Ông là Lê Huy Xuân – người lính đặc công nước từng khiến đối phương khiếp sợ tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với chiến công phá hủy hàng chục xe bọc thép.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Lê Huy Xuân xúc động nhắc về thời hoa lửa của mình. Năm nay đã 81 tuổi nhưng ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm thời trai trẻ. Năm 1963, chàng thanh niên Lê Huy Xuân hừng hực sức trẻ viết đơn tình nguyện ra trận. Thế nhưng trong lần khám tuyển đầu tiên ông bị loại. Lý do không đủ sức khỏe vì ông nhỏ người, chỉ nặng có 41 kg.
Không nản lòng, sang năm 1964 ông tiếp tục ứng tuyển. Đơn vị tuyển quân khi ấy nhận định: “Người thấp bé, nhẹ cân thế này lại rất phù hợp với nhiệm vụ luồn lách, bí mật của đặc công”. Vậy là chính cái vóc dáng nhỏ bé ấy đã đưa ông trở thành một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ.
Tháng 10.1964, sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, bắt đầu những ngày tháng chiến đấu oanh liệt tại đây. Khi đó đơn vị đặc công chính quy chưa thành lập, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát đặc nhiệm B12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Tại đèo Hải Vân, đơn vị 120 người của ông chia làm hai ngả: một nửa ngược lên Tây nguyên, một nửa xuôi về vùng chảo lửa Quảng Nam. Ông Xuân nằm trong số những người về vùng Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, những nơi được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom đạn đối phương.
Là lính đặc công, đặc biệt là đặc công nước và công binh, nhiệm vụ chính của ông Xuân và đồng đội là đánh cầu, phá đường để cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Trong bóng đêm đen đặc, những người lính đặc công ngâm mình hàng giờ dưới làn nước lạnh, bí mật áp sát chân cầu để gài mìn. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, bởi chỉ cần sơ suất gây ra một tiếng động nhỏ, hay một sai sót trong kỹ thuật kích nổ, họ sẽ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.
Ông Xuân bồi hồi nhớ lại trận đánh đầu tiên vào ngày 25.2.1965. Mục tiêu là cầu Cao Lâu trên QL1. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã đánh sập cây cầu này, gây tiếng vang lớn, làm tê liệt tuyến giao thông huyết mạch của đối phương trong nhiều ngày. Tiếp đó là những trận đánh vang dội khác như phá cầu Bình Long, cầu Thượng Đức.
Đặc biệt, dấu ấn sâu đậm ở chiến trường khốc liệt với ông là những chiến công phá xe bọc thép, nơi da thịt đối đầu với sắt thép. Ông và đồng đội phải luồn sâu vào lòng địch, tiếp cận các xe bọc thép để phá hủy. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì nếu bị đối phương phát hiện thì chắc chắn hy sinh.
Vậy mà ông Xuân đã cùng đồng đội phá hủy tới hơn 20 xe bọc thép và tiêu diệt gần 300 lính đối phương, trong đó có lần phá hủy hơn 10 xe, tiêu diệt 152 lính. Sau mỗi trận đánh, ông đều được tặng bằng khen, giấy khen ghi nhận chiến công.
Với những thành tích xuất sắc, ông đã vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba và rất nhiều bằng khen, giấy khen. Ông cũng đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (năm 1965 -1966), Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 (năm 1967 – 1968).
Nhưng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn là rất nhiều hy sinh. Ông Xuân ngậm ngùi nhớ lại, đại đội của ông khi vượt Trường Sơn vào nam có hơn 100 người lính trẻ măng, hừng hực khí thế. Vậy mà đến ngày đất nước im tiếng súng, chỉ còn khoảng hơn 20 người trở về. Những người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm như đại đội trưởng, chính trị viên đều đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.
Nỗi đau càng thắt lại khi ông nhắc về những người đồng hương. Cùng đi từ thôn Bà Khê năm ấy có 8 anh em, nhưng chỉ còn 3 người trở về, trong đó ông Xuân đã để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Trong một trận càn ác liệt, ông Xuân cõng một đồng đội bị thương rút lui, đã không may vấp phải mìn, mất một phần chân trái và 3 lần phải cưa chân do đang tuổi phát triển, xương chân cứ thế trồi ra.
Hành trình từ cõi chết trở về của ông Xuân cũng đầy khốc liệt. Cuối năm 1969, ông được chuyển ra Bắc điều trị. Đoàn xe thương binh chở những người lính không còn lành lặn rời xa chiến trường, nhưng bom đạn vẫn không buông tha. Khi đoàn xe đi đến Hang Đá (Quảng Bình), máy bay đối phương phát hiện và trút bom. “Xe cháy, 40 thương binh ngồi trên xe trúng bom hy sinh gần hết, chỉ còn vài người sống sót, trong đó có tôi”, ông Xuân đau đớn nhớ lại. Ông liên tục thấm nước mắt khi nhắc lại kỷ niệm đau thương và cho biết thế hệ thanh niên quê ông năm ấy ra đi có rất ít người trở về, trong đó có những anh em của mình.
Năm 1971, sau thời gian điều trị, ông Lê Huy Xuân phục viên trở về quê hương Bà Khê. Cơ thể không còn lành lặn nhưng ông vẫn hăng hái tham gia công tác địa phương. Suốt 33 năm (từ 1971 – 2004), ông làm Tổ trưởng tổ tự quản, tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho xóm làng. Dù thương tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời, ông vẫn cần mẫn làm thợ mộc, làm ruộng để lo cho con cái.
Tuy nhiên có một điều chưa trọn vẹn là do bị thất lạc nhiều giấy tờ nên ông gặp rất nhiều khó khăn và thiệt thòi về các chế độ chính sách. Hiện ông chỉ được hưởng chế độ thương binh hạng 3/4. Ngoài ra, một người con của ông bị chậm phát triển trí tuệ, nghi do ông nhiễm chất độc khi tham gia chiến đấu ở chiến trường. Dẫu vậy, chưa khi nào ông đòi hỏi chế độ, bởi với ông, việc được sống và trở về đã là may mắn hơn những đồng đội của mình.
Khi chúng tôi hỏi ông muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay, người lính già chia sẻ: “Tôi mong thế hệ trẻ hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh. Ngày xưa chúng tôi đi chiến trường là xác định sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì đất nước, không toan tính thiệt hơn. Lớp trẻ bây giờ được sống trong hòa bình, cần chịu khó học tập và làm việc sao cho xứng đáng với thế hệ cha anh. Đừng bao giờ quên lịch sử, quên đi cái giá của độc lập tự do ngày hôm nay”.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội khi nhiều bạn trẻ gọi vui đây là mùa giải “All Star”. Cách gọi này xuất phát từ việc tổng số thí sinh đăng ký dự thi vượt 1,2 triệu người, trong đó có gần 60.000 thí sinh tự do - con số được xem là rất lớn so với nhiều năm gần đây.
Không ít người cho rằng học sinh 2k8 năm nay phải bước vào một kỳ thi cạnh tranh hơn thường lệ khi không chỉ thi cùng bạn đồng trang lứa mà còn có thêm nhiều thí sinh từng trải qua kỳ thi, có kinh nghiệm ôn luyện hoặc quyết tâm thi lại để vào trường mong muốn.
Nguyễn Phương Anh, học sinh lớp 12A2 Trường THPT Ứng Hòa B (xã Ứng Hòa, TP.Hà Nội), cho biết càng gần ngày thi, em càng cảm thấy lo lắng.
“Năm nay số lượng thí sinh tham gia rất đông nên em sợ điểm chuẩn các trường sẽ tăng lên. Không chỉ vậy, còn có nhiều thí sinh tự do từng đạt điểm cao ở những năm trước tiếp tục thi lại. Em nghĩ điều đó khiến không chỉ riêng em mà nhiều bạn khác cũng cảm thấy bất an”, Phương Anh chia sẻ.
Theo nữ sinh, áp lực hiện tại đến từ nhiều phía: điểm số, chọn ngành và cả kỳ vọng của gia đình. “Em sợ nhất là mình không thể vào ngôi trường mơ ước”, em nói.
Cùng tâm trạng, Trương Gia Huy, học sinh lớp 12D1 Trường THPT Thanh Bình 2 (xã Tân Long, tỉnh Đồng Tháp), thừa nhận bản thân khá áp lực vì đây là kỳ thi quan trọng.
“Điều em lo nhất hiện tại là điểm số. Đây là giai đoạn cần bứt phá để có kết quả tốt nhất”, Huy nói.
Nam sinh cho rằng sự xuất hiện của nhiều thí sinh tự do vừa là thách thức, vừa là động lực. “Đối thủ của em không chỉ là các bạn cùng tuổi mà còn có những anh chị lớn tuổi, học lực tốt. Điều đó khiến em càng phải cố gắng hơn”, Huy chia sẻ.
Song song với không khí ôn thi căng thẳng, mạng xã hội những ngày gần đây xuất hiện trào lưu dùng AI, photoshop chỉnh sửa hình ảnh thành phiếu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT. Không ít bài đăng thu hút hàng nghìn lượt thích, chia sẻ vì được làm giống thật.
Trong đó, bài đăng từ fanpage tên Thiện Khiêm nhận lượng tương tác lớn khi “khoe” hình ảnh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, khiến nhiều người tưởng thật. Tuy nhiên, đại diện quản lý fanpage sau đó cho biết đây chỉ là nội dung hưởng ứng trend đang lan truyền trên TikTok.
“Bài viết vừa rồi chỉ là một nội dung theo trend đang sôi nổi trên TikTok và hưởng ứng không khí mùa thi năm nay, chứ Thiện Khiêm không thật sự tham gia kỳ thi”, phía fanpage phản hồi.
Dưới nhiều bài đăng, dân mạng cũng để lại loạt bình luận nửa đùa nửa thật như: “Có lẽ năm nay thủ khoa không phải 2k8”, “2k8 nước mình vất vả quá”, “Nhất quyết không để 2k8 giành spotlight”…
Một bộ phận người dùng mạng cho rằng đây chỉ là cách giải trí trước mùa thi căng thẳng. Tuy nhiên, không ít học sinh lớp 12 lại nhìn nhận khác.
Phàn Thị Xuân, học sinh lớp 12 Trường PTDT Nội trú THCS - THPT Bắc Hà (xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai), cho biết bản thân cảm thấy khá áp lực trước kỳ thi.
“Theo góc nhìn của em, việc đem kỳ thi THPT ra đùa cợt như vậy khá vô nghĩa và phần nào gây thêm áp lực cho tụi em - những học sinh 2k8 đang chuẩn bị bước vào kỳ thi thật”, Xuân chia sẻ.
Dù vậy, nữ sinh cũng cho rằng sự cạnh tranh lớn năm nay là động lực để cố gắng hơn. “Nếu vì lo sợ quá mức mà chùn bước thì đó chỉ là lý do mình chọn để trì hoãn bản thân thôi”, em nói.
Theo các chuyên gia, phía sau trào lưu chế ảnh phiếu đăng ký dự thi là nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, điều có thể dẫn đến nhiều hệ lụy khó lường.
Kỹ sư công nghệ thông tin Nguyễn Hoàng Tuyển, Công ty công nghệ giải pháp Số Việt (P.An Khánh, TP.HCM; trước là P.An Lợi Đông, TP.Thủ Đức), cho biết việc đăng tải hình ảnh phiếu đăng ký dự thi, dù là thật hay đã chỉnh sửa, vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn nếu vô tình để lộ các dữ liệu quan trọng.
“Trong phiếu đăng ký dự thi thường có rất nhiều thông tin nhạy cảm như họ tên đầy đủ, giới tính, ngày tháng năm sinh, số CCCD, địa chỉ… Khi bị kẻ xấu thu thập, những dữ liệu này có thể bị sử dụng cho mục đích giả mạo danh tính, vay tiền online hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi”, anh Tuyển phân tích.
Theo anh Tuyển, nhiều người trẻ có tâm lý chủ quan vì nghĩ rằng mình chỉ đăng cho vui hoặc đã che bớt thông tin. Tuy nhiên, với các công cụ công nghệ hiện nay, việc khôi phục hoặc suy đoán dữ liệu bị che là hoàn toàn có thể xảy ra.
“Ngay cả khi làm mờ một phần thông tin, chỉ cần kết hợp với dữ liệu từ các nguồn khác trên mạng xã hội, kẻ xấu vẫn có thể dựng lại hồ sơ cá nhân tương đối đầy đủ. Đó là lý do không nên đăng tải những giấy tờ có giá trị pháp lý lên mạng”, anh Tuyển nhấn mạnh.
Chuyên gia truyền thông kỹ thuật số Đặng Trần Hùng Khải, Công ty TNHH Prime Digital Agency (xã Hiệp Phước, TP.HCM; trước là xã Long Thới, H.Nhà Bè), cho rằng trào lưu này còn phản ánh lỗ hổng trong nhận thức bảo mật thông tin của người dùng trẻ.
“Các trào lưu trên mạng xã hội thường lan rất nhanh, nhưng đi kèm với đó là nguy cơ bị lợi dụng. Khi nhiều người cùng chia sẻ một định dạng thông tin giống nhau, như phiếu đăng ký dự thi, thì vô tình trở thành ‘mỏ dữ liệu’ cho các đối tượng xấu khai thác”, anh Khải nhận định.
Theo anh Khải, thay vì chạy theo trào lưu, người trẻ nên thận trọng với mọi nội dung liên quan đến giấy tờ, hồ sơ cá nhân. Nếu muốn bắt trend, nên sử dụng các mẫu giả lập hoàn toàn hoặc không chứa bất kỳ dữ liệu thật nào.
Anh Nguyễn Nhất Linh, Ủy viên T.Ư Đoàn, Bí thư Đoàn thanh niên MTTQ và các đoàn thể T.Ư, cùng lãnh đạo Học viện Phụ nữ Việt Nam, Tỉnh đoàn Thanh Hóa, chính quyền địa phương và hàng trăm đoàn viên thanh niên tham dự chương trình.
Ngoài phát động các hoạt động tình nguyện hè 2026, chương trình còn tổ chức thăm hỏi, tặng quà tri ân thân nhân những người có công với cách mạng; tặng quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập…
Nhận quà và những lời động viên, thăm hỏi từ cán bộ, đoàn viên thanh niên trong buổi lễ, mẹ liệt sĩ Bùi Thị Hiển (96 tuổi, ngụ thôn Dỹ Thắng, xã Ngọc Trạo; mẹ của liệt sĩ Bùi Văn Dũng), cho biết bà vui mừng vì thế hệ trẻ ngày nay luôn nhớ tới công ơn của các anh hùng, liệt sĩ những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Phát biểu phát động chương trình, chị Lê Ngọc Ánh, Phó chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt nam tỉnh Thanh Hóa, Bí thư Tỉnh đoàn Thanh Hóa, cho biết việc lựa chọn chiến khu Ngọc Trạo để tổ chức lễ phát động nhằm ôn lại truyền thống anh hùng của cha ông đã hy sinh vì Tổ quốc ở Chiến khu Ngọc Trạo năm xưa, từ đó khơi gợi, phát huy ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết tình nguyện vì cộng đồng của tuổi trẻ tỉnh nhà.
Chị Ánh cho biết thêm chương trình tình nguyện năm nay không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các hoạt động phong trào mà cần hướng tới chiều sâu, hiệu quả và tính bền vững; mỗi công trình, phần việc thanh niên phải thực sự thiết thực, gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân và địa phương bằng những việc làm cụ thể, như: xây dựng đường giao thông nông thôn, chỉnh trang cảnh quan môi trường, hỗ trợ sinh kế cho thanh niên và người dân có hoàn cảnh khó khăn.
Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, phát huy hiệu quả các đội hình "Bình dân học vụ số", hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, nâng cao kỹ năng số thiết yếu trong đời sống hằng ngày; tổ chức tốt các hoạt động chăm lo, bảo vệ và giáo dục thiếu niên, nhi đồng trong dịp hè.
Đặc biệt chiến dịch hè năm nay sẽ tạo môi trường sinh hoạt an toàn, lành mạnh, bổ ích cho các em; đặc biệt quan tâm trang bị kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, kỹ năng an toàn trên không gian mạng và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Cũng tại chương trình, Đoàn thanh niên MTTQ và các đoàn thể T.Ư đã trao tặng cho các đoàn cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa các công trình, vật dụng với tổng giá trị gần 400 triệu đồng.
Theo ghi nhận của người viết, tại một số quán ăn trên các tuyến đường Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Bảo… (P.An Nhơn), TP.HCM, dù đã hơn 23 giờ nhưng không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ vẫn còn ngồi ăn uống nhộn nhịp. Tuy nhiên, thói quen ăn khuya này có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn, như ăn khuya gây béo phì.
Ngồi ăn vặt cùng nhóm bạn tại một quán trên đường Lê Đức Thọ, P.An Nhơn, Nguyễn Thị Yến Nhi (20 tuổi), ngụ P.Xuân Hòa, TP.HCM, chia sẻ do lịch học dày đặc đến tận tối muộn nên bạn thường xuyên ăn sau 21 giờ. "Mặc dù đã ăn tối, nhưng sau đó mình cảm thấy thèm ăn vặt nên tiếp tục chạy xe đi tìm đồ ăn đến 1 giờ sáng. Cứ thấy món ăn vặt nào đang "hot trend" trên mạng xã hội lại làm mình tò mò, thôi thúc phải ăn cho bằng được, bất chấp thời gian", Nhi nói.
Khoảng 1 giờ 30, tại một quán ăn cũng trên đường Lê Đức Thọ, chúng tôi gặp Nguyễn Lê Ngọc Ánh (19 tuổi), ngụ P.An Nhơn, tìm đến để giải quyết "chiếc bụng đói". Ánh cho biết vừa kết thúc ca làm đêm. "Ban ngày mình bận rộn với lịch học cả ngày trên trường, tối về tranh thủ đi làm bán thời gian kiếm thêm thu nhập. Thú thật, làm việc liên tục khiến bụng rất nhanh đói, lúc đó mình chỉ muốn tìm đến những quán ăn bán xuyên đêm để nạp năng lượng. Mình cũng nghe bác sĩ cảnh báo không nên ăn khuya vì ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng vì công việc làm đêm nên cũng đành chấp nhận ăn để có sức", Ánh nói.
Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang ở trọ tại đường Nguyễn Văn Lượng, P.An Nhơn, cho biết do tính chất công việc là làm ca gãy (tức hình thức làm việc không liên tục 8 tiếng trong ngày), nên giờ giấc sinh hoạt thường xuyên bị đảo lộn.
"Mình hay ăn sau 23 giờ, chủ yếu là thức ăn nhanh như gà rán hoặc đồ ăn sẵn tại cửa hàng tiện lợi. Thời gian gần đây mình thấy lên cân khá nhanh, người có cảm giác mệt mỏi và mặt bị béo lên, trong một tháng mình tăng gần 10 kg. Mình lo lắng nên đi đo chỉ số cơ thể, kết quả BMI trên 31,8, mỡ nội tạng cao, mình mới tá hỏa phát hiện là bị béo phì mức độ 2", Huy nói.
Bác sĩ CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó chủ tịch Hội Dinh dưỡng VN, Phó chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, nguyên Giám đốc Trung tâm dinh dưỡng TP.HCM, cho biết ăn không đúng giờ, tiêu hóa và hấp thụ thức ăn vào giờ khuya không tốt cho sức khỏe và kéo theo nhiều hệ lụy.
"Thời điểm ăn tối tốt nhất từ khoảng 18 - 19 giờ và tuyệt đối không nên ăn sau 20 giờ. Ngoài yếu tố dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ và hợp lý, chế độ ăn còn cần đảm bảo tính điều độ. Người trưởng thành và thanh niên nên duy trì 3 bữa chính mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người trẻ có thói quen ăn sau 23 giờ, đây là thói quen không phù hợp với sinh lý cơ thể", bác sĩ Diệp lưu ý và cho biết thông thường sau bữa ăn cuối vào khoảng 19 giờ, hệ tiêu hóa bắt đầu nghỉ ngơi. Nếu tiếp tục ăn sau 23 giờ khiến hệ tiêu hóa, tuần hoàn và đặc biệt là hệ nội tiết bị quá tải.
Bác sĩ Diệp cảnh báo việc ăn khuya còn làm tích lũy năng lượng dư thừa, lâu dần có thể dẫn đến hội chứng chuyển hóa với nhiều hệ lụy rối loạn: mỡ máu, đường huyết, tim mạch, tâm sinh lý; béo phì, đặc biệt là béo bụng. Hơn nữa, thói quen ăn khuya còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đái tháo đường, tăng huyết áp.
"Khi ăn nhiều chất béo, muối, đường và phụ gia trong tối khuya sẽ dẫn tới gia tăng các rối loạn chuyển hóa. Các bữa ăn khuya thường là thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đa số nhiều dầu mỡ, muối, đường, đều không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt khi sử dụng vào ban đêm", bác sĩ Diệp phân tích.
Bác sĩ Diệp khuyến cáo các bạn trẻ trẻ cần dứt khoát thay đổi thói quen ăn uống, hạn chế ăn sau 20 giờ. Một số trường hợp ngoại lệ như người làm việc ca đêm, tăng ca hoặc người mắc một số bệnh lý đặc biệt có chỉ định của bác sĩ cần chia nhỏ bữa ăn ra nhiều lần thì có thể bổ sung thêm bữa tối. Tuy nhiên, bữa này không nên ăn sau 23 giờ.
