Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là “cột mốc lịch sử” và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói “cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại”.
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. “Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn”, nhà lãnh đạo tuyên bố.
Sản lượng tên lửa đạn đạo hằng tháng của Nga với các tổ hợp Iskander và Kinzhal hiện đã vượt sản lượng tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE mà Lockheed Martin (Mỹ) sản xuất cho hệ thống phòng không Patriot.
Ukraine đang phụ thuộc vào các tên lửa PAC-3 MSE do Mỹ cung cấp để đánh chặn chính những loại tên lửa này, chuyên gia quân sự Ukraine Oleh Katkov cho biết trên kênh truyền hình Suspilne.
Những tính toán mà ông Katkov đưa ra dựa trên dữ liệu công khai của tình báo Ukraine và Lockheed Martin. Theo số liệu của Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), ngành công nghiệp quốc phòng Nga sản xuất khoảng 60 tên lửa đạn đạo Iskander-M mỗi tháng, cùng với 10 tên lửa Kinzhal, tương đương tổng cộng khoảng 70 tên lửa đạn đạo mỗi tháng.
Trong khi đó, Lockheed Martin đã bàn giao 620 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE trong cả năm 2025, tương đương khoảng 56 quả mỗi tháng. Trên thực tế, để đánh chặn một quả tên lửa Iskander của Nga, Ukraine cần phải phóng đồng loạt 2-3 quả tên lửa PAC-3. Điều này khiến mức độ chênh lệch càng thêm mở rộng, làm gia tăng áp lực lên Ukraine.
“Nga không gặp vấn đề gì với tên lửa đạn đạo, bởi họ sản xuất nhiều tên lửa đạn đạo cho tổ hợp tên lửa Iskander hơn số tên lửa Patriot mà Mỹ sản xuất trong cùng khoảng thời gian", ông Katkov nói.
Ông cho biết thêm rằng quân đội Nga đang sử dụng các tên lửa đạn đạo gần như ngay sau khi chúng được xuất xưởng.
Nhận định này được đưa ra sau khi Nga tiến hành một cuộc tập kích đường không phối hợp trong đêm nhằm vào Ukraine bằng 729 tên lửa và UAV, trong đó Kiev là mục tiêu chính.
Tên lửa đạn đạo chiếm tỷ trọng đáng kể trong đợt tập kích tên lửa quy mô lớn mà Nga tiến hành nhằm vào Ukraine. Đây là vũ khí rất khó đánh chặn và Ukraine chỉ có tên lửa Patriot để có thể đối phó hiệu quả.
Ukraine hiện tiêu thụ khoảng 60 tên lửa đánh chặn Patriot mỗi tháng, và Không quân Ukraine mô tả tình trạng nguồn cung hiện nay ở mức rất thấp.
Cuộc chiến với Iran cũng đã làm hao hụt thêm kho dự trữ tên lửa Patriot của Mỹ. Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã cảnh báo các đồng minh rằng nguồn cung vũ khí Mỹ dành cho Ukraine có thể bị gián đoạn trong những tháng tới.
Trong khi Nga tăng tốc "cỗ máy quân sự" để cho ra lò ngày càng nhanh hơn các tên lửa đạn đạo khó đánh chặn, Ukraine đang thực sự rơi vào thế khó. Họ không thể chủ động sản xuất tên lửa Patriot, mà phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) nhận định, Nga đang sử dụng các cuộc tấn công nhằm vào Kiev để khai thác tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine.
Tình hình trở nên cấp thiết tới mức giới chức Ukraine đã liên tục kêu gọi Mỹ tiếp tục cung cấp tên lửa Patriot trong những ngày qua.
Yuri Ignat, người phát ngôn Không quân Ukraine, cho biết: “Nếu nói về việc đối phó với mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo, thì ngoài các hệ thống Patriot, hiện Ukraine không có bất kỳ phương tiện nào khác có khả năng bắn hạ tên lửa đạn đạo. Vì vậy, chúng tôi đang đối mặt với tình trạng cực kỳ đáng lo ngại liên quan đến kho dự trữ tên lửa đánh chặn.
Mặt khác, Nga cũng đã phát đi cảnh báo sẽ nhằm mục tiêu vào các trung tâm ra quyết định của Ukraine, khiến áp lực tiếp tục gia tăng.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các cuộc không kích bắt đầu vào lúc 19h15 tối 11/7 theo giờ Mỹ (khoảng hơn 3h sáng nay 12/7 theo giờ Iran). Một quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công này vẫn đang tiếp diễn.
Các vụ nổ đã được báo cáo tại các thành phố Bushehr và Asaluyeh ở miền Nam Iran vào rạng sáng.
Cơ quan truyền thông nhà nước IRIB đưa tin về các vụ nổ ở Bandar Abbas và Sirik, trong khi Hãng thông tấn Mehr cho biết các tiếng nổ cũng được nghe thấy trên đảo Qeshm.
CENTCOM cho biết Mỹ đang “bắt Iran phải trả một cái giá đắt” theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.
“Iran đã được trao thêm một cơ hội nữa để chứng minh sự tuân thủ Bản ghi nhớ sau khi phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công trước đó vào các tàu thương mại, nhưng một lần nữa họ đã thất bại”, CENTCOM cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng bình luận trên mạng xã hội: “Iran đã đưa ra một lựa chọn tồi tệ. Giờ đây họ phải trả giá”.
Theo CENTCOM, các đợt không kích nhằm đáp trả việc Iran tấn công 3 tàu thương mại qua eo biển Hormuz hồi đầu tuần. Một tàu container treo cờ Cộng hòa Síp qua eo biển cũng bị tấn công vào hôm qua, một thành viên thủy thủ đoàn vẫn mất tích. Iran cáo buộc tàu này đã băng qua eo biển thông qua một tuyến đường không được phép.
Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đã báo cáo về một sự cố gây ra hỏa hoạn trên tàu và làm hư hại một tàu chở container ở phía đông Oman. Hiện chưa rõ liệu đây có phải là con tàu mà Iran đã tấn công hay không.
Ngay sau vụ việc, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đóng cửa eo biển Hormuz.
IRGC đã lên án điều mà họ gọi là “sự can thiệp từ bên ngoài của các thế lực ngoại bang” dưới hình thức một vài tàu vận tải tìm cách băng qua eo biển thông qua “các tuyến đường không được phép”. Tuyên bố đã chỉ rõ một sự cố gần đây, trong đó IRGC đã bắn các phát súng cảnh cáo vào một con tàu như vậy.
“Trước tình trạng bấp bênh gây ra bởi sự can thiệp bất hợp pháp này từ các bên ngoài, eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới và cho đến khi sự can thiệp của Mỹ vào khu vực chấm dứt. Không một tàu vận tải hay tàu quân sự nào được phép đi qua”, tuyên bố viết.
Eo biển Hormuz là trọng tâm chính của các cuộc họp hôm 11/7 giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Oman. Một nguồn tin chia sẻ, Oman đã phác thảo một đề xuất tạm thời nhằm quản lý giao thông qua eo biển này thông qua hai tuyến đường được kiểm soát riêng biệt.
Trong một tuyên bố ngày 30.4, Chiến khu Nam bộ của quân đội Trung Quốc cho biết cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông là "biện pháp đối phó hiệu quả trước các hành vi vi phạm quyền lợi và khiêu khích", theo Reuters.
Cuộc tuần tra được xem là màn đáp trả đối với cuộc tập trận chung thường niên Balikatan (Vai kề vai) diễn ra từ ngày 20.4 đến ngày 8.5 giữa Mỹ và Philippines. Năm nay, cuộc tập trận có sự tham gia của Úc và New Zealand, số lượng quốc gia tham gia đông đảo nhất từ trước đến nay.
Các lực lượng tập luyện các thao tác phòng thủ bờ biển, bắn đạn thật đẩy lùi các cuộc tấn công giả định và thử nghiệm khả năng phối hợp tác chiến để bảo vệ vùng biển. Trình diễn năng lực vũ khí tiên tiến và khả năng sẵn sàng tác chiến chung giữa Philippines và các đồng minh.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough ở Biển Đông từ Philippines sau đợt đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Bãi cạn tranh chấp này nằm cách đảo chính Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km, theo AFP.
Theo thông báo của Chiến khu Nam bộ Trung Quốc, kể từ tháng 4, lực lượng này đã tăng cường tuần tra sẵn sàng chiến đấu ở vùng biển và vùng trời quanh bãi cạn Scarborough.
