Cựu Tổng thống Honduras về nước sau khi được Mỹ ân xá án tù 45 năm

Những rạn nứt ngày càng sâu trong nội bộ NATO giữa Mỹ và châu Âu đang thúc đẩy một số nước tính đến phương án kiến trúc an ninh thay thế - trong đó Ukraine đóng vai trò trung tâm, không phải như một nước cần được bảo vệ, mà như một đối tác chiến lược không thể thiếu.

Trong bối cảnh hòa đàm Nga - Ukraine rơi vào bế tắc, drone Ukraine liên tiếp xâm phạm lãnh thổ các nước NATO và nội bộ liên minh ngày càng lộ rõ bất đồng, một báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Đông Âu Stockholm (SCEEUS) đã đề xuất định dạng "Bắc Âu + Ukraine" - một liên minh an ninh nằm ngoài khuôn khổ NATO và EU. Giới phân tích Nga gọi đây là "MicroNATO" - phôi thai của một kiến trúc quân sự châu Âu không có Mỹ.

Báo cáo do hai tác giả Minna Olander (SCEEUS, thuộc Viện Quan hệ quốc tế Thụy Điển) và Olena Davlikanova (Trung tâm An ninh Sahaidachny, Ukraine) đồng thực hiện, lập luận rằng Ukraine không phải là đối tượng cần được bảo vệ, mà là "yếu tố kiềm chế quan trọng đối với Nga".

Báo cáo nhấn mạnh Ukraine và các nước Bắc Âu, bao gồm các nước Baltic, là "các nền dân chủ nhỏ và vừa" với "ký ức lịch sử chung" và "điểm yếu chiến lược chung". Ukraine đang "bảo vệ sườn Baltic - Scandinavia", kiềm chế quân đội Nga - và nếu không có Ukraine, Nga sẽ "đe dọa trực tiếp khu vực".

Từ đó, báo cáo đề xuất thành lập một Hội đồng Quốc phòng châu Âu nằm ngoài khuôn khổ EU và NATO, tích hợp dần Ukraine vào các cấu trúc quân sự Bắc Âu.

Giám đốc Viện Các chiến lược kinh tế và chính trị quốc tế Nga E. Panina nhận định đây về cơ bản là "phôi thai của một kiến trúc thay thế cho việc quân sự hóa châu Âu không có Mỹ", và đặt tên là "MicroNATO".

Bà cũng lưu ý báo cáo không hề đề cập đến khả năng bình thường hóa quan hệ với Matxcơva sau chiến tranh, mà toàn bộ được mô tả theo thuật ngữ "răn đe".

Thực tế cho thấy khoảng cách quan điểm trong nội bộ NATO là rất lớn. Trong khi Ý và Tây Ban Nha không mặn mà với việc viện trợ và tiếp tục cuộc chiến, các nước Bắc Âu và một số nước Đông, Trung Âu lại có lập trường cứng rắn hơn nhiều.

Nhóm NB8 - gồm 5 nước Bắc Âu (Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Thụy Điển) và 3 nước Baltic (Estonia, Latvia, Lithuania) - đang trở thành nhóm ủng hộ quân sự hóa nhất, nhất quán nhất và ủng hộ Ukraine nhất trong NATO.

Tổng thống CH Czech Petr Pavel thậm chí kêu gọi NATO phải "thể hiện sức mạnh" với Matxcơva, đề xuất cắt đứt Internet Nga, loại toàn bộ ngân hàng Nga khỏi hệ thống toàn cầu, và bắn hạ cả drone lẫn máy bay Nga.

Phát biểu với tờ Guardian tại Prague, ông Pavel kêu gọi các phản ứng "đủ quyết đoán, thậm chí có thể là bất đối xứng" để đối phó với "hành vi khiêu khích của Matxcơva", cảnh báo nếu không sẽ có nguy cơ Điện Kremlin leo thang.

Căng thẳng không chỉ dừng lại ở tranh luận chính sách. Theo RT, các nước Baltic gần đây liên tiếp ghi nhận sự cố drone của Ukraine bị các hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu, khiến chúng chệch hướng sang lãnh thổ các thành viên NATO.

Ngày 19-5, lần đầu tiên NATO bắn hạ một drone Ukraine sau khi nó xâm nhập lãnh thổ Estonia. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov buộc phải lên tiếng xin lỗi.

Ngày 20-5, Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda và Thủ tướng Inga Ruginiene được đưa đến nơi trú ẩn an toàn do cảnh báo không kích từ hoạt động drone gần biên giới với Belarus. Quân đội khuyến cáo người dân vùng Vilnius tìm nơi trú ẩn, không phận sân bay Vilnius bị đóng cửa gần một giờ.

Theo BNS, Quốc hội Lithuania (Seimas) cũng được sơ tán. ABC News nhận định đây là sự cố quy mô lớn đầu tiên tại thủ đô một quốc gia EU và NATO kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022.

Trong khi đó, hòa đàm Nga - Ukraine đã rơi vào bế tắc. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố tại cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao NATO ở Helsingborg (Thụy Điển) ngày 22-5 rằng Washington không có ý định tham gia "chu kỳ họp hành không hồi kết" không dẫn đến đâu, và hiện không có cuộc đàm phán ba bên nào giữa Mỹ, Ukraine và Nga. Mỹ sẵn sàng quay lại, nhưng chỉ khi có cơ hội thực sự cho đối thoại hiệu quả.

Trên thực địa chính trị, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố kế hoạch điều thêm 5.000 binh sĩ đến Ba Lan - động thái diễn ra ngay sau khi Mỹ tuyên bố rút một bộ phận quân khỏi Đức, cho thấy Washington đang tái định vị chứ không rút lui khỏi châu Âu.

Tuy nhiên, với tỉ lệ ủng hộ giảm xuống còn 37% và Đảng Dân chủ được dự báo có đến 73 - 85% cơ hội giành lại Hạ viện, ông Trump đang chịu áp lực chính trị ngày càng lớn trong nước. Nếu Đảng Dân chủ giành được đa số ở ít nhất một viện, các gói viện trợ mới cho Ukraine sẽ chỉ còn là vấn đề thời gian.

Trong bối cảnh đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đang thúc đẩy các thỏa thuận quốc phòng mới có lợi cho Mỹ nhằm ngăn ông Trump quay lưng lại với liên minh, hướng tới hội nghị thượng đỉnh NATO vào tháng 7 tại Ankara. Tuy nhiên, theo Politico, các chuyên gia cảnh báo những bước đi này có thể làm trầm trọng thêm bất đồng trong nội bộ EU.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Kể từ thời điểm này trở đi, bất cứ khi nào Iran bắn vào một con tàu ở eo biển Hormuz, dù là bằng tên lửa, rocket, máy bay không người lái hay bất kỳ thiết bị hoặc vũ khí nào khác, Mỹ sẽ ném bom và phá hủy một cây cầu hoặc nhà máy điện, trong đó có cả những cây cầu nằm cạnh hoặc trong thủ đô Tehran", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/7.

Ông Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, nhưng đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ cảnh báo về đòn đáp trả với mức độ quyết liệt như vậy. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News tuần trước, Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa sẽ "phá hủy tất cả cây cầu của Iran" trừ khi họ ngồi vào bàn đàm phán.

Iran chưa phản hồi về phát biểu của ông Trump, nhưng các lãnh đạo nước này từng tuyên bố sẽ không khuất phục trước những lời đe dọa hay áp lực từ Tổng thống Mỹ. Bộ Y tế Iran cùng ngày thông báo kể từ khi Mỹ mở lại đợt tấn công vào ngày 6/7, ít nhất 53 người đã thiệt mạng và gần 600 người bị thương.

Mỹ - Iran căng thẳng trở lại liên quan vấn đề eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng đã trở thành con bài mặc cả trong những cuộc đàm phán giữa các bên tham chiến.

Căng thẳng tại khu vực này leo thang ngày 25/6, khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công trong lúc di chuyển trong lãnh hải Oman. Mỹ cáo buộc Iran là thủ phạm, không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran trong ngày 26/6 để trả đũa.

Iran đáp trả bằng cách tập kích các vị trí quân đội Mỹ trong khu vực. Vòng lặp ăn miếng trả miếng này diễn ra nhiều lần trong những ngày qua, khiến thỏa thuận ngừng bắn hai bên suy yếu.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, thông báo chiến dịch phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với tàu ra vào cảng biển tại Iran, cũng như các khu vực bờ biển ở nước này, đã được nối lại từ ngày 14/7.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 7/5 thông báo quy trình thu hồi hộ chiếu sẽ bắt đầu từ hôm nay, trước mắt nhắm vào những người nợ tiền cấp dưỡng từ 100.000 USD trở lên. Khoảng 2.700 người sở hữu hộ chiếu Mỹ thuộc diện này, theo số liệu được Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cung cấp cho Bộ Ngoại giao Mỹ.

Tại Mỹ, tiền cấp dưỡng (child support) là khoản mà cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con phải chi trả để hỗ trợ sinh hoạt phí, học tập, chăm sóc con cái sau khi ly hôn hoặc hai bên không còn chung sống.

Đây là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, những người chây ì trả tiền cấp dưỡng trong thời gian dài có thể đối mặt nhiều biện pháp cưỡng chế như khấu trừ lương, phong tỏa tiền hoàn thuế. Đây là lần đầu tiên Mỹ áp dụng chính sách thu hồi hộ chiếu với nhóm người này.

Chính sách trên sẽ sớm được mở rộng đáng kể, áp dụng với những người nợ tiền cấp dưỡng từ 2.500 USD trở lên. Theo Bộ Ngoại giao, đây là ngưỡng quy định trong luật năm 1996, nhưng lâu nay ít được thực thi.

Với ngưỡng 2.500 USD, số người Mỹ thuộc diện bị thu hồi hộ chiếu có thể tăng đáng kể. Chính phủ Mỹ đang tổng hợp dữ liệu từ các cơ quan cấp bang để thực thi chính sách này.

Những người bị hủy hộ chiếu sẽ nhận được thông báo rằng họ không thể sử dụng hộ chiếu đó để xuất cảnh và phải nộp đơn xin cấp hộ chiếu mới sau khi được xác nhận đã thanh toán nợ cấp dưỡng.

Nếu người mang hộ chiếu đang ở nước ngoài vào thời điểm thu hồi, họ sẽ phải đến đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Mỹ để xin giấy tờ đi lại khẩn cấp, cho phép trở về Mỹ.

Kể từ khi AP lần đầu đưa tin về kế hoạch mở rộng chính sách thu hồi hộ chiếu với những người nợ tiền cấp dưỡng hồi tháng 2, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hàng trăm người đã chủ động xử lý và thanh toán các khoản nợ với giới chức cấp bang.

"Chúng tôi thực hiện biện pháp này nhằm thúc đẩy các phụ huynh làm điều đúng đắn với con cái của họ và với luật pháp Mỹ", tuyên bố của Bộ Ngoại giao có đoạn.

Tin Gốc: Vnexpress