Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần này tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã bị “phá hủy về chức năng”, trong đó tên lửa và bệ phóng đã “cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả”.
Dù vậy, WSJ ngày 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục một phần lực lượng tên lửa bất chấp các cuộc không kích liên tục của Mỹ và Israel trong hơn một tháng qua.
Tuy hơn một nửa bệ phóng của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt trong các hầm ngầm bị đánh sập, nhiều bệ phóng vẫn có thể được sửa chữa hoặc đào lên để tiếp tục sử dụng, WSJ dẫn lời các quan chức Mỹ cho hay.
Giới chức Israel nói khoảng 2/3 số lượng bệ phóng tên lửa đạn đạo tại Iran đã bị vô hiệu hóa trong xung đột, song cũng lưu ý rằng Tehran có thể thu hồi nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất sau các cuộc tập kích của Washington và Tel Aviv.
Cũng theo giới chức Mỹ và Israel, kho tên lửa Iran đã bị giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát vào hôm 28/2, song nước này vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất.
“Các quan chức Israel cũng nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này ước tính sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy”, WSJ cho hay.
Giới chức Mỹ nói Iran còn chưa đầy 50% số máy bay không người lái (UAV) tự sát mà Tehran có hồi đầu xung đột, do đã sử dụng nhiều UAV trong các cuộc tấn công trả đũa, cũng như bị đối phương tập kích các cơ sở sản xuất vũ khí.
Giới chức Mỹ cũng cho biết Iran còn lượng nhỏ tên lửa hành trình, thêm rằng loại tên lửa này có khả năng sẽ được sử dụng để nhắm mục tiêu các tàu ở vịnh Ba Tư và lính Mỹ nếu đàm phán đổ vỡ.
Dù Israel không thể xóa sổ toàn bộ năng lực phóng tên lửa của Iran, các quan chức nước này cho rằng họ đã đạt được thành tựu khi khiến Tehran giảm tần suất khai hỏa xuống còn 10-15 quả một ngày trong phần lớn thời gian diễn ra xung đột. Iran phóng hàng chục tên lửa mỗi ngày trong giai đoạn đầu tiên của chiến sự.
Theo WSJ, các quan chức Israel cũng cho biết Iran hiện không có khả năng sản xuất thêm tên lửa và tốc độ phục hồi của Tehran sẽ phụ thuộc mức độ hỗ trợ từ bên ngoài.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin trên. Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết lực lượng Mỹ đã đạt được tất cả mục tiêu đề ra.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Một số quan chức Mỹ lo ngại Iran có thể tận dụng quãng thời gian đình chiến để xây dựng lại một phần kho tên lửa.
“Iran đã thể hiện khả năng đáng kinh ngạc trong đổi mới và phục hồi lực lượng”, Kenneth Pollack, phó chủ tịch về chính sách tại Viện nghiên cứu Trung Đông, nhận định. “Họ là đối thủ đáng gờm hơn nhiều so với hầu hết lực lượng quân sự ở Trung Đông, ngoại trừ Israel”.
Dù vậy, giới phân tích Mỹ không cho rằng Iran sẽ sớm khôi phục được kho tên lửa và UAV như mức trước xung đột, sau khi ngành công nghiệp quốc phòng nước này hứng chịu nhiều cuộc tấn công của Mỹ – Israel.
Nga đã bắt đầu ngụy trang các phương tiện bọc thép bằng họa tiết ngựa vằn nhằm đánh lừa các UAV Ukraine sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tấn công mục tiêu hậu cần.
Những hình ảnh được chia sẻ trên các kênh Telegram của Nga và Ukraine cho thấy các xe KamAZ của Nga, loại phương tiện được quân đội Nga sử dụng rộng rãi gần tiền tuyến để vận chuyển hậu cần và binh sĩ, được sơn kín bằng các sọc đen trắng.
Thiết kế kiểu ngựa vằn này tương tự chiến thuật “ngụy trang gây nhiễu thị giác” từ thời Thế chiến I, khi hàng nghìn tàu chiến của phe Đồng minh được sơn hình các hoa văn hình học đen trắng nhằm làm méo hình dáng tàu và gây khó khăn cho các tàu ngầm của đối thủ trong quá trình ngắm bắn.
Các đường sọc khiến đối phương khó xác định tốc độ, khoảng cách và hướng di chuyển của tàu từ xa, đặc biệt trong điều kiện thời tiết không đủ để che khuất mục tiêu.
Tuy nhiên, phương pháp này dần biến mất sau khi radar, sonar và công nghệ theo dõi vệ tinh ra đời.
Hiện nay, kỹ thuật hơn 100 năm tuổi này được cho là đang được hồi sinh nhằm đánh lừa các thuật toán nhận dạng mục tiêu tự động được sử dụng trên các UAV FPV có hỗ trợ AI của Ukraine.
Đặc biệt, các UAV Hornet do Mỹ sản xuất, có giá khoảng 4.600 USD, tầm hoạt động lên tới gần 200km và sử dụng cơ chế khóa mục tiêu bán tự động, đang gây tổn thất đáng kể cho hệ thống hậu cần của Nga ở khu vực “tầm trung”, được xác định là cách tiền tuyến từ khoảng 30km đến 180km.
Các UAV Hornet được huấn luyện bằng hàng nghìn giờ video về mục tiêu quân sự Nga và được trang bị mạng vệ tinh Starlink để chống gây nhiễu cũng như duy trì liên lạc với người điều khiển ở khoảng cách xa. Chúng được xem là một trong những vũ khí nguy hiểm nhất trong kho UAV tầm trung của Kiev.
Các nhà phân tích cho rằng về mặt lý thuyết, hệ thống nhận dạng mục tiêu dựa trên AI có thể bị đánh lừa nếu hình dạng của phương tiện bị biến đổi đủ nhiều khiến thuật toán không còn nhận ra được đó là mục tiêu quân sự.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chiến thuật này vẫn bị nghi ngờ bởi trong nhiều trường hợp, con người vẫn đóng vai trò quyết định cuối cùng đối với các UAV bán tự động.
“Nếu một chiếc KamAZ sơn họa tiết ngựa vằn lọt vào tầm ngắm của một người điều khiển UAV Ukraine, lớp sơn đó có lẽ sẽ không mang lại nhiều tác dụng ngoài yếu tố tâm lý. Người điều khiển thậm chí có thể không nhận ra lớp sơn đó nếu UAV đang sử dụng camera ảnh nhiệt", trang phân tích công nghệ quân sự Ukraine Defence Express nhận định.
Tuy nhiên, chưa rõ hiệu quả thực tế của phương pháp này. Trước đó, Nga từng nhiều lần áp dụng các biện pháp đặc biệt để bảo vệ vũ khí. Ukraine từng cho đó là biện pháp kỳ lạ, nhưng khi nó thể hiện hiệu quả thì Kiev lại học tập theo.
Ví dụ, Nga đã đi tiên phong trong việc chế tạo hàng loạt giáp rùa, bồ công anh nhằm ngăn chặn UAV của Ukraine bay khắp chiến trường. Chúng khiến cho xe tăng trở nên khác lạ, nhưng hiệu quả.
Sự gia tăng nhanh chóng của các đòn tấn công ở khu vực hậu phương tầm trung, được đánh giá là một trong những bước tiến nổi bật nhất của Ukraine trong năm nay, góp phần ngăn chặn đà tiến của Nga.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm Úc sau chuyến thăm Việt Nam từ ngày 1 đến 3-5.
Theo Hãng tin Reuters, tháng trước Nhật Bản đã ký các hợp đồng trị giá 10 tỉ đô la Úc (7 tỉ USD) để cung cấp tàu chiến cho Úc - thương vụ quân sự lớn nhất của Tokyo kể từ khi dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí năm 2014.
Trong chuyến thăm Úc lần này của bà Takaichi từ ngày 3 đến 5-5, Canberra và Tokyo tiếp tục nhất trí tăng cường các chuỗi cung ứng về năng lượng, lương thực và khoáng sản chiến lược.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese nhấn mạnh: "Úc và Nhật Bản đang hành động để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc và bất ổn về sau. Bằng cách hợp tác, hai nước sẽ xây dựng các chuỗi cung ứng an toàn và bền vững hơn, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người tiêu dùng cả hiện tại lẫn tương lai".
Hiện Úc cung cấp khoảng 1/3 nhu cầu năng lượng cho Nhật Bản, đồng thời là thị trường xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất của Tokyo.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông gây gián đoạn thương mại toàn cầu, cả hai quốc gia đều đang nỗ lực củng cố nguồn cung năng lượng.
Các doanh nghiệp Nhật cũng theo sát diễn biến ngành LNG của Úc, từ nguy cơ đình công tại các cơ sở khí đốt lớn đến áp lực chính trị gia tăng liên quan việc tăng thuế xuất khẩu.
"Giống như Nhật Bản, chúng tôi rất lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế", ông Albanese nói thêm.
Bên cạnh năng lượng, Úc dự kiến hỗ trợ tới 1,3 tỉ đô la Úc (khoảng 937 triệu USD) cho các dự án khoáng sản quan trọng của Nhật Bản như gali, niken, than chì, đất hiếm và fluorit.
Theo Công ty điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị vận hành nhà máy, tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa đã trở lại hoạt động thương mại từ ngày 16.4, có thể cung cấp điện cho khoảng 450.000 hộ gia đình. Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm khôi phục ngành năng lượng hạt nhân và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, theo Channel NewsAsia ngày 21.5.
Khu phức hợp Kashiwazaki-Kariwa nằm trải dài qua thành phố Kashiwazaki và làng Kariwa thuộc tỉnh Niigata (Nhật Bản). Với 7 lò phản ứng và tổng công suất thiết kế 8.212 MW, đây là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới về công suất tiềm năng.
Kashiwazaki-Kariwa bắt đầu vận hành từ năm 1985. Tuy nhiên, sau trận động đất và sóng thần năm 2011 gây ra thảm họa tại nhà máy Fukushima, toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân tại Nhật Bản đã bị đình chỉ. Đây là tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất thế giới kể từ thảm họa Chernobyl.
"Chúng tôi đã trải qua thảm họa hạt nhân Fukushima 15 năm trước. Đó là trải nghiệm vô cùng khó khăn. Tôi đã học được rất nhiều điều và cũng có rất nhiều điều hối tiếc", ông Takeyuki Inagaki, Giám đốc nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, nói.
Tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa từng được khởi động lại lần đầu vào tháng 1, sau thời gian dài ngừng vận hành từ năm 2012. Tuy nhiên, quá trình này bị gián đoạn sau khi chuông báo động vang lên vì sự cố liên quan thanh điều khiển. Đến tháng 3, một cảnh báo khác xuất hiện do hư hỏng trong mạch điện khi bật nguồn, buộc TEPCO tạm dừng lò phản ứng để sửa chữa.
Hoạt động thương mại của tổ máy số 6 cuối cùng được nối lại trong tháng 4. Theo ông Inagaki, kể từ đó chưa phát hiện sự cố lớn nào.
TEPCO cho biết nhà máy thường xuyên tổ chức diễn tập các "tình huống nghiêm trọng" nhằm tăng khả năng phối hợp và phản ứng khẩn cấp. Từ năm 2011, TEPCO đã đầu tư gần 1.200 tỉ yen, tương đương khoảng 7,4 tỉ USD, để nâng cấp an toàn tại Kashiwazaki-Kariwa. Các biện pháp bao gồm hồ chứa nước ngọt phục vụ làm mát lò phản ứng trong tình huống khẩn cấp và hệ thống điện dự phòng.
Một lò phản ứng khác tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa - tổ máy số 7 - cũng đã được phê duyệt để khởi động lại. Sau khi công tác cải tạo hoàn tất vào tháng 8.2029, Kashiwazaki-Kariwa dự kiến có thể cung cấp điện cho gấp đôi số hộ gia đình hiện nay.
Hiện tại, việc đào tạo nhân viên giàu kinh nghiệm tại nhà máy vẫn là một thách thức. "Một nửa số người làm việc tại tổ máy số 6 chưa từng làm việc tại một nhà máy đang vận hành. Chúng tôi đã cử họ đến để trải nghiệm việc vận hành các nhà máy điện hạt nhân", ông Inagaki cho biết.
