Đó là chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, tại hội nghị Giám đốc Sở GD-ĐT năm 2026, khi nhấn mạnh về một số tồn tại, hạn chế của ngành.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, trong năm học 2026-2027, cần xác định những thước đo cụ thể, trong đó có những thước đo về kết quả thực chất mà toàn ngành phải hoàn thành.
Trong đó, cần trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật.
Cần chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua. Trong hệ thống giáo dục, cần hình thành và giáo dục tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ trên bục giảng, từ mầm non và các cấp học tiếp theo. Mỗi học sinh cần biết mình đang ở đâu để nỗ lực vươn lên vì sự tiến bộ của bản thân, chứ không chỉ chạy theo điểm số để so sánh với người khác.
Ông Sơn dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Đã học thì phải thi, phải có kiểm tra đánh giá, nhưng thi là để đánh giá kết quả học tập, đánh giá việc dạy và học, xem học sinh đạt chuẩn hay chưa, chứ không phải tổ chức thi để loại nhau”.
Bên cạnh đó, ông Sơn nhấn mạnh, cần củng cố và tăng cường niềm tin thực chất của nhân dân đối với ngành Giáo dục. Đó là sự an tâm của từng phụ huynh, của toàn xã hội mỗi khi năm học mới bắt đầu. Làm sao để mỗi phụ huynh đều tin tưởng khi gửi con mình đến trường. Để toàn xã hội có thể tin tưởng vào công tác đánh giá, kiểm tra, thi cử của chúng ta trong những năm tới.
Theo ông, đây là quyết tâm mà với lòng tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo trong toàn ngành phải cùng nhau phấn đấu, từng bước xóa bỏ những tiêu cực, gian lận trong thi cử, tình trạng lạm thu trong các nhà trường, minh bạch tất cả các khoản thu, minh bạch dữ liệu hoạt động và xử lý nghiêm các hiện tượng tiêu cực, gian lận trong nhà trường. Chỉ có như vậy, mới từng bước xây dựng được một nền giáo dục chất lượng, công bằng và trung thực.
Ông Sơn cho biết, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, với những hiện tượng tiêu cực xảy ra, tất cả chúng ta đều rất buồn.
Theo ông, hình thức tổ chức kỳ thi hiện nay có nhiều ưu điểm: tổ chức bài bản, nhẹ nhàng, giảm áp lực đối với học sinh và toàn xã hội. Các cơ quan Nhà nước, lãnh đạo, các sở, ngành và các thầy cô nhận phần khó về mình để tổ chức kỳ thi thật tốt, tạo cơ hội thuận lợi nhất cho học sinh.
Phải làm sao để kết quả kỳ thi có đủ độ tin cậy, độ phân hóa, bảo đảm tính thực chất, làm căn cứ để các cơ sở giáo dục đại học xét tuyển. Nhưng quan trọng hơn, phải có kết quả thực chất để đánh giá chất lượng dạy học, giáo dục trong toàn ngành.
Thế nhưng, ở một số nơi đã xảy ra những hiện tượng sai phạm, có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.
“Những người làm giáo dục đã nhận diện được những động lực tạo ra tiêu cực này chưa? Chúng ta đã làm hết sức mình và đã thể hiện đầy đủ sự tự trọng của mình chưa?
Chúng tôi rất mong muốn và đang phối hợp với lãnh đạo các địa phương, các cơ quan chức năng để xử lý thật nghiêm. Với những vấn đề liên quan đến đạo đức, chỉ có xử lý thật nghiêm bằng các quy định pháp luật mới có thể lấy lại sự công bằng, sự trung thực và độ tin cậy của kỳ thi”, ông Sơn cho biết.
Theo ông Sơn, vấn đề ở đây không chỉ là qua một kỳ thi. Toàn ngành cần xem xét trong từng công việc giảng dạy hằng ngày, trong từng công việc quản lý hằng ngày, những gì chưa làm đúng thực chất, những gì còn xuề xòa, chưa nghiêm túc, chưa thực hiện nghiêm kỷ cương.
“Bằng tất cả sự tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo, chúng ta cần từng bước đẩy lùi vấn đề này từ những việc nhỏ nhất: trong công việc dạy học học sinh, kiểm tra bài tập, trong công tác báo cáo kết quả, phải thực chất, trung thực.
Trong năm học mới, tôi đề nghị đưa nội dung này vào kết luận và xây dựng chương trình hành động để chúng ta quyết tâm thực hiện. Đây là một nội dung trọng tâm, hết sức quan trọng trong năm học mới. Đương nhiên, việc này không thể chỉ thực hiện trong một năm mà có thể cần nhiều năm, chúng ta phải kiên trì thực hiện”, ông Sơn chia sẻ.
Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
"Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học", Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics - Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người - máy (Human-Computer Interaction - HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
"Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm", Châu nói.
Nghiên cứu này có tên "Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh", do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người - máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là "khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó". Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
"Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba", bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
"Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều", Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những "bến đỗ", Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường "trong mơ". Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Tối 7/5, UBND thành phố Hà Nội phê duyệt đề án nói trên. Hai trường này sẽ dành cho học sinh có năng lực nổi trội. Các em được học chuyên sâu, tham gia dự án, nghiên cứu và rèn kỹ năng đại học. Kết quả đầu ra của học sinh được thế giới công nhận rộng rãi.
Từ đó, hướng phát triển của mỗi trường có sự khác biệt, theo đặc điểm học sinh, giáo viên và mục tiêu.
Trường THPT chuyên Chu Văn An xây dựng 5 tiêu chí, gồm: chuẩn đầu ra quốc tế hóa, quản trị và kiểm định chất lượng, quốc tế hóa môi trường học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, công bằng tiếp cận.
Trường chia thành ba giai đoạn phát triển, mỗi giai đoạn sẽ có mục tiêu được lượng hóa.
Chẳng hạn, trong giai đoạn 2026-2030, ít nhất 150 học sinh trúng tuyển đại học tại Anh, Mỹ, Australia, tối thiểu 80 em nhận học bổng quốc tế. Tiếp đó, giai đoạn 2031-2035, 90% giáo viên có năng lực dạy song ngữ hoặc theo chuẩn quốc tế, tiếp nhận học sinh các nước hoặc có 1% học sinh trao đổi. Trong giai đoạn 2036-2045, tất cả học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, học thuật, công nghệ thông tin quốc tế.
Để đạt được, trường chuyên Chu Văn An sẽ hỗ trợ học sinh tham gia kỳ thi chuẩn hóa quốc tế như SAT, ACT, AP, IB; tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học, xây dựng phòng thí nghiệm mở, không gian sáng tạo STEM/STEAM; liên kết và hợp tác với các đại học, doanh nghiệp...
Trường ước tính cần gần 608 tỷ đồng để thực hiện đề án này.
Trong khi đó, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams) theo đuổi 4 nhóm tiêu chí: chất lượng học thuật và nghiên cứu khoa học của học sinh; mức độ tích hợp giáo dục STEM/STEAM; năng lực ngoại ngữ và hội nhập học thuật; hệ thống bảo đảm và minh chứng chất lượng.
Trường cho biết sẽ chuyển trọng tâm từ học lý thuyết sang dự án nghiên cứu dưới dự hướng dẫn của chuyên gia, tối ưu hóa chương trình học, tăng khả năng sử dụng thông tin Toán học, khoa học, kỹ thuật thực tiễn. Đồng thời, trường ưu tiên phát triển các chuyên đề liên môn, chú trọng học theo dự án gắn với sản phẩm.
Học sinh sẽ được dạy tiếng Anh như công cụ để nghiên cứu, viết luận, thuyết trình và tranh biện. Các em còn được trang bị khả năng phân tích các mối liên hệ giữa kinh tế, xã hội và môi trường, từ đó hình thành tư duy hệ thống để giải quyết các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và bất bình đẳng.
Lộ trình thực hiện của trường Ams được chia thành ba giai đoạn, gồm 2026-2027 (chuẩn bị, khởi động, thí điểm), 2027-2030 (triển khai đồng bộ, hoàn thiện điều kiện), 2030-2035 (hoàn thiện mô hình, nâng cao chất lượng).
Trường THPT chuyên Chu Văn An tiền thân là trường Bưởi, thành lập năm 1908, mang tên hiện tại từ năm 1945. Trường được chuyển đổi từ mô hình cơ sở công lập có lớp chuyên thành trường chuyên từ năm 2025.
Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam được thành lập năm 1985, với nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đây là hai trường có chương trình đào tạo đa dạng nhất với 13 môn chuyên. Ngoài ra, Hà Nội còn hai trường chuyên khác là Nguyễn Huệ và Sơn Tây, lần lượt tuyển 11 và 9 môn chuyên.
Ngày 17-6, ông Nguyễn Đức Sơn - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa - cho biết sở đã có kết quả kiểm tra nội dung phản ánh liên quan đến một thí sinh tại điểm thi THPT Ngô Gia Tự (phường Bắc Cam Ranh) vi phạm quy chế thi nhưng không bị xử lý.
Theo ông Sơn, qua kiểm tra, xác minh, tổ kiểm tra của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa xác định nội dung phản ánh thí sinh vi phạm quy chế thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, phòng thi số 0577 tại điểm thi Ngô Gia Tự là phản ánh đúng.
"Thí sinh bị phát hiện mang điện thoại, không phải sử dụng 'phao giấy' vào cuối buổi thi bài thi tự chọn" - ông Sơn cho hay.
Căn cứ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng thi kỳ thi tốt nghiệp năm 2026 tỉnh Khánh Hòa đã họp, thảo luận và thống nhất hủy kết quả toàn bộ bài thi/môn thi của thí sinh vi phạm nêu trên tại phòng số 0577 của điểm thi Trường THPT Ngô Gia Tự, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lý do xử lý thí sinh vi phạm quy chế thi theo quy định tại Khoản 3, Điều 57 Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đối với những người có liên quan làm công tác coi thi tại điểm thi Ngô Gia Tự, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cho biết vẫn đang phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh và xử lý theo quy chế thi và quy định của pháp luật.
