GS-TS, bác sĩ Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, cho biết trứng không phải là “thuốc bổ” cho tim, nhưng cũng không phải là “kẻ thù” của trái tim như từng bị nhìn nhận trước đây.
Một quả trứng gà lớn cung cấp khoảng 70 – 80 kcal, 6 – 7 gam protein chất lượng cao, cùng nhiều dưỡng chất quan trọng như vitamin B12, vitamin D, choline, selenium, lutein và zeaxanthin. Đây là thực phẩm giàu dinh dưỡng, tương đối rẻ, dễ bảo quản và dễ chế biến.
Tuy nhiên, một quả trứng lớn cũng chứa khoảng 180 – 200 mg cholesterol, chủ yếu tập trung trong lòng đỏ. Trong nhiều thập niên, người ta cho rằng ăn nhiều cholesterol sẽ trực tiếp làm tăng cholesterol trong máu, từ đó thúc đẩy xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
“Ngày nay, khoa học dinh dưỡng đã có cái nhìn đầy đủ hơn. Cholesterol máu, đặc biệt LDL-cholesterol thường được gọi là cholesterol “xấu” không chỉ phụ thuộc vào lượng cholesterol trong thực phẩm. Cơ thể, chủ yếu là gan, tự tổng hợp phần lớn cholesterol; đồng thời, mức độ đáp ứng với cholesterol từ thức ăn cũng khác nhau đáng kể giữa từng người”, GS Hùng cho biết.
Đặc biệt, chất béo bão hòa trong toàn bộ khẩu phần thường có ảnh hưởng mạnh hơn đến LDL-cholesterol so với cholesterol từ một quả trứng đơn lẻ. Chất béo bão hòa thường có nhiều trong thịt mỡ, thịt chế biến, bơ, mỡ động vật, một số sản phẩm sữa nguyên kem, bánh ngọt công nghiệp và nhiều món chiên rán.
Theo khuyến cáo khoa học mới nhất năm 2026 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, để bảo vệ sức khỏe tim mạch, điều quan trọng là toàn bộ mô hình ăn uống lâu dài, chứ không nên chỉ tập trung vào một chất dinh dưỡng hay một loại thực phẩm riêng lẻ. Ăn trứng ở mức vừa phải có thể là một phần của chế độ ăn tốt cho tim mạch.
Theo chuyên gia tim mạch, với phần lớn người khỏe mạnh, ăn khoảng một quả trứng mỗi ngày trong một chế độ ăn cân đối, giàu thực phẩm thực vật và ít chất béo bão hòa có thể chấp nhận được. Bằng chứng hiện nay không cho thấy mức tiêu thụ vừa phải này làm tăng rõ rệt nguy cơ bệnh tim mạch.
Cuối cùng, nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ không được quyết định bởi một quả trứng trong bữa sáng, mà bởi tổng thể những gì chúng ta ăn mỗi ngày, cùng với cân nặng, vận động thể lực, huyết áp, đường máu, LDL-cholesterol và việc có hút thuốc hay không.
“Vì vậy, thay vì hỏi ‘có nên kiêng trứng không?’, có lẽ câu hỏi đúng hơn là: ‘tôi đang ăn trứng như thế nào và toàn bộ chế độ ăn của tôi có thực sự tốt cho trái tim hay không?'”, GS Hùng lưu ý, đồng thời cho rằng, với đa số người khỏe mạnh, khoảng một quả trứng nguyên lòng đỏ mỗi ngày là mức hợp lý.
Nhưng không chỉ đếm số quả trứng, hãy quan tâm đến tổng thể chế độ ăn, đặc biệt là lượng chất béo bão hòa.
Ưu tiên luộc, hấp, chần hoặc áp chảo ít dầu hơn là chiên ngập dầu hay chiên với mỡ động vật. Hạn chế ăn trứng thường xuyên cùng xúc xích, thịt xông khói và thịt chế biến.
TS Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết sữa, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ trong nhóm các sản phẩm phải đăng ký bản công bố chất lượng khi kinh doanh tại Việt Nam.
Các sản phẩm thực phẩm đến tay người dùng trong nước, đặc biệt các sản phẩm sữa, dinh dưỡng cho trẻ nhỏ phải có nguồn gốc rõ ràng, nơi sản xuất, nhập khẩu phân phối, có đơn vị đại diện chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn.
Ông Thịnh lưu ý, với sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ bị nghi vấn chứa thuốc chuột chưa công bố chất lượng tại Việt Nam, nhưng các gia đình không chủ quan, vì có thể được phân phối qua sàn thương mại điện tử hoặc kinh doanh qua mạng hoặc "xách tay".
Do đó, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn đề nghị Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công thương, thông báo đến các sàn thương mại điện tử, trang website bán hàng của gian hàng kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phối hợp với chủ gian hàng, các nhà phân phối yêu cầu ngừng kinh doanh các lô sữa vi phạm, nếu lưu hành tại Việt Nam. Đồng thời, gỡ bỏ các thông tin đối với sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo quy định của pháp luật (nếu có).
Trước tâm lý của người tiêu dùng rằng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ tại nước ngoài tốt hơn sản phẩm được bán tại Việt Nam, và thường tìm mua sản phẩm dinh dưỡng nội địa "xách tay", ông Thịnh cho biết, các sản phẩm dinh dưỡng đều có thành phần (vi chất, xơ, vitamin) phù hợp với nhóm tuổi. Mỗi quốc gia đều ban hành ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với các nhóm tuổi sử dụng.
Trong nước cũng đã có quy định về ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu bổ sung vi chất và các thành phần thiết yếu của người dân. Do đó, không phải cứ sản phẩm ngoại tốt hơn sản phẩm bán tại Việt Nam, mà cần lưu ý về phù hợp nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Ngưỡng dinh dưỡng được quy định cụ thể tại mỗi nước, chứ không có công thức chung cho tất cả các quốc gia.
Các loại sữa công thức, sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ đều gồm những dưỡng chất cơ bản, giúp bổ sung thêm các thành phần dinh dưỡng đáp ứng nhu cầu của trẻ, nhưng khác nhau giữa các sản phẩm, do có sự khác nhau về tỷ lệ thành phần dinh dưỡng có trong sản phẩm. Do đó, cần cho trẻ sử dụng sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển.
Ông Thịnh cũng lưu ý, ngay cả sản phẩm ngoại cũng có nguy cơ về sự cố. Như thực tế vừa qua, cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) và Công ty Danone (Pháp), đã thông báo về một lô sản phẩm sữa Aptamil first Infant formula 800 gam đã được thu hồi tự nguyện tại thị trường Vương quốc Anh do nhiễm độc tố cereulide do vi khuẩn.
Theo Cục An toàn thực phẩm, sữa, sản phẩm dinh dưỡng "xách tay" là sản phẩm không được phân phối qua kênh chính thống, không có cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng, an toàn.
Hàng "xách tay" không được kiểm tra trước khi ra thị trường tại Việt Nam nên không thể kiểm soát được chất lượng, điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định... Do đó, các gia đình tìm hiểu kỹ và lựa chọn những sản phẩm sữa có nguồn gốc rõ ràng.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Columbia (Mỹ) đã chỉnh sửa thành công DNA của phôi người với độ chính xác cao bằng một kỹ thuật mới gọi là "base editing" (chỉnh sửa base), theo báo New York Times ngày 5-6.
Thành tựu này được xem là cột mốc quan trọng trong nỗ lực ngăn ngừa các bệnh di truyền ngay từ giai đoạn đầu của sự sống, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về đạo đức.
Trong nghiên cứu mới, nhóm của nhà di truyền học Dieter Egli đã sử dụng công nghệ base editing để thay đổi chính xác từng "chữ cái" trong mã gene.
Khác với công nghệ CRISPR truyền thống vốn hoạt động bằng cách cắt DNA rồi để tế bào tự sửa chữa, base editing chỉ tạo ra một vết cắt rất nhỏ và hướng dẫn tế bào thay thế một ký tự di truyền cụ thể. Nhờ đó, nguy cơ gây tổn thương DNA được giảm đáng kể.
Các nhà nghiên cứu tập trung chỉnh sửa hai gene. Gene thứ nhất là PCSK9, liên quan đến nồng độ cholesterol LDL trong máu và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Gene thứ hai là HBG, có vai trò trong quá trình sản xuất hemoglobin ở thai nhi và có liên quan đến một số bệnh về máu.
Kết quả cho thấy các nhà khoa học có thể chỉnh sửa thành công cả hai gene mà không ghi nhận những tổn thương nhiễm sắc thể nghiêm trọng từng xuất hiện trong các thử nghiệm sử dụng CRISPR trước đây.
Trong một số trường hợp, họ thậm chí có thể chỉnh sửa đồng thời cả hai gene trong cùng một phôi.
Vào năm 2020, nhóm nghiên cứu của ông Egli đã thử dùng CRISPR để sửa một đột biến gene EYS gây mù bẩm sinh. Kết quả cho thấy khoảng một nửa số phôi gặp vấn đề nghiêm trọng, bao gồm mất những đoạn DNA lớn hoặc thậm chí mất cả nhiễm sắc thể chứa gene mục tiêu.
Chính những rủi ro này đã khiến nhiều nhà khoa học cho rằng việc chỉnh sửa gene ở phôi người vẫn còn quá nguy hiểm.
Nghiên cứu mới cũng cho thấy công nghệ base editing chưa hoàn hảo.
Trong một số phôi, các phân tử chỉnh sửa không tìm thấy DNA mục tiêu của chúng. Điều này tạo ra hiện tượng gọi là "khảm gene", nghĩa là trong cùng một phôi tồn tại các tế bào mang phiên bản gene khác nhau.
Nếu những phôi như vậy phát triển thành thai nhi, các khác biệt di truyền giữa các tế bào có thể dẫn đến những hậu quả sức khỏe khó lường.
Các chuyên gia độc lập đánh giá kết quả nghiên cứu là đầy hứa hẹn nhưng cho rằng cần thêm nhiều dữ liệu để xác định mức độ an toàn.
Một số nhà đạo đức sinh học cảnh báo rằng những tác động bất lợi có thể không xuất hiện ngay trong giai đoạn phôi thai mà chỉ bộc lộ sau khi đứa trẻ được sinh ra.
Ông Egli nhấn mạnh rằng công nghệ này chưa sẵn sàng để áp dụng trong các phòng khám và vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp. Tuy nhiên, ông cho rằng xã hội nên bắt đầu thảo luận về những lợi ích và rủi ro của việc can thiệp vào bộ gene người ngay từ giai đoạn phôi.
Nghiên cứu hiện mới được công bố dưới dạng bản thảo khoa học và đang chờ đánh giá chính thức trước khi xuất bản trên tạp chí chuyên ngành.
Dù còn nhiều tranh cãi, thành tựu này được xem là một bước tiến quan trọng trong hành trình phát triển các liệu pháp gene thế hệ mới, đồng thời đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai của y học và giới hạn đạo đức trong việc can thiệp vào sự sống con người.
Các loại tinh bột dễ tiêu hóa như cơm hoặc khoai tây có thể hỗ trợ giấc ngủ. Chúng giúp cơ thể không phải làm việc quá nhiều vào ban đêm. Đồng thời, nhóm thực phẩm này còn kích thích sản xuất serotonin và melatonin - hai hormone quan trọng giúp ngủ ngon.
Tinh bột dễ tiêu
Các loại tinh bột dễ tiêu hóa như cơm hoặc khoai tây có thể hỗ trợ giấc ngủ. Chúng giúp cơ thể không phải làm việc quá nhiều vào ban đêm. Đồng thời, nhóm thực phẩm này còn kích thích sản xuất serotonin và melatonin - hai hormone quan trọng giúp ngủ ngon.
Nước hầm xương
Nước hầm xương chứa glycine - một loại axit amin có tác dụng chống viêm, làm dịu não bộ. Glycine còn giúp hạ nhẹ nhiệt độ cơ thể, từ đó hỗ trợ mọi người dễ ngủ và ngủ sâu hơn.
Nước hầm xương
Nước hầm xương chứa glycine - một loại axit amin có tác dụng chống viêm, làm dịu não bộ. Glycine còn giúp hạ nhẹ nhiệt độ cơ thể, từ đó hỗ trợ mọi người dễ ngủ và ngủ sâu hơn.
Protein nạc
Protein nạc hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp qua đêm và giúp bạn no lâu hơn. Chúng còn tạo cảm giác no, từ đó hạn chế tình trạng đói về đêm gây gián đoạn giấc ngủ. Cá hoặc các lựa chọn từ thực vật (như đậu phụ, đậu hoặc đậu lăng) dễ tiêu hóa hơn so với các loại protein khó tiêu như thịt đỏ, đồng thời có liên quan đến chất lượng giấc ngủ tốt hơn.
Protein nạc
Protein nạc hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp qua đêm và giúp bạn no lâu hơn. Chúng còn tạo cảm giác no, từ đó hạn chế tình trạng đói về đêm gây gián đoạn giấc ngủ. Cá hoặc các lựa chọn từ thực vật (như đậu phụ, đậu hoặc đậu lăng) dễ tiêu hóa hơn so với các loại protein khó tiêu như thịt đỏ, đồng thời có liên quan đến chất lượng giấc ngủ tốt hơn.
Đậu nành
Đậu nành non (đậu edamame) là nguồn cung cấp vitamin B6 dồi dào. Nó cũng chứa hợp chất isoflavone, hỗ trợ sản xuất serotonin và tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan, vì vậy cần bổ sung thông qua thực phẩm.
Đậu nành
Đậu nành non (đậu edamame) là nguồn cung cấp vitamin B6 dồi dào. Nó cũng chứa hợp chất isoflavone, hỗ trợ sản xuất serotonin và tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan, vì vậy cần bổ sung thông qua thực phẩm.
Rau xanh
Các loại rau xanh như rau bina và cải xoăn chứa nhiều magie - một vi chất thiết yếu, tham gia vào nhiều phản ứng quan trọng trong cơ thể. Một cốc rau bina nấu chín chứa gần 160 mg magie, trong khi một cốc cải xoăn nấu chín cung cấp khoảng 45 mg.
Magie giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn và kéo dài thời gian ngủ. Nó điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh và hormone căng thẳng cortisol, từ đó giúp cơ thể và não bộ thư giãn, giảm stress.
Rau xanh
Các loại rau xanh như rau bina và cải xoăn chứa nhiều magie - một vi chất thiết yếu, tham gia vào nhiều phản ứng quan trọng trong cơ thể. Một cốc rau bina nấu chín chứa gần 160 mg magie, trong khi một cốc cải xoăn nấu chín cung cấp khoảng 45 mg.
Magie giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn và kéo dài thời gian ngủ. Nó điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh và hormone căng thẳng cortisol, từ đó giúp cơ thể và não bộ thư giãn, giảm stress.
