Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17/4 đăng trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz đã “mở cửa hoàn toàn” cho tàu thương mại, khiến giá dầu Brent giảm khoảng 10 USD, xuống mức 89 USD mỗi thùng chỉ sau vài phút và chứng khoán Mỹ lập đỉnh kỷ lục mới.
Tổng thống Donald Trump cho biết eo biển đã “hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho giao thương”, song ông khẳng định lệnh phong tỏa các cảng biển Iran sẽ không thay đổi cho đến khi một thỏa thuận giữa Washington với Tehran được “hoàn tất 100%”. Tổng thống nói thêm quá trình đàm phán “sẽ diễn ra rất nhanh chóng” vì hầu hết các điều khoản đã được thống nhất.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người từng dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran tại Pakistan, sau đó lại tuyên bố rằng eo biển Hormuz “sẽ không được mở nếu chiến dịch phong tỏa các cảng vẫn diễn ra”.
Ông Ghalibaf còn nói rằng eo biển Hormuz mở hay đóng, cũng như các quy định liên quan, sẽ “được quyết định trên thực địa chứ không phải mạng xã hội”, dường như ám chỉ bài đăng trên X của Ngoại trưởng Araghchi.
Tasnim, hãng thông tấn bán chính thức có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đăng bài viết cho rằng thông báo trên X của Ngoại trưởng Araghchi là “tệ và không đầy đủ”, thêm rằng hoạt động qua lại Hormuz của tàu thuyền sẽ bị xem là “không phù hợp” nếu Mỹ vẫn phong tỏa cảng biển Iran.
Một số tờ báo Iran còn kêu gọi giới chức làm rõ về vấn đề này. Hiện chưa rõ lý do có sự khác biệt về quan điểm giữa Ngoại trưởng Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf.
Do sự thiếu rõ ràng này, nhiều hãng tàu thương mại vẫn chưa có đủ tự tin để khôi phục hoạt động bình thường qua Hormuz, dù eo biển được cho là “đã mở cửa”. Theo Wall Street Journal, một số hãng tàu cho biết họ đang chờ đợi thêm những bảo đảm an ninh rõ ràng hơn trước khi nối lại lưu thông qua Hormuz.
Dữ liệu mà hãng tư vấn an ninh hàng hải Control Risks thu thập được cho thấy tình hình ở eo biển Hormuz “gần như không có gì thay đổi” sau thông báo của Ngoại trưởng Iran.
Các lãnh đạo ngành vận tải muốn đảm bảo chắc chắn rằng tàu của họ không gặp nguy hiểm, đồng thời họ có thể không muốn tuân thủ yêu cầu từ phía Iran về việc đi theo lộ trình sát bờ biển nước này, thay vì hai làn chính vốn được sử dụng trước chiến sự. Giới chức Iran cảnh báo các tàu vẫn cần được cho phép nếu muốn đi qua eo biển.
Yêu cầu trên của Iran đồng nghĩa với việc tuyến đường vẫn chưa thực sự mở cửa. “Điều đó không phải tự do hàng hải”, Martin Navias, tác giả cuốn Chiến tranh tàu dầu: Cuộc tấn công vào tàu thương mại trong cuộc khủng hoảng Iran – Iraq, nhận định.
Trước xung đột, mỗi ngày có khoảng 130 tàu đi qua eo biển Hormuz, sử dụng hai làn đường chính khác biệt với lộ trình mà Iran quy định. Nếu muốn tối ưu hóa lượng lưu thông, tàu thuyền sẽ phải quay lại hai tuyến đường chính đó. Tuy nhiên, để các chủ tàu yên tâm, họ cần phải chắc chắn rằng chúng đã sạch bóng thủy lôi.
Theo giới chức Mỹ, Iran hiện không thể xác định được vị trí tất cả các bãi thủy lôi mà họ đã rải bên trong eo biển và thiếu khả năng gỡ bỏ chúng.
Trong điều kiện bình thường, hai tuyến đường này hoạt động như một “hệ thống phân luồng giao thông” mà Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc, đã thông qua vào năm 1968 để tránh va chạm.
Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez ngày 17/4 cho hay họ đang xem xét liệu thông báo về việc mở lại eo biển có tuân thủ “quyền tự do hàng hải cho tất cả tàu thương mại và đảm bảo việc di chuyển an toàn bằng hệ thống phân luồng giao thông do IMO thiết lập hay không”.
Các công ty vận tải biển lớn vốn đang do dự trong việc đưa tàu qua eo biển cho hay họ cũng đang tiến hành đánh giá liệu Hormuz đã trở nên an toàn hơn thực sự hay chưa.
“Chúng tôi vẫn còn một số câu hỏi chưa được giải đáp, nhưng chúng có thể được xử lý trong vòng 24 giờ tới”, Nils Haupt, người phát ngôn công ty Hapag-Lloyd từ Đức, hãng vận tải container lớn thứ 5 thế giới, nói.
Ông cho biết thêm rằng Hapag-Lloyd muốn 6 con tàu đang bị kẹt của mình băng qua eo biển càng sớm càng tốt, nhưng họ vẫn cần câu trả lời về phạm vi bảo hiểm cũng như những chỉ thị rõ ràng từ phía chính phủ Iran về hành lang biển được phép sử dụng và trình tự các tàu rời đi.
“Trên lý thuyết, điều này có vẻ rất khả quan”, Alexis Ellender, chuyên gia phân tích tại Kpler, công ty theo dõi dữ liệu hàng hải, bình luận, song ông dự đoán sẽ phải mất ít nhất một tuần trước khi lưu lượng tàu thuyền đi qua eo biển tăng lên đáng kể.
Một số công ty nhỏ hơn có thể sẵn sàng nối lại hoạt động nếu họ đảm bảo được các gói bảo hiểm với mức phí hợp lý. Theo phân tích dữ liệu của Kpler, có khoảng 900 con tàu đã bị kẹt lại tại vùng Vịnh trong suốt thời gian diễn ra xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran.
Một nhà điều hành tàu tại Istanbul đang có tàu bị kẹt cho hay ông sẽ xem xét việc đưa tàu ra khỏi eo biển ngay lập tức nếu chắc chắn được về vấn đề bảo hiểm, nhưng ông dự kiến việc này sẽ mất vài ngày.
Tính đến chiều 17/4, theo dữ liệu vận tải của MarineTraffic, tàu thuyền vẫn chưa quay trở lại eo biển Hormuz với số lượng lớn. Chỉ khoảng 6 tàu hàng đi qua eo biển từ khi có thông báo của Iran, một số tàu khác di chuyển về phía Hormuz nhưng sau đó đã phải quay đầu chưa rõ lý do.
Nhìn bề ngoài, việc mở lại eo biển Hormuz là dấu hiệu rõ rệt nhất cho thấy cuộc chiến kéo dài gần hai tháng qua giữa Mỹ và Iran đang đi đến hồi kết. Tuy nhiên, câu chuyện lớn hơn vẫn là mối lo về việc Iran có thể tận dụng eo biển như một đòn bẩy để gây áp lực lên kinh tế toàn cầu trong tương lai.
“Eo biển Hormuz giờ đây có chức năng gần giống như một công cụ răn đe không khác gì vũ khí hạt nhân”, Jim Krane, chuyên gia năng lượng vùng Vịnh tại Viện Baker thuộc Đại học Rice, Mỹ, nhận định. “Đây là một quân bài khá mạnh của họ mà về cơ bản là bắt nền kinh tế toàn cầu làm con tin để ngăn chặn các cuộc tấn công nhắm vào mình”.
Khoảng 20% lượng dầu mỏ và một phần lớn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Khi Iran đóng cửa eo biển hồi tháng 3, nó đã tác động tức thì tới nền kinh tế thế giới. Nhiều quốc gia đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng và phải phân phối theo định mức, đồng thời nguồn cung phân bón bị thắt chặt, đe dọa năng suất cây trồng.
“Áp lực lên nền kinh tế toàn cầu thực sự đã vượt ngưỡng chịu đựng” khi chiến sự kéo dài sang tuần thứ 7, Krane cho hay.
Theo Ed Morse, cựu trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại tập đoàn tài chính và đầu tư đa quốc gia Citigroup, ngay cả khi eo biển mở cửa trở lại hoàn toàn, cũng phải mất ít nhất 7 tuần để lượng dầu rời Trung Đông trước chiến sự có thể cập cảng các thị trường truyền thống.
Việc rà phá thủy lôi tại eo biển, điều mà ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng đang diễn ra với sự hợp tác từ phía Iran, có thể mất gần một tháng tùy thuộc vào mức độ phối hợp.
Morse lưu ý trong quá trình này, các chủ tàu sẽ cực kỳ thận trọng khi đưa tàu quay trở lại Hormuz. Một tàu VLCC, loại tàu chở dầu thô lớn nhất, có giá khoảng 120 đến 130 triệu USD. “Bạn sẽ không mạo hiểm đối mặt nguy cơ mất đi cỗ máy in tiền của mình đâu”, ông nói.
Theo tờ Korea Times, một trung úy họ Kim, chỉ huy tại một đơn vị tiền tuyến gần thủ đô Seoul, kể rằng đầu năm nay ông buộc phải loại một binh sĩ khỏi đợt huấn luyện thời tiết lạnh, sau khi người này trở lại doanh trại với chiếc mũi sưng tấy vì vừa phẫu thuật nâng mũi.
“Tôi thật sự bối rối vì cậu ấy đi sửa mũi mà không báo trước ngay trước kỳ huấn luyện”, trung úy Kim nói. Ông lo ngại vết thương chưa lành có thể gây biến chứng trong điều kiện thực địa, nên quyết định không cho binh sĩ này tham gia.
Tại Hàn Quốc, đây không phải là trường hợp duy nhất. Theo giới quan sát, xu hướng phẫu thuật thẩm mỹ trong quân ngũ gia tăng do mức lương quân nhân tăng lên, văn hóa coi trọng ngoại hình và chiến dịch quảng cáo rầm rộ từ các phòng khám.
Trước đây, quân đội Hàn Quốc vốn vẫn chấp nhận việc binh sĩ đi làm thẩm mỹ vào những tháng cuối trước khi xuất ngũ để chuẩn bị quay lại cuộc sống bình thường.
Tuy nhiên xu hướng hiện nay thay đổi đáng kể khi cả những quân nhân phục vụ dài hạn cũng tìm đến các dịch vụ làm đẹp.
Dù quân đội chưa có số liệu thống kê chính thức, các phòng khám thẩm mỹ tại khu Gangnam cho biết số lượng quân nhân tới tư vấn tăng rõ rệt. Một quản lý phòng khám thẩm mỹ ở Gangnam cho biết mỗi tuần có 2-3 quân nhân đến hỏi về phẫu thuật mắt hoặc mũi.
Một binh sĩ 22 tuổi họ Choi chia sẻ anh đã dành dụm tiền lương suốt nhiều tháng để thực hiện ca cắt mí mắt. “Tôi tiết kiệm mức lương 1,2 triệu won (khoảng 815 USD) trong nhiều tháng, thậm chí hạn chế mua đồ ở căng tin quân đội để đủ tiền phẫu thuật”, người này nói.
Thậm chí nhiều phòng khám còn tung ra chương trình giảm giá dành riêng cho quân nhân, quảng bá mạnh trên mạng xã hội và hướng dẫn cách tận dụng bảo hiểm tư nhân để giảm chi phí.
Khi phóng viên tờ Hankook Ilbo giả làm quân nhân tại ngũ tới một cơ sở ở Gangnam, phòng khám này đã đề nghị giảm giá tới 40%.
Ngoài ra có trường hợp phụ huynh can thiệp trực tiếp. Một đại úy họ Park ở tỉnh Gangwon cho biết hồi tháng 3, ông nhận được cuộc gọi từ mẹ của một binh sĩ, đề nghị miễn cho con trai tham gia công việc đào chiến hào vì vết mổ mí mắt chưa hồi phục.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông sẽ đề nghị phía Mỹ chuyển đề xuất của Kiev tới Nga về việc ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh vào cuối tuần này, trong đó tập trung vào việc ngừng tấn công các mục tiêu năng lượng.
"Tôi chắc chắn sẽ chuyển đề xuất này tới Mỹ vào ngày mai và đề nghị họ chuyển tiếp cho phía Nga. Nếu họ tấn công chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả. Nếu họ đồng ý ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi cũng sẽ làm điều tương tự", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Ông Zelensky cũng thông báo sẽ tham gia cuộc họp trực tuyến vào ngày 1-4 với các nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner cùng với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, nhằm thảo luận về tiến trình đàm phán hòa bình Nga - Ukraine do Mỹ làm trung gian.
Vòng đàm phán ba bên thứ tư vốn dự kiến diễn ra trong tháng này, song đã bị trì hoãn do xung đột ở Iran.
Điện Kremlin trước đó cho biết chưa nhận được đề xuất chi tiết nào từ phía Ukraine về lệnh ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh, đồng thời nhấn mạnh Nga ưu tiên một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn.
Theo TTXVN, khóa họp thường kỳ lần thứ 61 của Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc vừa kết thúc tại Geneva sau 6 tuần làm việc liên tục, đánh dấu sự tham gia tích cực và đóng góp thiết thực của Việt Nam trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp.
Diễn ra từ ngày 23-2 đến 31-3-2026, khóa họp đã phải đối mặt với nhiều thách thức khi các cuộc xung đột và bất ổn kéo dài tại nhiều khu vực trên thế giới. Đặc biệt, trong thời gian diễn ra khóa họp, căng thẳng mới liên quan đến tình hình xung đột tại Trung Đông đã dẫn đến việc Hội đồng nhân quyền phải triệu tập hai phiên thảo luận khẩn cấp vào ngày 25-3 và 27-3.
Trong suốt khóa họp, đoàn Việt Nam đã tham gia chủ động, tích cực và có trách nhiệm vào quá trình tham vấn đối với 38 nghị quyết, đồng thời triển khai hai sáng kiến nổi bật.
Sáng 1-4, báo Guardian dẫn Hãng thông tấn Tass của Nga đưa tin: Bộ Quốc phòng Nga cho biết một máy bay quân sự An-26 của Nga rơi tại bán đảo Crimea, khiến 29 người thiệt mạng.
"Vào khoảng 18h giờ Matxcơva ngày 31-3, máy bay vận tải quân sự An-26 đã mất liên lạc khi đang thực hiện chuyến bay theo lịch trình trên bán đảo Crimea", Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
Theo phía Nga, đội tìm kiếm và cứu hộ đã xác định được vị trí máy bay An-26 bị rơi. Theo báo cáo từ hiện trường, 6 thành viên phi hành đoàn và 23 hành khách trên máy bay đã thiệt mạng.
Hiện chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân của vụ việc.
Theo Hãng tin AFP và Reuters, ngày 31-3, thẩm phán Richard Leon ra lệnh tạm dừng thi công phòng khiêu vũ quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng.
Thẩm phán Leon cho biết ông Trump là "người quản lý" Nhà Trắng nhưng "không phải chủ sở hữu" và nhấn mạnh dự án trị giá 400 triệu USD này cần có sự chấp thuận của Quốc hội.
"Dự án xây dựng phòng khiêu vũ phải dừng lại cho đến khi Quốc hội cho phép hoàn tất. Không có đạo luật nào trao cho tổng thống thẩm quyền như ông tuyên bố.
Tổng thống có thể bất cứ lúc nào đề nghị Quốc hội cấp quyền rõ ràng để xây dựng phòng khiêu vũ bằng nguồn vốn tư nhân. Thậm chí Quốc hội cũng có thể quyết định cấp ngân sách cho dự án. Dù theo cách nào, Quốc hội vẫn giữ quyền kiểm soát tài sản quốc gia và giám sát chi tiêu của chính phủ", ông viết, đồng thời cho phép trì hoãn hai tuần để phía ông Trump kháng cáo.
Phán quyết được đưa ra trong vụ tổ chức phi lợi nhuận Bảo tồn di sản lịch sử quốc gia Mỹ kiện ông Trump với cáo buộc vượt quá thẩm quyền khi phá dỡ Cánh Đông của Nhà Trắng và khởi công công trình mới.
Lên tiếng về phán quyết này, Tổng thống Trump nói thẩm phán Leon "đã sai hoàn toàn". Ông cho biết Quốc hội Mỹ không cần tham gia, đặc biệt khi dự án được tài trợ bởi các nhà tài trợ tư nhân chứ không dùng đến tiền thuế. Chính quyền Mỹ cũng đã nộp đơn kháng cáo.
Ngày 31-3, Tổng thống Donald Trump cho biết ông có thể sẽ trực tiếp tới Tòa án Tối cao vào ngày 1-4 liên quan đến vụ quyền công dân theo nơi sinh.
Tòa án Tối cao Mỹ sẽ nghe tranh luận về tính hợp pháp của chỉ thị do ông Trump ban hành nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh tại Mỹ.
Trước đó ông Trump đã ra sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan Mỹ không công nhận quốc tịch đối với trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cả cha lẫn mẹ không phải là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân hợp pháp (người có "thẻ xanh").
Một tòa án cấp dưới đã chặn sắc lệnh hành pháp này, đồng thời phán quyết chính sách của ông Trump vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ và một đạo luật liên bang quy định quyền công dân theo nơi sinh.
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu tại Phòng Bầu dục ngày 30-4 giờ địa phương, ông Trump cho biết việc cắt giảm lực lượng tại hai quốc gia Nam Âu này là điều "có thể xảy ra", đồng thời đặt câu hỏi ngược lại rằng tại sao Mỹ không nên làm vậy.
"Ý tôi là họ không thực sự ủng hộ chúng tôi. Có thể tôi sẽ làm vậy. Tại sao lại không? Ý chẳng giúp ích gì, còn Tây Ban Nha thì rất tệ, cực kỳ tệ", ông Trump giải thích.
Tuyên bố trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump xác nhận chính quyền đang "nghiên cứu và xem xét" khả năng giảm quân số tại Đức - nơi hiện có hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đồn trú, chiếm hơn một nửa lực lượng Mỹ tại châu Âu.
Theo số liệu tính đến cuối năm 2025, Mỹ có khoảng 12.662 binh sĩ tại Ý và 3.814 binh sĩ tại Tây Ban Nha.
Động thái trên phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng của Washington đối với các đồng minh thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), khi nhiều nước không tham gia hoặc không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ - Israel nhằm vào Iran, cũng như không hỗ trợ bảo vệ hoạt động vận tải dầu qua eo biển Hormuz.
Không chỉ dừng lại ở lời chỉ trích, chính quyền ông Trump còn được cho là đang cân nhắc các biện pháp cứng rắn hơn.
Một email nội bộ của Lầu Năm Góc do Hãng tin Reuters tiết lộ cho biết Mỹ đã xây dựng các phương án "trừng phạt" những đồng minh bị cho là không hỗ trợ chiến dịch, trong đó có khả năng đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha.
Trước đó, ông Trump cũng từng đe dọa áp đặt lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với Madrid, sau khi nước này từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ để phục vụ các đợt không kích Iran. Ngoài ra ông còn nhiều lần chỉ trích Tây Ban Nha vì không tăng chi tiêu quốc phòng theo kỳ vọng của Washington.
Quan hệ với Ý cũng xuất hiện rạn nứt. Trong cuộc phỏng vấn đầu tháng 4 với báo Corriere della Sera, ông Trump bất ngờ công kích Thủ tướng Giorgia Meloni, cho rằng bà "thiếu dũng khí" trong vấn đề Iran, dù trước đó hai bên được xem là có quan hệ gần gũi.
Các nước châu Âu nhìn chung đều từ chối tham gia trực tiếp vào xung đột giữa Mỹ với Iran, thay vào đó kêu gọi giải pháp ngoại giao - điều khiến ông Trump thể hiện rõ thái độ không hài lòng.
Tổng thống Trump từng cân nhắc lại vai trò của Mỹ trong NATO, gọi liên minh này là "con hổ giấy".
Trong khi đó, Ý cũng phản ứng trước các chỉ trích từ Washington. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto cho biết Rome "không hiểu lý do" cho các phát biểu của ông Trump, nhấn mạnh dù Ý không sử dụng eo biển Hormuz nhưng vẫn đề xuất tham gia nhiệm vụ bảo vệ vận tải biển - điều mà quân đội Mỹ từng đánh giá cao.
