Từ luận văn tốt nghiệp của sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), một nghiên cứu về kỹ thuật mới giúp AI trả lời câu hỏi trắc nghiệm ổn định hơn được đăng trên tạp chí quốc tế Q1.
Khởi nguồn từ một luận văn tốt nghiệp đại học, công trình nghiên cứu của thầy trò khoa khoa học và kỹ thuật máy tính của trường này đã được công bố trên tạp chí quốc tế hàng đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục sau khi trải qua nhiều vòng phản biện.
Bài báo Enhancing Large Language Model Performance for Automatic Zero-Shot Multiple-Choice Question Answering via Single-Token Logit Prompting của nhóm tác giả từ Việt Nam đã được công bố trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence.
Đây là tạp chí mở thuộc Nhà xuất bản Elsevier, hiện xếp hạng Q1, đứng đầu lĩnh vực giáo dục (Education), hạng 4 trong lĩnh vực khoa học máy tính ứng dụng (Computer Science Applications) và hạng 5 lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI- Artificial Intelligence), theo SCImago.
Nhóm tác giả gồm Đặng Phú Quốc – cựu sinh viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), Trần Trương Tuấn Phát – giảng viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), TS Vũ Đức Lý (giảng viên Trường ĐH Quốc tế Miền Đông), Nguyễn Song Thiên Long và Võ Thị Như Quỳnh cùng là sinh viên năm thứ ba Trường ĐH Bách khoa, được PGS.TS Quản Thành Thơ – Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) hướng dẫn.
Công trình tập trung vào đề xuất kỹ thuật viết lời nhắc (prompting) mới mang tên Single-Token Logit (STL) nhằm nâng cao độ chính xác và tính ổn định của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) khi tự động trả lời câu hỏi trắc nghiệm (MCQ). Tác giả Đặng Phú Quốc cho biết nghiên cứu xuất phát từ luận văn tốt nghiệp đại học của anh.
“Ban đầu mình chỉ đặt mục tiêu giải quyết tốt một bài toán chuyên môn về mô hình ngôn ngữ lớn, chứ không kỳ vọng sẽ được công bố trên tạp chí thứ hạng cao. Sau khoảng 28 tháng kể từ khi bắt tay nghiên cứu, đến tháng 3-2026 công trình đã được đăng trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence”, anh Quốc chia sẻ.
Thông tin thêm, anh Trần Trương Tuấn Phát cho hay nhóm đã trải qua nhiều vòng phản biện kín hai chiều. Mỗi vòng đều yêu cầu những cải tiến đáng kể như bổ sung thí nghiệm, làm rõ cách diễn giải, củng cố định hướng nghiên cứu và tái cấu trúc bản thảo.
Việc lựa chọn nơi nộp bài được nhóm thực hiện theo gợi ý của Nhà xuất bản Elsevier. Chỉ sau khi được chấp nhận, nhóm mới có thông tin đây là tạp chí đứng đầu thế giới trong lĩnh vực giáo dục (Education). “Đó là kết quả đặc biệt mà chính nhóm tác giả cũng không ngờ tới”, PGS.TS Quản Thành Thơ nói thêm.
Từ thực tế nghiên cứu, nhóm nhận thấy hiện tượng gọi là giới hạn Multiple-Choice Symbol Binding (MCSB) làm giảm đáng kể độ tin cậy của LLM, nhất là khi ứng dụng vào chấm bài hay xây dựng ngân hàng câu hỏi của lĩnh vực giáo dục. Vì thế, nhóm đề xuất kỹ thuật Single-Token Logit (STL).
Thay vì đưa toàn bộ đáp án và yêu cầu mô hình chọn A – B – C – D như thông thường, STL tách từng đáp án riêng biệt và yêu cầu mô hình đánh giá theo dạng đúng – sai cho từng lựa chọn.
Hệ thống lần lượt hỏi “Đáp án này có đúng không?” và sử dụng xác suất của token “yes” để đánh giá mức độ phù hợp. “Cơ chế này giúp mô hình xác minh từng lựa chọn một cách độc lập, không bị chi phối bởi vị trí hay nhãn đáp án, khắc phục trực tiếp hạn chế của giới hạn MCSB”, anh Phát nói về ưu điểm của nghiên cứu.
Nghiên cứu còn tích hợp kỹ thuật Retrieval-Augmented Generation (RAG) cho phép mô hình truy xuất kiến thức bên ngoài khi cần, giúp tăng độ chính xác theo ngữ cảnh cũng như kiểm tra độ ổn định của giải pháp trong các điều kiện khác nhau.
Khi thử nghiệm trên ba bộ dữ liệu khoa học chuẩn gồm ARC, OpenBookQA và SciQ, STL cho kết quả ngang bằng hoặc vượt trội so với nhiều phương pháp phổ biến với mức cải thiện lên tới 11 điểm phần trăm trong một số cấu hình, đồng thời giảm đáng kể chi phí tính toán.
Về tiềm năng ứng dụng, kỹ thuật STL có thể hỗ trợ giáo viên rà soát đề thi, tự động gợi ý đáp án cho câu hỏi chưa có lời giải, hỗ trợ chấm bài và phát triển các hệ thống học tập thông minh có khả năng giải thích kết quả đánh giá.
Theo PGS.TS Quản Thành Thơ, công bố không chỉ đóng góp xuất sắc về mặt giá trị học thuật đối với các nghiên cứu trong lĩnh vực LLM mà còn cho thấy việc nâng cao độ tin cậy của AI không nhất thiết phải đến từ mô hình lớn hơn hay kiến trúc phức tạp. “Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong cách thiết kế lời nhắc (prompt) cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trong ứng dụng thực tế”, ông Thơ nhận định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố thông tin chi tiết về kết quả tuyển sinh đại học năm 2025, trong đó có các con số đáng chú ý về việc lựa chọn nhóm ngành của thí sinh, tại hội nghị tuyển sinh khối đại học diễn ra sáng nay 20-4 tại TP.HCM.
Theo Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), trong số 681.688 thí sinh trúng tuyển và nhập học vào các trường đại học, cao đẳng sư phạm năm 2025, nhóm ngành kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với hơn 146.000 tân sinh viên, tỉ lệ 21%, giảm nhẹ so với mức 25% của năm trước đó.
Đây là nhóm ngành đang được đào tạo tại nhiều trường đại học với các ngành kinh doanh quốc tế, quản trị kinh doanh, tài chính - ngân hàng, kế toán - kiểm toán, marketing…
Bên cạnh đó, 4 lĩnh vực có số lượng thí sinh nhập học nhiều nhất năm qua gồm nhóm ngành công nghệ kỹ thuật với hơn 72.500 thí sinh nhập học (chiếm 10,6%, tăng hơn 1%); nhân văn (9,6%), máy tính và công nghệ thông tin (9,2%) và sức khỏe (7,8%).
Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, 44 ngành đào tạo thuộc nhóm công nghệ chiến lược tuyển sinh hơn 150.450 thí sinh chiếm khoảng 22%, là con số "khởi sắc".
Điều này thể hiện khi chính sách đi vào cuộc sống đã hấp dẫn thí sinh về nguồn tuyển, chất lượng (điểm chuẩn) và số lượng đăng ký xét tuyển. Tỉ lệ nhập học năm 2025 ở nhóm ngành này cũng tăng ở nhiều lĩnh vực, như máy tính và công nghệ thông tin 41%, công nghệ kỹ thuật 34%, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật 25%, toán và thống kê 0,1%.
Ở chiều ngược lại, theo thống kê của bộ, có đến 12 nhóm ngành đào tạo có số quy mô tuyển sinh dưới 10.000 sinh viên/nhóm ngành.
Trong đó, nhóm ngành dịch vụ xã hội 3.179 sinh viên, thú y 3.522, dịch vụ vận tải 4.084, toán và thống kê 4.189, khoa học tự nhiên 4.699, khoa học sự sống 4.828 sinh viên. Đặc biệt một số ngành khác quy mô tuyển sinh năm qua chỉ vài trăm sinh viên.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là 1.160.033, trong đó có hơn 681.000 thí sinh trúng tuyển đã nhập học đại học, cao đẳng ngành giáo dục mầm non, chiếm khoảng 59% số thí sinh dự thi tốt nghiệp.
Thống kê của Bộ cho thấy trong 4 năm gần đây, năm 2025 là năm có tỉ lệ thí sinh nhập học/chỉ tiêu cao nhất (90%).
Tỉ lệ cơ sở đào tạo có thí sinh nhập học từ 80% năm 2025 là 76% (năm 2024 là 71,38%).
Riêng nhóm ngành đào tạo giáo viên tăng mạnh về điểm chuẩn và số lượng đăng ký xét tuyển, tỉ lệ nhập học 2025.
Bậc cao đẳng 6.502 sinh viên, tỉ lệ nhập học 95,9%; đại học 35.897 sinh viên, tỉ lệ nhập học 95,3%.
Đánh giá về các phương thức xét tuyển chính năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập bậc THPT (học bạ) có xu hướng giảm xuống so với năm 2024. Đáng chú ý, nhiều phương thức không có thí sinh nhập học.
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), có trên 200 lượt phương thức xét tuyển của các cơ sở đào tạo không có thí sinh xác nhận nhập học; 98 lượt phương thức xét tuyển của các cơ sở đào tạo chỉ có dưới 10% thí sinh nhập học so với chỉ tiêu.
"Việc có quá nhiều phương thức tuyển sinh gây nhiễu thông tin. Nhiều phương thức xét tuyển không có hoặc rất ít thí sinh đăng ký. Thực tế cho thấy chưa đảm bảo công bằng giữa các phương thức xét tuyển. Nhiều cơ sở đào tạo chưa phân tích tương quan, đánh giá đối sánh kết quả học tập của sinh viên theo các phương thức xét tuyển", ông Thảo nhận định.
Chính vì vậy, Bộ đã yêu cầu các trường rà soát để loại bỏ phương thức xét tuyển không hiệu quả trong mùa tuyển sinh năm nay.
Hôm nay (10.3 âm lịch) là ngày Giỗ tổ Hùng Vương. Trước đó, nhiều hoạt động tưởng nhớ các Vua Hùng diễn ra tại nhiều trường mầm non, tiểu học tại TP.HCM. Tại phường Tân Định, các trường mầm non trên địa bàn phường cùng có mặt tại Trường tiểu học Trần Khánh Dư hôm 24.4, thực hiện nghi thức dâng lễ vật, dâng hương tưởng nhớ Vua Hùng. Hoạt động nhằm giáo dục các thế hệ học sinh về cội nguồn dân tộc, vun đắp trong các em lòng yêu nước.
Trước khi buổi lễ dâng hương bắt đầu, các em học sinh ở các lứa tuổi mầm non, tiểu học thể hiện các tiết mục nghệ thuật, thể thao do chính các thầy cô giáo biên đạo. Những tiết mục múa, trình diễn võ nhạc Vovinam được lựa chọn phù hợp với không gian, ý nghĩa của sự kiện, đồng thời gửi tới những thông điệp về tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm rèn luyện thể chất, học tập nâng cao tri thức để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Trước đó, ngày 20.4, cũng ở ngôi trường tiểu học này, trong không khí những ngày tháng 4 lịch sử, kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất, nghệ sĩ nhân dân (NSND) Tạ Minh Tâm đã cùng hàng trăm học sinh cất cao ca khúc "Đất nước trọn niềm vui". Bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, cùng chia sẻ với các em học sinh về thông điệp yêu nước, sống có trách nhiệm.
Trò chuyện với các em học sinh, NSND Tạ Minh Tâm cho biết bài hát "Đất nước trọn niềm vui" được nhạc sĩ Hoàng Hà sáng tác vào ngày 26.4.1975 tại Hà Nội, trong niềm tin mãnh liệt về ngày toàn thắng, đất nước thống nhất.
NSND Tạ Minh Tâm chia sẻ dù đã ra đời hơn nửa thế kỷ, ca khúc vẫn còn nguyên giá trị, từng lời ca luôn thôi thúc con người tiến lên phía trước, tự hào về đất nước, nhắc nhở mỗi người không quên những năm tháng gian khó mà ông cha ta đã chiến đấu để có được hòa bình, thống nhất non sông ngày hôm nay. Tình yêu nước, được gọi tên cụ thể bằng sự nỗ lực của mỗi cá nhân để học tập, sống có khát vọng, ước mơ, kiên trì theo đuổi ước mơ, trở thành những công dân tạo ra những giá trị cho xã hội, góp sức xây dựng và phát triển đất nước.
Ngành giáo dục - đào tạo TP.HCM luôn nhấn mạnh trong bối cảnh đất nước đang bước vào thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số, giáo dục mầm non thành phố sẽ tiếp tục tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ, đổi mới phương pháp giảng dạy và xây dựng hệ sinh thái giáo dục toàn diện. Ngành giáo dục mầm non thành phố sẽ tập trung vào việc nuôi dưỡng các giá trị cốt lõi như lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và tinh thần sáng tạo ngay từ những năm tháng đầu đời; truyền tải những bài học đơn giản, thật dễ hiểu để hình thành lòng biết ơn, tinh thần yêu nước và ý chí phấn đấu đến các em nhỏ.
Ngày 20.4 vừa qua, chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất (30.4.1975 - 30.4.2026), Trường mầm non Tân Phong, phường Tân Hưng, TP.HCM tổ chức hội thao vận động cho lứa tuổi mầm non. Các hoạt động nhằm giúp các bé tìm hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam qua hình ảnh chiến sĩ, nông dân, thanh niên xung phong, bác sĩ quân y, từ đó góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, biết ơn thế hệ đi trước trong mỗi em nhỏ.
Đây cũng là dịp các trẻ được tăng cường phát triển thể chất, rèn luyện kỹ năng vận động, phát huy tinh thần đồng đội, gắn kết gia đình - nhà trường - xã hội trong hành trình giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non.
Cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng Trường mầm non Tân Phong, chia sẻ: "Mỗi ngày một chút một, thông qua các hoạt động giáo dục, chúng tôi đều mong muốn các trẻ lớn lên khỏe khoắn, phát triển tư duy, ngôn ngữ, trí tuệ cảm xúc... Đặc biệt là tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn với thế hệ cha anh và tinh thần đoàn kết, gan dạ, vượt khó được vun đắp trong các con, từ trong chính những trải nghiệm đầu tiên".
Từ 14 giờ đến 15 giờ ngày 14.4, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 "Xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Như Thanh Niên đã đưa, đến nay các trường THPT tại TP.HCM đã bước đầu thăm dò việc lựa chọn 2 môn thi tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ghi nhận thống kê từ các trường cho thấy tỷ lệ học sinh chọn tiếng Anh và các môn khoa học tự nhiên, đặc biệt môn lý, vẫn chiếm đa số.
Theo kế hoạch, ngày 24.4, thí sinh bắt đầu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thời gian kéo dài cho đến hết ngày 5.5. Trước đó, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức cho học sinh lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên Hệ thống quản lý thi từ ngày 17.4 đến hết ngày 21.4. Theo quy định, ngoài 2 môn bắt buộc (văn và toán), thí sinh lựa chọn 2 trong số các môn còn lại mình theo học THPT để dự thi.
Việc chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026 nên dựa vào tiêu chí nào? Khi thực hiện đăng ký, thí sinh cần lưu ý gì để tăng cơ hội trúng tuyển ngành/trường yêu thích? Vì sao việc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT lại liên quan mật thiết đến việc chọn ngành xét tuyển? Vai trò quan trọng của kết quả thi tốt nghiệp THPT trong xét tuyển năm nay? Cơ hội và điều kiện dành cho thí sinh khi tham gia xét tuyển bằng các phương thức không sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT vào trường năm nay?
Các thông tin này tiếp tục được phân tích trong PHẦN 2 chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành".
Chương trình diễn ra từ 14-15 giờ, gồm các chuyên gia:
