Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu “khó nhằn”, tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
“Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi”, Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu “đổi màu” huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. “Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu”, nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi “rực rỡ” kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
“Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai”, thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
“Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ”, Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
“Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ”, Huy nói.
Ngày 2.7, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 "Khối ngành sức khỏe 2026: Chọn ngành nào, xét tuyển ra sao?". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Đến thời điểm này, hơn 1 triệu thí sinh đã biết được kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Từ điểm thi các môn thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD-ĐT cũng đã công bố phổ điểm 5 tổ hợp môn thi, tương ứng với 5 khối thi truyền thống: A00 (toán, lý, hóa), B00 (toán, hóa, sinh), C00 (văn, sử, địa), D01 (toán, văn, tiếng Anh) và A01 (toán, lý, tiếng Anh). Phổ điểm thi theo các tổ hợp môn được nhận định có nhiều biến động. Ví dụ, B00 được dự báo có chiều hướng tăng mạnh nhất: số thí sinh tăng, điểm trung bình tăng rõ, trung vị tăng rất mạnh và số điểm 30 cũng tăng.
Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT sẽ tác động ra sao tới điểm chuẩn ĐH, đặc biệt các ngành khoa học sức khỏe? Với các ngành có điều kiện xét tuyển đặc thù này, thí sinh cần lưu ý những điểm nào về phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển và điều kiện đầu vào? Thí sinh cần chuẩn bị tâm thế, năng lực và tinh thần học tập ra sao để theo đuổi một lĩnh vực nhiều ý nghĩa nhưng cũng đòi hỏi sự bền bỉ, trách nhiệm và nghiêm túc…
Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Khối ngành sức khỏe 2026: Chọn ngành nào, xét tuyển ra sao?" sẽ cung cấp cho quý phụ huynh và học sinh những thông tin quan trọng, giúp thí sinh lựa chọn ngành học lĩnh vực sức khỏe phù hợp nhất với sở thích, đam mê và năng lực.
Chương trình diễn ra từ 14-15 giờ, gồm các chuyên gia:
Bạn đọc quan tâm tới thông tin xét tuyển ĐH khối ngành khoa học sức khỏe năm 2026, có thể đặt câu hỏi để tương tác với chuyên gia chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 tại các địa chỉ trên.
10 chuyên đề ôn tập môn lịch sử thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Nguyễn Viết Đăng Du, Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
Trong chuyên đề 5: Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975), giáo viên tóm tắt, khái quát những nội dung về bối cảnh lịch sử, các chiến lược quân sự của Mỹ; các thắng lợi quân sự của Việt Nam trong Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Trước đó, vào ngày 2.5, trong chuyên đề 4 - Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), giáo viên cung cấp tóm tắt, khái quát những nội dung về bối cảnh lịch sử, các thắng lợi quân sự của Việt Nam trong Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954).
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Trúng tuyển Chương trình thu hút, giữ chân và phát triển các nhà khoa học trẻ xuất sắc, các nhà khoa học đầu ngành về công tác tại ĐH Quốc gia TP.HCM (Chương trình VNU350), TS Văn Phụng Trường Sơn sẽ làm việc tại Trường ĐH Bách khoa ở lĩnh vực toán ứng dụng.
Nhà khoa học từng học tập và nghiên cứu tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) đã chia sẻ những cơ hội và thách thức của môi trường khoa học trong nước cũng như kỳ vọng vào hệ sinh thái khoa học, đổi mới sáng tạo mà ĐH Quốc gia TP.HCM đang xây dựng.
TS Trường Sơn cho biết sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Mỹ, anh nhận thấy các quốc gia phát triển có một "đặc quyền rất lớn": sinh viên và nhà khoa học có thể theo đuổi những nghiên cứu đỉnh cao ngay tại quê hương mình. Theo anh, điều đó có được nhờ nhiều thế hệ đi trước đã kiên trì xây dựng nền tảng học thuật với tư duy "kiến tạo cho thế hệ mai sau".
"Hiện tại, vì thiếu vắng những không gian học thuật đỉnh cao tại chỗ, nhiều sinh viên giỏi của Việt Nam phải chấp nhận đi rất xa để tìm kiếm môi trường học thuật xuất sắc hơn", anh nói. Anh cho biết điều mình mong mỏi là một ngày nào đó sinh viên Việt Nam có thể theo đuổi những đam mê khoa học lớn ngay tại quê nhà, nơi các bạn "cuối tuần vẫn có thể bắt chuyến xe về thăm gia đình, thay vì phải cách xa nửa vòng Trái đất".
Nền tảng nghiên cứu của TS Trường Sơn là toán ứng dụng, đặc biệt ở các lĩnh vực phương trình vi phân đạo hàm riêng (PDE), xác suất, hệ động lực ngẫu nhiên và phương trình động học. Dù nghiên cứu có liên hệ chặt với trí tuệ nhân tạo (AI), anh cho biết mình không xem bản thân là người làm AI theo nghĩa kỹ thuật thông thường.
"Điều tôi quan tâm hơn là các nền tảng toán học đứng phía sau AI như tối ưu hóa, lấy mẫu, động lực học Langevin hay các hệ ngẫu nhiên nhiều bậc thời gian", anh nói.
Theo TS Trường Sơn, nhiều mô hình AI hiện nay hoạt động rất ấn tượng nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi nền tảng chưa được giải thích đầy đủ, chẳng hạn vì sao một số thuật toán tối ưu hóa lại hiệu quả đến vậy hoặc làm thế nào để xây dựng những hệ tính toán tiết kiệm năng lượng hơn.
Một hướng nghiên cứu mà anh đặc biệt quan tâm là "Physical Learning" - ý tưởng cho rằng các hệ vật lý như vật liệu, mạng cơ học hay mạng điện có thể tự thích nghi để tạo ra đáp ứng mong muốn, thay vì chỉ xem việc học là quá trình tính toán trong phần mềm.
"Với một trường kỹ thuật như Bách khoa, tôi nghĩ đây là hướng rất tự nhiên để khám phá vì nó nằm ở giao điểm giữa toán học, vật lý, kỹ thuật và AI", anh nói. TS Trường Sơn cũng cho rằng môi trường kỹ thuật là nơi lý tưởng để toán học không tách rời khỏi thực tiễn.
"Các kỹ sư thường đặt ra những câu hỏi rất cụ thể từ thực tế và chính điều đó truyền cảm hứng để toán học đi vào những hướng mới mẻ và có tác động hơn", anh chia sẻ. Khi được hỏi về cơ hội và thách thức đối với các nhà khoa học trẻ trở về từ nước ngoài, TS Trường Sơn cho rằng "cơ hội lớn nhất chính là con người".
Theo anh, sinh viên Việt Nam có tư duy sắc bén và tiềm năng khoa học rất lớn. "Tôi nghĩ có rất nhiều bạn trẻ ở Việt Nam chỉ cần được đặt vào một môi trường đủ tốt, đủ nghiêm túc và đủ khơi gợi thì có thể phát triển rất xa", anh nói. Tuy nhiên, theo TS Trường Sơn, thách thức hiện nay không chỉ là thu nhập mà còn là việc xây dựng được môi trường nghiên cứu thực chất ngay trong nước.
"Tôi nghĩ người làm nghiên cứu, ở tầng sâu nhất, chỉ đơn giản là muốn có thời gian và không gian để làm việc, trao đổi tự do cùng những đồng nghiệp tốt", anh chia sẻ. Anh nhớ lại thời học cao học, bạn bè có thể dành cả buổi chiều để tranh luận về những bài toán tưởng chừng rất nhỏ. Nhưng chính những cuộc trao đổi như vậy lại nuôi dưỡng sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề.
"Thách thức của chúng ta là xây dựng được một cộng đồng năng động, tin tưởng lẫn nhau, được dẫn dắt bởi sự tò mò thuần túy và không ai sợ đặt ra những câu hỏi tưởng như ngớ ngẩn", anh nói.
