Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
“Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học”, Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics – Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người – máy (Human-Computer Interaction – HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
“Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm”, Châu nói.
Nghiên cứu này có tên “Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh”, do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người – máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là “khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó”. Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
“Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba”, bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
“Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều”, Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những “bến đỗ”, Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường “trong mơ”. Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Sau khi đoạn clip ghi lại cảnh cô giáo tại Trường mầm non Bắc Hà (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) nghi có hành vi “tác động” vào đầu cháu T.G.B. (bé trai 4 tuổi) tại lớp học vào chiều 13-4, ngay trong sáng hôm nay UBND phường Thành Sen đã tổ chức cuộc họp với các bên liên quan để làm rõ vụ việc.
Theo trình bày của cô P.T.N. (cô giáo có hành vi nghi “tác động” bé trai 4 tuổi), chiều ngày 13-4 trong lúc đang tổ chức cho cháu hoạt động vui chơi “rung chuông vàng”, cô N. thấy cháu không tập trung nên đã có hành động ôm vào hai bên đầu cháu lắc mạnh nói sao con không chịu tập trung.
Nguyên nhân là bản thân cô N. vừa trải qua đợt điều trị bệnh, không thể nói to được nên đã có hành động như thế để nhắc nhở chứ không có tác động vật lý hay có hành vi bạo hành.
Qua sự việc kể trên, cô N. nhận thấy đây là tác phong không phù hợp với yêu cầu chuẩn mực trong chăm sóc và giáo dục trẻ, phản cảm nên thành thật xin lỗi gia đình phụ huynh và hứa sẽ rút kinh nghiệm.
Tại cuộc làm việc, đại diện gia đình cháu B. cho biết hiện tại cháu không bị ảnh hưởng về sức khỏe, tinh thần ổn định và tiếp nhận lời xin lỗi từ giáo viên, nhà trường. Đồng thời, gia đình bày tỏ mong muốn sự việc được xem xét thấu đáo khách quan trên tinh thần nhân văn mang tính giáo dục, nhà trường rút kinh nghiệm có hình thức xử lý phù hợp.
Theo bà Lê Thị Vân Anh - Hiệu trưởng Trường mầm non Bắc Hà, ngay khi tiếp nhận vụ việc trên mạng xã hội, nhà trường đã liên hệ với phụ huynh cháu B. để xác minh sự việc nhằm có các giải pháp kịp thời. Nhà trường mong phụ huynh cùng chia sẻ và xin rút kinh nghiệm, tiếp tục siết chặt quản lý để không xảy ra những hành vi như trên.
Phía đại diện Công an phường Thành Sen tại cuộc họp cho biết qua xác minh đây chưa phải là hành vi có dấu hiệu vi phạm hình sự, tuy nhiên thiếu tính mô phạm. Gia đình và nhà trường phối hợp để xử lý nghiêm nhưng cũng mang tính nhân văn.
Kết luận tại cuộc họp, bà Trần Thị Thủy Nga - Phó chủ tịch UBND phường Thành Sen - cho rằng cô N. đã có hành vi chưa phù hợp với chuẩn mực sư phạm. Yêu cầu nhà trường tăng cường công tác quản lý, giám sát hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ tại các lớp học; kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế, đảm bảo môi trường học đường thực sự an toàn thân thiện.
Ngày 30.5, Trường ĐH Y dược Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) tổ chức ngày hội việc làm 2026 trong lĩnh vực y tế, dược phẩm, chăm sóc sức khỏe và giáo dục; đồng thời ra mắt Trang việc làm trực tuyến BMU nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên.
Phát biểu tại chương trình, TS-BS Lưu Viết Tĩnh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Y dược Buôn Ma Thuột, cho biết trong bối cảnh nhu cầu nhân lực y tế chất lượng cao ngày càng gia tăng, việc tăng cường kết nối giữa nhà trường với các cơ sở y tế, doanh nghiệp tuyển dụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
"Nhà trường luôn xác định đồng hành cùng người học trong quá trình phát triển nghề nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm. Chúng tôi không ngừng mở rộng hợp tác với các cơ sở y tế, doanh nghiệp và tổ chức trong, ngoài nước để tạo điều kiện cho sinh viên thực tập, trải nghiệm thực tế, tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp và nâng cao năng lực nghề nghiệp", TS-BS Lưu Viết Tĩnh nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ sự kiện, Trường ĐH Y dược Buôn Ma Thuột chính thức ra mắt Trang việc làm trực tuyến BMU, nền tảng kết nối nghề nghiệp do nhà trường phát triển. Nền tảng này giúp sinh viên, học viên tiếp cận các cơ hội thực tập, việc làm từ mạng lưới đối tác của trường; đồng thời hỗ trợ xây dựng hồ sơ nghề nghiệp, ứng tuyển trực tuyến và cập nhật thông tin tuyển dụng thường xuyên.
Cũng tại chương trình, nhà trường tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược giai đoạn 2026 - 2031 với các doanh nghiệp, cơ sở y tế và đơn vị đối tác. Nội dung hợp tác tập trung vào tăng cường đào tạo gắn với thực tiễn, kết nối thực tập, tuyển dụng, phát triển kỹ năng nghề nghiệp và đồng hành cùng sinh viên trong quá trình học tập cũng như sau khi tốt nghiệp.
Thông qua các hoạt động giao lưu, trao đổi giữa diễn giả và sinh viên, chương trình góp phần khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, tư duy chủ động trong học tập, đồng thời giúp người học nâng cao khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tiễn nghề nghiệp.
Ngày hội việc làm 2026 tiếp tục khẳng định định hướng đào tạo gắn với thực tiễn của Trường ĐH Y dược Buôn Ma Thuột, tăng cường kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp, cơ sở y tế và đồng hành cùng sinh viên trên hành trình phát triển nghề nghiệp. Qua đó, góp phần cung ứng nguồn nhân lực y tế chất lượng cao cho khu vực Tây nguyên và cả nước.
Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông, chất lượng nguồn nhân lực trình độ cao trong bộ máy hành chính của thành phố đang ở mức báo động khi tỷ lệ nhân sự có học vị tiến sĩ chỉ chiếm từ 0,5% đến 1,1%.
"Sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh", ông nói.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
