“Tôi thuộc hộ kinh doanh nhóm 3, theo quy định phải khấu trừ toàn bộ chi phí và đóng 17% thuế thu nhập trên doanh thu thực tế, cộng thêm 3% thuế giá trị gia tăng, tổng cộng là 20%. Đây là mức thuế quá cao”, chị Hồng Thanh, chủ hộ sản xuất kinh doanh hàng may mặc tại khu vực chợ Tân Bình (TP.HCM), phản ánh. Theo chị Thanh, kể từ khi thực hiện kê khai thuế dựa trên doanh thu thực tế, nhiều bất cập bắt đầu phát sinh. Trong đó, khó khăn lớn nhất là nhiều khoản chi phí phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh không thể lấy được hóa đơn, chứng từ hợp lệ để khấu trừ thuế. Chẳng hạn, tiền thuê xe ôm vận chuyển hàng từ xưởng ra cửa hàng và chiều ngược lại mỗi ngày không dưới 150.000 đồng, tương đương hơn 4 triệu đồng/tháng; tiền sửa chữa bàn ủi, máy may; tiền mua phụ liệu lắt nhắt khi cần kíp…. “Chiều nay tôi vừa chi 1,6 triệu đồng để sửa 8 chiếc bàn ủi trong xưởng, mua 20 chiếc móc áo và 3 cuộn băng keo ngay tiệm tạp hóa gần xưởng để kịp đóng hàng. Những khoản chi này có thực nhưng không có hóa đơn, tất nhiên không được khấu trừ”, chi Thanh nói.
Theo chị Thanh, hiện cơ quan thuế đang hướng dẫn các hộ kinh doanh tạm nộp thuế khoán trong quý 1, tức là 4,5% trên toàn bộ doanh thu và sau đó sẽ quyết toán lại vào cuối năm. Tuy nhiên, chị lo ngại nguy cơ phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung. Chị Thanh cho biết các hộ kinh doanh trong chợ đang phải thuê kế toán làm báo cáo thuế với chi phí thuê dịch vụ khoảng 500.000 đồng/tháng, hóa đơn đầu vào thì không lấy đủ vì nhiều dịch vụ, hàng hóa mua từ hộ kinh doanh nhóm 1, không có hóa đơn. Nếu tính lại và áp phương pháp đóng 17% trên doanh thu thực tế sau khấu trừ chi phí hợp lý thì “chết”. “Không có chứng từ hợp lệ để khấu trừ, nhưng đó đều là chi phí thực tế mà hộ kinh doanh như chúng tôi phải chi hằng ngày. Vậy chúng tôi phải làm sao?”, chị Thanh đặt câu hỏi.
Tương tự, bà Trần Thị Khuyên, chủ một quán ăn trên đường Nguyễn Chí Thanh (TP.HCM), cho biết doanh thu của quán ước khoảng 3,5 tỉ đồng/năm. Trong quý 1, thuế cơ sở hướng dẫn hộ kinh doanh của bà tạm nộp thuế ở mức 4,5% trên tổng doanh thu, gồm 1,5% thuế thu nhập cá nhân và 3% thuế giá trị gia tăng. Theo cách tính này, số thuế quán ăn của bà Khuyên phải nộp trong năm nay khoảng 157,5 triệu đồng, tương đương hơn 13 triệu đồng/tháng. Ngoài tiền thuế thu nhập tăng mạnh, các chi phí liên quan đến lao động và kế toán cũng khiến hộ kinh doanh đang chịu nhiều áp lực. “Hiện nay thuê người làm là phải đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, không còn kiểu thuê thời vụ như trước vì sợ bị kiểm tra, xử phạt. Từ khi áp dụng kê khai thuế, quán còn phải thuê dịch vụ kế toán với chi phí từ 2 – 4 triệu đồng/tháng, tùy số lượng hóa đơn xuất mỗi ngày”, bà nói và lo ngại, với mức tạm đóng hiện nay, tiền thuế đã cao khoảng 5 lần so với mức thuế khoán trước đây. Ngoài ra, hộ kinh doanh còn phải chi những khoản cố định hằng tháng cho dù lời hay lỗ như tiền thuê mặt bằng, bảo hiểm, điện, nước, tiền ăn của nhân viên, phụ cấp chuyên cần, lãi vay ngân hàng…
Tuy nhiên, điều khiến bà Khuyên cũng như nhiều hộ kinh doanh thuộc nhóm doanh thu trên 3 tỉ đồng lo lắng nhất là nguy cơ bị truy thu thuế vào cuối năm. “Mức 4,5% hiện tại được cán bộ thuế giải thích chỉ là tạm đóng. Nếu cuối năm áp dụng cách tính thuế 17% trên phần thu nhập thực tế thì số thuế phải nộp sẽ rất lớn”, bà Khuyên băn khoăn và ước tính, với doanh thu 3,5 tỉ đồng/năm trong lĩnh vực ăn uống, quán chỉ có thể thu thập hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho khoảng 2 tỉ đồng chi phí. Nếu đóng thuế 17% trên thu nhập chính thức, hộ của bà Khuyên phải đóng 360 triệu đồng/năm thay vì 157,5 triệu đồng như mức tạm tính hiện tại. “Doanh thu 3,5 tỉ đồng mà phải đóng tới 360 triệu đồng tiền thuế thì tương đương hơn 10% doanh thu. Trong khi thực tế ngành ăn uống chỉ lãi khoảng 8 – 12%. Đóng thuế như vậy thì không chỉ lấy công làm lời mà còn có nguy cơ ăn vào vốn”, bà nói.
Từ thực tế trên, nhiều hộ kinh doanh kiến nghị hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng trong năm có thể đóng thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thay vì trên lợi nhuận. Không truy thu hồi thuế sau giai đoạn tạm nộp, chấp nhận ghi chép giao dịch…
Trao đổi với Báo Thanh Niên, chuyên gia thuế Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty CP tư vấn thuế Savitax, cho rằng thực tế cho thấy mỗi khi triển khai chính sách thuế mới, chi phí phát sinh trong giai đoạn đầu là điều khó tránh khỏi. Điều này đã được cảnh báo trước và nhiệm vụ cơ quan quản lý là làm thế nào để chi phí tuân thủ của hộ kinh doanh mức thấp nhất. Chẳng hạn, những điều chỉnh gần đây về ngưỡng doanh thu chịu thuế như nâng mức từ 500 triệu đồng/năm lên 1 tỉ đồng/năm, hay quy định nhóm 1 có thể xuất hóa đơn hoặc không cần khởi tạo hóa đơn nếu doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm, cho thấy chính sách thuế hoàn toàn có thể tiếp tục được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với hộ kinh doanh.
“Theo tôi, năm 2026 nên được xem là giai đoạn thí điểm tính thuế theo doanh thu, làm cơ sở để áp dụng chuyên nghiệp, hợp lý hơn trong các năm tiếp theo. Qua quá trình tư vấn, tôi nhận thấy nhiều hộ kinh doanh vẫn còn lúng túng trong việc kê khai và tuân thủ, dù họ rất muốn thực hiện đúng quy định pháp luật và lo ngại nếu xảy ra sai sót. Vì vậy, các khoản thuế đang được kê khai và áp dụng trong giai đoạn này không nên bị truy thu khi cơ quan chức năng tính toán lại”, bà Huyền nêu ý kiến.
PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, ĐH Kinh tế quốc dân, nhận định ngành thuế đang từng bước hoàn thiện chính sách thuế đối với hộ kinh doanh theo hướng nhân văn và khuyến khích tuân thủ tốt hơn. Theo ông, mục tiêu không chỉ là tăng thu ngân sách mà còn phải tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển bền vững. Vì thế, nếu không trừ hết được chi phí thực tế, mà đóng đến 17% thì khá cao và nặng. Nếu bắt buộc tính thuế theo khấu trừ chi phí, phải chấp nhận những chi phí hợp lý không có hóa đơn. “Về áp mức thuế thế nào, có thể sử dụng dữ liệu bình quân trong khoảng 3 năm về doanh thu, lợi nhuận và chi phí của hộ kinh doanh để tính toán nghĩa vụ thuế. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu kê khai không chính xác cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp nhắc nhở, cảnh báo hoặc xử phạt”, chuyên gia Nguyễn Thường Lạng nói.
Trước đó, Vingroup đề xuất được nghiên cứu đầu tư xây dựng đoạn nối 15B và nâng cấp đường Rừng Sác (nối Cần Giờ), chia thành hai đoạn. Đoạn một là tuyến nối 15B, từ nút giao D1-D3 (phường Tân Mỹ, quận 7 cũ), đến ranh dự án cầu Cần Giờ, dài gần 2 km, quy mô 6 làn xe (4 làn cơ giới, 2 làn song hành).
Đoạn hai là nâng cấp đường Rừng Sác dài hơn 35 km, từ nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành đến đường trục trong Khu đô thị biển Cần Giờ. Tuyến sẽ được mở rộng từ 6 lên 10 làn (8 làn cơ giới, 2 làn song hành).
Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 19.000 tỉ đồng (bao gồm giải phóng mặt bằng và lãi vay trong thời gian xây dựng). Nhà đầu tư dự kiến thu xếp toàn bộ vốn và thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2028, nếu được chấp thuận.
Trong quyết định mới nhất, UBND TP.HCM chấp thuận đề xuất của doanh nghiệp với điều kiện doanh nghiệp tự cân đối nguồn kinh phí để thực hiện việc nghiên cứu, lập Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; không sử dụng ngân sách thành phố. Đồng thời, bảo đảm nội dung, thành phần hồ sơ đầy đủ quy định pháp luật hiện hành. Thời hạn hoàn thành Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án và trình cấp có thẩm quyền xem xét là 12 tháng.
UBND TP lưu ý việc giao nghiên cứu, lập Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư không làm phát sinh quyền ưu tiên hoặc chỉ định Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ là nhà đầu tư thực hiện dự án. Trường hợp Báo cáo không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận sau khi thẩm định hoặc quá thời hạn nêu trên chưa hoàn thành thì doanh nghiệp tự chịu mọi rủi ro và toàn bộ chi phí đã thực hiện.
Khu vực Cần Giờ trước đây là các khu vực biệt lập, bị ngăn cách với phần còn lại của TP.HCM bởi sông, kết nối chủ yếu là bến phà, đò. Do vậy việc đi lại không thuận tiện, ảnh hưởng lớn tới phát triển kinh tế, giao thông.
Đường 15B tại Nhà Bè là dự án trục giao thông chiến lược, dài hơn 3,5 km, rộng 40m, qua nhiều khu dân cư, tuyến đường quan trọng nối cầu Cần Giờ trong tương lai. Việc đầu tư xây dựng đoạn nối 15B và nâng cấp đường Rừng Sác là vô cùng cấp thiết, hình thành trục giao thông xuyên suốt.
Đặc biệt, khi dự án cầu Cần Giờ và khu đô thị lấn biển Cần Giờ hoàn thành, lưu lượng xe dự kiến tăng cao. Nếu không được đầu tư nâng cấp mở rộng kịp thời, đường Rừng Sác hiện hữu sẽ ùn tắc, giảm hiệu quả khai thác của toàn bộ hệ thống cầu đường mới, đồng thời hạn chế tiềm năng phát triển kinh tế - du lịch địa phương.
Do đó, đường Rừng Sác được xác định là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông của TP.HCM giai đoạn 2024 - 2027, gắn với Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Dự án cũng đã nằm trong Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 đã được Thủ tướng phê duyệt.
Cử tri Đoàn đại biểu Quốc hội TP.Hà Nội vừa qua có kiến nghị trình Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường vàng theo hướng ổn định, minh bạch, kịp thời khắc phục tình trạng chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết đang triển khai các giải pháp quản lý thị trường vàng nhằm ổn định thị trường vàng, theo lộ trình phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Nghị định 232/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10.10.2025 (Nghị định 232) đã quy định NHNN cấp phép sản xuất vàng miếng cho các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện. Các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được cấp phép sản xuất vàng miếng sẽ được NHNN xem xét cấp phép nhập khẩu vàng. Ngay sau khi Nghị định 232 được ban hành, NHNN đã ban hành Thông tư số 34/2025 hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012 và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để quản lý thị trường vàng theo quy định mới. Hiện nay, NHNN đang phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan cấp phép sản xuất vàng miếng cho các đơn vị. Sau khi các đơn vị được cấp giấy phép sản xuất vàng miếng, NHNN sẽ xem xét cấp phép nhập khẩu vàng cho các đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Hiện NHNN tiếp tục theo dõi sát tình hình thị trường vàng, kịp thời thực hiện báo cáo các cấp; phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng; chỉ đạo các NHNN khu vực thanh tra, kiểm tra đột xuất các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ trên địa bàn; yêu cầu các tổ chức hoạt động kinh doanh vàng thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp cung cấp thông tin trả lời cử tri, đại biểu Quốc hội về chính sách quản lý hoạt động kinh doanh vàng; phối hợp triển khai công tác truyền thông để người dân hiểu, đồng thuận với chính sách nhà nước đối với công tác quản lý thị trường vàng.
Bên cạnh đó, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan xem xét, nghiên cứu thành lập Sở giao dịch vàng tại Việt Nam và đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã có văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc thành lập sàn, Sở giao dịch vàng tại Việt Nam. NHNN đang tiếp tục phối hợp cùng các cơ quan hữu quan khẩn trương nghiên cứu, đảm bảo kỹ lưỡng, chuẩn bị tốt nhất cho việc đề xuất phương án, kế hoạch thành lập Sở giao dịch vàng tại Việt Nam.
NHNN cũng thông tin Việt Nam không phải là nước khai thác vàng nên vàng tiêu thụ trong nước chủ yếu từ nguồn nhập khẩu. Do đó, giá vàng trong nước phụ thuộc vào diễn biến giá vàng thế giới. Thời gian qua, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do nguyên nhân căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang khiến nhu cầu tiêu thụ vàng vật chất ở một số nước và dự trữ vàng của nhiều ngân hàng trung ương tăng mạnh… Như vậy, giá vàng diễn biến tăng cả trên thế giới chứ không chỉ có ở Việt Nam.
Theo luật Giá năm 2012 và luật Giá sửa đổi năm 2023, vàng không phải mặt hàng thiết yếu, không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá. Giá mua, bán vàng do các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng chủ động niêm yết. NHNN chỉ thực hiện can thiệp, bình ổn thị trường vàng trong trường hợp giá vàng biến động bất lợi ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá, chính sách tiền tệ.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có công văn gửi Bộ Tài Chính góp ý Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Trong đó đề xuất một số giải pháp xoay quanh thực hiện nghĩa vụ thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ve chai, phế liệu.
Theo VCCI, ngành công nghiệp tái chế đóng vai trò nòng cốt trong nền kinh tế tuần hoàn và phù hợp với chiến lược phát triển bền vững của Đảng, Nhà nước. Trong chuỗi giá trị tái chế, các cá nhân thu gom ve chai, đồng nát là lực lượng nòng cốt, đảm nhận công việc thu gom và phân loại rác thải, phế liệu ban đầu. Tuy nhiên, đặc thù là các cá nhân nhỏ lẻ, trình độ hiểu biết pháp luật hạn chế, các cá nhân này thường lo ngại về các rủi ro liên quan đến nghĩa vụ thuế và gặp khó khăn trong đáp ứng các yêu cầu về xuất hóa đơn và kê khai nghĩa vụ thuế (nếu phát sinh).
Thực trạng này gây khó khăn cho tất cả các bên tham gia. Với cá nhân làm ve chai, đồng nát: họ luôn đối mặt với rủi ro không tuân thủ quy định về thuế và hóa đơn, nhưng lại không có khả năng khắc phục. Kết quả, các cá nhân này thường ưu tiên bán cho các làng nghề phi chính thức. Song song, các doanh nghiệp khó thu mua nguồn phế liệu trong nước để sản xuất sản phẩm tái chế. Trong bối cảnh các yêu cầu cao hơn về tiêu chí tỷ lệ tái chế trong sản phẩm diễn ra ở cả trong nước và thị trường quốc tế, các doanh nghiệp sẽ mất đi nhiều đơn hàng có giá trị lớn và về lâu dài là cả ngành công nghiệp tái chế; Với Nhà nước, khó thu thuế từ lĩnh vực này, đồng thời nguồn phế liệu không được tái chế hiệu quả, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Do vậy, để tạo thuận lợi cho sự phát triển của ngành công nghiệp tái chế và nền kinh tế tuần hoàn, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung tổ chức ký hợp đồng thu mua phế liệu với hộ, cá nhân kinh doanh vào Điều 22.2 về tổ chức có trách nhiệm khai thay và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh.
Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân phải có trách nhiệm khai thuế giá trị gia tăng đối với toàn bộ doanh thu, không phân biệt hình thức phân chia kết quả hợp tác kinh doanh. VCCI cho rằng quy định này chưa phù hợp với các nguyên tắc cơ bản về thuế và gây bất lợi cho cả doanh nghiệp lẫn cá nhân.
Điển hình như dịch vụ đặt xe trực tuyến, các nền tảng đang ký thỏa thuận hợp tác với tài xế để cung cấp dịch vụ vận chuyển. Trong mô hình này, các nền tảng và người lái xe chia sẻ doanh thu theo tỉ lệ (ví dụ 20:80). Áp dụng theo quy định hiện tại, doanh nghiệp nền tảng sẽ phải chịu mức thuế giá trị gia tăng là 10% trên toàn bộ doanh thu của cuốc xe. Việc này bất hợp lý cho cả hai phía. Đối với nền tảng đặt xe, doanh nghiệp chỉ thực nhận 20% doanh thu nhưng phải chịu thuế giá trị gia tăng cho 100% doanh thu, trong khi không có hóa đơn phù hợp (do chi phí này của các tài xế không xuất hóa đơn), dẫn đến không được ghi nhận chi phí khấu trừ đầu vào hợp lệ. Các tài xế công nghệ bị áp mức thuế giá trị gia tăng 10% trên doanh thu của người lái xe là không phù hợp vì họ là các cá nhân kinh doanh, chủ yếu thuộc diện miễn thuế hoặc chỉ áp dụng phương pháp tính thuế trên doanh thu. Để so sánh, mức thuế giá trị gia tăng với cá nhân kinh doanh trong cùng nhóm ngành nghề chỉ là 3%.
Để phù hợp hơn với thực tiễn, đảm bảo công bằng thuế và phản ánh đúng bản chất kinh tế của mô hình kinh doanh, đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi theo hướng: “Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân thì tổ chức có trách nhiệm kê khai, nộp thay thuế giá trị gia tăng cho cá nhân đối với doanh thu, thu nhập được chia theo hợp đồng hợp tác kinh doanh; khai thuế thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân hợp tác kinh doanh”.
