Người bệnh nam, 19 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử chấn thương hay bệnh lý nền. Tuy nhiên, sau một thời gian dài duy trì thói quen ngồi khoanh chân khi học, làm việc, người bệnh bắt đầu xuất hiện cảm giác tê bì vùng bàn chân trái.
Ban đầu triệu chứng khá nhẹ nhưng nhanh chóng tiến triển thành yếu cơ: người bệnh không thể gấp cổ chân trái, đầu gối khó nhấc cao khi di chuyển. Dáng đi thay đổi rõ rệt, bàn chân quệt xuống đất gây khó khăn trong sinh hoạt, học tập và tiềm ẩn nguy cơ chấn thương.
Kết quả điện có tổn thương thần kinh mác sâu bên trái. Sau đó, người bệnh được nhập viện điều trị tại khoa y học cổ truyền với chẩn đoán liệt dây thần kinh mác – nguyên nhân gây ra hội chứng “bàn chân rủ”.
Theo bác sĩ Hoàng Kim Chung, khoa y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, dây thần kinh mác có vai trò chi phối động tác gấp mu bàn chân và nghiêng trong bàn chân. Khi bị tổn thương, người bệnh không thể nâng bàn chân lên, phải nhấc cao gối khi đi. Đây là biểu hiện điển hình của “bàn chân rủ”.
Trong y học hiện đại, nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là chèn ép dây thần kinh kéo dài, thường gặp ở những người có thói quen vắt chéo chân, ngồi khoanh chân hoặc nằm bất động lâu.
Ngoài ra, bệnh lý cũng có thể xuất phát từ chấn thương vùng cẳng chân, đầu trên xương mác, sai khớp gối, tổn thương dây chằng, biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường hoặc do khối u chèn ép dây thần kinh.
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, bác sĩ Chung cho tình trạng này thuộc phạm vi chứng tý hoặc nuy chứng, do khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc, khiến gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ. Phục hồi tích cực nhờ kết hợp châm cứu, bấm huyệt và phục hồi chức năng
Tại khoa y học cổ truyền, người bệnh được điều trị theo hướng kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, bao gồm sử dụng thuốc chống viêm, bổ sung vitamin nhóm B (B1, B6, B12).
Châm cứu, điện châm, xoa bóp, bấm huyệt vùng cẳng chân, cùng thuốc y học cổ truyền phù hợp thể trạng và tập phục hồi chức năng.
Không chỉ điều trị về thể chất, đội ngũ y bác sĩ và điều dưỡng còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ tâm lý. Khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện lo lắng, tự ti do dáng đi bất thường. Sau quá trình được động viên, tư vấn, tinh thần người bệnh đã ổn định, hợp tác tốt với điều trị.
Sau khoảng gần 2 tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt. Người bệnh hết tê bì chân trái, không còn phải nhấc cao gối khi đi. Biên độ gấp cổ chân của người bệnh đạt khoảng 15 độ, gần tương đương chân lành và có thể chạy đoạn ngắn.
“Em cảm thấy đi lại mọi thứ thuận tiện hơn hẳn, chủ động trong sinh hoạt, không còn phải phụ thuộc vào người thân hỗ trợ, tự tin hơn khi tình trạng bệnh tình của mình được cải thiện”, nam sinh chia sẻ.
Các bác sĩ y học cổ truyền khuyến cáo thói quen ngồi vắt chân, khoanh chân lâu không chỉ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu mà còn có thể gây chèn ép dây thần kinh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp trên.
Để phòng tránh, người dân cần: hạn chế ngồi vắt chéo chân, khoanh chân trong thời gian dài. Thay đổi tư thế thường xuyên khi ngồi học, làm việc. Tăng cường vận động, tập luyện nhẹ nhàng. Khi xuất hiện dấu hiệu tê bì, yếu cơ kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm.
Ca bệnh là lời nhắc nhở với những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể gây ra hệ quả lớn đối với sức khỏe. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc biệt kết hợp hiệu quả giữa y học hiện đại và y học cổ truyền, có thể giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng và hạn chế di chứng.
Một nghiên cứu chung của Đại học Flinders và Đại học Newcastle (Australia) công bố trên tạp chí khoa học Science of the Total Environment mới đây chỉ ra rằng mỗi khi sử dụng chảo chống dính đã bị hư hại, lớp phủ này sẽ giải phóng hơn một triệu hạt vi nhựa và nhựa nano có kích thước dưới 5 milimét. Những hạt này hoàn toàn không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ hình ảnh Raman để đo lường lớp phủ Teflon trên dụng cụ nấu nướng chống dính và phát hiện ra rằng trong quá trình nấu, một vết nứt nhỏ (tầm 5 cm) có thể giải phóng khoảng 9.100 hạt nhựa hoặc nhựa nano. Tại những khu vực lớp phủ bị hư hại có thể quan sát được bằng mắt thường, con số này có thể lên tới 2,3 triệu hạt nhựa hoặc nhựa nano.
Lớp phủ Teflon trên chảo chống dính được làm từ polytetrafluoroethylene (PTFE), một loại chất thuộc nhóm alkyl perfluorinated (PFAS). Chất này có đặc tính bền vững và không phân hủy trong tự nhiên. Ngoài việc hiện diện trên chảo chống dính, PFAS còn thường được sử dụng làm lớp phủ chống thấm dầu mỡ bên trong các hộp giấy hoặc túi đựng thực phẩm. Để bảo vệ môi trường và tránh các nguy cơ gây hại cho sức khỏe, người dùng được khuyến cáo nên tự mang theo dụng cụ ăn uống cá nhân.
Các hóa chất PFAS có liên quan đến hàng loạt rủi ro về sức khỏe ở người gồm ung thư, rối loạn hệ miễn dịch, bất thường về sinh sản và các vấn đề đối với sự phát triển của thai nhi. Nếu hấp thụ thực phẩm bị nhiễm hóa chất PFAS, cơ thể người có thể phải mất từ 4 đến 5 năm mới có thể phân hủy được một nửa lượng hóa chất đã nạp vào.
Năm 2018, Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong thử nghiệm 25 mẫu dụng cụ nấu ăn chống dính trên thị trường về hàm lượng axit perfluorooctanoic (PFOA), perfluorooctane sulfonate (PFOS) và mức độ giải phóng các chất kim loại. Tất cả mẫu thử đều vượt qua bài kiểm tra với mức độ giải phóng đo được nằm dưới giới hạn khuyến nghị của Viện Liên bang Đức về Đánh giá Rủi ro (BfR) đối với dụng cụ nấu ăn dễ làm sạch. Mức độ giải phóng kim loại cũng thấp hơn giới hạn khuyến nghị của Hội đồng châu Âu đối với dụng cụ nấu nướng bằng kim loại và hợp kim. Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong lưu ý người tiêu dùng rằng khi lựa chọn dụng cụ nấu ăn chống dính, có thể ưu tiên các mẫu có lớp phủ có khả năng chịu mài mòn và chống trầy xước tốt hơn.
Nếu chảo chống dính được bảo quản đúng cách, loại vật dụng này sẽ tránh được tình trạng nhanh hư hỏng và sớm trở thành rác thải tiêu dùng, đồng thời giúp bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa việc vô tình nuốt phải các mảnh bong tróc. Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong từng đưa ra các hướng dẫn về cách sử dụng chảo chống dính đúng phương pháp, bởi việc sử dụng sai cách có thể dễ dàng làm hỏng lớp phủ của sản phẩm.
Để chảo chống dính không trở thành vật dụng dễ hư hỏng và gây hại, người dùng cần tránh những sai lầm phổ biến trong quá trình sử dụng. Việc đun nóng chảo ở nhiệt độ cao khi không có thực phẩm bên trong, hay sử dụng các loại xẻng nấu bằng kim loại sắc nhọn đều là những tác nhân hàng đầu làm bong tróc lớp phủ. Bên cạnh đó, thói quen rửa chảo bằng nước lạnh ngay sau khi vừa nấu xong hoặc dùng miếng cọ rửa thô ráp cũng khiến bề mặt chống dính nhanh chóng xuống cấp.
Cuối cùng, việc xếp chồng các dụng cụ nhà bếp lên nhau khi lưu trữ mà không có lớp lót bảo vệ cũng vô tình tạo ra các vết trầy xước, dẫn đến nguy cơ thôi nhiễm hạt nhựa vào thực phẩm trong những lần nấu nướng tiếp theo. Việc duy trì và bảo quản chảo đúng cách không chỉ kéo dài tuổi thọ sản phẩm mà còn là cách trực tiếp để bảo vệ sức khỏe gia đình khỏi việc nuốt phải các hạt vi nhựa độc hại.
Cụ thể, lô sản phẩm bị thu hồi có số tiếp nhận phiếu công bố mỹ phẩm 002013/25/CBMP-HCM, số lô S2510087, ngày sản xuất 21-10-2025, hạn dùng 21-10-2027.
Theo thông tin trên nhãn, đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường là Công ty cổ phần đầu tư thương mại Trường Dương (địa chỉ 160 Trương Công Định, phường Tân Bình, TP.HCM). Sản phẩm được sản xuất tại chi nhánh Công ty cổ phần đầu tư thương mại Trường Dương (địa chỉ 110-111 Trần Văn Mười, xã Bà Điểm, TP.HCM).
Trước đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Tây Ninh đã lấy mẫu sản phẩm tại hai siêu thị gồm Coopmart Tân Châu và Coopmart Tây Ninh để kiểm tra chất lượng.
Kết quả kiểm nghiệm của Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM và CDC tỉnh Tây Ninh cho thấy mẫu thử không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu giới hạn vi sinh vật.
Từ kết quả kiểm nghiệm trên, Cục Quản lý dược yêu cầu đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc đối với lô sản phẩm vi phạm.
Cục Quản lý dược đề nghị sở y tế các tỉnh, thành phố khẩn trương thông báo đến các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng lô sản phẩm nêu trên; đồng thời trả lại sản phẩm cho đơn vị cung ứng.
Các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thu hồi tại các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định.
Đối với Công ty cổ phần đầu tư thương mại Trường Dương, cục yêu cầu doanh nghiệp gửi thông báo thu hồi đến toàn bộ hệ thống phân phối và đơn vị sử dụng sản phẩm; tiếp nhận sản phẩm bị trả lại, tổ chức thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô hàng không đáp ứng quy định, báo cáo trước 1-7.
Cục Quản lý dược cũng đề nghị Sở Y tế TP.HCM giám sát quá trình thu hồi, tiêu hủy lô sản phẩm vi phạm của Công ty Trường Dương và chi nhánh sản xuất.
Đồng thời, cơ quan này cần kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về quản lý mỹ phẩm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; xử lý các vi phạm (nếu có).
Theo ThS.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, thời điểm ăn uống quan trọng không kém chất lượng bữa ăn. Cơ thể vận hành theo nhịp sinh học, trong đó khả năng chuyển hóa năng lượng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Nếu ăn muộn, đặc biệt là nhiều tinh bột hoặc chất béo, phần năng lượng dư thừa dễ chuyển thành mỡ tích trữ.
Nghiên cứu trên Cell Metabolism cho thấy người ăn muộn sẽ giảm cân kém hiệu quả hơn dù cùng chế độ ăn. Nghiên cứu khác trên Obesity cũng ghi nhận việc tiêu thụ nhiều năng lượng vào buổi tối làm tăng đề kháng insulin và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ ảnh hưởng cân nặng, ăn tối muộn còn tác động xấu đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ. Ăn sát giờ ngủ khiến dạ dày vẫn phải hoạt động khi cơ thể nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đầy bụng và khó ngủ. Theo American Journal of Gastroenterology, ăn trong vòng 3 giờ trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ trào ngược.
Về lâu dài, thói quen ăn muộn còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Báo cáo của Endocrine Society cho thấy ăn muộn có thể làm tăng đường huyết, giảm khả năng đốt mỡ, từ đó góp phần gây hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Bác sĩ khuyến cáo nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ. Tránh bữa tối quá nhiều năng lượng, đặc biệt là đồ chiên, nhiều đường. Hạn chế ăn sau 22h.
