Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết đột quỵ liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ khác như tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, bệnh lý tim mạch, lối sống không lành mạnh như lạm dụng thuốc, rượu bia, ít vận động thể lực… Đột quỵ ở người trẻ còn do những bất thường bẩm sinh như dị dạng mạch máu não vốn có từ bé, đến thời điểm các phình mạch đủ lớn gây ra vỡ. Do đó, rất khó để kết luận việc một yếu tố nào đó “có gây đột quỵ” hay không.
Tuy nhiên, thức đêm liên tục có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ban đêm là lúc huyết áp cần được hạ xuống để hệ tim mạch nghỉ ngơi. Thức đêm khiến huyết áp giữ ở mức cao, lâu dần làm tổn thương thành mạch máu. Lúc này, cơ thể sẽ tiết ra nhiều hormone stress như cortisol và adrenaline. Các hormone này làm co mạch, tăng nhịp tim và áp lực lên não, nguy cơ hình thành các cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não (đột quỵ nhồi máu não). Nhóm nguy cơ cao mắc bệnh nền tăng huyết áp, tiểu đường, người từng đột quỵ, người cao tuổi.
Thức khuya thường đi kèm với thói quen ăn đêm, lười vận động, dẫn đến béo phì, tiểu đường và mỡ máu cao, cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ. Đối với trường hợp khỏe mạnh, không có bệnh lý cũng không nên thức khuya liên tục, dẫn đến suy nhược, mệt mỏi, dễ tích mỡ, mệt mỏi.
Nếu bắt buộc phải thức khuya, bạn nên áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro như cố gắng đảm bảo tổng số giờ ngủ trong ngày, tận dụng giấc ngủ trưa khoảng 20-30 phút. Tránh chất kích thích vào ban đêm, hạn chế lạm dụng cà phê, trà đậm hoặc nước tăng lực để ép cơ thể tỉnh táo.
Bác sĩ hướng dẫn quy tắc nhận biết dấu hiệu đột quỵ nhanh:
F.A.S.T là viết tắt cụm từ Face (mặt), Arm (tay), Speech (giọng nói) và Time (time). Quy tắc này chỉ ra 4 dấu hiệu đột quỵ dễ ghi nhớ: Mặt xệ, méo, miệng cười không đều; Tay yếu, rơi xuống khi giơ lên; Nói ngọng, nói khó, không rõ ràng; Thời gian lập tức gọi cấp cứu ngay khi có bất kỳ dấu hiệu nào.
Bác sĩ cảnh báo không cho bệnh nhân ăn uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp. Lý do, đột quỵ thường gây rối loạn nuốt, rất dễ dẫn đến sặc, suy hô hấp và tử vong. Không tự ý cho bệnh nhân dùng thuốc. Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không đúng chỉ định trong giai đoạn cấp có thể làm bệnh nặng thêm hoặc gây sặc vào phổi.
Không châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay. Phương pháp này không có tác dụng làm tan cục máu đông, trái lại còn làm mất “thời gian vàng” cho can thiệp y khoa.
Không chờ đợi bệnh nhân “tự hồi lại”. Triệu chứng đột quỵ có thể thoáng cải thiện nhưng diễn biến rất nhanh và nguy hiểm, cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay. Không tự lái xe máy chở bệnh nhân. Trong trường hợp không có xe cấp cứu, nên sử dụng ôtô hoặc taxi để bệnh nhân được nằm cố định, đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển.
Ngày 26/6, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ngãi thông tin, các bác sĩ Khoa Tai - Mũi - Họng đã gắp một con đỉa sống ký sinh trong người một bệnh nhân 30 tuổi (trú tại xã Tây Trà, Quảng Ngãi).
Người đàn ông này bị chảy máu mũi suốt 1 tháng nên đến bệnh viện thăm khám. Tại đây, bác sĩ thực hiện nội soi và phát hiện một con đỉa sống trong hốc mũi bệnh nhân nên gắp ra ngoài. Nhờ đó, tình trạng chảy máu đã chấm dứt.
Ngày 15/6, bác sĩ của Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi cũng gắp con đỉa còn sống trong khí quản bé gái 8 tuổi (trú tại xã Thanh Bồng, Quảng Ngãi). Cháu bé được đưa đến bệnh viện trong tình trạng khàn tiếng, ho nhiều và khó thở.
Bác sĩ nhận định trong đường thở của bé gái có dị vật nên chỉ định nội soi để lấy ra ngoài. Qua nội soi, bác sĩ phát hiện con đỉa còn sống trú ngụ trong khí quản của bệnh nhi. Khi được gắp ra ngoài, con đỉa dài đến 12cm.
Theo Bác sĩ CKII Huỳnh Duy Thám, Trưởng Khoa Nhi hô hấp (Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi), gia đình cho biết cháu bé thường xuyên đi tắm suối nên có thể con đỉa đã xâm nhập vào đường thở và tiếp tục phát triển.
Đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, con đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước, gây bít tắc đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng của bệnh nhân.
Bác sĩ khuyến cáo, người dân có các biểu hiện ho dai dẳng, khàn tiếng, khó thở, mũi chảy máu hoặc cảm giác vướng trong cổ họng sau khi đi tắm sông, suối… cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.
Một bài đăng mới đây trên mạng xã hội về việc khoai tây nảy mầm chỉ sau một tuần lưu trữ đang thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội, theo HK01 ngày 12/4. Dưới phần bình luận, nhiều người cho hay khoai tây vốn là thực phẩm dễ nảy mầm, nếu môi trường bảo quản không phù hợp, chúng có thể mọc mầm chỉ trong một thời gian ngắn. Một số bình luận đề xuất cất trong tủ lạnh thay vì môi trường nhiệt độ phòng để hạn chế tốc độ phân hủy. Số khác chia sẻ phương pháp sơ chế bằng cách hấp chín và cấp đông để kéo dài thời hạn sử dụng hoặc đặt khoai tây cùng với quả táo như một biện pháp sinh học, tận dụng khí ethylene từ táo để ức chế quá trình nảy mầm của củ.
Giải thích về thực phẩm mọc mầm, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Lin Licen nhấn mạnh khoai tây là loại cần đặc biệt lưu ý nhất. Khi khoai tây mọc mầm hoặc lớp vỏ chuyển sang màu xanh, một loại độc tố thần kinh tên là "solanine" sẽ được sản sinh. Nếu vô tình ăn phải, chất này có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, tiêu chảy trong vòng vài giờ. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến đau đầu, liệt thần kinh hoặc khó thở. Độc tố trên chịu được nhiệt độ cao nên rất khó loại bỏ ngay cả khi đã nấu chín. Do đó, chuyên gia khuyến cáo không nên ăn khoai tây đã mọc mầm, tốt nhất là vứt bỏ để đảm bảo an toàn.
Khác với khoai tây, nhiều loại thực phẩm dạng củ và rau xanh như khoai lang, khoai môn, tỏi, hành sau khi mọc mầm sẽ không sản sinh độc tố. Tuy nhiên, vì chất dinh dưỡng bên trong như tinh bột, đường đã bị tiêu hao để nuôi mầm, phần thân củ ban đầu thường bị mất nước, xơ hóa, vị nhạt đi và không còn giòn ngọt. Ví dụ khoai lang mọc mầm không có độc nhưng kết cấu sẽ trở nên nhiều xơ và kém ngọt. Với tỏi, các tép tỏi sau khi nảy mầm thường bị khô và rỗng ruột nhưng hoàn toàn có thể ăn được. Những mầm non này chính là rau "tỏi mầm" thường ăn, đôi khi lượng chất chống oxy hóa trong mầm còn cao hơn cả tép tỏi ban đầu.
Riêng với lạc, người dùng cần đánh giá dựa trên môi trường bảo quản. Trong môi trường sạch sẽ, vệ sinh, những mầm lạc được nuôi lớn có chủ đích, dài khoảng 1-2 cm, trông giống giá đỗ là an toàn. Nghiên cứu cho thấy lạc nảy mầm có lượng chất chống oxy hóa như resveratrol tăng vọt, giá trị dinh dưỡng cao.
Song nếu lạc nảy mầm do ẩm ướt, chúng thường đi kèm với các loại nấm mốc độc hại, vì vậy nên tránh sử dụng. Ngoài ra, nếu gừng non bị mốc hoặc thối rữa, người dùng cũng nên vứt bỏ ngay.
Lin lưu ý để kéo dài thời gian sử dụng khoai tây nên bảo quản ở nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh sáng và có thể để cùng với táo để giúp làm chậm quá trình nảy mầm.
Ngày 15/6, đại diện Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cho biết bệnh nhi nhập viện trong tình trạng hạn chế vận động vùng háng trái sau cú té nhẹ khi tập đi xe đạp. Điều khiến ca bệnh khó nhận diện là bé không có dị tật ngón chân cái - dấu hiệu kinh điển xuất hiện ở hơn 90% người mắc hội chứng người hóa đá (Fibrodysplasia Ossificans Progressiva - FOP), bệnh di truyền cực hiếm khiến cơ, dây chằng và mô mềm dần bị hóa xương.
Vì thiếu dấu hiệu này, bệnh nhi từng được theo dõi với chẩn đoán chưa rõ nguyên nhân, thậm chí lên kế hoạch phẫu thuật giải phóng cứng khớp háng nhằm cải thiện vận động. Tuy nhiên, sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và đánh giá lại toàn diện, các bác sĩ nhận thấy cuộc mổ chưa thật sự cần thiết, thậm chí có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính vùng khung chậu cho thấy mô hóa xương nằm cạnh mấu chuyển lớn xương đùi trái nhưng không liên quan trực tiếp đến cấu trúc xương bên dưới. Hình ảnh này gợi ý nhóm bệnh lý hiếm gặp gây hóa xương mô mềm.
Do biểu hiện lâm sàng không điển hình, êkíp quyết định thực hiện xét nghiệm giải trình tự gene. Kết quả cho thấy bệnh nhi mang biến thể gây bệnh trên gene ACVR1, giúp xác định chẩn đoán hội chứng người hóa đá - căn bệnh có tỷ lệ mắc khoảng một trên hai triệu người trên thế giới.
Sau khi xác định bệnh, các bác sĩ quyết định không phẫu thuật như kế hoạch trước đó. Những can thiệp gây tổn thương mô mềm như mổ, sinh thiết hay tiêm bắp ở bệnh nhân FOP có thể kích hoạt phản ứng viêm, thúc đẩy quá trình hóa xương diễn ra nhanh hơn.
Hiện, hướng điều trị tập trung vào kiểm soát các đợt bùng phát bằng corticosteroid ngắn ngày hoặc thuốc kháng viêm không steroid, đồng thời duy trì chức năng vận động và hạn chế nguy cơ chấn thương. Bệnh nhi cũng được tầm soát thính lực do nguy cơ nghe kém liên quan đến tổn thương vùng tai giữa.
Hội chứng người hóa đá hiện chưa có phương pháp điều trị triệt để. Trẻ có biểu hiện sưng mô mềm tái diễn, khối xơ cứng dưới da, cứng khớp tiến triển, đặc biệt sau chấn thương dù nhẹ, cần được nghĩ đến bệnh lý này, kể cả khi không có dị tật ngón chân cái.
Khi nghi ngờ mắc bệnh, phụ huynh cần tránh các can thiệp không cần thiết như tiêm bắp, sinh thiết, xoa bóp mạnh hoặc kéo giãn khớp quá mức. Việc chẩn đoán sớm có thể giúp hạn chế biến chứng, tránh những can thiệp nguy cơ cao và bảo tồn khả năng vận động cho trẻ.
