Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Bồn chứa hóa chất tại quận Cam nguy cơ phát nổ, 40.000 người được lệnh sơ tán

Tờ Orange County Register đưa tin bồn chứa hóa chất gặp sự cố nằm ở thành phố Garden Grove, có chứa chất methyl methacrylate, một loại hóa chất dễ cháy, dễ bay hơi được sử dụng trong ngành nhựa và được sản xuất tại một nhà máy hàng không vũ trụ.
Sự cố bắt đầu từ hôm 21.5 và các quan chức phát hiện nguy cơ xảy ra nổ tăng lên một ngày sau đó sau khi nhận được thông tin cập nhật từ công ty sản xuất, theo lời ông TJ McGovern, quyền trưởng Cơ quan Cứu hỏa quận Cam.
Ông Craig Covey, trưởng bộ phận sự cố thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam nói rằng lính cứu hỏa đang phun nước vào các bồn chứa nhằm giúp ổn định nhiệt độ và kéo dài thêm thời gian cho việc sơ tán.
Trong một video trước đó, ông Covey cho biết chỉ còn lại 2 kịch bản: hoặc bồn chứa sẽ bị hỏng và làm tràn tới 7.000 gallon (26.500 lít) hóa chất độc hại, hoặc bồn chứa phát nổ và đe dọa đến các bồn chứa lân cận.
Thành phố Garden Grove có khoảng 172.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 50 km về phía nam. Chính quyền sở tại đã thành lập 3 trung tâm lánh nạn tạm thời ở Garden Grove và các thành phố lân cận là Anaheim và Cypress.
Orange County Register dẫn lời Cảnh sát trưởng Garden Grove Amir El-Farra cho biết khu vực sơ tán là nơi sinh sống của khoảng 40.000 người và khoảng 15% trong số đó đang từ chối rời đi.
Các quan chức y tế lo ngại rằng hơi hóa chất có thể thoát ra ngoài, có nguy cơ gây ra các vấn đề nghiêm trọng về đường hô hấp nếu tiếp xúc trong thời gian dài. Tuy nhiên, cho đến nay, các thiết bị giám sát chất lượng không khí vẫn chưa phát hiện thấy dấu hiệu có hơi độc, Reuters dẫn lời tiến sĩ Regina Chinsio-Kwong thuộc Cơ quan Chăm sóc sức khỏe quận Cam cho biết. "Mọi người sẽ an toàn miễn là ở ngoài khu vực đã được xác định là vùng sơ tán", bà Chinsio-Kwong nói.
Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng qua 2.4 (giờ VN), Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng tên lửa đưa tàu vũ trụ Orion với 4 phi hành gia lên không gian, bắt đầu hành trình bay quanh mặt trăng và quay về. Sứ mệnh mang tên Artemis 2 kéo dài 10 ngày là cột mốc quan trọng trong kế hoạch duy trì vị thế dẫn đầu trong không gian của Mỹ trước sự bám đuổi ngày càng gần của Trung Quốc.
Tính đến nay, Mỹ là nước duy nhất đưa con người đặt chân lên bề mặt mặt trăng với 6 lần đổ bộ thành công trong chương trình Apollo (1961 - 1972). Khi đó, đối thủ cạnh tranh của Mỹ là Liên Xô. Giờ đây, đối thủ chính là Trung Quốc, nước đã có nhiều bước tiến trong chương trình khám phá mặt trăng với những lần đưa thiết bị không người lái đổ bộ thành công.
Mỹ và Trung Quốc đều có kế hoạch xây dựng căn cứ trên mặt trăng và đều dự tính xây dựng lò phản ứng hạt nhân để cung cấp điện cho các căn cứ, từ đó giúp tiến hành các nhiệm vụ khám phá xa hơn vào vũ trụ. NASA mới đây đã bỏ kế hoạch xây trạm không gian quanh mặt trăng để hướng đến việc xây căn cứ ngay trên bề mặt chị Hằng. "Lần này, mục tiêu không chỉ là cắm cờ và in dấu chân mà là ở lại lâu dài", Giám đốc NASA Jared Isaacman tuyên bố.
NASA đã đẩy nhanh tiến độ chương trình Artemis. Theo đó, sứ mệnh Artemis 3 dự kiến diễn ra vào năm 2027 với việc các phi hành gia thực hiện kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ mặt trăng trên quỹ đạo trái đất. Cuộc đổ bộ mặt trăng sẽ diễn ra trong sứ mệnh
Artemis 4 vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch của Trung Quốc. Sau đó, NASA sẽ phóng tàu lên mặt trăng mỗi 6 tháng và duy trì hiện diện. Đến nay, Mỹ chưa phát triển tàu đổ bộ, nhiệm vụ đã được giao cho hai công ty SpaceX và Blue Origin. Công ty nào xong trước sẽ được chọn thực hiện sứ mệnh Artemis 3.
Trong khi đó, Trung Quốc đang phát triển tên lửa đẩy Long March 10 (Trường Chinh 10) để đưa phi thuyền lên mặt trăng và đã phóng thử hồi tháng 2. Nước này cũng sắp phóng thử phi thuyền Mengzhou (Mộng Châu) trong năm nay. Tàu đổ bộ Lanyue (Lãm Nguyệt), thiết bị sẽ đưa các phi hành gia từ quỹ đạo lên bề mặt mặt trăng, có thể được thử nghiệm trong giai đoạn 2028 - 2029.
Ngoài Mỹ và Trung Quốc thì Ấn Độ, Nga, Nhật Bản, Canada và các nước châu Âu cũng đang tham gia cuộc đua lên mặt trăng theo cách trực tiếp lẫn gián tiếp.
Ấn Độ đặt mục tiêu đưa phi hành gia bay quanh mặt trăng vào năm 2035 và đổ bộ vào năm 2040. Trước đó, Ấn Độ sẽ thực hiện sứ mệnh Gaganyaan để phóng tàu có người đầu tiên lên quỹ đạo trái đất vào năm 2027 và xây dựng trạm không gian riêng vào năm 2035. Hồi năm 2023, tàu Chandrayaan-3 của Ấn Độ hạ cánh thành công xuống gần cực nam mặt trăng, trở thành quốc gia đầu tiên làm được điều này và là nước thứ 4 đáp xuống mặt trăng.
Nga cũng duy trì mục tiêu đưa người lên mặt trăng trong giai đoạn 2030-2040 và đã ký thỏa thuận với Trung Quốc để xây dựng Trạm nghiên cứu mặt trăng quốc tế (ILRS) vào năm 2035, cạnh tranh với chương trình Artemis của Mỹ.
Trong khi đó, Nhật Bản, Canada và Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) không tập trung vào thực hiện chương trình riêng mà chọn cách hợp tác với Mỹ để đổi lấy suất bay cho phi hành gia. Phi hành gia Canada Jeremy Hansen thuộc phi hành đoàn tàu Artemis 2 là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên tham gia sứ mệnh mặt trăng.
Nguồn: https://thanhnien.vn/gay-can-duong-dua-len-mat-trang-185260402202959804.htm

Các nhà sinh học tiến hóa và khoa học thần kinh trong nhiều thập niên liên tiếp đã cố gắng lý giải tại sao phần lớn loài người lại thuận tay phải, nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời thực sự thuyết phục.
Tuy nhiên, mới đây các nhà nghiên cứu của Đại học Oxford (Anh) cảm thấy mình đang tiếp cận câu trả lời chính xác, theo báo cáo trên chuyên san PLOS Biology.
Sau khi so sánh những đặc điểm hành vi, thần kinh và xã hội của 41 loài khỉ và vượn với con người, đội ngũ các nhà khoa học phát hiện câu trả lời có lẽ không nằm ở tay, mà ở đôi chân con người.
Sử dụng khuôn khổ mô hình thống kê dựa trên quan hệ tiến hóa giữa các loài, các nhà nghiên cứu đầu tiên xem xét một số giả thuyết nổi bật về sự thuận tay. Những giả thuyết này bao gồm chế độ ăn, môi trường sống, khối lượng cơ thể, cấu trúc xã hội, việc sử dụng công cụ và khả năng di chuyển.
Trong mọi trường hợp, con người vẫn luôn là ngoại lệ so với các mô hình có thể giải thích hiện tượng này ở những loài linh trưởng khác.
Kế đến, họ bổ sung hai yếu tố giả định vào các mô hình so sánh, lần lượt là kích thước não và tỷ lệ chiều dài giữa chân và tay. Tỷ lệ tay - chân thoạt nhìn có vẻ ngẫu nhiên, nhưng đây được xem là chỉ số tiêu chuẩn để đánh giá khả năng di chuyển bằng hai chân.
Một khi những yếu tố trên được thêm vào, việc con người thuận tay phải nhiều hơn tay trái không còn là điều quá khác biệt với những loài linh trưởng khác.
Về mặt cơ bản, não lớn và đôi chân dài có mối tương quan trực tiếp với việc thuận tay ở người.
Đồng tác giả Thomas Püsche của Đại học Oxford cho biết đây là cuộc nghiên cứu đầu tiên thử nghiệm một số giả thuyết chính về sự thuận tay ở người, và kết quả thu được khá khả quan.
Tin Gốc: Thanh Niên

