Trẻ dưới 6 tháng tuổi nhiễm RSV có thể chuyển nặng chỉ sau một đêm

Dạ dày đóng vai trò thiết yếu trong hệ tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và tạo hàng rào miễn dịch. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh không chỉ giúp cơ thể hấp thu tốt dưỡng chất mà còn góp phần duy trì hệ miễn dịch vững vàng.

Bác sĩ Dương Thị Phượng, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm, cho biết dạ dày là cơ quan chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hệ thần kinh. Vì vậy, trạng thái tinh thần và cách ăn uống có tác động rất lớn đến hoạt động tiêu hóa. Dưới đây là 3 thói quen ăn uống nhiều người mắc gây hại đến dạ dày:

Vừa ăn vừa làm việc, ăn quá nhanh

Ăn tối muộn, ngủ ngay sau ăn

Một sai lầm khác là ăn tối quá muộn hoặc đi ngủ ngay sau bữa ăn. Mỗi loại thực phẩm cần khoảng thời gian khác nhau để tiêu hóa. Thức ăn dạng lỏng như nước hoặc sữa thường mất khoảng 2-4 giờ. Các món như cháo, bún, phở cần khoảng 4 giờ. Trong khi đó, cơm và các loại thức ăn rắn có thể mất từ 6 giờ hoặc lâu hơn để được tiêu hóa hoàn toàn.

Nếu ăn sát giờ đi ngủ, dạ dày vẫn phải tiếp tục co bóp và xử lý thức ăn trong khi cơ thể bước vào giai đoạn nghỉ ngơi. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản mà còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Uống quá nhiều nước trong bữa ăn

Không ít người cho rằng uống nhiều nước trong bữa ăn sẽ giúp tiêu hóa tốt hơn. Tuy nhiên, đây lại là thói quen có thể gây tác động không mong muốn đến hoạt động của dạ dày.

Khi dạ dày phải chứa đồng thời lượng lớn thức ăn và nước uống, quá trình co bóp, nhào trộn thức ăn sẽ bị ảnh hưởng. Việc tiêu hóa trở nên kém hiệu quả hơn do dịch vị bị pha loãng và dạ dày phải xử lý thêm một lượng dịch lớn. Ví dụ, sau khi ăn no, một người có thói quen uống ngay một quả dừa hay ly nước khoảng 300 ml. Khi đó, tổng thể tích thức ăn và chất lỏng trong dạ dày tăng lên đáng kể, khiến cơ quan này phải hoạt động nhiều hơn.

Tổng lượng nước uống trong một bữa ăn, bao gồm cả nước canh, không nên vượt quá 200 ml. Mức phù hợp hơn là khoảng 50-100 ml. Đối với nước dừa, thời điểm thích hợp để sử dụng là giữa các bữa ăn trong ngày, thay vì uống khi quá đói hoặc ngay sau khi ăn quá no.

Để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, bác sĩ khuyến nghị mỗi bữa ăn nên kéo dài khoảng 20-30 phút. Mỗi miếng thức ăn cần được nhai kỹ từ 20-50 lần trước khi nuốt. Việc tập trung cảm nhận mùi vị, màu sắc và kết cấu của món ăn không chỉ giúp bữa ăn ngon miệng hơn mà còn kích thích các tuyến tiêu hóa hoạt động tối ưu. Ăn chậm, nhai kỹ còn giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no tốt hơn, từ đó hạn chế ăn quá mức, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tiêu hóa.

Để giảm nguy cơ mắc các bệnh lý dạ dày cũng như ung thư đường tiêu hóa, mỗi người cần duy trì chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh. Nguyên tắc quan trọng là ăn đúng giờ, đủ bữa và không bỏ bữa sáng. Việc duy trì các bữa ăn đều đặn giúp hạn chế tình trạng quá đói rồi ăn bù quá nhiều, vốn là yếu tố dễ gây khó chịu cho dạ dày.

Nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm quá mặn hoặc thực phẩm hun khói. Đồng thời tránh các thói quen như vừa ăn vừa làm việc, ăn quá nhanh hoặc ăn uống thiếu tập trung.

Đối với những người mắc viêm loét dạ dày hoặc các bệnh lý tiêu hóa khác, khuyến cáo không nên để cơ thể quá đói hoặc ăn quá no, hạn chế rượu bia, thuốc lá và các thực phẩm quá cay, quá chua nếu làm nặng thêm triệu chứng. Người bệnh có thể chia nhỏ các bữa ăn trong ngày. Một số thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì có thể giúp hấp thu bớt lượng axit trong dạ dày, góp phần giảm cảm giác khó chịu.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết đột quỵ liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ khác như tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, bệnh lý tim mạch, lối sống không lành mạnh như lạm dụng thuốc, rượu bia, ít vận động thể lực... Đột quỵ ở người trẻ còn do những bất thường bẩm sinh như dị dạng mạch máu não vốn có từ bé, đến thời điểm các phình mạch đủ lớn gây ra vỡ. Do đó, rất khó để kết luận việc một yếu tố nào đó "có gây đột quỵ" hay không.

Tuy nhiên, thức đêm liên tục có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ban đêm là lúc huyết áp cần được hạ xuống để hệ tim mạch nghỉ ngơi. Thức đêm khiến huyết áp giữ ở mức cao, lâu dần làm tổn thương thành mạch máu. Lúc này, cơ thể sẽ tiết ra nhiều hormone stress như cortisol và adrenaline. Các hormone này làm co mạch, tăng nhịp tim và áp lực lên não, nguy cơ hình thành các cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não (đột quỵ nhồi máu não). Nhóm nguy cơ cao mắc bệnh nền tăng huyết áp, tiểu đường, người từng đột quỵ, người cao tuổi.

Thức khuya thường đi kèm với thói quen ăn đêm, lười vận động, dẫn đến béo phì, tiểu đường và mỡ máu cao, cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ. Đối với trường hợp khỏe mạnh, không có bệnh lý cũng không nên thức khuya liên tục, dẫn đến suy nhược, mệt mỏi, dễ tích mỡ, mệt mỏi.

Nếu bắt buộc phải thức khuya, bạn nên áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro như cố gắng đảm bảo tổng số giờ ngủ trong ngày, tận dụng giấc ngủ trưa khoảng 20-30 phút. Tránh chất kích thích vào ban đêm, hạn chế lạm dụng cà phê, trà đậm hoặc nước tăng lực để ép cơ thể tỉnh táo.

Bác sĩ hướng dẫn quy tắc nhận biết dấu hiệu đột quỵ nhanh:

F.A.S.T là viết tắt cụm từ Face (mặt), Arm (tay), Speech (giọng nói) và Time (time). Quy tắc này chỉ ra 4 dấu hiệu đột quỵ dễ ghi nhớ: Mặt xệ, méo, miệng cười không đều; Tay yếu, rơi xuống khi giơ lên; Nói ngọng, nói khó, không rõ ràng; Thời gian lập tức gọi cấp cứu ngay khi có bất kỳ dấu hiệu nào.

Bác sĩ cảnh báo không cho bệnh nhân ăn uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp. Lý do, đột quỵ thường gây rối loạn nuốt, rất dễ dẫn đến sặc, suy hô hấp và tử vong. Không tự ý cho bệnh nhân dùng thuốc. Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không đúng chỉ định trong giai đoạn cấp có thể làm bệnh nặng thêm hoặc gây sặc vào phổi.

Không châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay. Phương pháp này không có tác dụng làm tan cục máu đông, trái lại còn làm mất "thời gian vàng" cho can thiệp y khoa.

Không chờ đợi bệnh nhân "tự hồi lại". Triệu chứng đột quỵ có thể thoáng cải thiện nhưng diễn biến rất nhanh và nguy hiểm, cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay. Không tự lái xe máy chở bệnh nhân. Trong trường hợp không có xe cấp cứu, nên sử dụng ôtô hoặc taxi để bệnh nhân được nằm cố định, đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển.

Tin Gốc: Vnexpress

Cụ bà Đinh Quế Quyên, ở thành phố Từ Hy, trở thành hiện tượng mạng xã hội nhờ sức khỏe dẻo dai và tinh thần tỉnh táo ở tuổi xưa nay hiếm, theo SCMP ngày 30/4. Cụ Đinh được người dùng mạng ưu ái gọi "bà cụ trẻ mãi không già".

Bà Trần Hưng Siêu, 84 tuổi, con gái cụ Đinh, cho biết kết quả khám sức khỏe tổng quát của mẹ bà đều đạt chuẩn. Đặc biệt, cụ không mắc các bệnh "tam cao" gồm cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, nhóm bệnh vốn phổ biến ở người cao tuổi. "Mẹ tôi ăn được, ngủ được và có tâm lý thoải mái. Bà luôn vui vẻ mỗi ngày", bà Trần nói, cho biết trí nhớ của mẹ thậm chí còn tốt hơn cả mình.

Cụ Đinh có 4 người con. Kể từ khi bị suy giảm thị lực vào năm ngoái, cụ được con gái lớn là bà Trần chăm sóc.

Trong bài viết được tờ Love Cixi, cơ quan truyền thông địa phương, đăng vào giữa tháng 4, cụ bà chia sẻ bí quyết trường thọ "3 không". Ngày trẻ, cụ từng làm việc tại nhà ăn của một nhà máy điện, nhờ đó có thói quen chú trọng đến chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng dinh dưỡng. Bà Trần cho hay cụ Đinh thường ưu tiên các thực phẩm giàu dinh dưỡng và duy trì chế độ ăn chay trong thời gian dài, thỉnh thoảng mới bổ sung một lượng nhỏ thịt, tuyệt đối nói không với thức ăn thừa.

Nghiên cứu của Viện Kiểm nghiệm thực phẩm Ninh Ba, Trung Quốc, cho hay thức ăn thừa không chỉ là đồ ăn để qua đêm mà còn là món ăn được để lâu quá 8-10 tiếng. Những thực phẩm này, dù để trong tủ lạnh, vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo Mayo Clinic, thức ăn thừa có thể được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh từ 3 đến 4 ngày. Sau khoảng thời gian đó, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ tăng lên. Ngoài ra, việc hâm đi hâm lại thức ăn cũng làm thất thoát đáng kể các vitamin quan trọng như vitamin C và axit folic.

Nhờ kinh nghiệm làm bếp, cụ Đinh luôn tự lên kế hoạch cho thực đơn mỗi ngày, từ cách kết hợp các loại thực phẩm đến phương pháp chế biến sao cho vừa ngon miệng lại đảm bảo dưỡng chất. Cụ cũng thường xuyên hướng dẫn con gái cách chuẩn bị thực phẩm và nấu nướng.

Bên cạnh đó, cụ bà duy trì nếp sinh hoạt điều độ khi không thức khuya, luôn đi ngủ đúng giờ và dậy sớm. Suốt nhiều thập kỷ, cụ Đinh có thói quen ngủ từ 19h hoặc 20h. Các nghiên cứu cho thấy chất lượng giấc ngủ phụ thuộc vào tính đều đặn và thời lượng, trong đó, khung giờ từ 23h đến 3h là thời điểm vàng để cơ thể thực hiện quá trình sửa chữa và tái tạo. Việc đi ngủ muộn không chỉ phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên mà còn gây ra những tổn thương âm thầm cho sức khỏe.

Bà Trần cho biết thêm cụ Đinh chưa từng sử dụng mỹ phẩm chăm sóc da mà chỉ làm sạch mặt bằng nước mỗi ngày nhưng làn da sáng khỏe và hầu như không có vết đồi mồi. Đây thực chất là cách bảo vệ hàng rào tự nhiên của da, tránh việc lạm dụng hóa chất gây tổn thương lớp sừng và làm mất cân bằng hệ vi sinh trên bề mặt da.

Câu chuyện của cụ Đinh đã tạo nên một làn sóng thảo luận sôi nổi trên mạng. Một người bình luận: "Tôi biết bà cụ này ở đường Đại Tân. Bà có làn da rất đẹp, gia đình cũng tốt bụng với mọi người". Người khác viết: "Chắc chắn gia đình họ có gene sống thọ, nhìn con gái cụ đã 84 tuổi mà vẫn còn rất trẻ".

Trường hợp của cụ Đinh không phải cá biệt. Hồi tháng 12 năm ngoái, một cụ bà 100 tuổi tại Thượng Hải cũng gây "sốt" khi trở thành blogger ẩm thực với niềm đam mê dành cho trà sữa, coca, cà phê và kem. Một cặp vợ chồng khác (chồng 102 tuổi, vợ 100 tuổi) cũng ở thành phố này từng nổi tiếng nhờ ngoại hình trẻ trung và khả năng tự chăm sóc bản thân dù tuổi đã cao.

Một cuộc khảo sát năm 2025 đối với hơn 400 cụ già trên trăm tuổi tại Hàng Châu cho thấy những điểm chung thú vị trong lối sống của họ. Đa số người sống thọ đều duy trì chế độ ăn thanh đạm, gần gũi với mô hình ăn uống kiểu Á Đông như ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ đậu nành, đồng thời hạn chế tối đa thực phẩm chiên rán, đồ muối chua và thịt đỏ. Ngoài ra, thói quen không hút thuốc, không uống rượu và duy trì vận động nhẹ nhàng mỗi ngày cũng đóng vai trò quyết định. Đặc biệt, tinh thần lạc quan, luôn cảm thấy hài lòng với cuộc sống chính là "liều thuốc bổ" giúp họ vượt qua bệnh tật để sống thọ hơn.

Theo ông Lôi Hải Triều, Giám đốc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, tuổi thọ trung bình của người dân nước này đã đạt mức 79,25 tuổi, tăng 1,32 tuổi so với năm 2020, cho thấy những cải thiện đáng kể trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tin Gốc: Vnexpress