Phát biểu chào mừng, bà Veronica Squinzi, Phó chủ tịch phụ trách quốc tế, Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) vùng Lombardy, thuộc Liên đoàn Công nghiệp và giới chủ Ý, nhấn mạnh chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn tới Cộng hòa Ý là dấu mốc quan trọng trong mối quan hệ bền chặt giữa hai nước. Đây là cơ hội để khẳng định cam kết chung giữa hai nước trong việc tăng cường đối thoại chính trị; làm sâu sắc thêm hợp tác kinh tế, công nghệ, dựa trên các giá trị chung, sự tôn trọng lẫn nhau và một tầm nhìn hướng về tương lai.
Phát biểu tại tọa đàm, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn nêu rõ tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác VN – Ý là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, sâu sắc, hiệu quả và thực chất hơn.
Chủ tịch QH khẳng định sự kiện này không chỉ là dịp quan trọng để các DN hai nước gặp gỡ, trao đổi cơ hội hợp tác đầu tư, thương mại, mà còn là biểu tượng sinh động cho tình hữu nghị truyền thống hơn 50 năm, hơn 10 năm là Đối tác chiến lược giữa hai nước – mối quan hệ đã được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp bằng niềm tin, sự sẻ chia và tình cảm chân thành.
Theo Chủ tịch QH, VN và Ý có mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, được xây dựng trên nền tảng tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới những giá trị chung về hòa bình, phát triển và thịnh vượng. Trong những năm qua, quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước không ngừng được củng cố và phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng trên thế giới, VN và Ý có nhiều điều kiện thuận lợi để bổ trợ cho nhau, cùng phát huy thế mạnh riêng nhằm hướng tới các mục tiêu tăng trưởng bền vững, bao trùm và tự cường.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch QH đề nghị hai bên chuyển tinh thần hợp tác thành kết quả cụ thể, tập trung vào các định hướng hợp tác ưu tiên. Trong đó, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ thể chế, pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai nước, đặc biệt trong bối cảnh EVFTA đang được triển khai hiệu quả.
Cùng với đó, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mà Ý có thế mạnh và VN có nhu cầu như công nghiệp chế tạo, công nghệ cao, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, hạ tầng, công nghiệp hỗ trợ, chế biến thực phẩm…
Chủ tịch QH đề nghị tăng cường kết nối DN hai nước, hỗ trợ DN nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đặc biệt, phát huy vai trò của QH/Nghị viện hai nước trong việc giám sát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho các hoạt động hợp tác lâu dài.
Khoảng một tháng nay, giá sầu riêng liên tục giảm sâu. Giống Ri6 hiện được thu mua tại vườn với giá 20.000-30.000 đồng mỗi kg, thấp nhất nhiều năm và chỉ bằng khoảng một phần ba so với dịp Tết. Trong khi đó, giống Monthong giảm còn 70.000-80.000 đồng mỗi kg. Giá lao dốc khiến nhiều nhà vườn thua lỗ.
Ngoài áp lực cạnh tranh từ Thái Lan, sầu riêng rớt giá bởi nhiều lô hàng xuất khẩu sang Trung Quốc - thị trường tiêu thụ chính - bị trả về do nhiễm cadimi. Hiện Trung Quốc yêu cầu kiểm nghiệm 100% lô hàng, kiểm soát hàm lượng cadimi trong ngưỡng 0,05 mg/kg.
Cadimi là kim loại nặng, phát sinh từ hai nhóm nguyên nhân chính gồm nguồn gốc tự nhiên như núi lửa phun trào, khoáng hóa, nguồn nước và hoạt động sản xuất công nghiệp như luyện kim, sản xuất pin, khai thác khoáng sản, nhuộm, mạ kim loại.
Nếu rác thải, nước thải từ các hoạt động này không được xử lý đúng quy định, cadimi có thể phát tán ra môi trường, ngấm vào đất và nguồn nước. Ngoài ra, nguyên tố này còn tồn tại trong một số vật liệu đầu vào của ngành trồng trọt như phân bón vô cơ (lân phosphate), phân chuồng, bùn thải từ sản xuất phân hữu cơ.
TS Nguyễn Thị Ngọc Trúc, Viện Cây ăn quả miền Nam (SOFRI), cho biết hàm lượng cadimi trong đất nông nghiệp vốn không đáng kể. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân bón hóa học trong thời gian dài, thâm canh quá mức, làm suy kiệt đất cùng tình trạng kiểm soát chất thải công nghiệp chưa chặt chẽ khiến cadimi tích tụ ngày càng nhiều, gây ra nhiều hệ lụy cho sản xuất.
Năm 2025, SOFRI thu thập, phân tích 63 mẫu đất vườn trồng sầu riêng và ghi nhận khoảng 60% mẫu có hàm lượng cadimi vượt 0,05 mg/kg đất, song vẫn thấp hơn quy định hiện hành của Việt Nam là 4 mg/kg đất.
Trong khi đó, hơn 300 mẫu cơm sầu riêng được kiểm nghiệm cho thấy khoảng 5% mẫu vượt ngưỡng 0,05 mg/kg theo Tiêu chuẩn Quốc gia về An toàn thực phẩm của Trung Quốc.
Theo TS Trúc, việc kiểm soát cadimi không quá khó và có thể xử lý dần bằng các giải pháp sinh học, thuận tự nhiên. Trong đó, nâng pH đất bằng vôi và phân hữu cơ giúp cây hạn chế hấp thụ cadimi. Các chế phẩm vi sinh có khả năng cố định, hấp thụ và chuyển hóa cadimi thành dạng ít hoặc không độc.
Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung than sinh học phù hợp vào đất có thể giữ cadimi trong thời gian rất dài, lên tới 100 năm.
Việc giải độc đất được thực hiện bằng cách trồng xen các loại thực vật hấp thụ mạnh cadimi như cải xanh, bạc hà, rau dền, thù lù đực, lục bình, rau muống, dương xỉ nước, cây trường sinh... Sau mỗi vụ, các loại cây này cần được thu gom, đốt và xử lý tro đúng cách để tránh phát tán ngược ra môi trường.
Theo SOFRI, kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy việc bón phân hợp lý, trồng cải xanh quanh gốc sầu riêng kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học giúp giảm hàm lượng cadimi trong cơm sầu riêng.
Bên cạnh các giải pháp canh tác, TS Võ Hữu Thoại, Viện trưởng SOFRI, khuyến cáo các địa phương và ngành nông nghiệp cần xây dựng bản đồ vùng nhiễm cadimi, kiểm soát chặt hàm lượng kim loại nặng trong phân bón lưu hành trên thị trường, đồng thời tăng cường kiểm tra chất lượng sầu riêng ngay tại vườn.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến năm 2025 diện tích sầu riêng cả nước đã vượt 150.000 ha, gấp đôi định hướng quy hoạch đến năm 2030.
Khoảng 19h ngày 17/5, Công an phường Hải An nhận được tin báo từ nhà hàng Bếp Làng Hoa, số 292 Lũng Đông về việc hai nhân viên là Lê Thị Minh (38 tuổi, phường Hải An) và anh Nguyễn Văn Nam (34 tuổi, phường Hải An) tử vong trong khu bếp.
Qua điều tra ban đầu và khám nghiệm hiện trường, nhà chức trách nhận định nhiều khả năng hai nạn nhân tử vong do điện giật.
Thời điểm xảy ra sự việc, TP Hải Phòng mưa to diện rộng khiến nhiều tuyến đường và khu vực trũng thấp bị ngập cục bộ, gây nguy cơ rò rỉ, chập cháy điện tại các cơ sở kinh doanh và hộ dân.
Công an TP Hải Phòng đang phối hợp với các đơn vị liên quan để làm rõ nguyên nhân và xác định trách nhiệm của các bên.
Giữa trưa hè, khu vườn cau rộng hơn 5 ha của ông Hà Văn Dũng (60 tuổi, xã Giao An) phủ kín màu xanh. Những hàng cau cao, thân thẳng, tán gọn tạo khoảng không thoáng. Xen trên thân cây là các cụm cốt toái bổ bám dày, phát triển tự nhiên.
Hơn 15 năm trước, ông Dũng bắt đầu trồng cau khi nhận thấy cây phù hợp thổ nhưỡng đồi núi, chịu hạn, ít công chăm sóc. Năm 2006, ông chuyển hơn 1 ha đất sang trồng khoảng 1.200 cây. Sau 5 năm, cau cho thu hoạch, đầu ra ổn định, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Từ diện tích ban đầu, ông mở rộng lên hơn 5 ha với khoảng 13.000 cây. Ngoài bán quả, ông tận dụng mo cau, hạt cau và ươm giống để tăng thêm thu nhập. Nhờ đa dạng nguồn thu, mỗi năm vườn cau mang về tiền tỷ cho gia đình.
Tuy nhiên theo ông, phần thân cau chiếm diện tích lớn trong vườn gần như chưa được khai thác. Từ đó, ông tìm cách tận dụng để nâng giá trị.
Trong những lần lên rừng thu mua dược liệu, ông chú ý đến cốt toái bổ, loài cây thường mọc bám trên đá hoặc thân cây lớn. Đây là vị thuốc trong Đông y, dùng hỗ trợ xương khớp, được thị trường tiêu thụ ổn định. Nguồn trong tự nhiên ngày càng giảm do khai thác nhiều.
Năm 2010, ông bắt đầu thử nghiệm đưa cốt toái bổ về trồng trên thân cau. Do đặc tính sống bám, cây không cần đất nhưng giai đoạn đầu khó thích nghi. Ông phải điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng và thời điểm trồng qua nhiều năm mới ổn định.
Sau khoảng 5 năm, cây phát triển tốt, bắt đầu cho thu hoạch phần thân rễ. Thay vì bán đại trà, ông giữ lại phần lớn để nhân giống, từng bước mở rộng diện tích.
Đến nay, vườn cau có gần 1.000 bụi cốt toái bổ phân bố trên nhiều thân cây. Việc tận dụng thân cau làm giá thể giúp tiết kiệm đất, giảm chi phí và tạo điều kiện sinh trưởng gần với tự nhiên.
Giá cốt toái bổ hiện dao động 35.000-50.000 đồng mỗi kg. Theo tính toán, nếu khai thác thương mại, nguồn thu có thể đạt khoảng 200 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, ông Dũng vẫn ưu tiên nhân giống để phát triển lâu dài.
Mô hình kết hợp này giúp tăng giá trị trên cùng diện tích, đồng thời giảm phụ thuộc vào thị trường cau vốn biến động. Việc trồng dược liệu trong vườn cũng góp phần hạn chế khai thác từ rừng tự nhiên, nơi nguồn cốt toái bổ đang suy giảm.
Chính quyền địa phương đánh giá mô hình cau - dược liệu tận dụng tốt tài nguyên sẵn có. Trong bối cảnh dược liệu ngoài tự nhiên ngày càng khan hiếm, đây có thể là hướng phát triển nếu được hỗ trợ kỹ thuật.
Hiện ông Dũng tiếp tục mở rộng diện tích trồng cốt toái bổ, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm cho người dân. Ngoài cau và dược liệu, ông còn trồng thêm cây ăn quả, nuôi ong lấy mật, hướng tới mô hình kinh tế tổng hợp và phát triển du lịch sinh thái.
