Từ luận văn tốt nghiệp của sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), một nghiên cứu về kỹ thuật mới giúp AI trả lời câu hỏi trắc nghiệm ổn định hơn được đăng trên tạp chí quốc tế Q1.
Khởi nguồn từ một luận văn tốt nghiệp đại học, công trình nghiên cứu của thầy trò khoa khoa học và kỹ thuật máy tính của trường này đã được công bố trên tạp chí quốc tế hàng đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục sau khi trải qua nhiều vòng phản biện.
Bài báo Enhancing Large Language Model Performance for Automatic Zero-Shot Multiple-Choice Question Answering via Single-Token Logit Prompting của nhóm tác giả từ Việt Nam đã được công bố trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence.
Đây là tạp chí mở thuộc Nhà xuất bản Elsevier, hiện xếp hạng Q1, đứng đầu lĩnh vực giáo dục (Education), hạng 4 trong lĩnh vực khoa học máy tính ứng dụng (Computer Science Applications) và hạng 5 lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI- Artificial Intelligence), theo SCImago.
Nhóm tác giả gồm Đặng Phú Quốc – cựu sinh viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), Trần Trương Tuấn Phát – giảng viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), TS Vũ Đức Lý (giảng viên Trường ĐH Quốc tế Miền Đông), Nguyễn Song Thiên Long và Võ Thị Như Quỳnh cùng là sinh viên năm thứ ba Trường ĐH Bách khoa, được PGS.TS Quản Thành Thơ – Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) hướng dẫn.
Công trình tập trung vào đề xuất kỹ thuật viết lời nhắc (prompting) mới mang tên Single-Token Logit (STL) nhằm nâng cao độ chính xác và tính ổn định của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) khi tự động trả lời câu hỏi trắc nghiệm (MCQ). Tác giả Đặng Phú Quốc cho biết nghiên cứu xuất phát từ luận văn tốt nghiệp đại học của anh.
“Ban đầu mình chỉ đặt mục tiêu giải quyết tốt một bài toán chuyên môn về mô hình ngôn ngữ lớn, chứ không kỳ vọng sẽ được công bố trên tạp chí thứ hạng cao. Sau khoảng 28 tháng kể từ khi bắt tay nghiên cứu, đến tháng 3-2026 công trình đã được đăng trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence”, anh Quốc chia sẻ.
Thông tin thêm, anh Trần Trương Tuấn Phát cho hay nhóm đã trải qua nhiều vòng phản biện kín hai chiều. Mỗi vòng đều yêu cầu những cải tiến đáng kể như bổ sung thí nghiệm, làm rõ cách diễn giải, củng cố định hướng nghiên cứu và tái cấu trúc bản thảo.
Việc lựa chọn nơi nộp bài được nhóm thực hiện theo gợi ý của Nhà xuất bản Elsevier. Chỉ sau khi được chấp nhận, nhóm mới có thông tin đây là tạp chí đứng đầu thế giới trong lĩnh vực giáo dục (Education). “Đó là kết quả đặc biệt mà chính nhóm tác giả cũng không ngờ tới”, PGS.TS Quản Thành Thơ nói thêm.
Từ thực tế nghiên cứu, nhóm nhận thấy hiện tượng gọi là giới hạn Multiple-Choice Symbol Binding (MCSB) làm giảm đáng kể độ tin cậy của LLM, nhất là khi ứng dụng vào chấm bài hay xây dựng ngân hàng câu hỏi của lĩnh vực giáo dục. Vì thế, nhóm đề xuất kỹ thuật Single-Token Logit (STL).
Thay vì đưa toàn bộ đáp án và yêu cầu mô hình chọn A – B – C – D như thông thường, STL tách từng đáp án riêng biệt và yêu cầu mô hình đánh giá theo dạng đúng – sai cho từng lựa chọn.
Hệ thống lần lượt hỏi “Đáp án này có đúng không?” và sử dụng xác suất của token “yes” để đánh giá mức độ phù hợp. “Cơ chế này giúp mô hình xác minh từng lựa chọn một cách độc lập, không bị chi phối bởi vị trí hay nhãn đáp án, khắc phục trực tiếp hạn chế của giới hạn MCSB”, anh Phát nói về ưu điểm của nghiên cứu.
Nghiên cứu còn tích hợp kỹ thuật Retrieval-Augmented Generation (RAG) cho phép mô hình truy xuất kiến thức bên ngoài khi cần, giúp tăng độ chính xác theo ngữ cảnh cũng như kiểm tra độ ổn định của giải pháp trong các điều kiện khác nhau.
Khi thử nghiệm trên ba bộ dữ liệu khoa học chuẩn gồm ARC, OpenBookQA và SciQ, STL cho kết quả ngang bằng hoặc vượt trội so với nhiều phương pháp phổ biến với mức cải thiện lên tới 11 điểm phần trăm trong một số cấu hình, đồng thời giảm đáng kể chi phí tính toán.
Về tiềm năng ứng dụng, kỹ thuật STL có thể hỗ trợ giáo viên rà soát đề thi, tự động gợi ý đáp án cho câu hỏi chưa có lời giải, hỗ trợ chấm bài và phát triển các hệ thống học tập thông minh có khả năng giải thích kết quả đánh giá.
Theo PGS.TS Quản Thành Thơ, công bố không chỉ đóng góp xuất sắc về mặt giá trị học thuật đối với các nghiên cứu trong lĩnh vực LLM mà còn cho thấy việc nâng cao độ tin cậy của AI không nhất thiết phải đến từ mô hình lớn hơn hay kiến trúc phức tạp. “Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong cách thiết kế lời nhắc (prompt) cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trong ứng dụng thực tế”, ông Thơ nhận định.
Sáng nay 4.7, Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM công bố điểm sàn xét tuyển năm 2026 đối với 3 phương thức tuyển sinh của trường.
Cụ thể, tại phương thức xét kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, trường lấy mức điểm sàn từ 15, phương thức xét kết quả học tập THPT (học bạ) là từ 18 và phương thức xét kết quả thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM là từ 600.
Riêng đối với nhóm ngành pháp luật, trường sẽ cập nhật ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào ngay sau khi Bộ GD-ĐT công bố điểm sàn của nhóm ngành này, dự kiến vào 8.7.
Được biết năm 2025, Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM lấy mức điểm sàn 12 cho tất cả các ngành ở phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Đây được xem là ngưỡng xét tuyển thấp nhất cả nước trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, điểm chuẩn của trường năm 2025 gây bất ngờ so với điểm sàn, khi trong tổng số 19 ngành với 50 chuyên ngành đào tạo, ngành tâm lý học có mức điểm trúng tuyển cao nhất là 20, nhóm ngành luật là 18 và các ngành còn lại ở mức 15. Nghĩa là điểm trúng tuyển cao hơn điểm xét tuyển từ 3-8 điểm.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Mai Bình, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, cho biết: "Do năm nay quy chế tuyển sinh quy định thí sinh đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn tổ hợp mới đủ điều kiện xét tuyển ĐH nên trường xác định điểm sàn là 15. Mức điểm này được xác định trên cơ sở đảm bảo chất lượng đầu vào, đồng thời tạo điều kiện cho nhiều thí sinh có cơ hội tiếp cận giáo dục ĐH phù hợp".
Theo kế hoạch tuyển sinh của Bộ GD-ĐT, thí sinh thực hiện đăng ký, điều chỉnh và sắp xếp nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống tuyển sinh chung từ ngày 2.7 đến 17 giờ ngày 14.7.
Thông tin cụ thể về ngành học, điểm sàn của Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM như sau:
Sau ngày thi đầu tiên với hai môn ngữ văn và toán, hơn 1,2 triệu thí sinh phấn khởi bước vào ngày thi thứ hai của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Tại nhiều điểm thi trong cả nước, thí sinh đến từ sớm, vui vẻ trò chuyện cùng bạn bè và tranh thủ ôn lại kiến thức trước giờ làm bài các môn tự chọn.
Ngoài hai môn thi bắt buộc là ngữ văn và toán, thí sinh dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 làm bài ở hai môn tự chọn, được lựa chọn từ các môn: vật lý, hóa học, sinh học, tin học, công nghệ công nghiệp, công nghệ nông nghiệp, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, ngoại ngữ.
Mỗi môn có thời gian làm bài 50 phút. Thí sinh làm bài môn tự chọn thứ nhất từ 7h35 đến 8h25 và môn tự chọn thứ hai từ 8h40 đến 9h30.
Bộ GD&ĐT đề nghị các hội đồng thi tiếp tục chỉ đạo các điểm thi thực hiện nghiêm quy chế thi; tăng cường các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Đặc biệt, các điểm thi cần lưu ý việc thí sinh sử dụng điện thoại di động, thiết bị công nghệ cao hoặc các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để gian lận trong quá trình làm bài.
Trong các môn thi tự chọn năm nay, lịch sử là môn có số lượng thí sinh đăng ký nhiều nhất với 570.800 em, tiếp đến là địa lý với 448.725 em và vật lý với 389.630 em.
Các môn có lượng thí sinh đăng ký khá lớn khác gồm ngoại ngữ với 347.455 em, giáo dục kinh tế và pháp luật với 284.754 em, hóa học với 253.966 em.
Ở nhóm môn có ít thí sinh lựa chọn hơn, sinh học có 70.303 thí sinh đăng ký dự thi, công nghệ nông nghiệp có 31.091 thí sinh và tin học có 18.691 thí sinh. Công nghệ công nghiệp là môn có số lượng đăng ký thấp nhất với 7.402 thí sinh.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là năm đầu tiên được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Theo đó, tất cả thí sinh dự thi đều làm chung một loại đề thi theo chương trình mới.
Những thí sinh tự do đã học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2006 nếu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm nay cũng phải dự thi theo chương trình hiện hành.
Kết thúc ngày thi đầu tiên với hai môn ngữ văn và toán, đề thi tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận. Nhiều giáo viên, thí sinh nhận định đề thi có sự phân hóa, bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp và phục vụ tuyển sinh đại học; thí sinh có thể hoàn thành bài thi nhưng không dễ đạt điểm cao.
Theo báo cáo nhanh của Bộ GD&ĐT, sau hai môn thi ngữ văn và toán đã có 27 thí sinh bị đình chỉ thi. Trong đó, 25 trường hợp vi phạm do sử dụng điện thoại di động và hai trường hợp sử dụng tài liệu trái quy định.
Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến được công bố vào ngày 1/7.
20 trường có điểm chuẩn lớp 10 thấp nhất TP.HCM bao gồm:
Danh sách 20 trường có điểm chuẩn lớp 10 thấp nhất chủ yếu tập trung ở các trường thuộc khu vực ngoại thành và các địa phương sáp nhập. Trong 20 trường có điểm chuẩn thấp nhất, có tới 14 trường chỉ lấy từ 9-10 điểm, cho thấy áp lực cạnh tranh tại các trường này không lớn. Đặc biệt có khoảng 10 trường lấy điểm chuẩn 9 điểm ở cả 3 nguyện vọng đồng nghĩa thí sinh chỉ cần đạt trung bình 3 điểm mỗi môn là có cơ hội trúng tuyển.
Nhóm này gồm các trường: THPT Cần Thạnh, THCS và THPT Nguyễn Huệ (Bình Dương), THPT Trần Phú (Bà Rịa - Vũng Tàu), THPT Hắc Dịch, THPT Phước Bửu, THPT Nguyễn Văn Cừ (Bà Rịa - Vũng Tàu), THPT Hòa Bình, THPT Dương Bạch Mai, THPT Bưng Riềng và THPT Võ Nguyên Giáp.
Sở GD-ĐT TP.HCM cho hay, tại các địa bàn có mật độ dân cư thấp, nơi cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu học tập, Sở điều chỉnh điểm sàn xuống 9 điểm, thấp hơn năm học trước, nhằm tạo điều kiện để học sinh được học gần nơi cư trú, giảm áp lực đi lại cho gia đình và khai thác hiệu quả trường lớp hiện có. Đối với khu vực nội thành, nơi nhu cầu vượt quá nguồn chỗ học công lập, Sở bảo đảm tuyển đủ chỉ tiêu, đồng thời tiếp tục rà soát, sắp xếp và phát triển thêm các loại hình trường công lập để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.
Để tham khảo toàn bộ thông tin liên quan đến thi lớp 10 năm 2026 và các năm trước, bạn đọc có thể tra cứu TẠI ĐÂY.
