Ngày 14-4, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân Ngô Phương Ly đã đến thăm Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên Tống Khánh Linh tại Bắc Kinh (Trung Quốc).
Đây là một trong 4 trung tâm thuộc Quỹ Tống Khánh Linh, tổ chức đoàn thể và từ thiện xã hội được đặt theo tên của bà Tống Khánh Linh (1893 – 1981) – Phu nhân ông Tôn Trung Sơn.
Tại đây, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được lãnh đạo trung tâm giới thiệu về Quỹ Tống Khánh Linh và hoạt động của Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên.
Bà tham quan Không gian Montessori; Không gian Tinh hoa và các lớp dạy về Kinh kịch, làm giấy, gốm sứ, thủ công mỹ nghệ, y học cổ truyền.
Tại lớp về y học cổ truyền, Phu nhân Ngô Phương Ly trải nghiệm việc làm túi thơm khi tự tay chọn 6 loại thảo dược và nghiền nhỏ, cho vào túi.
Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ vui mừng khi đến thăm trung tâm mang tên Tống Khánh Linh – một người phụ nữ ưu tú của Trung Quốc, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng, hòa bình, hữu nghị quốc tế và đặc biệt là cho tương lai của trẻ em.
Bà chia sẻ đây không chỉ là một trung tâm giáo dục – khoa học đơn thuần, mà còn là biểu tượng sống động cho một tầm nhìn nhân văn sâu sắc: Đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của sự phát triển xã hội.
Bày tỏ ấn tượng về không gian mở, hiện đại – nơi các em thanh thiếu niên có thể tiếp cận với khoa học, công nghệ, nghệ thuật và các hoạt động sáng tạo một cách sinh động và gần gũi – Phu nhân cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho một triết lý giáo dục tiến bộ: học đi đôi với hành, học thông qua trải nghiệm, và học để phát triển toàn diện.
Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt xúc động khi chứng kiến sự quan tâm, chăm sóc tận tình mà các thầy cô và những người làm công tác giáo dục tại trung tâm dành cho các em nhỏ.
Bởi lẽ chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng, vun đắp cho tương lai của mỗi quốc gia. Đầu tư cho thế hệ trẻ hôm nay chính là kiến tạo tương lai ngày mai.
Bày tỏ ấn tượng về quan điểm của bà Tống Khánh Linh với công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ: “Một nền giáo dục thành công không chỉ tạo ra những con người giỏi chuyên môn, mà còn phải tạo ra những công dân có trách nhiệm, có lòng nhân ái và có khát vọng đóng góp cho xã hội”.
Tại Việt Nam, Phu nhân chia sẻ Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, đã từng căn dặn: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”.
Những lời dạy giản dị mà sâu sắc ấy vẫn luôn là kim chỉ nam trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ em tại Việt Nam, về việc luôn đặt trẻ em ở vị trí trung tâm của các chính sách phát triển, với mục tiêu đảm bảo mọi trẻ em đều được chăm sóc, học tập và trưởng thành trong điều kiện tốt nhất.
Khẳng định Việt Nam và Trung Quốc đều rất coi trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly cho biết Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em.
Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi, với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, khoa học vũ trụ và công nghệ sinh học đang định nghĩa lại cách chúng ta sống và làm việc, Phu nhân Ngô Phương Ly nhấn mạnh: “Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, yếu tố con người vẫn là cốt lõi”.
Bà mong muốn công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em ngày nay cần mang những trọng trách mới, đặc biệt quan trọng là việc khơi dậy tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề cho các em; bồi dưỡng lòng nhân ái bởi khoa học không có đạo đức sẽ trở nên nguy hiểm, giúp các em hiểu về lòng trắc ẩn, sự sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Bên cạnh đó, còn cần thúc đẩy giao lưu văn hóa, bởi trong một thế giới hội nhập như hiện nay, việc hiểu biết và tôn trọng sự khác biệt văn hóa là chìa khóa để xây dựng một cộng đồng hòa bình, ổn định.
Cũng tại trung tâm, các học viên của trung tâm đã biểu diễn tiết mục “Mộc Quế Anh quải soái” để chào mừng Phu nhân Ngô Phương Ly. Đội hình thiếu nhi Việt Nam tham gia Hành trình Đỏ tại Bắc Kinh cũng góp mặt trong một tiết mục.
Những giai điệu trong trẻo, lời ca chân thành không chỉ thể hiện tài năng và sự tự tin của thiếu niên Việt Nam – Trung Quốc, mà còn là nhịp cầu cảm xúc, kết nối trái tim thanh thiếu niên hai nước.
Âm nhạc, với ngôn ngữ không biên giới, đã làm cho buổi giao lưu trở nên ấm áp, sinh động và đầy ý nghĩa hơn, để lại ấn tượng tốt đẹp rằng tình hữu nghị giữa hai nước đang được các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam – Trung Quốc kế thừa và phát huy.
Phu nhân Ngô Phương Ly tin tưởng sâu sắc rằng những hạt giống hữu nghị được gieo trồng ngày 14-4 trong trái tim các em sẽ lớn lên, tiếp tục trở thành những cầu nối bền vững, hữu nghị giữa hai dân tộc.
Biến thể Shahed mới của Nga mang tên Geran-4 Siker được trang bị hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng thị giác máy tính để xác định mục tiêu.
Hãng tin UNIAN cho biết, hệ thống này cho phép UAV tự động nhận diện và bám theo các mục tiêu mặt đất trong giai đoạn cuối của chuyến bay, qua đó nâng cao độ chính xác khi tấn công.
Phiên bản Geran-4 cơ sở sử dụng động cơ phản lực, có lực đẩy 160kg, đạt tốc độ tối đa khoảng 500km/h và mang đầu đạn nổ mạnh hoặc nhiệt áp nặng 50kg, hoặc đầu đạn nhiệt áp mở rộng nặng 90kg.
Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), Nga bắt đầu sử dụng Geran-4 trong thực chiến nhằm vào các mục tiêu Ukraine từ tháng 5/2026.
Tốc độ 300 km/h được truyền thông Nga công bố đối với biến thể Siker thấp hơn đáng kể so với đánh giá của HUR về tốc độ tối đa 500km/h của Geran-4, và phù hợp hơn với tốc độ hành trình của nền tảng này.
Ngay cả ở tốc độ 300km/h, Geran-4 Siker vẫn nằm ở ngưỡng trên của khả năng đánh chặn bằng các UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine. Ngoài ra, hệ thống thị giác máy tính còn bổ sung khả năng dẫn đường vào mục tiêu mà các biện pháp tác chiến điện tử khó có thể vô hiệu hóa trong những giây cuối trước khi va chạm.
Geran-4 được sản xuất tại Đặc khu Kinh tế Alabuga ở Cộng hòa Tatarstan thuộc Nga. Đây là cơ sở sản xuất UAV Shahed lớn nhất của Nga.
Theo đặc phái viên của Tổng thống Ukraine về chính sách trừng phạt Vladyslav Vlasiuk, một UAV Shahed sản xuất tại Alabuga chứa tới 294 linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài.
Các biến thể sử dụng động cơ phản lực đòi hỏi thêm nhiều linh kiện nước ngoài, bao gồm động cơ turbojet và các hệ thống nhiên liệu - động lực, khiến chi phí sản xuất mỗi chiếc cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt hơn khi sản xuất hàng loạt.
Nga bắt đầu đẩy mạnh quá trình chuyển đổi từ các UAV Shahed sử dụng động cơ xăng sang các phiên bản phản lực trong năm 2026. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tỷ lệ đánh chặn các UAV Shahed dùng động cơ xăng đã đạt 90% trong tháng 6. Để đối phó, Nga triển khai các biến thể Shahed phản lực có tốc độ cao hơn khả năng truy đuổi của các UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine.
Ukraine tìm cách đối phó
Tháng 6/2026, hai công ty quốc phòng Ukraine là General Cherry và STRIX đã tích hợp bộ tăng tốc hóa học vào UAV đánh chặn chống UAV mang tên Bullet, nhằm mục đích truy đuổi và tiêu diệt các biến thể Shahed phản lực.
Bộ tăng tốc sử dụng năng lượng hóa học này được thiết kế để thu hẹp khoảng cách về tốc độ xuất hiện sau khi Nga đưa vào sử dụng các phiên bản Shahed-136 cải tiến sử dụng động cơ phản lực.
Ngoài ra, Ukraine cũng đã triển khai các UAV đánh chặn tự hành được tích hợp AI. Tháng 6/2026, Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã thử nghiệm thực chiến một UAV đánh chặn tự động sử dụng AI để đối phó với một UAV Shahed của Nga tại tỉnh Kharkov. Hệ thống này tự động hóa tới 95% quá trình tác chiến, từ lúc phóng cho đến khi hạ mục tiêu.
Ukraine đã phát triển UAV đánh chặn cất cánh thẳng đứng hoàn toàn tự động đầu tiên trên thế giới mang tên LITAVR. Theo tuyên bố của nhà phát triển F-Drones, hệ thống này có khả năng tự cất cánh, truy đuổi và hạ mục tiêu trên không mà không cần người điều khiển trong suốt quá trình bay.
Các công ty quốc phòng Ukraine đang tăng cường tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ thị giác máy tính vào các nền tảng không người lái. Điều này cho phép tạo ra những hệ thống có khả năng vượt qua hiệu quả các biện pháp tác chiến điện tử của đối phương.
Cuộc đối đầu AI với AI trong tác chiến đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn từng ngày. Điều đó cho thấy bản chất của cuộc chiến tiêu hao đang rõ ràng: Một bên sẽ ứng dụng công nghệ để phát triển vũ khí mới, gia tăng lợi thế và bên kia sẽ tìm ra cách ứng dụng công nghệ mới nhằm đối phó.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 25/5 thông báo, Bộ Ngoại giao Nga sẽ sớm đưa ra một tuyên bố đặc biệt liên quan đến các cuộc tấn công đáp trả của Nga nhằm vào Ukraine, trong đó sẽ bao gồm một cảnh báo chi tiết đối với các cơ quan ngoại giao nước ngoài.
Bà Zakharova khẳng định Nga sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine để đáp trả các cuộc tập kích trước đó của Kiev vào các vùng lãnh thổ mà Moscow tuyên bố chủ quyền.
"Trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao Nga sẽ đưa ra một tuyên bố đặc biệt liên quan đến các cuộc tấn công đã và sẽ tiếp tục được tiến hành nhằm vào Kiev để đáp trả các cuộc tấn công kinh hoàng, đồng thời đưa ra cảnh báo đối với các phái đoàn ngoại giao nước ngoài, trong đó các nội dung sẽ được trình bày chi tiết", nhà ngoại giao Nga nói trên kênh truyền hình Channel One.
Trước đó, rạng sáng 22/5, lực lượng vũ trang Ukraine đã triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công tòa nhà và ký túc xá của Trường Cao đẳng Sư phạm Starobelsk thuộc Đại học Sư phạm Quốc gia Lugansk ở Cộng hòa Nhân dân Lugansk (LPR) tự xưng. Đây là khu vực ở miền Đông Ukraine mà Nga đã tuyên bố sáp nhập và khẳng định quyền kiểm soát.
Vụ tấn công, đã khiến 86 học sinh từ 14 đến 18 tuổi bị thương vong, trong đó có 21 người thiệt mạng.
Moscow cáo buộc Kiev cố tình nhắm mục tiêu vào dân thường. Quân đội Nga sau đó đã trả đũa bằng các cuộc tấn công vào các mục tiêu trong và xung quanh thủ đô Kiev của Ukraine, bao gồm phóng tên lửa đạn đạo tầm trung có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Oreshnik, được cho là đã bắn trúng một cơ sở của Không quân Ukraine.
Nga cáo buộc Ukraine liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát trong những tuần gần đây.
Giới chức địa phương xác nhận các cuộc tấn công của Ukraine vào những khu vực biên giới Nga đã khiến 6 dân thường thiệt mạng, trong đó có 2 trẻ em.
Tại vùng Belgorod, một người dân địa phương đã thiệt mạng khi một UAV tấn công một xe hơi ở thị trấn biên giới Graivoron. Khu vực này đã nhiều lần trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích tầm ngắn của Ukraine.
Một cuộc tấn công khác ở vùng Bryansk đã nhắm vào 2 ngôi làng ở thị trấn biên giới Trubachevsk. Lực lượng Ukraine đã sử dụng pháo phản lực trong cuộc tấn công, khiến một người dân thiệt mạng và một lính cứu hỏa bị thương. Một số tòa nhà chung cư, hơn 10 ngôi nhà và các tài sản khác đã bị hư hại.
Máy bay không người lái tự sát cũng đã bị chặn gần Yaroslavl, một thành phố cách Moscow khoảng 250km về phía đông bắc. Thống đốc Mikhail Yevraev cho biết một phụ nữ bị thương nhẹ do trúng mảnh đạn. Cuộc không kích đã buộc chính quyền phải tạm thời đóng cửa một tuyến đường cao tốc nối Yaroslavl với thủ đô của Nga.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn 173 UAV Ukraine tại 14 khu vực trên lãnh thổ nước này trong đêm 24/5, rạng sáng 25/5.
Đài NPR ngày 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ về tổn thất tại căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi sau đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) do Iran tiến hành cuối tuần trước. Theo đó, hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry đã bị hư hại và hơn 10 quân nhân bị thương, một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.
Quan chức này không đề cập đến phi đội máy bay tiếp dầu đồn trú ở sân bay Prince Sultan, dù thông tin ban đầu cho thấy một số chiếc cũng bị trúng đòn.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, đến nay vẫn chưa lên tiếng về cuộc tấn công.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng ngày khẳng định mục tiêu trong đòn tập kích căn cứ Prince Sultan là lực lượng Mỹ đang đồn trú tại đây, chứ không nhằm gửi thông điệp đe dọa Arab Saudi. Ông nhấn mạnh Tehran tôn trọng Riyadh và xem nước này là "quốc gia anh em".
"Hãy nhìn rõ chúng tôi đã làm gì với máy bay chỉ huy trên không của đối phương. Đã đến lúc các nước khu vực xua đuổi lực lượng Mỹ", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Wall Street Journal ngày 28/3 dẫn lời các quan chức Mỹ và Arab Saudi giấu tên cho biết máy bay E-3 Sentry nằm trong số phi cơ trúng đòn trong cuộc tập kích của Iran. Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết ngoài chiếc E-3, đòn tấn công đã khiến 12 binh sĩ Mỹ bị thương và hàng loạt máy bay tiếp dầu bị hư hại.
Hình ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh chụp căn cứ Prince Sultan được công bố sau đó cho thấy chiếc E-3G Sentry mang số đuôi 81-0005, thuộc biên chế Không đoàn Chỉ huy trên không số 552 của không quân Mỹ, gần như đã bị phá hủy hoàn toàn.
E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Đây là mẫu máy bay phát triển từ khung thân phi cơ chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar lớn trên lưng.
Không quân Mỹ từng sở hữu lượng lớn máy bay E-3, nhưng chỉ còn 16 chiếc trong biên chế trước khi xung đột bùng phát và không phải phi cơ nào cũng có thể cất cánh vào thời điểm bất kỳ. Tỷ lệ sẵn sàng làm nhiệm vụ trung bình của phi đội E-3 Mỹ trong năm tài chính 2024 là 55,68%, tức là chỉ có khoảng 8-9 máy bay đủ khả năng cất cánh khi có lệnh.
Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.
Chỉ một chiếc E-3 bị loại khỏi vòng chiến cũng khiến phi đội Sentry ngày càng quá tải và giảm độ linh hoạt trong kế hoạch tác chiến.
Số máy bay còn lại sẽ phải làm nhiệm vụ trong thời gian dài hơn và tần suất cao hơn để bù đắp khoảng trống, gây áp lực lớn về mặt sức khỏe và tinh thần đối với quân nhân, cũng như tăng tốc độ hao mòn khí tài và tỷ lệ hỏng hóc. Nếu duy trì tần suất làm nhiệm vụ hiện tại, không quân Mỹ sẽ đối mặt với lỗ hổng phòng thủ, gây nguy cơ để lọt mối đe dọa từ đối phương.
"Mất một chiếc E-3 là diễn biến rất nghiêm trọng, do mẫu máy bay này đóng vai trò quan trọng trong phát hiện các đợt tập kích của đối phương và điều phối hoạt động tác chiến trên nhiều mặt trận", Rogoway nhận xét.
