẹ nên cho con chơi đùa dưới nước trước để con tự tin dần.
Về lựa chọn hồ bơi, thầy Nguyễn Phước Lộc nói quan trọng nhất là an toàn để bất kỳ ai xuống hồ đều phải được bảo đảm từ khởi động, trang phục cũng như việc ăn uống tại hồ có phương pháp để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Đồng thời lưu ý chất lượng vệ sinh của hồ bơi, tức phải được vệ sinh, không dùng quá nhiều chất tẩy rửa vì có thể gây ảnh hưởng đến làn da, mắt, đường hô hấp… gây ra các triệu chứng về da liễu, thị lực.
Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH năm 2022 hướng dẫn: "Trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học, tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết để đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn". Thế nhưng, văn mẫu vẫn tồn tại do nhiều nguyên nhân.
Giữa hướng dẫn và thực tế vẫn còn khoảng cách
Công văn 3715 khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các đề mở trong kiểm tra, đánh giá để phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của học sinh. Xây dựng bộ công cụ đánh giá để hạn chế tính chủ quan, cảm tính của người chấm. Khi nhận xét, đánh giá các sản phẩm của học sinh, cần tôn trọng và khuyến khích cách nghĩ, cách cảm riêng của học sinh trên nguyên tắc không vi phạm những chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật.
Tuy nhiên, cách dạy, cách ra đề kiểm tra, đề thi hiện nay vẫn chưa thực sự hướng đến phát huy phẩm chất, năng lực của người học. Phần nhiều kiến thức trong đề kiểm tra, đề thi môn ngữ văn vẫn thiên về tái hiện kiến thức như chương trình cũ.
Các hướng dẫn chấm bài kiểm tra, bài thi vẫn nặng nề theo đáp án. Nghĩa là học sinh làm khác đáp án của thầy cô khó đạt được điểm cao. Những lệnh đề, như: "theo em"; "em hãy trình bày suy nghĩ của mình" nhưng đáp án chấm lại cứ bám sát "theo thầy".
Công văn 3175 yêu cầu: "tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết" nhưng giáo viên ở nhiều trường học hiện nay vừa làm theo hướng dẫn nhưng vừa sợ. Mặc dù tuân thủ không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa để ra đề nhưng lại giới hạn một vài tác phẩm, một vài đề cụ thể trước khi kiểm tra thường xuyên, định kỳ để học sinh chuẩn bị trước.
Trước khi kiểm tra, một số thầy cô dạy chính khóa sẽ "ôn" khá kỹ cho học trò từ những tác phẩm văn học, hoặc các dạng đề đã được giới hạn. Ngoài ra, các em còn "chuẩn bị" bằng hình thức nhờ ChatGPT; Gemini; Roboki…hoặc thầy cô dạy thêm làm hộ. Vì thế, nhiều học sinh học thuộc bài mẫu, khi kiểm tra chỉ "tái hiện" lại những gì đã được ôn, hoặc đã chuẩn bị.
Vì thế, khi chấm bài định kỳ, mặc dù là nhà trường xếp học sinh ngồi theo thứ tự A, B, C, cắt phách bài kiểm tra nhưng đa phần các bài văn na ná như nhau. Gần với đáp án/hướng dẫn chấm của thầy cô.
Cho dù chương trình mới khuyến khích sáng tạo nhưng việc kiểm tra hiện nay vẫn nặng tính khuôn mẫu. Không ít đề kiểm tra, đề thi ngữ văn vẫn thiên về "đúng ý", "đủ ý". Điều này khiến học sinh tin rằng càng giống đáp án càng dễ đạt điểm cao. Khi đó, văn mẫu trở thành con đường ngắn nhất để lấy điểm.
Ngoài ra, hiện nay giáo viên chịu áp lực về tỷ lệ học lực của học sinh do nhà trường, tổ chuyên môn giao ở đầu năm học. Bên cạnh đó, kết quả thi tuyển sinh, thi tốt nghiệp cũng là một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại giáo viên.
Nếu không đạt chỉ tiêu, chất lượng giảng dạy không "bằng hoặc cao hơn năm trước" thì về cơ bản giáo viên không được xét thi đua các danh hiệu từ Chiến sĩ thi đua cơ sở trở lên; không đủ điều kiện để xét viên chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong khi, những danh hiệu, xếp loại viên chức hằng năm gắn liền với quyền lợi, danh dự của giáo viên.
Vì vậy, nhiều thầy cô buộc phải cho học sinh luyện theo "khung", "dàn ý chuẩn", thậm chí cung cấp bài mẫu để học sinh dễ đạt điểm hơn.
Chưa kể, một bộ phận học sinh ngày nay rất ít đọc sách, báo, vốn từ khá ít ỏi. Một số em thiếu vốn từ, thiếu trải nghiệm sống và khả năng diễn đạt nên thường chọn cách học thuộc bài mẫu để "an toàn". Với những em học lực bình thường thì văn mẫu trở thành chiếc "phao cứu sinh" để hướng đến điểm trung bình (đạt).
Hiện nay, chỉ cần tìm kiếm vài giây là có hàng trăm bài văn mẫu trên các website học tập khiến việc sao chép trở nên quá dễ dàng. Bên cạnh đó, AI (trí tuệ nhân tạo) sử dụng khá phổ biên, chỉ cần câu lệnh là có bài văn hoàn chỉnh. Một khi nguồn cung lớn thì nhu cầu sử dụng cũng tăng theo.
Giải pháp để hạn chế văn mẫu
Chúng ta đều biết, một khi văn mẫu thành "văn chép" cũng đồng nghĩa học sinh mất khả năng suy nghĩ độc lập, bài viết thiếu cảm xúc thật và ngày càng ngại sáng tạo.
Muốn văn mẫu bớt "đất sống" thì việc đầu tiên hội đồng cốt cán môn ngữ văn ở các địa phương, các thầy cô giáo cần phải đổi mới cách ra đề và chấm điểm. Thầy cô cần tôn trọng sự khác biệt trong bài viết, khuyến khích trải nghiệm cá nhân, dạy học sinh cách viết từ suy nghĩ thật của mình thay vì học thuộc.
Bên cạnh đó, thầy cô dạy ngữ văn cần hướng cho học sinh trau dồi vốn từ, thường xuyên đọc sách, khuyến khích những em viết hay, viết có cảm xúc.
Đặc biệt, các tiêu chí xét thi đua, đánh giá viên chức cuối năm cũng cần được nghiên cứu thấu đáo, tránh tình trạng chất lượng giáo dục cuối năm phải "bằng hoặc cao hơn năm trước" mới được xét danh hiệu cá nhân, tập thể. Xét thi đua, đánh giá, xếp loại viên chức cần hướng đến tính minh bạch, sự nỗ lực của từng giáo viên chứ không nhất thiết phải ràng buộc chất lượng giáo dục.
Ranh giới giữa chất lượng thật và thành tích rất mỏng manh. Một bộ phận giáo viên làm thật thì không được xét thi đua, bị nhắc nhở, phê bình. Từ đó, có tình trạng giáo viên phải tìm cách để "nâng" chất lượng giảng dạy của mình.