Người bệnh nam, 19 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử chấn thương hay bệnh lý nền. Tuy nhiên, sau một thời gian dài duy trì thói quen ngồi khoanh chân khi học, làm việc, người bệnh bắt đầu xuất hiện cảm giác tê bì vùng bàn chân trái.
Ban đầu triệu chứng khá nhẹ nhưng nhanh chóng tiến triển thành yếu cơ: người bệnh không thể gấp cổ chân trái, đầu gối khó nhấc cao khi di chuyển. Dáng đi thay đổi rõ rệt, bàn chân quệt xuống đất gây khó khăn trong sinh hoạt, học tập và tiềm ẩn nguy cơ chấn thương.
Kết quả điện có tổn thương thần kinh mác sâu bên trái. Sau đó, người bệnh được nhập viện điều trị tại khoa y học cổ truyền với chẩn đoán liệt dây thần kinh mác – nguyên nhân gây ra hội chứng “bàn chân rủ”.
Theo bác sĩ Hoàng Kim Chung, khoa y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, dây thần kinh mác có vai trò chi phối động tác gấp mu bàn chân và nghiêng trong bàn chân. Khi bị tổn thương, người bệnh không thể nâng bàn chân lên, phải nhấc cao gối khi đi. Đây là biểu hiện điển hình của “bàn chân rủ”.
Trong y học hiện đại, nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là chèn ép dây thần kinh kéo dài, thường gặp ở những người có thói quen vắt chéo chân, ngồi khoanh chân hoặc nằm bất động lâu.
Ngoài ra, bệnh lý cũng có thể xuất phát từ chấn thương vùng cẳng chân, đầu trên xương mác, sai khớp gối, tổn thương dây chằng, biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường hoặc do khối u chèn ép dây thần kinh.
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, bác sĩ Chung cho tình trạng này thuộc phạm vi chứng tý hoặc nuy chứng, do khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc, khiến gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ. Phục hồi tích cực nhờ kết hợp châm cứu, bấm huyệt và phục hồi chức năng
Tại khoa y học cổ truyền, người bệnh được điều trị theo hướng kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, bao gồm sử dụng thuốc chống viêm, bổ sung vitamin nhóm B (B1, B6, B12).
Châm cứu, điện châm, xoa bóp, bấm huyệt vùng cẳng chân, cùng thuốc y học cổ truyền phù hợp thể trạng và tập phục hồi chức năng.
Không chỉ điều trị về thể chất, đội ngũ y bác sĩ và điều dưỡng còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ tâm lý. Khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện lo lắng, tự ti do dáng đi bất thường. Sau quá trình được động viên, tư vấn, tinh thần người bệnh đã ổn định, hợp tác tốt với điều trị.
Sau khoảng gần 2 tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt. Người bệnh hết tê bì chân trái, không còn phải nhấc cao gối khi đi. Biên độ gấp cổ chân của người bệnh đạt khoảng 15 độ, gần tương đương chân lành và có thể chạy đoạn ngắn.
“Em cảm thấy đi lại mọi thứ thuận tiện hơn hẳn, chủ động trong sinh hoạt, không còn phải phụ thuộc vào người thân hỗ trợ, tự tin hơn khi tình trạng bệnh tình của mình được cải thiện”, nam sinh chia sẻ.
Các bác sĩ y học cổ truyền khuyến cáo thói quen ngồi vắt chân, khoanh chân lâu không chỉ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu mà còn có thể gây chèn ép dây thần kinh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp trên.
Để phòng tránh, người dân cần: hạn chế ngồi vắt chéo chân, khoanh chân trong thời gian dài. Thay đổi tư thế thường xuyên khi ngồi học, làm việc. Tăng cường vận động, tập luyện nhẹ nhàng. Khi xuất hiện dấu hiệu tê bì, yếu cơ kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm.
Ca bệnh là lời nhắc nhở với những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể gây ra hệ quả lớn đối với sức khỏe. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc biệt kết hợp hiệu quả giữa y học hiện đại và y học cổ truyền, có thể giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng và hạn chế di chứng.
Hành trình thực hành phương pháp Kangaroo (Kangaroo Mother Care - KMC) tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An bắt đầu từ nhiều năm trước. Khi đó, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng Khoa Sản - Nhi của Bệnh viện Sản Nhi TWG Long An (tiền thân của Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An ngày nay - địa chỉ tại số 136C đường tỉnh 827, phường Tân An, tỉnh Tây Ninh) trăn trở trước thực tế trẻ sinh non, nhẹ cân vốn chịu nhiều thiệt thòi lại phải trải qua những ngày đầu đời trong lồng kính, xa cách vòng tay mẹ.
Từ trăn trở ấy, phương pháp Kangaroo từng bước được triển khai, kế thừa và hoàn thiện qua nhiều thế hệ nhân viên y tế, trở thành một trong những giá trị chuyên môn được bệnh viện kiên trì theo đuổi đến hôm nay. Đây không đơn thuần là một kỹ thuật y tế, mà là một mô hình chăm sóc toàn diện cho các trường hợp sinh non, nhẹ cân, đặt người mẹ và em bé làm trung tâm, kết hợp chặt chẽ giữa tình mẫu tử và sự can thiệp lâm sàng.
Thực tế cho thấy, việc triển khai phương pháp Kangaroo tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An đã mang lại những thay đổi sâu sắc trong công tác chăm sóc sơ sinh. Thay vì giữ vai trò thụ động do trẻ bị cách ly trong lồng kính, người mẹ và gia đình trở thành người đồng hành trực tiếp, là nhân tố cốt lõi quyết định sự phục hồi của trẻ. Trong quy trình này, mẹ và bé được ở cùng nhau "da kề da" 24/7, giường của mẹ đặt ngay cạnh bàn sưởi ấm của con.
Trong Cẩm nang hướng dẫn thực hành lâm sàng toàn cầu năm 2025 của WHO, nhiều hình ảnh minh họa từ Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An đã phản ánh sinh động một hành trình bền bỉ: từ việc giúp sản phụ tiếp xúc da kề da kéo dài, nuôi con bằng sữa mẹ, giám sát điều trị sát sao cùng phòng cho đến khâu chuẩn bị chu đáo để tiếp tục chăm sóc sau xuất viện. Những hình ảnh này phản ánh quá trình thực hành thường quy của bệnh viện theo đúng các nguyên tắc chăm sóc Kangaroo.
Đặc biệt, các hình ảnh minh họa về phương pháp Kangaroo được WHO ghi nhận trong giai đoạn bệnh viện còn mang tên Bệnh viện Sản Nhi TWG Long An cho đến khi trở thành Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An ngày nay. Điều đó phản ánh hành trình nhiều năm liên tục thực hành và phát triển mô hình chăm sóc Kangaroo tại đơn vị.
Theo hướng dẫn thực hành lâm sàng của WHO, Kangaroo Mother Care (KMC) không chỉ là phương pháp cho trẻ tiếp xúc da kề da với mẹ mà là một mô hình chăm sóc toàn diện dành cho trẻ sinh non và nhẹ cân, kết hợp giữa tiếp xúc da kề da kéo dài, nuôi con bằng sữa mẹ, theo dõi sát tình trạng lâm sàng và sự tham gia tích cực của gia đình trong suốt quá trình điều trị.
Tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An, phương pháp này được triển khai theo khuyến cáo của WHO với kỹ thuật tiếp xúc da kề da ngay sau sinh (Immediate KMC) và duy trì liên tục từ 8 đến 24 giờ mỗi ngày. Đáng chú ý, phương pháp này không chỉ áp dụng cho những trẻ sinh non ổn định mà còn được thực hiện đối với nhiều trường hợp cần hỗ trợ hô hấp bằng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP), khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện chuyên môn và được nhân viên y tế theo dõi chặt chẽ.
Ngay từ những phút đầu sau sinh, trẻ được đặt nằm sấp trên ngực trần của mẹ (hoặc người cha), giữ ở tư thế giúp đường thở luôn thông thoáng và tạo cảm giác gần gũi như khi còn trong bụng mẹ. Nhân viên y tế sẽ hỗ trợ gia đình sử dụng băng quấn Kangaroo chuyên dụng để cố định trẻ an toàn trên ngực người chăm sóc, giúp duy trì sự tiếp xúc da kề da liên tục ngay cả khi người mẹ thay đổi tư thế.
Điểm đặc biệt của phương pháp này là quá trình điều trị hầu như không làm gián đoạn sự gắn kết giữa mẹ và con. Trong khi em bé vẫn được ôm da kề da, các điều dưỡng và bác sĩ có thể đồng thời theo dõi nhịp tim, hô hấp, độ bão hòa ô xy trong máu (SpO₂), thực hiện nuôi ăn bằng sữa mẹ qua ống thông khi cần, cũng như tiến hành các thăm dò tại giường như siêu âm tim, siêu âm thóp… Nhờ đó, các can thiệp y khoa hiện đại vẫn được thực hiện đầy đủ, trong khi sự tiếp xúc gần gũi giữa mẹ và con luôn được duy trì như một phần quan trọng của quá trình điều trị. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa tình mẫu tử và công nghệ hỗ trợ hô hấp tại giường đã giúp nâng cao tỷ lệ nuôi sống ổn định cho các bé sinh non, nhẹ cân.
Câu chuyện thực hành phương pháp Kangaroo của Tổ chức Y tế Thế giới tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An đã chứng minh một chân lý giản dị của ngành y: khi các giá trị chuyên môn đúng đắn được vun đắp bằng sự kiên trì và tinh thần lấy con người làm trung tâm sẽ đủ sức lan tỏa toàn cầu. Thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục duy trì và phát triển mô hình chăm sóc Kangaroo nhằm mang lại thêm cơ hội sống khỏe cho trẻ sinh non, nhẹ cân, đồng thời đồng hành cùng gia đình các em.
Xu Bo, nhà sáng lập kiêm chủ tịch công ty game nổi tiếng tại Trung Quốc Duoyi Network, công khai bức ảnh chụp chung của hơn 100 người con sinh bằng phương pháp mang thai hộ lên mạng xã hội, theo truyền thông Trung Quốc, hôm 7/7.
Bức ảnh chụp những đứa trẻ có ngoại hình tương đồng, mặc đồ giống nhau, cắt tóc ngắn, thậm chí cùng biểu cảm gương mặt, ngồi trong một căn phòng lớn, xung quanh là nhóm phụ nữ được cho là bảo mẫu.
Động thái này diễn ra ngay sau phán quyết sơ thẩm ngày 3/3 của tòa án Cáp Nhĩ Tân liên quan vụ tranh chấp tài sản hàng trăm triệu nhân dân tệ giữa ông và người tình cũ Tang Jing. Tòa án yêu cầu bà Tang hoàn trả 244 triệu nhân dân tệ, đồng thời buộc ông Từ chi trả 15 triệu nhân dân tệ tiền cấp dưỡng trên cơ sở đôi bên cùng chịu trách nhiệm nuôi nấng con cái. Qua việc tung ảnh, nhà sáng lập Duoyi Network muốn bác bỏ thông tin từ bà Tang và tờ The Wall Street Journal trước đó cho rằng ông có tới 300 người con.
Trong cuộc chiến pháp lý kéo dài, ông Từ khẳng định bản thân chỉ có 2 con chung với bà Tang thông qua hợp đồng hiến tinh trùng, 11 trẻ còn lại do bà tự nhận tinh trùng ở nước ngoài nên ông không có nghĩa vụ nuôi dưỡng. Ngược lại, vào tháng 11/2025, người phụ nữ này đã tố cáo vị tỷ phú bạo hành con cái nhằm giành quyền nuôi trẻ.
Để chứng minh việc vận hành "siêu gia đình" không tốn kém như lời cáo buộc, phía ông Từ công khai danh mục tài chính với chi phí nuôi dưỡng mỗi trẻ chỉ khoảng 24.000 đến 29.000 nhân dân tệ một năm, chưa tính lương nhân viên và tiền điện nước.
Vị tỷ phú sinh năm 1977 vốn nổi tiếng với tư tưởng cực đoan khi tuyên bố mục tiêu tạo ra 50 con trai "chất lượng cao" để đào tạo thành tầng lớp tinh hoa. Hồ sơ tại tòa án Los Angeles (Mỹ) tiết lộ ông sẵn sàng chi khoảng 20 triệu USD để hiện thực hóa tham vọng xây dựng một đế chế gia tộc hùng mạnh với 100 người thừa kế mang quốc tịch Mỹ.
Dù chi đậm cho dịch vụ mang thai hộ, ông Từ thừa nhận chưa từng gặp mặt những đứa trẻ sơ sinh đang được bảo mẫu chăm sóc tại Irvine do bận công việc. Thẩm phán Amy Pellman tại Mỹ đã bác đơn xin nhận quyền làm cha mẹ chính thức của ông vì cho rằng hành vi này đi ngược lại mục đích nhân đạo của việc sinh con hộ. Quyết định này đẩy những đứa trẻ vào tình trạng bất định về mặt pháp lý, dù chúng được sinh ra trong một quy trình khép kín gồm các công ty môi giới, luật sư và phòng khám y khoa hiện đại.
Tại Trung Quốc, nơi mang thai hộ bị cấm đoán, giới thượng lưu đang tìm cách lách luật bằng việc chi trả khoảng 200.000 USD cho mỗi đứa trẻ sinh ra tại Mỹ. Với chi phí này, ước tính ông trùm game online Xu Bo đã tiêu tốn ít nhất 20 triệu USD (gần 500 tỷ đồng) để thực hiện tham vọng có 100 đứa con nối dõi.
Quy trình được vận hành trơn tru bởi một hệ sinh thái dịch vụ khép kín bao gồm các công ty môi giới, văn phòng luật, phòng khám y khoa và đội ngũ bảo mẫu chuyên nghiệp. Động lực của làn sóng này không chỉ dừng lại ở khao khát có con nối dõi. Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, quy định bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều đương nhiên có quốc tịch, đã trở thành "nam châm" thu hút những người muốn tấm hộ chiếu Mỹ cho thế hệ sau như một phương án bảo đảm tài sản và an ninh gia tộc.
Số liệu từ Đại học Emory chỉ ra trong giai đoạn 2014-2020, công dân Trung Quốc chiếm tới 41% tổng số các ca mang thai hộ quốc tế tại Mỹ, tăng gấp 4 lần so với giai đoạn trước đó. Nathan Zhang, người sáng lập mạng lưới IVF USA, nhận định rằng xu hướng này đang chuyển dịch từ nhu cầu lách chính sách một con trước đây sang tham vọng xây dựng "triều đại gia tộc" theo mô hình của những tỷ phú phương Tây đông con như Elon Musk. Thậm chí, một số khách hàng còn đưa ra yêu cầu "điên rồ" về việc tạo ra 100 đến 200 đứa trẻ nhằm phục vụ mục đích kinh doanh gia đình, biến con cái thành những "nhân sự" cốt cán trong tương lai.
Thị trường béo bở này đã thu hút sự chú ý của dòng vốn đầu tư mạo hiểm, bao gồm cả quỹ quản lý tài sản của tỷ phú Peter Thiel, rót vốn vào chuỗi phòng khám hỗ trợ sinh sản quốc tế. Tuy nhiên, sự thương mại hóa quá mức đang vấp phải những rào cản đạo đức nghiêm trọng. Amanda Troxler, một luật sư tại Los Angeles, cho biết văn phòng cô từng từ chối một khách hàng Trung Quốc yêu cầu "giảm giá số lượng lớn" cho đơn hàng 10 đứa trẻ, khẳng định rằng hoạt động pháp lý này không phải là một siêu thị bán sỉ.
Mặc dù chính phủ Trung Quốc cảnh báo về những hệ lụy đạo đức xã hội, FBI cùng Bộ An ninh Nội địa Mỹ đang bắt đầu rà soát gắt gao hơn, ngành công nghiệp này vẫn vận hành nhờ sự thiếu vắng các quy định kiểm soát liên bang chặt chẽ về số lượng con cái tối đa mà một cá nhân có thể ủy thác. Những nhà môi giới vẫn tiếp tục chào mời các gói dịch vụ trọn gói cho phép cha mẹ nhận con mà không cần đặt chân đến Mỹ.
Với nhiều người, ngày mới chỉ thực sự bắt đầu sau một ly cà phê. Có người uống cà phê để tỉnh táo trước giờ làm việc, có người dùng như một thói quen khó bỏ sau bữa sáng, cũng có người uống thêm vào buổi chiều để chống lại cảm giác uể oải.
Cà phê chứa caffeine cùng nhiều hợp chất hoạt tính sinh học và chất chống oxy hóa. Khi dùng điều độ, thức uống này có thể giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện tốc độ phản ứng, hỗ trợ chuyển hóa và mang lại một số lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), với hầu hết người trưởng thành, khoảng 400mg caffeine mỗi ngày là mức không dẫn đến tác động tiêu cực. Tuy nhiên, độ nhạy với caffeine ở mỗi người rất khác nhau. Có người uống một ly vẫn ngủ bình thường, nhưng cũng có người chỉ cần nửa ly vào buổi chiều đã mất ngủ cả đêm.
Không nên uống cà phê tùy hứng
Theo Health Today, một trong những sai lầm phổ biến là uống cà phê quá muộn trong ngày. Nhiều người cho rằng chỉ cần không uống sát giờ ngủ là được, nhưng caffeine có thể lưu lại trong cơ thể nhiều giờ sau khi uống.
Vì vậy, một ly cà phê vào cuối buổi chiều có thể là nguyên nhân khiến bạn khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn hoặc thức dậy trong trạng thái mệt mỏi vào sáng hôm sau. Tình trạng này lặp lại trong thời gian dài có thể khiến cơ thể rơi vào vòng luẩn quẩn: thiếu ngủ, mệt mỏi, lại tiếp tục cần cà phê để tỉnh táo.
Nghiên cứu công bố trên European Heart Journal cho thấy, người uống cà phê vào buổi sáng có xu hướng giảm nguy cơ tử vong do tim mạch và tử vong nói chung so với nhóm uống rải rác cả ngày.
Điều này không có nghĩa cà phê là “thuốc bảo vệ tim mạch”, mà cho thấy thời điểm sử dụng có thể ảnh hưởng đến lợi ích sức khỏe. Với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê vào buổi sáng hoặc trước đầu giờ chiều sẽ hợp lý hơn so với uống muộn.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên uống cà phê khi bụng đói, nhất là vào buổi sáng. Caffeine có thể kích thích tiết axit dạ dày. Với người có sẵn viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản hoặc hay đầy bụng, ợ nóng, thói quen này có thể làm triệu chứng nặng hơn.
Không ít người sau khi uống cà phê lúc đói cảm thấy cồn cào, run tay, hồi hộp, choáng váng hoặc buồn nôn. Đây là tín hiệu cơ thể đang phản ứng không tốt, không nên xem nhẹ.
Nhóm người cần đặc biệt thận trọng
Không phải ai cũng phù hợp với caffeine. Người bị rối loạn giấc ngủ, mất ngủ mạn tính, lo âu, dễ hồi hộp hoặc từng có cơn hoảng sợ nên hạn chế cà phê, đặc biệt là cà phê đặc.
Caffeine kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tỉnh táo nhưng cũng có thể làm tăng cảm giác bồn chồn, tim đập nhanh, khó thư giãn. Với người vốn đã căng thẳng, việc uống thêm nhiều cà phê đôi khi không giúp làm việc hiệu quả hơn, mà chỉ khiến cơ thể “gồng” trong trạng thái kích thích kéo dài.
Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn nhịp tim cũng nên theo dõi phản ứng sau khi uống. Nếu sau mỗi ly cà phê xuất hiện cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực, đau tức ngực, chóng mặt hoặc huyết áp tăng rõ, cần giảm lượng dùng và trao đổi với bác sĩ.
Phụ nữ mang thai là nhóm cần chú ý hơn. Theo Trường Sản phụ khoa Mỹ, mức tiêu thụ caffeine dưới 200mg mỗi ngày thường được xem là mức vừa phải trong thai kỳ. Lượng caffeine này không chỉ đến từ cà phê mà còn có trong trà, nước tăng lực, chocolate và một số đồ uống khác.
Ngoài ra, người đang dùng thuốc điều trị cũng không nên chủ quan. Caffeine có thể ảnh hưởng đến tác dụng hoặc chuyển hóa của một số loại thuốc. Nếu có bệnh nền và uống cà phê hằng ngày, nên hỏi ý kiến bác sĩ để biết mức phù hợp.
Một vấn đề khác ít được để ý là lượng đường sữa trong cà phê. Cà phê đen nguyên chất gần như rất ít năng lượng. Tuy nhiên, khi thêm nhiều sữa đặc, đường, kem béo, siro hoặc topping, ly cà phê có thể trở thành nguồn nạp calo đáng kể.
Với người đang kiểm soát cân nặng, mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc đường huyết, thói quen uống cà phê sữa ngọt mỗi ngày có thể âm thầm làm tăng tổng năng lượng nạp vào. Khi đó, thứ gây hại không chỉ là caffeine, mà là cách pha chế.
Để uống cà phê lành mạnh hơn, nên ưu tiên cà phê đen hoặc giảm dần lượng đường sữa. Có thể dùng thêm một ít sữa tươi không đường nếu khó uống cà phê đen. Một số người thích thêm quế, cacao nguyên chất hoặc gừng để tạo hương vị, nhưng cần dùng ở mức vừa phải, tránh xem đây là cách “bù” cho việc uống quá nhiều cà phê.
