Viết trên mạng xã hội sáng qua (17.4, theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo: “Tôi vừa có cuộc hội đàm tuyệt vời với Tổng thống Joseph Aoun đáng kính của Li Băng và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày”. Theo đó, lệnh ngừng bắn có hiệu lực lúc 17 giờ (theo giờ miền đông Mỹ) tương ứng là 4 giờ sáng 17.4 (theo giờ VN).
“Trước đó, ngày 14.3, lãnh đạo Li Băng và Israel gặp nhau lần đầu tiên sau 34 năm tại Washington D.C, với sự hiện diện của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Tôi đã chỉ đạo Phó tổng thống J.D Vance và Ngoại trưởng Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Razin’ Caine làm việc với Israel và Li Băng để đạt được một nền hòa bình lâu dài”, Tổng thống Trump viết thêm trên Truth Social.
Sau thông tin trên, người dân ở thủ đô Beirut (Li Băng) đã bắn pháo hoa và hò reo ăn mừng vào khoảng nửa đêm 16.4 (theo giờ địa phương). Theo tờ The Guardian, hàng ngàn gia đình di tản đã bắt đầu trở về miền nam Li Băng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố. Trước đó, giao tranh bùng phát từ ngày 2.3 sau khi lực lượng Hezbollah ở Li Băng đã tấn công Israel để “chia lửa” với Iran. Đáp trả lại, Israel đã tấn công tổng lực nhằm vào phía nam Li Băng và nhiều mục tiêu của Hezbollah. Cuộc chiến đã làm hơn 2.100 người ở Li Băng thiệt mạng và khiến hơn 1 triệu người phải di tản.
Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 17.4, quân đội Li Băng cáo buộc Israel thực hiện “một số hành động xâm lược”, vi phạm thỏa thuận của họ. Chính quyền Li Băng cũng khuyến cáo người dân đang di tản chưa nên quay về nhà ngay.
Trong khi đó, dù gọi lệnh ngừng bắn là một cơ hội “lịch sử” cho hòa bình, nhưng Thủ tướng Netanyahu từ chối rút quân khỏi miền nam Li Băng trong thời gian tạm dừng giao tranh, vì lý do “nguy cơ xâm lược” và để ngăn chặn hỏa lực vào Israel.
Không những vậy, ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, tuyên bố quân đội Israel “nắm giữ và sẽ tiếp tục giữ vững” tất cả các vị trí đã “dọn sạch và kiểm soát” ở Li Băng. Ông Katz còn cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) duy trì kiểm soát dải đất sâu tới 10 km dọc theo biên giới ở miền nam Li Băng, tiếp tục phá hủy các ngôi nhà ở những ngôi làng mà ông mô tả là đã bị biến thành “tiền đồn khủng bố”.
Ông nhấn mạnh mục tiêu của Israel là giải giáp Hezbollah vẫn chưa đạt được và một khu vực ở miền nam Li Băng “chưa được phi quân sự hóa”. “Điều này sẽ phải được thực hiện, hoặc bằng cách ngoại giao hoặc bằng cách nối lại các hoạt động quân sự của Israel khi kết thúc lệnh ngừng bắn”, ông Katz tuyên bố.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên cách đây chưa lâu, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định Tel Aviv đang xem đây là cơ hội để giải giáp hoàn toàn Hezbollah khi lực lượng này đang suy yếu và Iran khó có khả năng hỗ trợ. Chuyên gia Firas Maksad, Giám đốc chương trình Trung Đông của Eurasia Group, thậm chí dự báo hành động quân sự của Israel ở Li Băng có thể tiếp tục kéo dài sau khi xung đột Iran kết thúc. Tuy nhiên, chính chuyên gia Maksad đánh giá việc giải giáp hoàn toàn Hezbollah sẽ rất khó khăn, một phần vì quy mô của lực lượng này rất lớn khi phân bổ vũ khí và nhân lực trải rộng khắp đất nước Li Băng. Hezbollah là lực lượng chính trị và quân sự chính trị đại diện cho người dân theo nhánh Hồi giáo Shiite vốn rất đông đảo. Việc giải giáp Hezbollah cũng không thể được thực hiện từ xa.
Thế nhưng, chuyên gia Nimrod Novik, thuộc Diễn đàn Chính sách Israel và cựu cố vấn cấp cao của cố Thủ tướng Israel Shimon Peres, cho rằng mục tiêu ngắn hạn của Israel là làm suy yếu Hezbollah đến mức chính phủ Li Băng có thể ra tay giải giáp.
Trong khi đó, phía Iran đặt ra việc Israel và Mỹ không tấn công, hủy diệt Hezbollah là một trong các điều kiện để đạt được thỏa thuận kết thúc xung đột. Ngược lại, cả Mỹ lẫn Israel đều bác bỏ điều kiện này.
Giữa những diễn biến mới nhất khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Hezbollah tuyên bố các tay súng của lực lượng này “sẽ giữ sẵn ngón tay trên cò súng”. Tuyên bố của Hezbollah không đề cập cụ thể đến lệnh ngừng bắn nói rằng họ “sẵn sàng bảo vệ chống lại sự phản bội và phản bội của kẻ thù”.
Những yếu tố trên khiến cho vấn đề Hezbollah khó có thể giải quyết, đồng thời đe dọa lệnh ngừng bắn vừa đạt được giữa Israel và Li Băng.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các "yêu cầu thông tin quan trọng" - những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn "vòng lặp OODA" (quan sát - định hướng - quyết định - hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây - thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
"Tôi nghĩ đã đến lúc Mỹ cần đặt chân trở lại Greenland. Tôi nghĩ rằng các bạn có thể thấy Tổng thống Donald Trump đang nói về tăng cường các hoạt động an ninh quốc gia và tái thiết lập một số căn cứ ở Greenland. Greenland cần Mỹ", ông Landry phát biểu khi kết thúc chuyến thăm đầu tiên tới hòn đảo này kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 12.2025. Ông Landry, đồng thời là Thống đốc bang Louisiana, đã đến thủ phủ Nuuk của Greenland hôm 17.5, trong chuyến đi không có lời mời chính thức từ Greenland và sự hiện diện của ông đã gây ra tranh cãi trên đảo.
Theo giới truyền thông, Mỹ muốn mở 3 căn cứ mới ở phía nam Greenland. Một hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật năm 2004, cho phép Mỹ tăng cường triển khai quân đội và các cơ sở quân sự trên đảo với điều kiện phải thông báo trước cho Đan Mạch và Greenland. Vào thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, Mỹ có 17 cơ sở quân sự ở Greenland, nhưng đã đóng cửa qua nhiều năm và hiện chỉ còn cơ sở duy nhất là căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo.
Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định nước này cần kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời cho rằng nếu không kiểm soát, hòn đảo có nguy cơ rơi vào tay Trung Quốc hoặc Nga. Đáp lại, giới chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần khẳng định chỉ Greenland mới có thể quyết định tương lai của mình và lãnh thổ này không phải để bán.
Hãng AP ngày 4.6 đưa tin một người đàn ông đã bị các đặc vụ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắn chết, sau khi người này bắt giữ 10 con tin bên trong một tòa nhà văn phòng ở bang California và cảnh báo đã buộc chất nổ vào người mình cùng một số con tin.
Lực lượng chức năng đột kích vào tòa nhà ở trung tâm thành phố Bakersfield vào rạng sáng 3.6 (giờ địa phương), kết thúc cuộc đối đầu kéo dài gần 16 giờ, sau khi nghi phạm đã trói một nửa số con tin.
Các con tin là nhân viên của Sở Giáo dục hạt Kern được tìm thấy an toàn bên trong tòa nhà, phó cảnh sát trưởng Bakersfield Jeremy Blakemore cho biết.
"Suốt đêm qua, gia đình họ liên tục tự hỏi liệu có còn được gặp lại họ hay không, chúng tôi rất biết ơn về kết quả này", ông Blakemore phát biểu trong một cuộc họp báo.
Nghi phạm được xác định là Anthony Scott Searles-Harris (41 tuổi) bị bắn chết vào khoảng 4 giờ 20 ngày 3.6, theo đặc vụ Sid Patel phụ trách văn phòng FBI tại Sacramento. Cơ quan chức năng cho biết nghi phạm Searles-Harris là một cựu chiến binh bị sa thải, có tiền án tiền sự.
Nghi phạm này bị cho là đã mang theo chất nổ và cố thủ trên tầng hai của tòa nhà, nơi đặt văn phòng giám đốc sở giáo dục của hạt.
Dù cơ quan chức năng từ chối thảo luận chi tiết về cách kết thúc vụ đối đầu hoặc động cơ của hung thủ, ông Blakemore cho biết hung thủ đã yêu cầu tài liệu từ một vụ án trước đó.
"Ông ta có những lo ngại liên quan đến cách xử lý vụ án trước đây của mình và hậu quả của vụ đó, bản án và những vấn đề tương tự", ông Blakemore cho biết.
Vụ đối đầu bắt đầu vào đầu giờ chiều 2.6, khi cảnh sát nhận được cuộc gọi báo có đe dọa đánh bom tại tòa nhà trên. Đội đàm phán của sở cảnh sát đã nói chuyện với nghi phạm Searles-Harris qua điện thoại. Ông ta đã thả hai con tin vào cùng ngày.
Lực lượng chức năng đã sơ tán các tòa nhà gần đó, bao gồm tòa thị chính và trụ sở cảnh sát chỉ cách đó một dãy nhà.
Hơn 100 nhân viên FBI đã được điều động, bao gồm hai đội SWAT, các chuyên gia xử lý bom và các đội đàm phán, ông Patel cho biết.
