Trước bình minh tại thị trấn Xinqiao, Thượng Hải, hàng trăm người ngoài 50 tuổi tập trung quanh hàng rào kim loại. Nam giới mang theo xẻng, thuổng. Phụ nữ xách túi đựng giẻ lau, dụng cụ vệ sinh. Phía trên lối vào, ánh đèn huỳnh quang hắt sáng tấm biển mang dòng chữ “Trạm việc làm tự do”.
Xinqiao là một trong khoảng 9.000 điểm do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ thành lập trên khắp đại lục để quản lý 240 triệu lao động tự do. Nhóm này hiện chiếm 30% tổng lực lượng lao động và đang gia tăng chủ yếu do ngành bất động sản suy thoái và xu hướng tự động hóa tại các nhà máy khiến nhiều công nhân mất việc.
Ông Xu, 66 tuổi, rời quê nhà Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam đến Thượng Hải từ một thập kỷ trước. Đó là thời điểm các nhà máy bắt đầu giảm tuổi tuyển dụng xuống dưới 40. Gần 5 năm qua, ông đến trạm mỗi sáng chờ các công việc chân tay như dọn rác, đào mương. Thu nhập mỗi ngày dao động 160-200 tệ (khoảng 610.000-770.000 đồng). Ông Xu kể có thời điểm ông không nhận được việc làm suốt nhiều ngày, trong khi vẫn phải trả tiền thuê nhà 50 tệ mỗi ngày. “Đó là những công việc vất vả, lương thấp nhất mà thanh niên không bao giờ làm”, ông Xu nói.
Khoảng 6h sáng, những chiếc xe tải của chủ thầu rời đi, mang theo những công nhân trẻ khỏe. Ông Xu quyết định chờ thêm một giờ, sau đó quay về phòng trọ.
Tại trung tâm dịch vụ việc làm đường Thượng Xuyên, Phố Đông (Thượng Hải), ông Tu Keliang, quản lý một văn phòng môi giới, cho biết lượng người tìm việc đã giảm mạnh do thị trường ảm đạm. Các doanh nghiệp hiện ưu tiên thuê nhân công theo giờ để cắt giảm chi phí bảo hiểm xã hội. Trong thị trường này, tuổi tác là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp từ chối lao động trên 40 tuổi, kể cả những người có chứng chỉ nghề hợp lệ.
Tại trung tâm, một thợ điện 47 tuổi vừa không trúng tuyển vì chủ thầu yêu cầu nhân sự “khoảng 34-35 tuổi”. Cùng lúc, một phụ nữ 38 tuổi phản ánh muốn đổi việc vì lương thấp. Ông Tu khuyên cô nên hạ mức mong muốn. “Lương hiện tại khoảng 6.500 tệ. Đừng kỳ vọng thu nhập như vài năm trước”, ông Tu cho biết.
Ông Zhao Litao, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Đông Á (Đại học Quốc gia Singapore), đánh giá làn sóng lao động trẻ tham gia thị trường lao động phổ thông, ít đòi hỏi tay nghề đã đẩy người lớn tuổi vào tình thế cạnh tranh. “Thanh niên thích nghi tốt và khỏe mạnh hơn, khiến lao động lớn tuổi phải lùi về phía sau”, ông Zhao nói.
Sự bùng nổ của các trạm việc làm diễn ra cùng giai đoạn lao động di cư liên tỉnh giảm từ 78,6 triệu người (năm 2014) xuống 68,4 triệu người (năm 2024). Theo Giáo sư Sun Zhongwei từ Đại học Sư phạm Hoa Nam, khách tìm đến trạm chủ yếu là nam giới cuối 50 tuổi và nữ giới ngoài 40, có trình độ học vấn thấp. Họ gồm nông dân, thợ tự do, thợ xây hoặc công nhân nhà máy mất việc.
Khi các nền tảng công nghệ như giao đồ ăn đã bão hòa, trạm việc làm trực tiếp trở thành bến đỗ cuối cùng. Dù vậy, giáo sư Sun cho biết mối nguy lớn nhất của nhóm này là tai nạn lao động. Các công việc như khuân gạch, dọn xà bần thường chỉ kéo dài khoảng 30 phút. Người sử dụng lao động từ chối mua bảo hiểm cho khoảng thời gian ngắn này. Về phía công nhân, việc tự đóng bảo hiểm vượt quá khả năng tài chính của họ.
Không có bảo hiểm, người lao động tự gánh hậu quả khi gặp tai nạn. Quỹ hưu trí thành thị yêu cầu đóng góp từ 15 năm trở lên, khiến lao động tuổi 50-60 với lịch sử việc làm đứt đoạn không đủ điều kiện tham gia. Khi hết khả năng làm việc chân tay, họ về quê, sống dựa vào khoản lương hưu nông thôn 100-200 tệ mỗi tháng và trợ cấp từ con cái.
Nhà nghiên cứu Zhao Litao đánh giá các trạm việc làm mang lại điều kiện chờ đợi tốt hơn, giúp bảo trì hệ thống đô thị. “Các trạm này không giải quyết tận gốc vấn đề nhưng giúp quản lý hậu quả”, ông nói.
Giáo sư Sun cho rằng thế hệ lao động hiện tại lớn lên trong nghèo khó, nên lao động là bản năng sinh tồn. Họ sẽ làm việc chừng nào cơ thể còn cho phép.
Trở lại trạm Xinqiao lúc rạng sáng, đám đông dần thưa thớt. Ông Xu nhặt đồ nghề bước về phòng trọ, chờ qua ngày. Sáng hôm sau, ông lại ra trạm.
Tiếng hò reo "phô mai, phô mai, phô mai!" vang dội khắp khu đồi Cooper ở Gloucestershire (Anh). Hàng dài người đứng chen nhau trên đỉnh dốc dựng đứng, chuẩn bị cho một trong những lễ hội kỳ quặc và nguy hiểm bậc nhất nước Anh: Cuộc đua lăn phô mai truyền thống.
Luật chơi rất đơn giản, ai đuổi theo và bắt được bánh phô mai đầu tiên sẽ là người chiến thắng. Tất cả đều lao xuống con dốc dài khoảng 182m để đuổi theo một bánh phô mai nặng khoảng 3,6kg, lăn với tốc độ hơn 110km/h. Sự kiện được tổ chức thành nhiều lượt đua trong ngày dành cho nam và nữ.
Ngay khi bánh phô mai được thả xuống, đám đông lập tức lao theo trên con dốc nghiêng gần 50 độ. Dù nguy cơ chấn thương rất cao, từ bong gân, gãy xương đến chấn động não, cuộc thi vẫn thu hút những người mê cảm giác mạnh từ khắp thế giới, bao gồm Đức, Nhật Bản và Mỹ.
Trong cuộc đua năm nay, người chiến thắng đầu tiên ở nội dung nam là Tom Kopke, YouTuber người Đức 24 tuổi. Đây là lần thứ 3 liên tiếp anh vô địch cuộc thi này, theo The Sun.
"Không thể chơi kiểu nửa vời được. Một là lao hết mình, hai là đừng tham gia", Tom nói sau khi nâng cao bánh phô mai chiến thắng.
Anh lao xuống chân đồi chỉ trong 11 giây. Trong lúc bánh phô mai lao vun vút xuống dốc, Tom vẫn giữ được thăng bằng trước khi thực hiện cú lao người cuối cùng để cán đích.
Về đích phía sau Tom là Chris Anderson, người Anh, đã chiến thắng tới 23 lần trong lịch sử giải đấu và vừa được trao chứng nhận Kỷ lục Guinness Thế giới. Dù không thể giành lại chiến thắng năm nay, Chris vẫn có niềm an ủi khi cậu con trai 11 tuổi của anh về nhất ở nội dung trẻ em.
Alix Heugas - Người chiến thắng lượt đua dành cho nữ, chia sẻ niềm hạnh phúc khi giành được kết quả này. Cô cho biết đã mong đợi sự kiện từ lâu và khi biết mình sẽ có mặt tại Anh trong khoảng ba tháng, cô đã tự nhủ nhất định phải đăng ký tham gia.
Nhiều giả thuyết cho rằng cuộc đua ra đời để cầu mong một mùa xuân đủ đầy, hoặc bắt nguồn từ một vụ tranh chấp đất đai của hai chủ đất từ nhiều thế kỷ trước.
Cuộc đua lăn phô mai ở đồi Cooper đã tồn tại ít nhất 200 năm. Sự kiện diễn ra vào dịp nghỉ lễ cuối xuân hằng năm tại vùng Cotswolds và ngày càng nổi tiếng nhờ những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội.
Vụ việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc. Thông tin về một nam thanh niên 29 tuổi tử vong vì suy thận giai đoạn cuối khiến nhiều người chú ý. Cụ thể, khoảng 2 năm trước, anh Lý phát hiện dấu hiệu bất thường khi đi vệ sinh. Trong một lần khám sức khỏe, bác sĩ đã khuyên nên uống nhiều nước hơn và theo dõi định kỳ.
Cứ nghĩ trẻ tuổi nên sức khỏe không sao nên anh đã bỏ qua cảnh báo này và tiếp tục duy trì lối sống thiếu lành mạnh: ăn nhiều đồ nhanh, giàu muối, đường, đạm, làm việc trước máy tính hơn 10 tiếng mỗi ngày, thường xuyên uống nước ngọt có ga thay cho nước lọc.
Khi bác sĩ khai thác tiền sử bệnh mẹ anh Lý cho rằng trung bình mỗi tuần anh uống khoảng 10 chai và phần lớn là nước ngọt có ga thay vì nước lọc. Bà đau đớn cho biết đã nhiều lần nhắc nhở con thay đổi thói quen này, nhưng anh vẫn chủ quan và không bỏ.
Trước khi qua đời anh Lý xuất hiện những biểu hiện như mệt mỏi, phù nhẹ mí mắt vào buổi sáng, tiểu đêm… sau đó tình trạng nặng thêm và nhập viện cấp cứu với tình trạng buồn nôn, khó thở, các xét nghiệm mới cho thấy sự thật nghiêm trọng: chỉ số creatinin vượt 800 µmol/L, hai thận teo nhỏ - dấu hiệu của suy thận mạn giai đoạn cuối. Dù được điều trị tích cực, bao gồm lọc máu, bệnh nhân vẫn không qua khỏi sau chưa đầy một năm, theo Toutiao.
Theo các chuyên gia, thận mỗi ngày phải lọc hàng trăm lít máu để loại bỏ chất thải. Quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào lượng nước trong cơ thể.
Các bác sĩ nhấn mạnh một sai lầm phổ biến nhiều người hay mắc phải llà dùng nước ngọt, cà phê hay trà sữa để thay thế nước lọc. Trong trường hợp này, thói quen uống hơn một chai nước ngọt mỗi ngày đã góp phần làm tình trạng sức khỏe trầm trọng hơn.
Các loại đồ uống công nghiệp thường chứa nhiều thành phần như đường fructose, phosphate và caffeine. Fructose có thể làm tăng axit uric, gây rối loạn chuyển hóa khoáng chất, còn caffeine lại có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Ngay cả đồ uống "không đường" cũng không hoàn toàn vô hại, bởi các chất tạo ngọt nhân tạo vẫn cần được chuyển hóa qua thận và có thể liên quan đến suy giảm chức năng thận nếu sử dụng lâu dài.
- Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về sức khỏe: Uống nước ngọt thường xuyên có liên quan đến tăng cân, béo phì, tiểu đường loại 2, bệnh tim, bệnh thận, bệnh gan không do rượu và bệnh gút. Người lớn và thanh thiếu niên uống nước ngọt thường xuyên có nhiều khả năng có những hành vi kém lành mạnh hơn như hút thuốc, không ngủ đủ giấc...
- Ảnh hưởng răng miệng: Uống nước ngọt có ga không chỉ làm tăng nguy cơ sâu răng, mòn men răng và mất răng, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe răng miệng nói chung. Thông thường loại đồ uống này có tính axit cao và chứa nhiều đường. Khi đường được vi khuẩn trong mảng bám chuyển hóa thành axit lactic, quá trình phá hủy men răng sẽ diễn ra nhanh chóng. Không chỉ vậy, nước ngọt có ga còn tác động đến nước bọt và nướu. Nước bọt vốn giữ vai trò trung hòa axit và làm sạch khoang miệng, nhưng khi uống nước ngọt có ga, quá trình tiết nước bọt có thể bị giảm. Điều này khiến vi khuẩn dễ tấn công hơn.
- Không tốt cho dạ dày: Hàm lượng cacbonat cao trong nước ngọt có thể kích ứng ở những người đã có vấn đề tiêu hóa như viêm, loét dạ dày hoặc trào ngược axit.
- Đường huyết tăng vọt: Theo Lao Động nước ngọt có thể gây tác động mạnh đến lượng đường trong máu do chứa nhiều đường bổ sung dễ hấp thụ. Khi uống, đường huyết có thể tăng vọt trong thời gian ngắn, buộc cơ thể phải sản xuất nhiều insulin để điều chỉnh.
Tình trạng tăng - giảm đường huyết thất thường trong ngày không chỉ gây mệt mỏi, thay đổi tâm trạng mà còn làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường, tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch. Về lâu dài, biến động đường huyết có thể gây tổn thương vi mạch, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch.
Ngày 31/5, BSCKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng Khoa Cấp cứu-Bệnh viện Gia An 115, cho biết bệnh viện vừa tiếp nhận cụ bà N.M.T. (81 tuổi, trú tại Tp.HCM) bất ngờ gục xuống, tím tái, ngừng thở khi đang ăn tối. Người nhà hoảng hốt gọi Cấp cứu 115.
Ngay sau khi tiếp nhận cuộc gọi, điều phối viên đã hướng dẫn gia đình bà T. nhận biết dấu hiệu ngừng tuần hoàn và thực hiện ép tim ngoài lồng ngực tại chỗ. Đồng thời, ê-kíp cấp cứu được điều động khẩn trương đến hiện trường.
Khi nhân viên y tế có mặt, người con của cụ bà vẫn đang kiên trì ép tim cho mẹ theo đúng hướng dẫn từ xa. Các bác sĩ ngay lập tức triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao và phát hiện một miếng thịt lớn bít kín đường thở của người bệnh. Dị vật nhanh chóng được lấy ra để khai thông đường thở.
Sau khoảng 10 phút hồi sức tích cực, tim của cụ bà đập trở lại. Người bệnh sau đó được chuyển đến bệnh viện để tiếp tục điều trị và theo dõi. Hiện các dấu hiệu hồi phục của cụ T. đang tiến triển tích cực.
"Câu chuyện này một lần nữa cho thấy: Chìa khóa quan trọng nhất trong cấp cứu ngừng tuần hoàn không phải là chờ xe cấp cứu đến mà là ép tim ngay lập tức tại hiện trường. Ngừng tuần hoàn là cuộc đua với thời gian. Khi thấy người bệnh bất tỉnh, không thở, hãy gọi 115 và ép tim ngay theo hướng dẫn. Mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sự sống còn của người bệnh", BS Tuệ cho hay.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người bệnh bất tỉnh, không thở hoặc chỉ thở ngáp cá, người dân cần gọi ngay 115 và thực hiện ép tim ngoài lồng ngực theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc sơ cứu đúng cách trong những phút đầu tiên có thể tạo nên khác biệt giữa sự sống và cái chết.
