Khách sạn ‘cánh buồm’ nổi tiếng ở Dubai đóng cửa 18 tháng

Theo kênh Al Jazeera, rạng sáng 9-7, Mỹ đã tiến hành hàng chục cuộc không kích nhằm vào Iran, với lý do đáp trả các vụ Tehran tấn công tàu thương mại trên eo biển Hormuz.

Phát biểu với báo giới tại Hội nghị thượng đỉnh NATO, Tổng thống Trump tuyên bố biên bản ghi nhớ (MoU) giữa Washington và Tehran đã "chấm dứt".

Tổng thư ký NATO Mark Rutte nhận định các cuộc không kích của Mỹ "hoàn toàn cần thiết".

"Iran về cơ bản đang vi phạm lệnh ngừng bắn... Tôi cho rằng điều hết sức quan trọng là Mỹ phải có phản ứng mạnh mẽ", ông Rutte nói.

Trong tuyên bố chung sau hội nghị, NATO kêu gọi Iran tôn trọng quyền tự do hàng hải trên eo biển Hormuz, đồng thời tái khẳng định Tehran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tại hội nghị, Tổng thống Trump đã dành phần lớn thời gian tiếp xúc báo giới để chỉ trích các đồng minh mà ông cho là không hỗ trợ Washington trong cuộc chiến với Iran.

"Tôi rất thất vọng với NATO", ông Trump nói trước phiên họp ngày 9-7.

Ông cũng đặc biệt công kích Tây Ban Nha, gọi nước này là "một trường hợp vô vọng".

"Chúng tôi không muốn tiếp tục làm ăn với Tây Ban Nha nữa", Tổng thống Mỹ tuyên bố và yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent "cắt đứt" quan hệ thương mại với Madrid.

Theo ông Trump, Madrid "đã hành xử rất tệ" khi không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ Tây Ban Nha để tiến hành các hoạt động nhằm vào Iran.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng chỉ trích Anh vì Thủ tướng Keir Starmer nhiều lần khẳng định London sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến.

Trước sức ép từ Tổng thống Trump, các nhà lãnh đạo NATO nhất trí tăng chi tiêu quốc phòng và phát triển năng lực công nghiệp quốc phòng của liên minh.

Theo tuyên bố chung, các cam kết mới bao gồm hơn 50 tỉ USD dành cho mua sắm quốc phòng, tập trung vào năng lực tấn công chính xác tầm xa, hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, các hệ thống không người lái, công nghệ tiên tiến và năng lực tình báo.

NATO cũng đặt mục tiêu xây dựng hạ tầng điện toán đám mây tác chiến xuyên Đại Tây Dương có khả năng tương tác và ứng dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến.

Phát biểu bế mạc hội nghị, ông Trump cho biết một số quốc gia đang "đạt được những tiến bộ lớn", đồng thời cho rằng nhiều đồng minh "đã thực sự đáp lại lời kêu gọi".

Trong tuyên bố chung, NATO cũng cam kết cung cấp 80 tỉ USD cho thiết bị quân sự, viện trợ và huấn luyện dành cho Kiev, đồng thời khẳng định sẽ duy trì hỗ trợ trong năm 2027.

NATO nhấn mạnh các đồng minh "đoàn kết trong sự ủng hộ kiên định đối với Ukraine trong việc bảo vệ tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ".

Hội nghị cũng chứng kiến bầu không khí tích cực giữa Tổng thống Zelensky và ông Trump. Tổng thống Mỹ cho biết Washington đồng ý cho Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot theo giấy phép.

Sau cuộc gặp, ông Zelensky cũng tiết lộ đã ký các thỏa thuận song phương về máy bay không người lái (drone) với một số quốc gia và đang xúc tiến thêm nhiều thỏa thuận khác.

Trong suốt hai ngày diễn ra hội nghị, ông Trump cũng nhiều lần nhắc lại quan điểm Mỹ nên kiểm soát Greenland, cho rằng hòn đảo này "không quan trọng với Đan Mạch".

Đáp lại, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định Greenland không phải để bán. "Chúng tôi sẵn sàng bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO, bao gồm cả lãnh thổ của chính mình", bà nói.

Liên minh châu Âu (EU) cũng nhấn mạnh mọi quyết định về tương lai của Greenland thuộc về người dân Greenland và Đan Mạch.

Tuy nhiên Tổng thư ký NATO Mark Rutte lại cho rằng ông Trump "có lý" khi cảnh báo Trung Quốc và Nga đang gia tăng ảnh hưởng tại Bắc Cực. Vì vậy theo ông, các nước NATO cần phối hợp để ngăn chặn xu hướng này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

“Khi chiến tranh chính thức kết thúc, điều đó không có nghĩa là cuộc chiến logistics đã chấm dứt. Thực tế, đó mới là lúc áp lực thực sự bắt đầu”, ông Nils Haupt, Giám đốc truyền thông cấp cao của hãng tàu Hapag-Lloyd (Đức), nhận định, hé lộ bức tranh đầy thách thức, "không khác gì một cuộc chiến mới" mà ngành vận tải biển toàn cầu phải đối mặt.

Hàng tồn đọng và hạ tầng hư hại: Nút thắt chuỗi cung ứng

Chia sẻ với Al Jazeera, ông Haupt cảnh báo về một kịch bản hỗn loạn: “Chúng ta sắp đối mặt với kịch bản hàng trăm con tàu cùng lúc ồ ạt cập cảng tại khu vực Vùng Vịnh. Một số lượng container khổng lồ đang dồn ứ sẽ đổ bộ vào đây, gây ra tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng nghiêm trọng ở cả hai chiều đi và đến”.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), khoảng 2.000 tàu thuyền đang bị mắc kẹt do lệnh phong tỏa một phần eo biển của Iran, chỉ cho phép một số ít tàu từ các quốc gia “thân thiện” đi qua.

Dữ liệu từ Windward cho thấy, khoảng 400 tàu đang neo đậu chờ đợi tại vùng biển Oman lân cận. Nhiều hãng tàu đã buộc phải chọn các tuyến đường tốn kém hơn qua kênh đào Suez hoặc vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi) để chuyển hàng tới Á - Âu. Ngay cả các lô dầu từ Ả rập Xê út cũng phải thay đổi lộ trình qua biển Đỏ để né tránh vùng điểm nóng này.

Ông Svein Ringbakken, Giám đốc Hiệp hội Bảo hiểm rủi ro chiến tranh Na Uy, nhận định rằng ngay cả khi các cơ sở hậu cần vận hành tối đa công suất, việc giải tỏa lượng hàng tồn đọng khổng lồ từ dầu mỏ, khí đốt đến hàng tiêu dùng vẫn sẽ ngốn rất nhiều thời gian. Nhiệm vụ này càng trở nên bất khả thi hơn khi các cuộc tấn công đã tàn phá nặng nề hạ tầng giao thông và năng lượng tại Trung Đông.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), hơn 40 cơ sở năng lượng đã bị hư hại nghiêm trọng. Các tập đoàn lớn như QatarEnergy, Kuwait Petroleum Company hay Bapco Energies (Bahrain) đều đã phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng do sản xuất bị đình trệ.

“Nói cách khác, phải mất nhiều tháng chuỗi cung ứng mới có thể quay lại quỹ đạo bình thường. Nhiều dây chuyền sản xuất đã phải tạm dừng do kho bãi không còn sức chứa. Cộng thêm những hư hại tại các nhà cảng và nhà máy, mọi thứ sẽ rất chậm chạp và kém hiệu quả ngay cả khi eo biển đã mở”, ông Ringbakken nhấn mạnh.

Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran - đòn đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2 - đã làm tê liệt 20% nguồn cung dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới, khiến giá năng lượng toàn cầu leo thang. Ngoài dầu mỏ, hoạt động xuất khẩu hóa dầu, phân bón và nguyên liệu nhựa cũng bị gián đoạn nặng nề.

Thiết lập “trật tự” mới cho ngành vận tải biển toàn cầu

Bên cạnh những thiệt hại thương mại tức thời, cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang buộc ngành vận tải biển phải thay đổi hoàn toàn cách đánh giá rủi ro. Theo ông SV Anchan, Chủ tịch tập đoàn Safesea (Mỹ), sự xuất hiện của các mối đe dọa mới như tàu không người lái đã làm thay đổi bản chất môi trường an ninh hàng hải.

Ông Marco Forgione, Tổng Giám đốc Viện Xuất khẩu và Thương mại Quốc tế (Anh), nhận định niềm tin của ngành vận tải đã chịu tổn thương sâu sắc và khó lòng phục hồi trong một sớm một chiều. “Phải mất nhiều năm để các đảm bảo an ninh giúp chủ hàng tái thiết lòng tin vào tuyến đường eo biển này”, ông Forgione nói, đồng thời cảnh báo Tehran hiện có khả năng chặn đứng dòng chảy hàng hóa chỉ với những lời đe dọa.

Hiện tại, bảo hiểm đang trở thành “gánh nặng” đối với ngành vận tải khi mức phí cho thân tàu và hàng hóa đã tăng vọt tới 300%. Các doanh nghiệp chỉ có thể gồng mình gánh chịu mức chi phí này trong một giới hạn nhất định.

Ông Oscar Seikaly - CEO của NSI Insurance Group - nhận định phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh chỉ có thể hạ nhiệt nếu có một giải pháp hòa bình bền vững. Ông nhấn mạnh: “An ninh phải được đảm bảo tuyệt đối 100%, chứ không phải chỉ dừng lại ở mức 90% hay một phần như hiện nay”.

Thực tế, dữ liệu từ Lloyd’s List cho thấy chỉ một số ít tàu có thể đi qua eo biển sau khi được Tehran cấp phép. Thậm chí, có tàu được cho là đã phải chi tới 2 triệu USD để đổi lấy quyền quá cảnh. Đáng chú ý, trong tuần này, phía Iran cũng đã chính thức thông qua luật áp phí đối với tàu thuyền lưu thông qua khu vực này.

Nhìn từ bài học tại biển Đỏ, chuyên gia Nick Marro từ Economist Intelligence Unit cho rằng việc đảm bảo an ninh theo yêu cầu của ngành vận tải là rất khó khả thi. Dù hoạt động vận tải tại biển Đỏ đã được nối lại sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào cuối năm 2023, nhưng lưu lượng giao thông hiện vẫn thấp hơn nhiều so với trước đây do lo ngại về an ninh vẫn thường trực.

Ông Marro dự báo tình trạng này sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp thay đổi chiến lược lâu dài: “Với những bất ổn địa chính trị hiện nay, tôi tin rằng việc thay đổi lộ trình sẽ trở thành một đặc điểm thường trực trong quản trị rủi ro, chứ không còn là phản ứng tạm thời đối với cuộc chiến tại Iran”.

Đồng quan điểm, ông Seikaly từ NSI dự đoán về một xu hướng chuyển hướng giao thông lâu dài: “Sự biến động liên tục khiến các quốc gia xuất khẩu nhận ra nhu cầu cấp thiết phải đa dạng hóa, tìm kiếm các tuyến thương mại thay thế vì lý do chiến lược và chính trị. Theo thời gian, lưu lượng qua eo biển Hormuz có thể sẽ sụt giảm do những rủi ro liên quan đến việc tập trung giao thương dầu mỏ tại một khu vực đầy bất ổn như vậy”.

Tương tự cách thế giới đa dạng hóa chuỗi cung ứng sau đại dịch COVID-19, các công ty vận tải đang chủ động tìm kiếm những tuyến đường thay thế để giảm sự lệ thuộc vào các “điểm nóng” địa chính trị. Việc né tránh những vùng biển bất ổn sẽ không còn là giải pháp tạm thời, mà trở thành chiến lược quản trị rủi ro lâu dài của ngành hàng hải toàn cầu.

Đặng Phúc
Theo Al Jazeera

Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/chuyen-gia-canh-bao-ve-cuoc-chien-khac-sau-khi-eo-hormuz-thong-suot-20260401154858725.htm

Tại cuộc họp của các quan chức từ các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ngày 14/5, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu khẳng định lập trường của Nga về việc giải quyết xung đột Ukraine không thay đổi.

"Cuộc khủng hoảng Ukraine là một ví dụ rõ ràng về chính sách “tiêu chuẩn kép”. Lập trường của chúng tôi không thay đổi. Hòa bình bền vững chỉ có thể đạt được nếu tất cả nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột được loại bỏ, như Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh”, ông Shoigu nói.

Ông Shoigu cho biết, Ukraine phải quay trở lại trạng thái không liên kết, trung lập và không sở hữu vũ khí hạt nhân, như đã nêu trong tuyên bố chủ quyền quốc gia năm 1990.

"Ngoài ra, chúng tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm sự công nhận pháp lý quốc tế về việc trả lại các vùng lãnh thổ cho Nga, đồng thời đảm bảo tất cả các quyền và tự do của con người", Thư ký Hội đồng An ninh Nga nhấn mạnh.

Theo ông Shoigu, Nga không từ bỏ việc giải quyết xung đột Ukraine bằng con đường chính trị và ngoại giao, bao gồm vai trò trung gian mang tính xây dựng của các quốc gia khác.

“Chính quyền Kiev liên tục khẳng định sự bất lực trong đàm phán. Lý do cơ bản là sự ủng hộ của các quốc gia thành viên hàng đầu châu Âu thuộc EU và NATO, những nước cố tình kéo dài xung đột và bơm vũ khí vào Ukraine”, ông Shoigu nhấn mạnh.

Ông Shoigu khẳng định quân đội Nga đang nắm vững thế chủ động chiến lược trong khu vực tác chiến đặc biệt tại Ukraine và tự tin tiến dọc theo toàn bộ giới tuyến.

Ông Shoigu xác nhận, kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát hơn 1.800km2 lãnh thổ và hơn 80 khu định cư tại Ukraine.

Ông nói thêm rằng toàn bộ vùng Lugansk nằm dưới sự kiểm soát của Nga và chỉ hơn 15% vùng lãnh thổ ở Donetsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Ukraine. Đây là 2 vùng lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập ở phía đông Ukraine, dù Moscow chưa kiểm soát hoàn toàn.

Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga sẽ hoan nghênh các nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Vladimir Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.

Trong cuộc họp báo sau khi kết thúc các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) tại Nga, Tổng thống Putin tuyên bố cuộc xung đột ở Ukraine đang đi đến hồi kết.

Ông Putin cho biết cuộc gặp với ông Zelensky có thể diễn ra “ở bất kỳ đâu”, kể cả ở một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga nói cuộc gặp chỉ diễn ra sau khi một thỏa thuận hòa bình dài hạn cuối cùng được chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng để ký kết.

Tổng thống Nga nhấn mạnh cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo phải là “sự kiện cuối cùng”, là lễ ký kết, chứ không phải là các cuộc đàm phán.

Trong khi đó, Ukraine tỏ ra hoài nghi với các tuyên bố từ Nga. Ông Zelensky cho rằng Nga đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.

Vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Moscow đã vạch ra các mục tiêu mà Nga tìm cách đạt được thông qua chiến dịch quân sự ở Ukraine và khẳng định chúng vẫn không thay đổi kể từ đó. Những mục tiêu này bao gồm “phi quân sự hóa”, “phi phát xít hóa” đất nước và bảo vệ những người nói tiếng Nga, cũng như đảm bảo vị thế trung lập của Ukraine.

Các mục tiêu bổ sung xuất hiện sau đó cũng bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ cũ của Ukraine đã bỏ phiếu để sáp nhập vào Nga. Nga nhiều lần nêu rõ, một thỏa thuận hòa bình phải bao gồm việc Ukraine rút hết quân, nhượng lại toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass ở miền Đông. Kiev đã bác bỏ yêu cầu này.

Tin Gốc: Dân Trí