Giá dầu giảm mạnh, vàng bật tăng sau tin eo biển Hormuz mở lại

Trong phân tích mới phát hành, Tổng giám đốc điều hành HSBC Việt Nam Tim Evans đánh giá "Việt Nam đã tiến nhanh hơn và xa hơn bất kỳ nền kinh tế nào khác" trong thương mại hàng hóa liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) như chip bán dẫn, linh kiện và thiết bị để công nghệ AI vận hành.

Theo báo cáo của Khối Nghiên cứu Đầu tư HSBC, thị phần thương mại toàn cầu của Việt Nam trong mảng thiết bị liên quan đến AI đã tăng từ 1,2% vào 2015 lên 12,4% năm 2025, cao nhất thế giới (tính riêng một nền kinh tế giai đoạn này).

Đầu 2026, xuất khẩu Hàn Quốc sang Việt Nam tăng mạnh nhất Đông Nam Á, cho thấy mối liên kết sản xuất sâu rộng và vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong lắp ráp phần cứng máy tính, gồm thiết bị liên quan đến máy chủ AI, theo ông Tim.

Trong khi, Đài Loan (Trung Quốc) lần đầu thâm hụt thương mại với Việt Nam hồi quý I. Ba tháng tính đến tháng 5, nhập khẩu của hòn đảo này từ Việt Nam tăng vọt 173% so với cùng kỳ 2025, chủ yếu là máy móc, thiết bị điện và đồ điện gia dụng.

Ông Tim cho rằng diễn biến này cho thấy sự "dịch chuyển lớn". Việt Nam không còn là cứ điểm lắp ráp chi phí thấp ở cuối chuỗi cung ứng, mà đã trở thành mắt xích trong mạng lưới đa phương, tức nhập khẩu đầu vào giá trị cao từ Đài Loan và Hàn Quốc, sau đó sản xuất tinh vi rồi xuất khẩu trở lại châu Á và thế giới.

"Các dòng chảy hai chiều đang ngày càng sâu sắc hơn và vị thế của Việt Nam trong các dòng chảy đó cũng đang được củng cố", ông nhận định.

Theo dữ liệu của HSBC, thương mại nội vùng châu Á với hàng hóa liên quan đến AI đạt gần 2.000 tỷ USD năm ngoái, gấp đôi trước Covid-19. Hàng hóa liên quan AI chiếm 35% tổng kim ngạch xuất khẩu của châu Á, so với mức 19% thập kỷ trước.

Việt Nam vươn lên nhờ yếu tố chính sách lẫn địa lý. Chính phủ đã đề ra chiến lược quốc gia về phát triển công nghiệp bán dẫn và xác định khoa học, công nghệ, chuyển đổi số là động lực tăng trưởng.

Các nhà sản xuất toàn cầu hưởng ứng bằng những khoản đầu tư lớn vào đóng gói, kiểm thử và sản xuất hàng điện tử. Việt Nam đồng thời hợp tác các tập đoàn công nghệ hàng đầu nhằm tiếp nhận năng lực nghiên cứu và thiết kế.

Nửa đầu năm, công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 17,91 tỷ USD vốn FDI, chiếm 63% tổng vốn đăng ký mới và tăng thêm, theo Cục Thống kê. Nhiều địa phương ghi nhận các dự án lớn liên quan đến điện tử, bán dẫn.

Ví dụ, Thái Nguyên dẫn đầu thu hút FDI với quy mô hơn 8 tỷ USD trong 6 tháng đầu, phần lớn đổ vào các tổ hợp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn và sản xuất linh kiện điện tử. Hải Phòng đón 1,83 tỷ USD nhờ gỡ vướng thủ tục cho các dự án phụ trợ ngành bán dẫn và điện tử như LG Innotek.

Song song, Việt Nam cũng đang bắt đầu có nhu cầu AI cao. Với dân số trẻ, am hiểu công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp năng động, Việt Nam có vị thế thuận lợi để trở thành thị trường tiêu thụ dịch vụ AI quan trọng, theo ông Tim.

Hồi tháng 4, TP HCM trao chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao chiến lược với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD. Trong đó, hai dự án chính gồm Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC của liên danh 3 nhà đầu tư Singapore, giá trị hơn 508 triệu USD và Tổ hợp trung tâm dữ liệu siêu lớn STARMASON vốn đầu tư khoảng 480 triệu USD do Starmason đầu tư.

Hưởng lợi từ làn sóng thương mại liên quan đến AI nhưng cũng đi kèm rủi ro. Theo ông Tim, chuyên môn hóa sâu hơn đồng nghĩa Việt Nam dễ bị ảnh hưởng trước các cú sốc chung, như chi tiêu vốn cho AI hạ nhiệt, siết chặt kiểm soát xuất khẩu hay biến động mạnh về giá bán dẫn. Ngoài ra, giá chip cùng hàng điện tử tăng cũng có thể gia tăng áp lực lạm phát trong toàn khu vực.

Tuy vậy, các động lực mang tính cấu trúc vẫn tốt. Chuỗi cung ứng đang đa dạng hóa khắp châu Á, các hiệp định như RCEP và CPTPP giúp giảm rào cản thương mại. Việt Nam cũng đã chứng minh khả năng hấp thụ được vốn quy mô lớn.

"Trong bối cảnh châu Á chuyển mình từ bệ phóng xuất khẩu thành trung tâm nhu cầu AI của chính mình, Việt Nam đang đứng ở vị trí trung tâm trong quá trình chuyển dịch đó xét cả về kinh tế lẫn địa lý", Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, nói.

Theo ông, nếu Việt Nam chuyển hóa được đà tăng trưởng sản xuất thành một hệ sinh thái AI thực thụ, kết hợp quy mô phần cứng với kỹ năng, hạ tầng và mức độ ứng dụng trong doanh nghiệp, lợi ích không chỉ ở kim ngạch xuất khẩu mà còn lan tỏa đến năng suất nhà máy, khu vực dịch vụ và trong vận hành thường nhật của hàng trăm nghìn doanh nghiệp.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhu cầu sử dụng các loại hương liệu, phụ gia thực phẩm ngày càng tăng trong khi hầu hết doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được công nghệ sản xuất, phải nhập khẩu hầu như hoàn toàn.

Việc sử dụng phụ gia thực phẩm được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới. Tuy vậy, việc quản lý sử dụng phụ gia như thế nào để đảm bảo an toàn sức khỏe hiện nay vẫn còn nhiều lỗ hổng.

Doanh nghiệp Việt vẫn lệ thuộc hàng ngoại

Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia chế biến thực phẩm & Đồ uống Việt Nam (Fi Vietnam 2026) đang diễn ra tại TPHCM, nhiều doanh nghiệp cho biết nhu cầu sử dụng hương liệu, phụ gia thực phẩm trong nước đang tăng nhanh, đặc biệt trong ngành chế biến thực phẩm công nghiệp.

Ông Nguyễn Xuân Minh - đại diện Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Spice - cho biết doanh nghiệp mỗi tháng nhập khẩu và phân phối lượng lớn sản phẩm bột trứng phục vụ thị trường trong nước. Các dòng sản phẩm gồm bột nguyên trứng, bột lòng đỏ và bột lòng trắng có ưu thế vượt trội so với trứng tươi về khả năng bảo quản và tính tiện dụng trong sản xuất công nghiệp - chỉ cần tránh ánh nắng mặt trời, không đòi hỏi kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt.

"Khi đưa vào sản xuất các sản phẩm như giò, chả…, bột trứng còn giúp sản phẩm dai, giòn hơn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Việt Nam", ông Minh cho hay.

Dù Việt Nam có nguồn nguyên liệu trứng dồi dào và chi phí thấp, sản xuất trong nước vẫn rất hạn chế do rào cản công nghệ. "Cùng là bột trứng nhưng công nghệ sản xuất của Ý, Ấn Độ hay Trung Quốc sẽ cho ra chất lượng sản phẩm khác nhau. Đây là lĩnh vực còn khá mới với doanh nghiệp Việt", ông Minh chia sẻ.

Không riêng bột trứng, phần lớn hương liệu và phụ gia thực phẩm hiện đều phải nhập khẩu. Đại diện Công ty Cổ phần Nguyên liệu thực phẩm và dược phẩm MQ - WIN Flavor nhận định thị trường F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm tốt cho sức khỏe, ít đường, có nguồn gốc tự nhiên.

Trong bối cảnh đó, hương liệu và nguyên liệu thực phẩm trở thành yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp tạo bản sắc sản phẩm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng "xanh", bền vững.

Một số doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất từ nguyên liệu nông sản nội địa, song con đường này không hề dễ đi. MQ - WIN Flavor hiện đang phát triển khoảng 20 mã hương liệu, phụ gia thực phẩm, đồng thời cử nhân sự ra nước ngoài học tập quy trình từ các công ty đi trước - bước đi được xem là tiền đề để điều chỉnh công thức phù hợp hơn với khẩu vị người tiêu dùng trong nước.

Cơ hội nâng chuẩn và lỗ hổng cần bịt kín

Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) - nhận định trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế sản lượng hay giá thành.

"Đầu tư vào chất lượng nguyên liệu, nghiên cứu công thức sản phẩm, phát triển phụ gia và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới", bà Chi nhấn mạnh. Đây cũng là lý do các triển lãm chuyên ngành như Fi Việt Nam được đánh giá cao trong việc tạo cầu nối để doanh nghiệp nội địa tiếp cận công nghệ và xu hướng quốc tế.

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TPHCM - khẳng định việc sử dụng phụ gia, hương liệu là điều không xa lạ, song bắt buộc phải tuân thủ hàm lượng cho phép. Bà Lan ghi nhận ngành phụ gia thực phẩm thế giới đã tiến rất xa với nhiều công nghệ tiên tiến - là hình mẫu để doanh nghiệp trong nước học hỏi.

"Các doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng sẽ sử dụng những sản phẩm an toàn, tinh khiết, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng thay vì những phụ gia công nghiệp lẫn tạp chất, giá rẻ. Nhất là không có doanh nghiệp đàng hoàng nào sử dụng phụ gia để biến thịt heo thành thịt bò!", bà Lan thẳng thắn nhận định.

Tuy nhiên, người đứng đầu Sở An toàn Thực phẩm TPHCM cũng thừa nhận những lỗ hổng đang tồn tại: các doanh nghiệp sử dụng phụ gia không đảm bảo thường hoạt động chui, không xin phép. Quy trình tự công bố sản phẩm hiện nay cũng bộc lộ nhiều bất cập khi doanh nghiệp tự lấy mẫu, tự gửi kiểm nghiệm.

"Có những doanh nghiệp làm kiểm nghiệm rất nhiều lần, làm cho đến khi nào có được giấy chứng nhận đạt yêu cầu hoặc sử dụng một sản phẩm thay thế để kiểm nghiệm, nhằm mục đích đảm bảo có kết quả phù hợp. Nhưng trên thực tế, sản phẩm không đạt tiêu chuẩn", bà Lan cho biết.

Trước thực trạng đó, bà Lan cho rằng cần sớm cải tổ toàn diện cách thức lấy mẫu kiểm nghiệm và quy trình công bố vệ sinh an toàn thực phẩm, nhằm ngăn chặn các sản phẩm kém chất lượng trôi nổi trên thị trường. An toàn thực phẩm, theo bà, không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin và giá trị bền vững cho doanh nghiệp.

Tin Gốc: Dân Trí

- Giá dầu thế giới quay đầu giảm nhẹ vào phiên sáng nay (theo giờ Việt Nam) nhưng vẫn ở gần mức cao nhất kể từ giữa tháng 6, khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang.

Cụ thể, cập nhật lúc 7h30, dầu Brent được giao dịch ở mốc 84,79 USD/thùng, giảm 0,14% so với phiên trước. Dầu thô WTI cũng giảm nhẹ, lùi về mức 79,53 USD/thùng.

- Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY - thước đo sức mạnh đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt - lại tăng trở lại, lên 100,73 điểm.

Số liệu mới nhất cho thấy lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt nhanh hơn dự báo. Tuy nhiên, trong phiên điều trần trước Quốc hội, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tái khẳng định quyết tâm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Dù áp lực giá cả có dấu hiệu suy giảm, giới đầu tư vẫn lo ngại Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiền tệ dự kiến diễn ra trong hai ngày 28 và 29-7.

- Những lo ngại về triển vọng lãi suất đang tạo sức ép đáng kể lên thị trường kim loại quý. Sau khi phục hồi và vượt ngưỡng 4.000 USD/ounce, giá vàng nhanh chóng đảo chiều, rơi xuống dưới mốc tâm lý quan trọng này trong phiên sáng nay.

Hiện kim loại quý này được giao dịch quanh mức 3.986 USD/ounce, giảm gần 80 USD so với cùng thời điểm ngày hôm qua. Giá bạc giảm mạnh hơn, lùi về mốc 55,5 USD/ounce.

- Chứng khoán Mỹ cũng đi xuống trong phiên giao dịch ngày 16-7, khi áp lực bán gia tăng ở nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất chip.

Kết thúc phiên, chỉ số S&P 500 giảm 0,51%, xuống còn 7.533,77 điểm. Nasdaq Composite, chỉ số tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, mất 1,47% và dừng ở mức 25.881,95 điểm. Đà giảm của Nasdaq chủ yếu đến từ sự suy yếu của nhóm cổ phiếu bán dẫn.

Trong khi đó, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm nhẹ 0,2%, chốt phiên ở mức 52.552,97 điểm.

Trong nước, VN-Index có thời điểm lùi về quanh 1.757 điểm, trước khi phục hồi và đảo chiều đi lên nhờ lực cầu bắt đáy gia tăng.

Kết thúc phiên giao dịch, VN-Index tăng 22,12 điểm, tương đương 1,24%, lên 1.804,24 điểm và đứng trên vùng đáy thiết lập trong tháng 6-2026.

- Công ty CP Bông Sen - một doanh nghiệp có trụ sở ở phường Sài Gòn (TP.HCM), liên quan tới hệ sinh thái của bà Trương Mỹ Lan - vừa công bố thông tin về việc chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán trái phiếu.

Doanh nghiệp này đang lưu hành một lô trái phiếu mang mã BSECH2126003, có giá trị phát hành 4.800 tỉ đồng.

Theo báo cáo, kỳ thanh toán của lô trái phiếu nêu trên là 15-7-2026, song doanh nghiệp không thể thanh toán hơn 3.010 tỉ đồng tiền lãi cho các trái chủ.

Nguyên nhân do toàn bộ tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp vẫn đang bị phong tỏa.

- Ngày 16-7, hội đồng quản trị Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) thông qua nghị quyết điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với "Dự án số 1 - Tổ hợp hóa chất Đức Giang Nghi Sơn".

Đây là một trong những dự án trọng điểm của doanh nghiệp, với tổng số vốn đã giải ngân đến cuối năm 2025 đạt 1.378 tỉ đồng.

Theo nội dung điều chỉnh, DGC lùi thời điểm hoàn thành và đưa dự án vào hoạt động từ quý 1-2026 sang quý 4-2026.

Doanh nghiệp cho biết tiến độ dự án bị ảnh hưởng bởi những biến động trong thương mại quốc tế. Trong bối cảnh chiến tranh thương mại, Trung Quốc siết chặt hoạt động xuất khẩu đối với một số mặt hàng nhạy cảm, liên quan đến sản xuất công nghiệp và an ninh quốc phòng.

Theo đó, nhiều vật tư, thiết bị làm từ titan như tấm kim loại, đường ống, phụ kiện và vật liệu bọc lót chống ăn mòn phục vụ dự án đều thuộc diện kiểm soát chặt. Quá trình xin giấy phép xuất khẩu từ Trung Quốc vì vậy kéo dài từ 3 đến 6 tháng.

Bên cạnh đó, quy định yêu cầu hóa chất phục vụ thi công chống ăn mòn phải được vận chuyển bằng đường biển thay vì đường bộ cũng khiến tiến độ dự án bị kéo dài.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ