Dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng được công bố gần đây khiến nhiều nhà giáo dục quan tâm, khi công bố một số cơ chế để bảo vệ trẻ em tốt hơn trên mạng xã hội. Trong đó, dự thảo sửa đổi yêu cầu các nền tảng phải bảo đảm trẻ em dưới 16 tuổi không được đăng tải, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội do mình cung cấp.
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi còn quy định với trường hợp người sử dụng dịch vụ mạng xã hội là trẻ em dưới 16 tuổi thì tài khoản phải được đăng ký bằng thông tin của bố mẹ hoặc người giám hộ; hay nền tảng phải chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn việc trẻ em tiếp cận nội dung bạo lực, khiêu dâm, cờ bạc, ma túy, tự tử, thử thách nguy hiểm…
Dịp này, trao đổi với Thanh Niên, tiến sĩ Nguyễn Thị Thắm, giảng viên ngành truyền thông chuyên nghiệp Trường ĐH RMIT Việt Nam, có những chia sẻ về việc bảo vệ trẻ em trên mạng, với trọng tâm là cơ chế phối hợp đa phương giữa gia đình, nhà trường, nền tảng để song hành với trẻ em.
Trả lời câu hỏi vì sao trẻ em và thanh thiếu niên hiện nay ngày càng khó rời mắt khỏi mạng xã hội, tiến sĩ Thắm thông tin hầu hết nền tảng hiện nay vận hành theo mô hình kinh tế chú ý (attention economy). Đồng nghĩa, mục tiêu của các trang mạng không chỉ là kết nối người dùng mà còn giữ họ ở lại càng lâu càng tốt để hình thành doanh thu quảng cáo, thu thập dữ liệu hành vi và dự đoán xu hướng tiêu dùng.
“Quan trọng nhất là thuật toán cá nhân hóa, dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để dự đoán người dùng sẽ xem, thích, bình luận, phản ứng với nội dung nào. Các nội dung tạo cảm xúc mạnh như tranh cãi, phẫn nộ hoặc sợ hãi thường được ưu tiên vì có khả năng tạo ra mức độ tương tác cao. Bên cạnh đó, các tính năng như cuộn vô hạn, tự động phát video và thông báo liên tục cũng khiến người dùng khó nhận ra lúc nào nên dừng lại”, bà Thắm nói.
Song song đó, các nền tảng còn xây dựng hồ sơ hành vi người dùng rất chi tiết như tuổi, vị trí, chủ đề quan tâm, thời gian xem và cách tương tác để dự đoán hành vi tương lai. Với trẻ em và thanh thiếu niên, điều này “đặc biệt đáng lo” vì não bộ còn đang phát triển, khả năng tự kiểm soát và nhận biết sự thao túng của thuật toán còn hạn chế, chuyên gia nhấn mạnh.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thắm lưu ý, các nền tảng, tính năng như TikTok, YouTube Shorts hay Instagram Reels cung cấp đa dạng nội dung video ngắn, chuyển cảnh nhanh, âm thanh kích thích và phần thưởng tức thì, khiến não trẻ dần quen với việc tiếp nhận thông tin nhanh và liên tục. “Khi quay lại đọc sách, nghe giảng hoặc làm bài tập dài, trẻ dễ cảm thấy chán, khó duy trì chú ý lâu và giảm kiên nhẫn với quá trình học tập”, bà cảnh báo.
Bà lưu ý thêm điều này không khiến trẻ mất hoàn toàn khả năng tập trung, song khiến não có xu hướng ưu tiên thông tin ngắn, giàu tính kích thích hơn. Trẻ dễ hình thành kiểu chú ý rời rạc, thường xuyên chuyển đổi hoạt động, khó theo dõi nội dung phức tạp, từ đó sẽ dễ bị phân tâm bởi thông báo hay việc đa nhiệm. Video ngắn cũng tạo vòng lặp phần thưởng liên tục, khiến trẻ khó chấp nhận sự hài lòng bị trì hoãn khi học tập.
“Tiếp xúc với nội dung giàu tính kích thích trong thời gian dài cũng có thể khiến trẻ dễ cáu gắt, bồn chồn khi không có thiết bị. Các em khó chịu đựng sự buồn chán và giảm khả năng tự tạo ra các hoạt động để giải trí”, bà Thắm nói thêm.
Ngoài ra, thuật toán cũng liên tục gợi ý xu hướng, lối sống, tiêu chuẩn sắc đẹp và hình mẫu thần tượng, từ đó ảnh hưởng đến cách trẻ thể hiện hình ảnh bản thân, hành vi xã hội và quá trình hình thành bản sắc cá nhân.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thắm nhấn mạnh không có một độ tuổi an toàn tuyệt đối để trẻ bắt đầu sử dụng mạng xã hội, bởi lẽ mức độ sẵn sàng không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác mà còn liên quan đến sự trưởng thành tâm lý, khả năng tự kiểm soát, định hướng từ gia đình…
“Vấn đề không chỉ là trẻ đã đủ tuổi hay chưa mà đã đủ sẵn sàng về tâm lý và nhận thức hay chưa”, bà nói.
Theo bà, phần lớn các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube hay Threads quy định người dùng từ 13 tuổi trở lên hoặc tuân theo tuổi tối thiểu theo quy định pháp luật tại quốc gia nơi trẻ sinh sống.
Thế nhưng đủ tuổi theo quy định không đồng nghĩa với việc đủ trưởng thành để dùng mạng xã hội an toàn. Nhiều trẻ vẫn dễ bị ảnh hưởng từ áp lực đồng trang lứa, phụ thuộc vào công nhận của người khác hoặc bị cuốn theo các nội dung do thuật toán liên tục đề xuất.
Đó là nguyên nhân bà Thắm khuyến cáo trước khi tiếp xúc với mạng xã hội, trẻ em cần có khả năng điều tiết cảm xúc, biết tách giá trị bản thân khỏi lượt thích và bình luận trên mạng. Trẻ cũng cần hiểu rằng nội dung đăng mạng thường được chọn lọc, chỉnh sửa và thuật toán được thiết kế để giữ chân người dùng. Các con cũng cần có kỹ năng bảo vệ quyền riêng tư, nhận biết sự thao túng của thuật toán và biết tìm sự hỗ trợ từ người lớn.
Song, trẻ em không nên đơn độc trên hành trình này. Theo tiến sĩ Thắm, việc giúp trẻ giảm lệ thuộc mạng xã hội không thể chỉ dựa vào cấm đoán hay giới hạn thời gian dùng thiết bị, mà cần giúp trẻ xây dựng đời sống ngoài đời thực phong phú, phát triển khả năng tự điều tiết và sử dụng công nghệ có ý thức.
Việc cha mẹ khuyến khích hoặc đồng hành cùng trẻ tham gia hoạt động thể thao, đọc sách, giao tiếp trực tiếp… có thể giúp duy trì khả năng tập trung, kết nối thực, đồng thời cân bằng giữa trực tuyến và trực tiếp.
“Cha mẹ cũng là những hình mẫu quan trọng bởi trẻ học cách dùng công nghệ và mạng xã hội phần lớn thông qua việc quan sát người lớn. Nếu muốn trẻ có thói quen dùng công nghệ lành mạnh, cha mẹ cần cân bằng thời gian sử dụng điện thoại, hạn chế xem điện thoại trong bữa ăn hoặc khi trò chuyện, giao tiếp tôn trọng và dùng mạng xã hội có chủ đích thay vì lệ thuộc”, tiến sĩ Thắm nói.
“Khi người lớn chủ động đặt điện thoại xuống, trò chuyện trực tiếp, duy trì hoạt động ngoài màn hình, trẻ sẽ học được giá trị của đời sống thực”, bà nhấn mạnh.
Ngoài ra, bà cũng khuyến nghị nhà trường cần giúp trẻ nâng cao năng lực thông hiểu truyền thông (media literacy), hỷ lạc kỹ thuật số (digital wellbeing) như quản lý thời gian sử dụng màn hình, đặt ra giới hạn và đảm bảo thói quen sử dụng thiết bị số để hỗ trợ mà không làm suy giảm sức khỏe tinh thần, cảm xúc và thể chất, và tổ chức các hoạt động ngoại khóa để trẻ phát triển ngoài môi trường số.
“Các trường cũng nên ưu tiên đầu tư các nền tảng học tập số chuyên biệt, thay vì phụ thuộc vào các mạng xã hội như Zalo, Facebook để làm nền tảng liên lạc, giao bài tập. Dù tiện lợi, các nền tảng này dễ gây xao nhãng, khó bảo vệ dữ liệu cá nhân, làm mờ ranh giới giữa học tập với giải trí”, bà chia sẻ.
“Quan trọng hơn, các chính sách cần tăng cường bảo vệ dữ liệu trẻ em, hạn chế những thiết kế nền tảng có thể khuyến khích việc sử dụng quá mức. Các nền tảng cũng cần tích hợp cơ chế an toàn ngay từ khâu thiết kế nhằm giảm rủi ro và nội dung độc hại từ gốc. Bởi xét cho cùng, bảo vệ trẻ em trên mạng xã hội không phải trách nhiệm của riêng gia đình, nhà trường mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội”, tiến sĩ Nguyễn Thị Thắm lưu ý.
Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ''Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10'' được phát tại địa chỉ thanhnien.vn, fanpage Facebook Báo Thanh Niên, kênh YouTube và TikTok.
Theo quy định của Sở GD-ĐT TP.HCM, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay sẽ diễn ra vào ngày 1-2.6 với sự tham gia của khoảng 170.000 học sinh lớp 9. Đây là kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đầu tiên của TP.HCM sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, trở thành siêu đô thị với quy mô trường lớp và học sinh lớn nhất cả nước.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT TP.HCM, số lượng học sinh lớp 9 năm nay ở 3 khu vực tăng khoảng 40.000 học sinh so với năm học trước. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 thu hút sự quan tâm của hàng trăm ngàn học sinh, phụ huynh bởi thí sinh không chỉ quyết định, lựa chọn nguyện vọng chính xác để trúng tuyển vào trường công lập mà còn phải chọn trường phù hợp với năng lực, định hướng nghề nghiệp.
Vì vậy làm sao cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 đúng và trúng đang là những trăn trở, cân nhắc của phụ huynh và học sinh trong những ngày này. Trước nhu cầu này, Báo Thanh Niên thực hiện chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ''Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10'' với sự tham gia của các chuyên gia nhằm cung cấp thông tin và giúp phụ huynh giải tỏa những căng thẳng, lo lắng.
Các khách mời tham gia chương trình gồm:
Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ''Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10'' được trực tuyến tại địa chỉ thanhnien.vn , fanpage Facebook Báo Thanh Niên, kênh YouTube và TikTok. Mời bạn đọc theo dõi và có thể đặt câu hỏi qua các địa chỉ trên.
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định mức học phí đối với cơ sở giáo dục phổ thông công lập do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập theo quy định trên địa bàn TP; mức thu học phí chương trình bổ sung và danh mục, mức thu các dịch vụ theo tiêu chí dịch vụ giáo dục chất lượng cao áp dụng đối với cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao của TP.
Tại dự thảo, UBND TP Hà Nội đề xuất điều chỉnh mức học phí năm học 2026-2027 đối với các trường công lập chất lượng cao ở tất cả các cấp học, từ mầm non đến THPT.
Ở bậc THCS, các trường chất lượng cao như THCS Cầu Giấy, THCS Lê Lợi và THCS Nam Từ Liêm đều được đề xuất tăng học phí trong năm học 2026-2027.
Trong đó, THCS Cầu Giấy là trường có mức tăng cao nhất. Năm học 2025-2026, trường áp dụng mức học phí 3,3 triệu đồng/tháng cho tất cả các khối từ lớp 6 đến lớp 9.
Theo dự thảo, từ năm học 2026-2027, học phí khối 6 được đề xuất tăng lên 4 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 21,2%; học phí khối 7 đến khối 9 tăng lên 3,7 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 12,1%.
THCS Lê Lợi được đề xuất tăng học phí từ 4,4 triệu đồng lên 4,8 triệu đồng/tháng, tương ứng mức tăng 9,1%. Trong khi đó, THCS Nam Từ Liêm được đề xuất tăng nhẹ từ 4,02 triệu đồng lên 4,1 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 2%.
Đối với nhóm trường THCS do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập, dự thảo đề xuất học phí của THCS Nguyễn Tất Thành tăng từ 2,365 triệu đồng lên 2,54 triệu đồng/tháng, tương ứng tăng 7,4%.
Riêng Trường THCS Năng khiếu Đại học Sư phạm giữ nguyên mức học phí 4 triệu đồng/tháng như năm học trước.
Đối với Trường THPT chuyên Đại học Sư phạm, dự thảo giữ nguyên mức học phí 3,2 triệu đồng/tháng đối với học sinh khối 11 và 12; riêng học sinh khối 10 được đề xuất tăng từ 3,2 triệu đồng lên 3,4 triệu đồng/tháng.
Bên cạnh các trường tăng học phí, dự thảo cũng đề xuất giảm mức thu đối với một số cơ sở giáo dục. Đáng chú ý, THCS Chu Văn An (phường Việt Hưng) được đề xuất giảm học phí từ 4,2 triệu đồng xuống còn 3,15 triệu đồng/tháng, giảm 1,05 triệu đồng, tương đương khoảng 25%.
Tương tự, THCS Thanh Xuân được đề xuất giảm học phí từ 4 triệu đồng xuống còn 3,7 triệu đồng/tháng, giảm khoảng 7,5%.
Trước đó, tháng 11/2025, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 58/2025 quy định mức học phí đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập chất lượng cao và các cơ sở giáo dục phổ thông công lập do các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thành lập trên địa bàn thành phố trong năm học 2025-2026.
So với Nghị quyết số 58/2025, dự thảo lần này bổ sung thêm một số trường THCS vào danh mục áp dụng mức học phí mới, gồm: THCS Phan Bội Châu là 3,6 triệu đồng/tháng; THCS Giảng Võ là 4,5 triệu đồng/tháng THCS Trần Phú là 1,68 triệu đồng/tháng đối với hệ chất lượng cao và 2,38 triệu đồng/tháng đối với hệ tiếng Anh Common Core/Mỹ; THCS Bắc Từ Liêm là 2,58 triệu đồng/tháng; THCS Nguyễn Thượng Hiền là 1,53 triệu đồng/tháng và THCS Trưng Vương là 1,75 triệu đồng/tháng đối với học sinh khối 6.
Theo dự thảo, mức học phí theo hình thức học trực tuyến bằng 75% mức thu học phí theo hình thức học trực tiếp. Tổng thời gian (số tháng) để áp dụng mức thu học phí (theo hình thức học trực tiếp, trực tuyến) tối đa không quá 9 tháng/năm.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM năm học 2026-2027diễn ra ngày 1-2.6 vừa qua với quy định thí sinh dự thi 3 bài thi bắt buộc ngữ văn, ngoại ngữ, toán (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 thường) và môn chuyên/tích hợp (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 chuyên/tích hợp).
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết sở đang từng bước hoàn tất quy trình chấm thi lớp 10 với những công đoạn cuối cùng, dự kiến công bố điểm vào ngày 19.6, nếu hoàn thành sớm hơn thì sẽ công bố sớm.
Sở GD-ĐT TP.HCM cũng quy định cách tính điểm xét tuyển lớp 10 công lập năm học 2026-2027 đối với mỗi loại hình như sau:
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 thường:
Thí sinh chỉ được xét tuyển khi dự thi đủ 3 môn và không có bài thi nào bị điểm 0.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 chuyên
Sau khi Sở GD-ĐT công bố điểm chuẩn lớp 10 chuyên, tích hợp năm học 2026-2027, Sở GD-ĐT cũng lưu ý nếu không trúng tuyển hoặc không nộp hồ sơ vào các lớp chuyên, lớp tích hợp, học sinh vẫn được tham gia xét tuyển vào lớp 10 đại trà theo 3 nguyện vọng đã đăng ký thi tuyển.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 tích hợp
Nguyên tắc xét tuyển, chỉ xét tuyển đối với thí sinh tham gia thi tuyển, đã dự thi đủ các bài thi quy định, không vi phạm quy chế trong kỳ thi tuyển sinh. Đồng thời mức điểm yêu cầu cần đạt được khi xét chương trình tiếng Anh tích hợp (theo Đề án 5695) cho các trường quy định. Điểm của các bài thi đều phải lớn hơn 0.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 là kỳ thi đầu tiên của TP.HCM sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu khiến quy mô và số lượng thí sinh lớn nhất từ trước đến nay với khoảng 151.000 người.
Với đề thi lớp 10 năm nay, thầy Đặng Hữu Trí, tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), dự đoán mặt bằng điểm chuẩn lớp 10 của nhiều trường THPT sẽ tăng đáng kể, có thể cao hơn khoảng 2 - 3 điểm so với năm học trước.
Thầy Võ Cao Thăng, giáo viên môn toán Trường THCS Hà Huy Tập (P.Đông Hưng Thuận), nhận định phổ điểm toán sẽ khả quan, ở mức 7. "Mọi năm, toán thường là môn kéo điểm xét tuyển của thí sinh xuống. Tuy nhiên với đề thi năm nay, điểm môn toán sẽ cao. Dự kiến, điểm chuẩn có thể giữ nguyên hoặc tăng khoảng 0,5 ".
Cụ thể hơn, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết đề thi tạo cho thí sinh cảm giác nhẹ nhàng nhưng để đạt từ mức 7,5 điểm trở lên thì phải là những thí sinh có kiến thức, kỹ năng vững chắc. Mặt bằng điểm thi lớp 10 có thể cao hơn năm trước, do vậy điểm chuẩn lớp 10 ở những trường tốp 3 có thể tăng với biên độ cao nhất trong 3 tốp trường, khoảng 2 điểm. Còn những trường tốp giữa và tốp đầu có thể dao động từ 0,5 - 1 điểm.
