Theo thông báo của Nhà Trắng ngày 23-7, Mỹ sẽ áp mức thuế nhập khẩu từ 10% đến 12,5% với hơn 60 đối tác thương mại theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Các mức thuế mới thay thế mức thuế đồng loạt 10% mà Tổng thống Donald Trump từng ban hành vào tháng 2. Tòa án Tối cao Mỹ sau đó đã phán quyết nhiều mức thuế trong gói này là không phù hợp với luật.
Chính quyền ông Trump giải thích quyết định được đưa ra do nhiều quốc gia chưa thực thi hiệu quả các lệnh cấm đối với hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Tuy nhiên, lập luận này nhanh chóng vấp phải phản ứng từ nhiều đối tác thương mại của Washington.
Về phía Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm khẳng định Bắc Kinh phản đối mọi hình thức áp thuế đơn phương, đồng thời cảnh báo “cuộc chiến thuế quan và thương mại sẽ không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào”.
Theo chính sách mới, hàng hóa Trung Quốc thuộc nhóm chịu mức thuế 12,5%.
Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho rằng lý do Mỹ đưa ra “không có cơ sở” nếu áp dụng với EU.
Phát biểu bên lề Hội nghị các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippiness), bà Kallas nhấn mạnh các tiêu chuẩn lao động của châu Âu rất nghiêm ngặt, cùng với việc người lao động được hưởng chế độ nghỉ phép có lương và điều kiện làm việc tốt.
Theo bà, EU đã thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương đạt được với Mỹ vào năm 2025, vì vậy việc Washington bất ngờ áp thuế lên khối này là một “bất ngờ tiêu cực”.
Úc và Brazil cũng cho rằng các mức thuế mới này không có cơ sở và sẽ tìm cách đề nghị Mỹ dỡ bỏ.
Ngoại trưởng Na Uy khẳng định nước này đã có những quy định rõ ràng nhằm ngăn chặn hoạt động buôn bán hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, nên không có lý do để Mỹ áp thuế nước này.
Trong khi đó, Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon gọi động thái của Washington là “vô cùng đáng thất vọng”, đồng thời cho biết Mỹ chưa đưa ra “bất kỳ bằng chứng có ý nghĩa nào” để chứng minh các cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức.
Nhật Bản cũng bày tỏ lấy làm tiếc. Chánh Văn phòng Nội các Kihara Minoru khẳng định các hoạt động thương mại và công nghiệp của Tokyo đều được tiến hành theo đúng các quy định quốc tế.
Mặt khác, Chính phủ Anh cho biết quyết định mới của Mỹ không gây tác động bất lợi đối với các doanh nghiệp Anh. London nhấn mạnh thỏa thuận thương mại song phương với Washington vẫn có hiệu lực, đồng thời cho biết Anh còn được cải thiện điều kiện thương mại khi rượu whisky và các sản phẩm công nghệ y tế được hưởng mức thuế 0%.
Khi công bố chính sách mới, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington đã thực thi nghiêm lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức trong gần một thế kỷ, đồng thời cho rằng các đối tác thương mại của Mỹ cũng cần có những biện pháp tương tự.
Tuy nhiên, nhiều chính trị gia và chuyên gia Mỹ cho rằng đây chỉ là cơ sở pháp lý mới để chính quyền ông Trump tiếp tục theo đuổi chính sách thuế quan.
Nghị sĩ Dân chủ Richard Neal, thành viên cấp cao của Ủy ban Thuế vụ và Ngân sách Hạ viện Mỹ, nhận định vấn đề lao động cưỡng bức là nghiêm trọng và cần được xử lý bằng các biện pháp thực thi pháp luật thực chất, thay vì trở thành cái cớ cho một chính sách thuế quan.
Theo quy định mới, các quốc gia đã ban hành hoặc cam kết ban hành lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức – như Canada, Anh, 27 nước trong khối EU và Ấn Độ – sẽ chịu mức thuế 10%.
Trong khi đó, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng hàng chục nền kinh tế khác bị áp mức thuế cao hơn là 12,5%.
Theo giới chuyên gia, đây nhiều khả năng chưa phải là bước đi cuối cùng của Nhà Trắng. Washington hiện còn tiến hành điều tra 16 nền kinh tế với cáo buộc có tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp, một động thái được dự báo có thể mở đường cho các đợt áp thuế bổ sung trong thời gian tới.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
