Trên đường về nhà, chị Thanh (người Việt, sống tại Nhật Bản) ghé vào siêu thị gần nơi ở.
Tại kệ hàng trái cây, cô gái nhìn thấy quả vải có nguồn gốc từ tỉnh Myazaki (Nhật Bản) được trưng bày trong các hộp nhựa. Mỗi hộp chứa 4 quả, giá bán là 1.580 yên (gần 260.000 đồng), tức 65.000 đồng/quả.
Sống ở nước bạn 8 năm, giá vải tươi đắt đỏ không khiến Thanh bất ngờ. Tuy nhiên, với mức giá cao như vậy, cô gái thường cân nhắc kỹ trước khi mua.
“Những người thích ăn trái cây vẫn sẵn sàng chi tiền nhưng không phải ai cũng dám mua thường xuyên”, chị Thanh nói.
3 năm qua, Ánh Nguyệt (người Việt ở Tokyo) cũng hiếm khi mua vải về thưởng thức do mức giá cao. Có thời điểm, 6 quả vải được trồng tại tỉnh Miyazaki lên kệ với giá 260.000 đồng trong siêu thị.
Ở đất nước mặt trời mọc, nhiều loại trái cây đắt đỏ vì người nông dân đầu tư nhiều công sức vào quá trình chăm sóc, kiểm soát chất lượng và lựa chọn những quả đạt tiêu chuẩn trước khi đưa ra thị trường.
“Biết chất lượng quả vải Miyazaki tốt, vị ngọt đồng đều nhưng mức giá là rào cản lớn nhất với những người có mức thu nhập trung bình. Cùng số tiền đó, ở Việt Nam, khách có thể mua được 5-6kg vải, cả nhà ăn thoải mái”, cô gái chia sẻ.
Vải được trồng ở tỉnh Miyazaki (Nhật Bản) từ 20 năm trước. Chính quyền địa phương xem đây là một trong những sản phẩm nông nghiệp mới nhằm đa dạng hóa trái cây đặc sản.
Nhiệt độ đóng vai trò quan trọng trong quá trình canh tác vải. Loại cây này nhạy cảm với mức nhiệt xuống thấp. Tỉnh Miyazaki có nền nhiệt cao vào các mùa trong năm nên phù hợp cho cây vải phát triển.
Hiện, toàn tỉnh có 17 hộ nông dân trồng, trên diện tích 3,6ha. Sản lượng mỗi năm không nhiều là một trong những nguyên nhân khiến giá cao.
Để tạo ra những quả vải đạt chất lượng cao, người trồng phải tuân thủ quy trình rất nghiêm ngặt. Cây chủ yếu được chăm sóc trong nhà kính nhằm duy trì điều kiện nhiệt độ, độ ẩm phù hợp, giúp quả phát triển ổn định.
Sau khi cây ra hoa, đất được bổ sung các vi sinh vật có lợi nhằm tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng.
Khi cây đậu quả, nhà vườn cắt tỉa phần lớn số quả non để tập trung dưỡng chất cho những quả đẹp nhất. Đến giai đoạn quả phát triển, từng quả được treo hoặc đỡ bằng dây nhằm tránh rụng và hạn chế va đập. Khi chín, quả được thu hoạch hoàn toàn bằng tay, lau sạch và đóng gói cẩn thận trước khi đưa ra thị trường.
Nhờ quy trình chăm sóc tỉ mỉ, vải Miyazaki có kích thước lớn, cùi dày, nhiều nước, hương thơm đặc trưng và độ ngọt được kiểm soát chặt chẽ.
Hồi tháng 6, hộp gồm 9 quả vải xuất xứ từ tỉnh Miyazaki được mua với giá 30.000 yên (hơn 5 triệu đồng) trong một phiên đấu giá.
Trước đó, trong cuộc đấu giá hồi năm 2023, một thùng 9 quả được bán với giá 20.000 yên (hơn 3,5 triệu đồng).
Mua vải đông lạnh để thưởng thức
Bên cạnh vải trồng trong nội địa, nhiều siêu thị tại Nhật cũng bày bán loại hoa quả này được nhập khẩu từ các nước khác.
Anh Vinh – người Việt đang sinh sống tại Hiroshima, Nhật Bản – cho biết, nơi anh ở có bán vải tươi nhập từ nước ngoài với giá khoảng 125.000 đồng cho 6 quả.
Theo anh, mức giá này khá cao so với thu nhập và thói quen tiêu dùng của nhiều người Việt Nam nên không phải ai cũng sẵn sàng mua.
“Thay vì mua trái tươi, tôi thường chọn sản phẩm đông lạnh, giá khoảng 160.000 đồng/kg. Hương vị của vải đông lạnh không thể ngon như quả mới hái từ trên cao xuống”, anh Vinh nói.
Vải đông lạnh có giá dễ chịu hơn, được bán trong các siêu thị, cửa hàng tiện lợi hoặc các cửa hàng thực phẩm đông lạnh. Người tiêu dùng Nhật thường dùng loại này để ăn trực tiếp, làm món tráng miệng, nước ép hoặc cocktail.
Những năm qua, quả vải của Việt Nam đã chinh phục được thị trường Nhật Bản. Năm 2020 – lần đầu tiên loại trái cây này được xuất khẩu sang xứ sở mặt trời mọc.
Thời điểm đó, vải được đóng hộp nhỏ 200g, bày bán tại siêu thị với giá khuyến mại là 489 yen (khoảng 100.000 đồng – tính theo tỷ giá năm 2020), tức 500.000 đồng/kg.
Ở Việt Nam, vụ vải vừa qua, sản lượng quả giảm so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân do thời tiết bất thường vào cuối năm 2025, ảnh hưởng đến quá trình phân hóa mầm hoa.
Tại vùng trồng vải nổi tiếng cả nước như Lục Ngạn (Bắc Ninh), giá vải được mua tại vườn cao nhất lên đến 70.000 đồng/kg. Tổng sản lượng vải của địa phương này trong năm 2026 là 12.000 tấn.
Trước bình minh tại thị trấn Xinqiao, Thượng Hải, hàng trăm người ngoài 50 tuổi tập trung quanh hàng rào kim loại. Nam giới mang theo xẻng, thuổng. Phụ nữ xách túi đựng giẻ lau, dụng cụ vệ sinh. Phía trên lối vào, ánh đèn huỳnh quang hắt sáng tấm biển mang dòng chữ "Trạm việc làm tự do".
Xinqiao là một trong khoảng 9.000 điểm do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ thành lập trên khắp đại lục để quản lý 240 triệu lao động tự do. Nhóm này hiện chiếm 30% tổng lực lượng lao động và đang gia tăng chủ yếu do ngành bất động sản suy thoái và xu hướng tự động hóa tại các nhà máy khiến nhiều công nhân mất việc.
Ông Xu, 66 tuổi, rời quê nhà Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam đến Thượng Hải từ một thập kỷ trước. Đó là thời điểm các nhà máy bắt đầu giảm tuổi tuyển dụng xuống dưới 40. Gần 5 năm qua, ông đến trạm mỗi sáng chờ các công việc chân tay như dọn rác, đào mương. Thu nhập mỗi ngày dao động 160-200 tệ (khoảng 610.000-770.000 đồng). Ông Xu kể có thời điểm ông không nhận được việc làm suốt nhiều ngày, trong khi vẫn phải trả tiền thuê nhà 50 tệ mỗi ngày. "Đó là những công việc vất vả, lương thấp nhất mà thanh niên không bao giờ làm", ông Xu nói.
Khoảng 6h sáng, những chiếc xe tải của chủ thầu rời đi, mang theo những công nhân trẻ khỏe. Ông Xu quyết định chờ thêm một giờ, sau đó quay về phòng trọ.
Tại trung tâm dịch vụ việc làm đường Thượng Xuyên, Phố Đông (Thượng Hải), ông Tu Keliang, quản lý một văn phòng môi giới, cho biết lượng người tìm việc đã giảm mạnh do thị trường ảm đạm. Các doanh nghiệp hiện ưu tiên thuê nhân công theo giờ để cắt giảm chi phí bảo hiểm xã hội. Trong thị trường này, tuổi tác là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp từ chối lao động trên 40 tuổi, kể cả những người có chứng chỉ nghề hợp lệ.
Tại trung tâm, một thợ điện 47 tuổi vừa không trúng tuyển vì chủ thầu yêu cầu nhân sự "khoảng 34-35 tuổi". Cùng lúc, một phụ nữ 38 tuổi phản ánh muốn đổi việc vì lương thấp. Ông Tu khuyên cô nên hạ mức mong muốn. "Lương hiện tại khoảng 6.500 tệ. Đừng kỳ vọng thu nhập như vài năm trước", ông Tu cho biết.
Ông Zhao Litao, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Đông Á (Đại học Quốc gia Singapore), đánh giá làn sóng lao động trẻ tham gia thị trường lao động phổ thông, ít đòi hỏi tay nghề đã đẩy người lớn tuổi vào tình thế cạnh tranh. "Thanh niên thích nghi tốt và khỏe mạnh hơn, khiến lao động lớn tuổi phải lùi về phía sau", ông Zhao nói.
Sự bùng nổ của các trạm việc làm diễn ra cùng giai đoạn lao động di cư liên tỉnh giảm từ 78,6 triệu người (năm 2014) xuống 68,4 triệu người (năm 2024). Theo Giáo sư Sun Zhongwei từ Đại học Sư phạm Hoa Nam, khách tìm đến trạm chủ yếu là nam giới cuối 50 tuổi và nữ giới ngoài 40, có trình độ học vấn thấp. Họ gồm nông dân, thợ tự do, thợ xây hoặc công nhân nhà máy mất việc.
Khi các nền tảng công nghệ như giao đồ ăn đã bão hòa, trạm việc làm trực tiếp trở thành bến đỗ cuối cùng. Dù vậy, giáo sư Sun cho biết mối nguy lớn nhất của nhóm này là tai nạn lao động. Các công việc như khuân gạch, dọn xà bần thường chỉ kéo dài khoảng 30 phút. Người sử dụng lao động từ chối mua bảo hiểm cho khoảng thời gian ngắn này. Về phía công nhân, việc tự đóng bảo hiểm vượt quá khả năng tài chính của họ.
Không có bảo hiểm, người lao động tự gánh hậu quả khi gặp tai nạn. Quỹ hưu trí thành thị yêu cầu đóng góp từ 15 năm trở lên, khiến lao động tuổi 50-60 với lịch sử việc làm đứt đoạn không đủ điều kiện tham gia. Khi hết khả năng làm việc chân tay, họ về quê, sống dựa vào khoản lương hưu nông thôn 100-200 tệ mỗi tháng và trợ cấp từ con cái.
Nhà nghiên cứu Zhao Litao đánh giá các trạm việc làm mang lại điều kiện chờ đợi tốt hơn, giúp bảo trì hệ thống đô thị. "Các trạm này không giải quyết tận gốc vấn đề nhưng giúp quản lý hậu quả", ông nói.
Giáo sư Sun cho rằng thế hệ lao động hiện tại lớn lên trong nghèo khó, nên lao động là bản năng sinh tồn. Họ sẽ làm việc chừng nào cơ thể còn cho phép.
Trở lại trạm Xinqiao lúc rạng sáng, đám đông dần thưa thớt. Ông Xu nhặt đồ nghề bước về phòng trọ, chờ qua ngày. Sáng hôm sau, ông lại ra trạm.
Một ngôi mộ thuộc về một cá nhân có địa vị cao đã được phát hiện, chứa hài cốt người cổ đại đeo vòng tay vàng có niên đại hơn 1.500 năm, được chôn cất bên cạnh một chiếc trống lớn trên cánh đồng lúa ở huyện Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, Thái Lan.
Vào lúc 13h ngày 30/4, tại địa điểm khai quật trống đồng ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samophlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, ông Phanombut Chantharachoti, Tổng Giám đốc Sở Mỹ thuật, đã đến thị sát công việc của các nhà khảo cổ học thuộc Văn phòng Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, những người đang khai quật chiếc trống đồng.
Buổi lễ đón tiếp có sự tham dự của bà Nipa Sangkhanakinth, Giám đốc Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi; Phó Giáo sư Tiến sĩ Patcharasak Alai, Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi; bà Prajin Kreuajanth, Giám đốc Bảo tàng Quốc gia Phra Nakhon Khiri và một nhóm các nhà khảo cổ học đến từ Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi.
Ban đầu, các nhà khảo cổ học từ Khoa Mỹ thuật đã khai quật được một chiếc vòng tay bằng vàng trong một hố chôn cất, nơi người ta tìm thấy một chiếc trống đồng. Chiếc vòng tay này được đeo trên cánh tay của một bộ xương người, ước tính có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm, thuộc thời kỳ tiền sử đến văn hóa Dvaravati.
Ngoài ra, bốn chiếc trống đồng nữa đã được khai quật, nâng tổng số lên 6 chiếc. Thông tin này được đưa ra sau báo cáo của Phó Giáo sư Saenprasert Panneiam, Trợ lý Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi, người đã thông báo cho Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, rằng người dân đã phát hiện các hiện vật cổ được chôn dưới lòng đất trong ruộng lúa ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samorphlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi.
Cuộc điều tra ban đầu cho thấy họ nghi ngờ những chiếc trống này là trống đồng cổ, có thể được gọi là trống "Mahorathuk". Sau khi kiểm tra, chúng được xác nhận là trống đồng tiền sử cổ đại, có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm trước. Vụ việc sau đó đã được báo cáo cho Tổ chức Hành chính Tiểu khu Samophlu, các lãnh đạo cộng đồng, trưởng thôn và chủ đất.
Cuộc khai quật các bộ phận còn lại của trống đồng được cho là vẫn còn chôn vùi dưới lòng đất, đã nhận được sự đồng ý từ ông Jane và bà Khanang Phetsut, chủ sở hữu ruộng, cũng như nhận được sự hợp tác từ cộng đồng dân cư và sự hỗ trợ từ các cơ quan chính phủ.
Công tác khai quật bắt đầu vào ngày 9/2, do bà Kannika Premjai, một nhà khảo cổ học kỳ cựu kiêm trưởng nhóm khai quật, cùng với bà Kanyaphat Toheng, một nhà khảo cổ học, và Napapol Plianwong, một sinh viên thực tập ngành lịch sử đến từ Khoa Khoa học Xã hội, Đại học Naresuan dẫn đầu, với sự hợp tác của giảng viên, sinh viên Đại học Phetchaburi Rajabhat và người dân địa phương tại phường Samophlu.
Bằng chứng khảo cổ được phát hiện từ tháng 2 đến đầu tháng 3/2026 liên quan đến việc khai quật một hố rộng 2 mét và dài 2,2 mét. Việc khai quật đạt độ sâu 1 mét, hé lộ một mảnh vỡ của đáy trống đồng ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các mảnh vỡ của vành trống được tìm thấy ở độ sâu 1 mét, cho thấy chiếc trống được đặt úp ngược với đáy hướng lên trên. 8 vật dụng bằng đất nung được tìm thấy ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các hiện vật bao gồm 7 vật dụng hình nồi và một vật dụng hình bát. Người ta tìm thấy các hạt thủy tinh cùng với một viên đạn bằng đất sét. Di hài của khoảng 4 bộ xương người, cũng như các vật dụng bằng đồng, cũng được phát hiện. Đáng chú ý nhất, một chiếc nhẫn và một chiếc vòng tay bằng vàng đã được tìm thấy, chiếc vòng tay bằng vàng dường như đã được đeo trên cánh tay của một bộ xương người.
Bà Kannika cho biết việc phát hiện bộ xương người có liên quan đến một nghi lễ mai táng bao gồm việc sử dụng trống lớn, bình đồng, đồ gốm và đồ trang sức bằng vàng được chôn cùng người chết như vật tế lễ.
Trong giai đoạn khai quật thứ 2, bắt đầu vào tháng 3 - 4/2026, bằng chứng được phát hiện sau khi hố được mở rộng lên 4 mét chiều rộng và 4,5 mét chiều dài bao gồm thêm 4 mảnh vỡ được cho là phần đế của những chiếc trống lớn.
Những vật phẩm này bao gồm 2 chiếc trống được tìm thấy ở góc tây nam và 2 chiếc ở góc tây bắc, cùng với 2 chiếc trống đã được phát hiện trước đó, nâng tổng số trống được tìm thấy lên 6 chiếc.
Bà Kanyaphat cho biết 7 bộ xương người đã được phát hiện trong hố khai quật. Bộ xương đầu tiên được tìm thấy nằm thẳng, trong khi bộ xương thứ 2, thứ 3 và 4 không còn nằm trong bối cảnh chôn cất ban đầu và chồng lên nhau.
Tiếp theo, các bộ xương số 5, 6 và 7 được tìm thấy nằm ngửa. Điều quan trọng là hộp sọ của cả 7 bộ xương đều có các mảnh đồng bao phủ. Hơn nữa, nhiều hạt thủy tinh được tìm thấy trên các bộ xương số 5-7. Việc phát hiện đồ trang sức bằng vàng và các mảnh đồng gần 7 bộ xương này cho thấy những cá nhân này có địa vị xã hội cao.
Theo đó, dự án có tổng mức đầu tư hơn 121 tỉ đồng từ nguồn ngân sách Thành phố. Đây là công trình thể thao cấp III, nhóm B, quy mô gồm 2 tầng có chiều cao 10,4m với các hạng mục chính gồm hồ bơi thi đấu 26m x 50m, hồ tập bơi 12m x 25m và hệ thống công trình phụ trợ đồng bộ.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quốc Khánh - Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường An Lạc - đề nghị đơn vị đầu tư, thi công, tư vấn, giám sát cần tập trung tối đa nguồn lực để thi công công trình đúng với thiết kế và quy chuẩn, bảo đảm tiến độ 300 ngày, tuyệt đối tuân thủ an toàn, chất lượng, môi trường.
Các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ, chủ động tháo gỡ khó khăn, không để phát sinh điểm nghẽn trong quá trình triển khai thực hiện.
Ông Nguyễn Quốc Khánh nhấn mạnh, đây là công trình mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực như: đầu tư cho sức khỏe nhân dân, đầu tư cho thế hệ trẻ, đầu tư cho chất lượng sống đô thị và xa hơn là đầu tư cho sự phát triển bền vững của phường An Lạc trong tương lai.
Công trình là một dấu mốc rất quan trọng, là kết quả của sự quan tâm lãnh đạo của Thành phố; sự phối hợp của các sở, ban, ngành và là sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị phường An Lạc.
Với quy mô khi hoàn thành, công trình sẽ đáp ứng tốt nhu cầu học bơi, tập luyện, thi đấu và sinh hoạt cộng đồng, đặc biệt là phục vụ thanh thiếu nhi trên địa bàn.
Ông Nguyễn Quốc Khánh yêu cầu các đơn vị chuyên môn phường phải luôn phối hợp và đồng hành xuyên suốt với dự án, qua đó hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để công trình sớm hoàn thành, đưa vào phục vụ nhân dân.
