Nếu có một chiếc camera bay dọc theo chiều dài đất nước, người ta sẽ chứng kiến hai lát cắt hoàn toàn tương phản nhưng lại đang chuyển động chung một nhịp đập hướng về ngày khai trường vùng biên giới cả nước.
Lát cắt thứ nhất nằm tại những tổ hợp nhà máy quy mô hàng chục hecta của Nội thất The One tại 2 miền Bắc Nam. Trong không gian rộng lớn của các nhà máy cơ khí và nhà máy gỗ, bầu không khí luôn vội vàng khẩn trương. Ánh lửa hàn robot xanh lóe lên liên tục, những cánh tay máy CNC chuyển động nhịp nhàng tự động hóa, tiếng máy dập, máy cắt vang lên đều đặn. Từng kiện hàng mang logo Nội thất The One được đóng gói, dán nhãn chuyển ra bãi xe bốc dỡ liên tục ngày đêm.
Lát cắt thứ hai, cách đó hàng nghìn cây số, là công trường xây dựng Trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tiểu học và THCS xã Ia Chía (Gia Lai). Dưới cơn mưa rừng đổ ập xuống dốc đất đỏ bazan trơn trượt, tiếng máy xúc gầm vang san gạt mặt bằng. Các cán bộ, chiến sĩ cùng công nhân xây dựng đang đổ bê tông tường rào, trát vữa các dãy nhà học và nhà nội trú.
Điều gì đã kết nối vệt lửa hàn công nghệ của nhà máy hiện đại miền Bắc với những giọt mồ hôi của người lính giữa đại ngàn Tây nguyên? Đó chính là sứ mệnh mang lại một không gian học tập, sinh hoạt khang trang cho con em đồng bào tại xã biên giới Ia Chía trước thềm năm học mới. Tại Gia Lai, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai đã khởi động chiến dịch thần tốc có tên “90 ngày đêm” thực hiện Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 7 xã biên giới tỉnh Gia Lai, cùng kết nối 1 phần “trái tim” công nghiệp của The One với dải đất biên thùy xa xôi.
Để đáp ứng số lượng hàng ngàn bộ bàn ghế học sinh, giường tầng nội trú, tủ tài liệu và bàn ghế giáo viên… cùng một lúc cho toàn bộ dự án trường học vùng biên trong thời gian ngắn, đó là một bài toán hóc búa về mặt tiến độ. Nếu không phải là một doanh nghiệp sở hữu năng lực dự án tối ưu với quy mô sản xuất công nghiệp cực lớn, việc bị “hụt hơi” giữa chừng là điều hoàn toàn có thể dự báo trước.
Tại các nhà máy của The One, lệnh sản xuất cho các dự án vùng biên được ưu tiên đặt ở chế độ đặc biệt. Nhờ dây chuyền sản xuất tự động hóa đồng bộ, hàng ngàn sản phẩm đạt độ đồng đều tuyệt đối về mặt kích thước và chất lượng đã ra đời chỉ trong thời gian ngắn. Mỗi sản phẩm là một lời cam kết về sự công bằng: Trẻ em vùng biên thùy cũng phải được sử dụng những trang thiết bị học tập có chất lượng tương đương với học sinh ở các đô thị lớn với tiêu chuẩn ISO, TCVN đầy đủ.
Hơn thế nữa, Tây nguyên không chỉ có nắng đỏ bụi mờ, nơi đây còn có những mùa mưa dầm dề kéo dài hàng tháng trời, độ ẩm trong không khí luôn ở mức bão hòa. Thiết bị trường học vùng cao nếu không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật vượt trội sẽ rất nhanh xuống cấp, mối mọt hoặc rỉ sét. Hiểu rõ thách thức đó, những chiếc giường tầng, từng bộ khung bàn ghế học sinh gửi lên các vùng biên giới đều trải qua quy trình xử lý bề mặt nghiêm ngặt và sơn tĩnh điện chống trầy xước, chống oxy hóa tối đa. Từng mối hàn mạ kẽm được kiểm tra kỹ lưỡng dưới sự kiểm soát chặt chẽ của bộ phận kiểm soát chất lượng (QC), các góc cạnh gỗ được bo tròn an toàn để bảo vệ học sinh nhỏ tuổi. Chúng được thiết kế không chỉ để đẹp, mà là để “gan lì” bền bỉ cùng thời tiết vùng biên giới.
Trong một công trình có ý nghĩa đặc biệt về an sinh xã hội và “thế trận lòng dân” nơi phên dậu Tổ quốc như Trường nội trú Ia Chía, sự lựa chọn nhà thầu cung cấp thiết bị chưa bao giờ là điều ngẫu nhiên. Tại sao giữa hàng trăm đơn vị nội thất, chủ đầu tư và chính quyền địa phương lại đặt trọn niềm tin vào cái tên Nội thất The One?
Câu trả lời nằm ở chiều dài lịch sử và sức nặng của một thương hiệu quốc gia.
Trải qua hành trình hành trình 30 năm xây dựng và phát triển (tiền thân là Nội thất Hòa Phát), thương hiệu này đã trở thành một phần ký ức học đường của biết bao thế hệ người Việt. Sự thấu hiểu sâu sắc thể trạng, thói quen học tập và các tiêu chuẩn công thái học của học sinh Việt Nam đã giúp The One thiết kế ra những sản phẩm bảo vệ cột sống và thị lực cho trẻ em một cách khoa học nhất.
Đặc biệt, vị thế thương hiệu quốc gia nhiều năm liền chính là tấm thẻ bài bảo chứng vững chắc nhất. Khi Nhà nước đầu tư một công trình trường học vùng biên quy mô lớn, điều họ cần là một đối tác có đủ “sức nặng” về uy tín pháp lý, năng lực tài chính vững mạnh để cam kết tiến độ cung ứng đến cùng, đồng thời có dịch vụ bảo hành dài hạn đáng tin cậy. Sự hiện diện của logo The One tại công trường chính là lời khẳng định cho một cam kết chất lượng dài lâu, đồng hành cùng sự nghiệp gieo chữ nơi biên cương.
Trở lại với hiện trường thực tế tại Ia Chía những ngày tháng 7 này, bầu không khí thi công đang ở giai đoạn nước rút. Các dãy phòng học vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thô, thợ xây hối hả trát vữa, thợ sơn chờ những khoảnh khắc hửng nắng hiếm hoi để phủ màu sơn mới cho những mảng tường còn ẩm ướt.
Trong bối cảnh công trình chưa thể lắp đặt thiết bị ngay lập tức, một phương án vận chuyển và bảo quản “đi trước một bước” đã được triển khai chặt chẽ. Những chiếc xe container lớn chở đầy bàn ghế The One, sau khi vượt qua hàng trăm cây số đường đèo dốc sạt lở, đã tiếp cận công trường một cách an toàn. Ngay lập tức, các sản phẩm được hạ tải, đưa toàn bộ bàn ghế, giường tầng vào các khu vực nhà kho tạm thời được che chắn cực kỳ cẩn thận và chờ ngày lắp đặt hoàn thiện, mang lại vẻ khang trang, đầy đủ cho công trình.
Chiến dịch “90 ngày đêm” ở Gia Lai vẫn đang tiếp tục với những giọt mồ hôi rơi xuống đất đỏ bazan. Công trường có thể còn ngổn ngang gạch đá, nhưng bên trong những kho chứa tạm, sự sẵn sàng của bàn ghế, giường tủ… từ Nội thất The One chính là lời cam kết vững chắc nhất cho tương lai tươi sáng sắp tới.
Khi tiếng trống khai trường lịch sử của năm học mới vang lên giữa núi rừng, những lớp màng bảo vệ kia sẽ được tháo gỡ. Đó cũng là lúc những chiếc bàn, chiếc ghế mang sứ mệnh 30 năm nâng niu tri thức Việt chính thức đồng hành cùng các em học sinh viết nên những trang mới, tự tin và vững chãi hơn nơi biên giới Tổ quốc.
"Tôi thuộc hộ kinh doanh nhóm 3, theo quy định phải khấu trừ toàn bộ chi phí và đóng 17% thuế thu nhập trên doanh thu thực tế, cộng thêm 3% thuế giá trị gia tăng, tổng cộng là 20%. Đây là mức thuế quá cao", chị Hồng Thanh, chủ hộ sản xuất kinh doanh hàng may mặc tại khu vực chợ Tân Bình (TP.HCM), phản ánh. Theo chị Thanh, kể từ khi thực hiện kê khai thuế dựa trên doanh thu thực tế, nhiều bất cập bắt đầu phát sinh. Trong đó, khó khăn lớn nhất là nhiều khoản chi phí phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh không thể lấy được hóa đơn, chứng từ hợp lệ để khấu trừ thuế. Chẳng hạn, tiền thuê xe ôm vận chuyển hàng từ xưởng ra cửa hàng và chiều ngược lại mỗi ngày không dưới 150.000 đồng, tương đương hơn 4 triệu đồng/tháng; tiền sửa chữa bàn ủi, máy may; tiền mua phụ liệu lắt nhắt khi cần kíp.... "Chiều nay tôi vừa chi 1,6 triệu đồng để sửa 8 chiếc bàn ủi trong xưởng, mua 20 chiếc móc áo và 3 cuộn băng keo ngay tiệm tạp hóa gần xưởng để kịp đóng hàng. Những khoản chi này có thực nhưng không có hóa đơn, tất nhiên không được khấu trừ", chi Thanh nói.
Theo chị Thanh, hiện cơ quan thuế đang hướng dẫn các hộ kinh doanh tạm nộp thuế khoán trong quý 1, tức là 4,5% trên toàn bộ doanh thu và sau đó sẽ quyết toán lại vào cuối năm. Tuy nhiên, chị lo ngại nguy cơ phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung. Chị Thanh cho biết các hộ kinh doanh trong chợ đang phải thuê kế toán làm báo cáo thuế với chi phí thuê dịch vụ khoảng 500.000 đồng/tháng, hóa đơn đầu vào thì không lấy đủ vì nhiều dịch vụ, hàng hóa mua từ hộ kinh doanh nhóm 1, không có hóa đơn. Nếu tính lại và áp phương pháp đóng 17% trên doanh thu thực tế sau khấu trừ chi phí hợp lý thì "chết". "Không có chứng từ hợp lệ để khấu trừ, nhưng đó đều là chi phí thực tế mà hộ kinh doanh như chúng tôi phải chi hằng ngày. Vậy chúng tôi phải làm sao?", chị Thanh đặt câu hỏi.
Tương tự, bà Trần Thị Khuyên, chủ một quán ăn trên đường Nguyễn Chí Thanh (TP.HCM), cho biết doanh thu của quán ước khoảng 3,5 tỉ đồng/năm. Trong quý 1, thuế cơ sở hướng dẫn hộ kinh doanh của bà tạm nộp thuế ở mức 4,5% trên tổng doanh thu, gồm 1,5% thuế thu nhập cá nhân và 3% thuế giá trị gia tăng. Theo cách tính này, số thuế quán ăn của bà Khuyên phải nộp trong năm nay khoảng 157,5 triệu đồng, tương đương hơn 13 triệu đồng/tháng. Ngoài tiền thuế thu nhập tăng mạnh, các chi phí liên quan đến lao động và kế toán cũng khiến hộ kinh doanh đang chịu nhiều áp lực. "Hiện nay thuê người làm là phải đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, không còn kiểu thuê thời vụ như trước vì sợ bị kiểm tra, xử phạt. Từ khi áp dụng kê khai thuế, quán còn phải thuê dịch vụ kế toán với chi phí từ 2 - 4 triệu đồng/tháng, tùy số lượng hóa đơn xuất mỗi ngày", bà nói và lo ngại, với mức tạm đóng hiện nay, tiền thuế đã cao khoảng 5 lần so với mức thuế khoán trước đây. Ngoài ra, hộ kinh doanh còn phải chi những khoản cố định hằng tháng cho dù lời hay lỗ như tiền thuê mặt bằng, bảo hiểm, điện, nước, tiền ăn của nhân viên, phụ cấp chuyên cần, lãi vay ngân hàng…
Tuy nhiên, điều khiến bà Khuyên cũng như nhiều hộ kinh doanh thuộc nhóm doanh thu trên 3 tỉ đồng lo lắng nhất là nguy cơ bị truy thu thuế vào cuối năm. "Mức 4,5% hiện tại được cán bộ thuế giải thích chỉ là tạm đóng. Nếu cuối năm áp dụng cách tính thuế 17% trên phần thu nhập thực tế thì số thuế phải nộp sẽ rất lớn", bà Khuyên băn khoăn và ước tính, với doanh thu 3,5 tỉ đồng/năm trong lĩnh vực ăn uống, quán chỉ có thể thu thập hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho khoảng 2 tỉ đồng chi phí. Nếu đóng thuế 17% trên thu nhập chính thức, hộ của bà Khuyên phải đóng 360 triệu đồng/năm thay vì 157,5 triệu đồng như mức tạm tính hiện tại. "Doanh thu 3,5 tỉ đồng mà phải đóng tới 360 triệu đồng tiền thuế thì tương đương hơn 10% doanh thu. Trong khi thực tế ngành ăn uống chỉ lãi khoảng 8 - 12%. Đóng thuế như vậy thì không chỉ lấy công làm lời mà còn có nguy cơ ăn vào vốn", bà nói.
Từ thực tế trên, nhiều hộ kinh doanh kiến nghị hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng trong năm có thể đóng thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thay vì trên lợi nhuận. Không truy thu hồi thuế sau giai đoạn tạm nộp, chấp nhận ghi chép giao dịch...
Trao đổi với Báo Thanh Niên, chuyên gia thuế Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty CP tư vấn thuế Savitax, cho rằng thực tế cho thấy mỗi khi triển khai chính sách thuế mới, chi phí phát sinh trong giai đoạn đầu là điều khó tránh khỏi. Điều này đã được cảnh báo trước và nhiệm vụ cơ quan quản lý là làm thế nào để chi phí tuân thủ của hộ kinh doanh mức thấp nhất. Chẳng hạn, những điều chỉnh gần đây về ngưỡng doanh thu chịu thuế như nâng mức từ 500 triệu đồng/năm lên 1 tỉ đồng/năm, hay quy định nhóm 1 có thể xuất hóa đơn hoặc không cần khởi tạo hóa đơn nếu doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm, cho thấy chính sách thuế hoàn toàn có thể tiếp tục được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với hộ kinh doanh.
"Theo tôi, năm 2026 nên được xem là giai đoạn thí điểm tính thuế theo doanh thu, làm cơ sở để áp dụng chuyên nghiệp, hợp lý hơn trong các năm tiếp theo. Qua quá trình tư vấn, tôi nhận thấy nhiều hộ kinh doanh vẫn còn lúng túng trong việc kê khai và tuân thủ, dù họ rất muốn thực hiện đúng quy định pháp luật và lo ngại nếu xảy ra sai sót. Vì vậy, các khoản thuế đang được kê khai và áp dụng trong giai đoạn này không nên bị truy thu khi cơ quan chức năng tính toán lại", bà Huyền nêu ý kiến.
PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, ĐH Kinh tế quốc dân, nhận định ngành thuế đang từng bước hoàn thiện chính sách thuế đối với hộ kinh doanh theo hướng nhân văn và khuyến khích tuân thủ tốt hơn. Theo ông, mục tiêu không chỉ là tăng thu ngân sách mà còn phải tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển bền vững. Vì thế, nếu không trừ hết được chi phí thực tế, mà đóng đến 17% thì khá cao và nặng. Nếu bắt buộc tính thuế theo khấu trừ chi phí, phải chấp nhận những chi phí hợp lý không có hóa đơn. "Về áp mức thuế thế nào, có thể sử dụng dữ liệu bình quân trong khoảng 3 năm về doanh thu, lợi nhuận và chi phí của hộ kinh doanh để tính toán nghĩa vụ thuế. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu kê khai không chính xác cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp nhắc nhở, cảnh báo hoặc xử phạt", chuyên gia Nguyễn Thường Lạng nói.
Nghị định số 252/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế nêu rõ các trường hợp miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế (không phải nộp thuế), không chịu thuế. Trong đó, các trường hợp được miễn thuế, giảm thuế thuộc thẩm quyền của cơ quan thuế thực hiện theo quy định về thuế, pháp luật phí, lệ phí và pháp luật khác có liên quan; các trường hợp miễn thuế, giảm thuế theo quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội, Quyết định của Thủ tướng Chính phú; miễn thuế, giảm thuế theo quy định của Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và Điều ước quốc tế khác. Bộ Tài chính sẽ có hướng dẫn đối với các trường hợp này. Song song, các cá nhân và hộ kinh doanh cũng được miễn thuế, giảm thuế.
Cụ thể, các trường hợp miễn thuế theo quy định tại điểm b khoản 1 điều 19 luật Quản lý thuế. Bao gồm, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có số tiền thuế phát sinh phải nộp hằng năm sau quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công trên hồ sơ quyết toán thuế từ 50.000 đồng trở xuống; Miễn thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có số tiền thuế phải nộp trên hồ sơ khai thuế, hồ sơ quyết toán thuế từ 50.000 đồng trở xuống; miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có số tiền thuế phải nộp hằng năm từ 50.000 đồng trở xuống.
Cơ quan quản lý thuế tiếp nhận hồ sơ miễn thuế, giảm thuế và trả thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận hồ sơ trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ của người nộp thuế. Trường hợp hồ sơ miễn thuế, giảm thuế đồng thời là hồ sơ khai thuế thì thông báo tiếp nhận hồ sơ khai thuế là thông báo tiếp nhận hồ sơ miễn thuế, giảm thuế.
Về thời hạn giải quyết hồ sơ miễn thuế, giảm thuế thuộc thẩm quyền của cơ quan thuế thực hiện. Cụ thể, trường hợp cơ quan thuế xác định số tiền, thu nhập được miễn thuế, giảm thuế thì trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo tiếp nhận hồ sơ, cơ quan thuế có quyết định, thông báo miễn thuế, giảm thuế hoặc thông báo lý do không được miễn hoặc giảm thuế. Thời hạn giải quyết hồ sơ không bao gồm thời gian người nộp thuế được giải trình, bổ sung thông tin tài liệu theo thông báo của cơ quan thuế. Trong trường hợp pháp luật thuế, phí, lệ phí và pháp luật khác có quy định người nộp thuế được tự xác định miễn thuế, giảm thuế thì cơ quan thuế không ban hành quyết định, thông báo miễn, giảm thuế hoặc thông báo lý do không được miễn thuế, giảm thuế.
Trường hợp hồ sơ của người nộp thuế có rủi ro cao thuộc trường hợp quy định tại luật Quản lý thuế thì trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thuế ban hành kết luận hoặc quyết định xử lý vi phạm khi kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, cơ quan thuế có quyết định, thông báo miễn thuế, giảm thuế hoặc thông báo lý do không được.
Trường hợp hồ sơ miễn thuế, giảm thuế được tiếp nhận theo cơ chế một cửa liên thông thì trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp pháp, đầy đủ, đúng mẫu quy định, cơ quan thuế thông báo số tiền được, miễn hoặc giảm thuế hoặc lý do không được trên thông báo nộp thuế gửi cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo cơ chế một cửa liên thông.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, việc xây dựng Thông tư nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của luật Hàng không dân dụng Việt Nam và luật Giá.
Dự thảo cũng hướng tới tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, vì thế có bổ sung một số nội dung mới, trong đó có chính sách ưu đãi giá tại các cảng hàng không mới.
Cụ thể, đối với các hãng hàng không khai thác chuyến bay quốc tế thường lệ đi và đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành và duy trì hoạt động tối thiểu 12 tháng liên tục (không bao gồm các hãng đã khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất trong ít nhất 12 tháng trước thời điểm Long Thành đi vào hoạt động), Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng mức giá bằng 50% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh theo quy định. Thời gian ưu đãi kéo dài trong 24 tháng kể từ khi bắt đầu khai thác.
Đối với các hãng hàng không khai thác chuyến bay thường lệ tại các cảng hàng không mới khác của Việt Nam (ngoại trừ Long Thành) và duy trì hoạt động tối thiểu 12 tháng liên tục, cũng sẽ được hưởng mức giá bằng 50% giá dịch vụ cất, hạ cánh trong thời hạn 24 tháng kể từ khi cảng hàng không được đưa vào khai thác.
Trong quá trình xây dựng dự thảo, các doanh nghiệp cơ bản đồng thuận về sự cần thiết ban hành chính sách ưu đãi giá đối với các cảng hàng không mới nói chung và Cảng hàng không quốc tế Long Thành nói riêng, nhằm thu hút các hãng hàng không tham gia khai thác.
Bên cạnh các chính sách ưu đãi tại các cảng hàng không mới, dự thảo cũng đề xuất loại bỏ một số dịch vụ khỏi danh mục do Nhà nước định giá như: Dịch vụ bảo đảm an ninh hàng không (chuyển sang cơ chế phí); dịch vụ cho thuê mặt bằng tại cảng hàng không, sân bay; dịch vụ cơ bản, thiết yếu tại cảng hàng không; nhượng quyền khai thác dịch vụ kỹ thuật hàng không.
Ở chiều ngược lại, dự thảo bổ sung vào danh mục do Nhà nước định giá đối với hoạt động nhượng quyền khai thác dịch vụ bảo dưỡng tàu bay, động cơ, cánh quạt và các trang thiết bị tàu bay tại Việt Nam.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng đã làm rõ thêm các nội dung nhằm tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, như quy định giá dịch vụ đối với các chuyến bay đào tạo, huấn luyện; hoặc trường hợp tàu bay phải hạ cánh tại địa điểm khác so với kế hoạch ban đầu do các yếu tố bất khả kháng.
