Không ít cuộc hôn nhân khép lại bằng một bản án ly hôn nhưng tranh chấp vẫn chưa dừng lại. Từ những khối tài sản trị giá hàng nghìn tỉ đồng đến nhà đất, cổ phần doanh nghiệp hay tài sản đứng tên người khác, mỗi vụ kiện đều cho thấy việc phân chia tài sản sau ly hôn chưa bao giờ là câu chuyện đơn giản.
Ở hai kỳ trước của loạt bài Muôn kiểu ly hôn, những cuộc hôn nhân tan vỡ vì các nguyên nhân rất khác nhau và những tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn đã cho thấy mỗi bản án đều ẩn chứa nhiều câu chuyện phía sau.
Tuy nhiên, với không ít cặp vợ chồng, cuộc đối đầu thực sự chỉ bắt đầu khi phải phân chia khối tài sản chung được gây dựng trong nhiều năm.
Giữa những vụ án hôn nhân từng được xét xử tại Việt Nam, vụ ly hôn giữa ông V. và bà T. được xem là một trong những cuộc tranh chấp tài sản lớn nhất, thu hút sự quan tâm của dư luận trong nhiều năm.
Năm 2015, bà T. nộp đơn xin ly hôn đơn phương. Suốt nhiều năm sau đó, vụ án trải qua 10 lần hòa giải nhưng bất thành. Không chỉ là tranh chấp về quan hệ hôn nhân, hai bên còn bất đồng sâu sắc trong việc phân chia khối tài sản hàng nghìn tỉ đồng gắn với hệ thống doanh nghiệp.
Sau phiên sơ thẩm năm 2019, vụ ly hôn ngàn tỉ này kéo dài nhiều năm.
Tưởng chừng vụ việc đã khép lại thì đầu năm 2022, Viện trưởng Viện KSND tối cao tiếp tục có quyết định kháng nghị đối với phần chia tài sản.
Theo cơ quan kiểm sát, quá trình giải quyết vụ án còn nhiều vấn đề cần xem xét như việc sử dụng kết quả định giá đã hết hiệu lực, căn cứ xác định giá trị doanh nghiệp chưa đầy đủ cũng như tỷ lệ phân chia tài sản giữa hai bên còn nhiều điểm cần đánh giá lại…
Nếu vụ ly hôn giữa ông V. và bà T. là cuộc tranh chấp về quyền quản trị doanh nghiệp và khối tài sản hàng ngàn tỉ đồng thì vụ kiện giữa doanh nhân A. và siêu mẫu T. lại cho thấy một dạng tranh chấp khác: tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân nhưng đứng tên một người.
Ông A. và bà B. kết hôn tại Mỹ và có 2 con chung.
Sau khi ly hôn tại bang California (Mỹ), tưởng rằng mọi quan hệ pháp lý giữa 2 người đã khép lại, nhưng 2 năm sau, ông A. khởi kiện tại Việt Nam, yêu cầu vợ cũ hoàn trả 39 loại tài sản gồm cổ phần doanh nghiệp, ô tô, biệt thự, căn hộ và nhiều bất động sản có giá trị lớn tại Việt Nam.
Theo ông A., phần lớn số tài sản này được hình thành từ tiền do ông chuyển về Việt Nam trong thời kỳ hôn nhân. Vì mang quốc tịch Mỹ nên việc đứng tên sở hữu bất động sản gặp nhiều hạn chế, ông để bà T. đứng tên giúp. Trong khi đó, phía bà T. cho rằng đây đều là tài sản chung của vợ chồng được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân nên phải được chia theo quy định của pháp luật.
Suốt hơn 13 năm giải quyết vụ án, tòa án nhiều lần tiến hành hòa giải, đối chất, thu thập chứng cứ và xác minh nguồn gốc từng tài sản. Không chỉ các đương sự, nhiều cá nhân, tổ chức liên quan cũng được triệu tập để làm rõ quá trình hình thành, chuyển nhượng và quản lý tài sản.
Ở cấp phúc thẩm, HĐXX quyết định chia đôi giá trị 15 tài sản cho các bên, đồng thời bác một số yêu cầu của cả nguyên đơn và bị đơn do không đủ căn cứ chứng minh hoặc vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện. Đối với một số biệt thự đã được chuyển nhượng từ nhiều năm trước, tòa án cho rằng không còn cơ sở để xem xét trong cùng vụ án, các bên có quyền khởi kiện bằng vụ án khác nếu phát sinh tranh chấp.
Hai vụ án với những hoàn cảnh khác nhau nhưng đều phản ánh một thực tế: tranh chấp tài sản sau ly hôn luôn là một trong những nội dung phức tạp nhất của các vụ án hôn nhân và gia đình.
Luật sư Huỳnh Trọng Nghĩa, Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng, theo luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nguyên tắc chung là tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, nhưng việc chia không hoàn toàn máy móc theo tỷ lệ 50/50.
Khi giải quyết vụ án, tòa án còn xem xét nhiều yếu tố như hoàn cảnh của mỗi bên, công sức đóng góp trong việc tạo lập và duy trì khối tài sản chung, lỗi của mỗi bên trong việc làm cho hôn nhân đổ vỡ, cũng như nhu cầu bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh nếu tài sản đang được sử dụng để tạo ra nguồn thu nhập.
Đối với tài sản riêng, người nào chứng minh được tài sản thuộc quyền sở hữu riêng của mình thì được tiếp tục sở hữu. Ngược lại, nếu không chứng minh được, tài sản có thể được xem là tài sản chung và được phân chia theo quy định của pháp luật.
Thực tiễn xét xử cũng cho thấy, việc một người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cổ phần doanh nghiệp hay tài khoản ngân hàng không đồng nghĩa người đó là chủ sở hữu duy nhất. Trong nhiều trường hợp, tài sản đứng tên một người nhưng được hình thành trong thời kỳ hôn nhân từ công sức đóng góp của cả hai thì vẫn có thể được xác định là tài sản chung.
Chính vì vậy, nhiều vụ án ly hôn kéo dài nhiều năm không phải vì các bên không đồng ý chấm dứt hôn nhân, mà bởi mỗi bên đều phải thu thập, chứng minh nguồn gốc tài sản, giá trị tài sản và công sức đóng góp của mình. Với những khối tài sản lớn hoặc liên quan đến doanh nghiệp, việc định giá, giám định và xác minh chứng cứ càng trở nên phức tạp, khiến quá trình giải quyết vụ án kéo dài.
Khép lại một cuộc hôn nhân chưa chắc đã khép lại mọi tranh chấp. Sau bản án ly hôn, con người có thể bắt đầu một cuộc sống mới, nhưng những tranh chấp về tài sản đôi khi vẫn tiếp tục trong nhiều năm sau đó.
Điều đó cũng cho thấy, bên cạnh tình cảm, sự minh bạch trong quản lý tài sản và ý thức tôn trọng quyền lợi của nhau ngay từ khi hôn nhân còn tồn tại là yếu tố quan trọng để hạn chế những cuộc đối đầu kéo dài trước tòa.
Sáng 2/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng thông tin về nguyên nhân ban đầu vụ cháy ôtô xảy ra tại xã Thăng Điền. Qua khám nghiệm, lực lượng chức năng phát hiện trên xe chứa khoảng 20-25 khối pin loại 24V cùng 9 bình ắc-quy xe điện đồ chơi đã được sạc đầy.
Hỏa hoạn xảy ra khoảng 15h23 ngày 1/5 tại cây xăng Petrolimex số 90, thôn Tú Cẩm, xã Thăng Điền. Võ Nguyễn Duy An, 24 tuổi, điều khiển ôtô chở theo Trần Hữu Trí 17 tuổi và Dương Anh Kiệt 16 tuổi đi vào khu vực trụ bơm xăng số 1. Tài xế An mở cửa xuống xe, trong khi Trí và Kiệt ngồi ở hàng ghế sau.
Khi nhân viên vừa đưa vòi bơm chuẩn bị đổ xăng, phần cốp sau xe bất ngờ phát nổ. Lửa bùng phát dữ dội, bao trùm phương tiện. Theo camera cây xăng ghi lại, tài xế An có dấu hiệu hoảng loạn, chạy vòng qua đầu xe và lấy điện thoại để liên lạc.
Nhân viên cây xăng cùng người dân dùng bình chữa cháy tại chỗ để dập lửa. Sau khoảng 15 phút, đám cháy được khống chế nhưng ôtô đã bị thiêu rụi phần cốp và nửa sau xe. Một trụ bơm xăng cũng hư hỏng nặng.
Theo lời một nhân chứng trực tiếp tham gia dập lửa, lúc xe bốc cháy do không có thông tin có người bên trong nên mọi người tập trung dập lửa phía ngoài. Sau khi ngọn lửa được khống chế, lực lượng chức năng kiểm tra xe và phát hiện thi thể hai thanh thiếu niên.
Chiều 20.6, ghi nhận của PV Thanh Niên cho thấy sau hơn 10 tháng kể từ ngày khởi công (từ tháng 8.2025), dự án cải tạo bờ bắc kênh Đôi (ở quận 8 cũ, TP.HCM) đã bắt đầu làm thay đổi diện mạo khu vực.
Phía sau hàng rào tôn vây kín công trường, không khí thi công diễn ra hối hả; hàng loạt máy móc, thiết bị cơ giới hạng nặng được tập kết trên các sà lan dọc tuyến kênh.
Tại khu vực cầu Hiệp Ân 2 (bắc qua rạch Ụ Cây), hạng mục bờ kè 2 đầu đang dần định hình và đi vào hoàn thiện. Song song đó, trên đường Nguyễn Duy, nhiều khu vực cũng vừa được dựng rào tôn ngay sau khi người dân bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công.
Dự án bờ bắc kênh Đôi được UBND TP.HCM phê duyệt đầu tư vào tháng 10.2024 với tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 6.000 tỉ đồng (có 1.604 trường hợp bị ảnh hưởng).
Theo thiết kế, dự án sẽ xây dựng khoảng 4,3 km bờ kè dọc bờ bắc kênh Đôi, kết hợp nạo vét một phần lòng kênh nhằm cải thiện khả năng thoát nước, giảm ô nhiễm môi trường và chỉnh trang cảnh quan đô thị.
Bên cạnh đó, các tuyến đường dọc kênh như Nguyễn Duy và Hoài Thanh sẽ được mở rộng, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối khu vực.
Chia sẻ với PV Báo Thanh Niên, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị TP.HCM cho biết dự án được chia thành 3 gói thầu xây lắp, cụ thể:
Để đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý dự án hạ tầng đô thị đang tập trung giải quyết các vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư. Đồng thời, đơn vị này cũng phối hợp với UBND phường Phú Định và UBND phường Chánh Hưng đẩy nhanh việc thu hồi đất, bàn giao toàn bộ mặt bằng các gói thầu để triển khai thi công đúng kế hoạch.
Về công tác bồi thường và di dời hạ tầng kỹ thuật, đơn vị này cũng đang phối hợp với Ban Quản lý dự án phường Chánh Hưng, Phú Định cùng các đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi ảnh hưởng của dự án để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Nhiều người dân sinh sống dọc đường Nguyễn Duy cho biết họ không chỉ mong dòng kênh sạch hơn mà còn kỳ vọng khi công trình hoàn thành sẽ hình thành những tuyến đường ven kênh thông thoáng, nhiều mảng xanh, tạo không gian đi dạo và tập thể dục như các tuyến kênh đã được cải tạo trước đây của thành phố.
Dự án bờ bắc kênh Đôi được kỳ vọng góp phần thay đổi diện mạo khu vực phía nam TP.HCM
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Bà Nguyễn Thị Thanh Liên (phường Phú Định, TP.HCM) chia sẻ: "Trước kia khu vực này không có bờ kè, bây giờ có thì tốt hơn cho người dân xung quanh, có thể dạo mát, đi tập thể dục. Tôi hy vọng nơi đây sau khi cải tạo có cảnh quan đẹp, thoáng như những nơi khác".
Cùng chung kỳ vọng, ông Tâm (51 tuổi) chia sẻ: "Theo định hướng phát triển của thành phố, dù gia đình đã sinh sống và kinh doanh tại đây hơn 20 năm nhưng chúng tôi vẫn sẵn sàng di dời vì lợi ích chung. Tôi mong khu vực này sớm hoàn thành để cải thiện môi trường sống và sức khỏe cho người dân. Đồng thời, mong công trình được đẩy nhanh tiến độ để người dân sớm được hưởng lợi từ dự án".
Với những người dân đã gắn bó nhiều năm bên dòng kênh Đôi, điều họ chờ đợi không chỉ là một tuyến bờ kè mới mà còn là một không gian sống sạch, đẹp hơn và đáng sống hơn trong tương lai.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định biện pháp tổ chức quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh trong thời gian điều trị tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Theo Bộ Y tế - cơ quan chủ trì soạn thảo, bắt buộc chữa bệnh là biện pháp tư pháp đặc thù tại bộ luật Hình sự, áp dụng đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.
Số lượng người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh hiện có xu hướng tăng, ngày càng phức tạp. Thế nhưng, công tác quản lý, theo dõi, điều trị và phối hợp trong lĩnh vực này còn nhiều khó khăn, bất cập. Do đó, việc xây dựng nghị định quy định chi tiết là cần thiết.
Tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất chi tiết 2 nhóm điều kiện chỉ định cơ sở khám chữa bệnh thực hiện biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.
Về chuyên môn, cơ sở phải có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh theo hình thức tổ chức là bệnh viện; có khoa hoặc trung tâm hoặc viện tâm thần; có phạm vi hoạt động được cấp có thẩm quyền phê duyệt về khám chữa bệnh chuyên khoa tâm thần.
Về cơ sở vật chất, nơi thực hiện điều trị bắt buộc phải được bố trí trong viện hoặc trung tâm hoặc khoa tâm thần.
Khu vực điều trị phải thiết kế bảo đảm kiểm soát việc ra vào; có camera giám sát, có bảo vệ trực 24/24; có không gian phù hợp với đặc thù quản lý người bệnh (tự sát, bạo lực).
Cùng đó là hệ thống cửa 3 lớp gồm cửa phòng bệnh, cửa hành lang chung của các phòng bệnh và cửa chung của khoa hoặc khu điều trị nội trú có khóa chắc chắn.
Mỗi phòng bệnh phải có vệ sinh riêng tại phòng, có camera giám sát được toàn bộ phòng; đối với phòng bệnh chung có thể bố trí khu vệ sinh chung trong khuôn viên của khoa; khuyến khích sử dụng vật liệu, trang thiết bị không gây nguy hiểm...
Vẫn tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất quy định cơ sở khám chữa bệnh chỉ được tiếp nhận người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh để điều trị khi có đủ hồ sơ.
Nếu tại thời điểm tiếp nhận mà người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh mắc bệnh khác không thuộc chuyên khoa tâm thần và đang trong tình trạng cấp cứu, cơ sở được chỉ định chưa tiếp nhận mà liên hệ với cơ sở khám chữa bệnh có đủ khả năng điều trị phù hợp với tình trạng cấp cứu, nhằm đưa người bệnh đến đó điều trị trước khi tiếp nhận.
Sau khi tiếp nhận, cơ sở có trách nhiệm bố trí người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh tại nơi điều trị bắt buộc phù hợp với tình trạng thực tế của người bệnh.
Trường hợp người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh là người phạm tội giết người hoặc có nhiều tiền án, tiền sự, cơ sở phải bố trí vào phòng có sự giám sát trực tiếp 24/7 của nhân viên y tế và lực lượng bảo vệ.
Bộ Y tế cũng đề xuất áp dụng một hoặc đồng thời các biện pháp sau để bảo đảm an toàn cho người bị áp dụng bắt buộc chữa bệnh và nhân viên y tế: bố trí lực lượng bảo vệ tham gia hỗ trợ, tạm dừng việc vào thăm, cách ly với những người bệnh khác, khống chế và buộc rời khỏi cơ sở với người có hành vi gây rối…
Việc áp dụng các biện pháp phải đúng thẩm quyền, không xâm phạm trái pháp luật đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bệnh.
