Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết phở là bữa sáng quen thuộc của hàng triệu người Việt, ngon, tiện lợi và dễ ăn. Tuy nhiên, một bát phở rất giàu giá trị dinh dưỡng, thêm thói quen húp cạn nước tiềm ẩn nhiều mối nguy sức khỏe.
Thông thường, một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5g muối, tương đương khoảng 1.000–2.000 mg natri. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày.
“Như vậy, chỉ với thói quen uống hết nước trong một bát phở sáng, cơ thể bạn đã tiếp nhận gần như toàn bộ hạn mức muối cho phép của cả ngày”, bác sĩ nói. Ngoài ra, vị mặn trong nước phở thường bị lấn át bởi vị ngọt của xương ninh và các chất điều vị khiến vị giác bị “đánh lừa”, vô tình nạp lượng muối vượt ngưỡng mà vẫn thấy vừa miệng.
Ngoài muối, nước dùng ninh từ xương và thịt trong nhiều giờ còn chứa những thành phần gây áp lực lên chuyển hóa. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Một nghiên cứu của Choi và cộng sự trên tạp chí New England Journal of Medicine (2004), cho biết chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan trực tiếp đến việc tăng acid uric máu và nguy cơ bệnh gout.
Một phần chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), đây là yếu tố góp phần làm tăng Cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu phân tích nước hầm xương chứa vi lượng kim loại nặng như chì giải phóng từ xương động vật.
“Dù nồng độ ở mức thấp, việc sử dụng lặp lại mỗi ngày trong thời gian dài vẫn đặt ra bài toán về sự tích lũy sinh học trong cơ thể”, bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, dư thừa natri kéo dài là “thủ phạm” hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận hoặc có chức năng thận suy giảm không nên lạm dụng. Người đang điều trị bệnh gout hoặc có nồng độ acid uric cao, người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém nhạy bén cần thận trọng.
Bạn không nhất thiết phải loại bỏ phở ra khỏi thực đơn, nhưng cần thay đổi cách ăn để bảo vệ sức khỏe. Để an toàn, bạn nên thưởng thức phần cái (bánh phở, thịt, rau) và chỉ nên nếm một lượng nhỏ nước dùng để cảm nhận hương vị, không húp cạn. Tăng cường ăn rau xanh, như rau sống hoặc rau chần để bổ sung chất xơ và kali, giúp đào thải bớt natri.
Hạn chế gia vị thêm, như nước mắm hay bột canh tại bàn khi nước phở vốn đã đậm đà. Nên đa dạng thực đơn trong tuần, không nên ăn liên tục bún, phở. Hãy xen kẽ các bữa sáng nhẹ nhàng hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc các món ít nước dùng mặn để bảo vệ sức khỏe.
Truyền thông Trung Quốc cho hay sau khi tốt nghiệp đại học, Zhang trở thành hộ sinh tại Bệnh viện Phụ thuộc số 4 thuộc Đại học Chiết Giang, thành phố Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang. Theo thống kê của tờ Southern Daily, tính đến năm 2021, nam giới chỉ chiếm khoảng 3% trong lực lượng điều dưỡng tại Trung Quốc và tỷ lệ nam giới làm nghề hộ sinh còn thấp hơn nhiều.
Trong một cuộc phỏng vấn với chuyên trang y tế Yixuejie, Zhang cho biết một số người thân lớn tuổi trong gia đình từng chỉ trích quyết định của anh, gọi đó là một lựa chọn "đáng xấu hổ". Anh kể bị choáng ngợp trong lần đầu tiên tận mắt chứng kiến một ca sinh nở.
Song khoảnh khắc kỳ diệu đó đã khiến chàng trai xúc động trước sự kiên cường của những người mẹ, trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, giúp anh nhận ra giá trị và ý nghĩa cao đẹp từ công việc của mình.
Theo Zhang, khó khăn lớn nhất trong công việc của anh là tạo dựng niềm tin với các sản phụ và gia đình họ. Do những rào cản từ quan niệm truyền thống về sự riêng tư, một số phụ nữ vẫn từ chối sự chăm sóc của các nam hộ sinh.
Đối mặt với điều này, Zhang khẳng định nguyên tắc của mình là luôn tôn trọng tuyệt đối nguyện vọng của người bệnh. Áp lực từ những lời từ chối từng có lúc khiến anh nản lòng đến mức muốn bỏ nghề nhưng cuối cùng chàng trai vẫn quyết định kiên trì bám trụ với công việc.
Zhang cho hay người hộ sinh đóng vai trò quan trọng trong suốt hành trình sinh nở, từ theo dõi sự phát triển của thai nhi trước sinh, hướng dẫn sản phụ lúc chuyển dạ, nhận diện sớm các nguy cơ, hỗ trợ giảm đau, cho đến tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ sau sinh.
Tại Trung Quốc, hộ sinh được đào tạo chuyên sâu về điều dưỡng và chăm sóc các ca sinh thường, trong khi bác sĩ sản khoa là những người có đủ thẩm quyền chuyên môn để xử lý biến chứng, thực hiện phẫu thuật và quản lý các thai kỳ nguy cơ cao. Theo Zhang, công việc hộ sinh đòi hỏi thể lực lớn và đây chính là cơ hội để các nam hộ sinh thể hiện "sự dịu dàng đầy sức mạnh" của mình.
"Hộ sinh cần phải thấu hiểu nỗi đau vượt cạn của các bà mẹ để giúp họ giải tỏa lo âu. Vào thời điểm nhạy cảm đó, nếu nhân viên y tế tỏ ra thiếu kiên nhẫn thì chỉ khiến tình hình của sản phụ trở nên tồi tệ hơn", anh nói.
Nhiều sản phụ nhận xét Zhang "rất đáng tin cậy trong công việc". Một người mẹ mô tả anh "dịu dàng, chuyên nghiệp và tinh tế không thua kém các đồng nghiệp nữ", trong khi một sản phụ khác chia sẻ luôn mong ca trực của anh mỗi ngày.
Trong môi trường đầy áp lực và căng thẳng của phòng sinh, sự xuất hiện của một hộ sinh có ngoại hình sáng đã góp phần làm giảm bớt tâm lý lo âu cho người bệnh. Điều dưỡng trưởng khoa sản của bệnh viện cũng đồng tình với những đánh giá này.
Bà cho biết hiện khoa có 3 nam hộ sinh, những người có lợi thế lớn về thể lực nhưng vẫn đảm bảo sự chăm sóc tỉ mỉ trong quá trình đỡ đẻ vốn đòi hỏi nhiều sức lực. Bản thân Zhang Jintao cũng bày tỏ hy vọng có thể góp phần xóa bỏ những định kiến về giới tính đối với nghề hộ sinh.
Thời gian tới, Zhang dự định học tập nâng cao và tham gia phổ biến kiến thức y khoa để giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về quá trình sinh nở. Anh khẳng định y học không có giới tính và các nam hộ sinh cũng có những thế mạnh riêng của mình.
Đón nhận câu chuyện này, một cư dân mạng bình luận rằng việc chứng kiến một nam hộ sinh xuất sắc như vậy là điều vô cùng khích lệ, bởi một khi niềm tin vào chuyên môn được thiết lập thì sự khác biệt về giới tính sẽ không còn là rào cản.
Vấn đề dư lượng thuốc trừ sâu trong rau củ quả luôn là mối lo ngại hàng đầu đối với sức khỏe. Đặc biệt, sau khi Tổ chức Công tác Môi trường Mỹ (EWG) công bố "Hướng dẫn mua sắm nông sản năm 2026", trong đó rau chân vịt (bó xôi) đứng đầu danh sách "Dirty Dozen" (nhóm thực phẩm bẩn nhất), người tiêu dùng càng quan tâm hơn đến cách làm sạch thực phẩm.
Chuyên gia dinh dưỡng Lâm Lợi Sầm nhấn mạnh sử dụng nước sạch chảy tuần hoàn vẫn là phương pháp an toàn nhất. Nếu rửa sai cách, bạn có thể vô tình khiến thuốc trừ sâu thấm sâu hơn vào thực phẩm.
Chiến lược làm sạch cho 4 nhóm rau củ quả chính
Mỗi loại thực phẩm, từ quả dâu tây mỏng manh đến củ khoai tây bám đầy bùn đất, đều cần có "kịch bản" làm sạch riêng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:
Nhóm rau lá (Rau chân vịt, cải thìa, bắp cải...)
Đây là nhóm dễ tích tụ bùn đất và thuốc trừ sâu nhất ở phần cuống và gốc.
Cách làm: Cắt bỏ phần gốc, xả trực tiếp dưới vòi nước chảy để làm sạch kẽ lá và cuống. Sau đó, ngâm trong chậu nước có dòng chảy nhỏ khoảng 10-15 phút.
Lưu ý: Với các loại rau cuộn chặt như bắp cải, hãy bỏ lớp lá ngoài cùng vì đây là nơi hứng chịu lượng thuốc trừ sâu nhiều nhất.
Nhóm này thường bám nhiều đất cát và vi khuẩn từ môi trường dưới lòng đất.
Cách làm: Rửa sạch bùn đất trên bề mặt, sau đó dùng bàn chải lông mềm chà nhẹ dưới vòi nước chảy.
Lưu ý: Ngay cả khi bạn có ý định gọt vỏ, vẫn phải rửa sạch trước khi gọt để tránh việc dao mang thuốc trừ sâu từ lớp vỏ ngoài đi sâu vào phần thịt quả.
Nhóm rau dạng hoa (Súp lơ xanh, súp lơ trắng...)
Cấu trúc dày đặc của các nụ hoa nhỏ khiến sâu bệnh và thuốc trừ sâu rất khó bị rửa trôi.
Cách làm: Cắt súp lơ thành từng miếng nhỏ, cho vào chậu nước và lắc lên xuống nhiều lần. Cuối cùng, để vòi nước nhỏ chảy trực tiếp vào các khe hở của búp hoa.
Nhóm quả nhỏ và có vỏ (Nho, dâu tây, cà chua bi, ớt chuông...)
Nho và cà chua bi: Dùng kéo cắt sát cuống (giữ lại một phần cuống nhỏ) để tránh nước bẩn thấm vào thịt quả qua lỗ chân cuống. Rửa nhẹ nhàng trong chậu dưới vòi nước.
Dâu tây: Tuyệt đối không vứt bỏ đài xanh (cuống) trước khi rửa. Hãy để nguyên cuống, rửa dưới vòi nước chảy khoảng 10 phút, sau đó mới hái bỏ đài để ăn
Nước sạch là "vàng" - Đừng lạm dụng muối hay baking soda
Chuyên gia Lâm Lợi Sầm đưa ra những lưu ý quan trọng để tránh "phản tác dụng" khi rửa rau:
Nguyên tắc "Rửa trước, cắt sau": Đây là quy tắc tối thượng. Nếu cắt nhỏ rồi mới rửa, thuốc trừ sâu sẽ xâm nhập qua vết cắt, đồng thời các vitamin tan trong nước (như vitamin C) sẽ bị thất thoát đáng kể.
Đừng quá tin vào nước muối: Khoa học chứng minh "nước chảy" có hiệu quả loại bỏ thuốc trừ sâu tốt hơn nhiều so với việc ngâm nước muối, baking soda hay giấm nếu sử dụng sai nồng độ.
Kỹ thuật vòi nước: Không cần mở vòi nước quá lớn. Hãy duy trì dòng chảy nhỏ cỡ "một chiếc đũa" và để nước chảy liên tục trong khoảng 10 phút.
Việc rửa rau củ đúng cách không chỉ là bảo vệ sức khỏe trước mắt mà còn là cách đầu tư lâu dài cho một cơ thể không độc tố. Hãy thay đổi thói quen ngay từ bữa ăn hôm nay.
Tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ tim mạch đang ngày càng phổ biến, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch trên toàn thế giới. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mới công bố trên tạp chí y khoa Cardiology Clinics cho thấy một thói quen rất đơn giản có thể giúp cải thiện rõ rệt các yếu tố nguy cơ tim mạch, đặc biệt là huyết áp cao, chỉ sau vài tuần duy trì.
Nghiên cứu do tiến sĩ Rosalba Hernandez, giáo sư tại Đại học Illinois Urbana-Champaign (Mỹ), dẫn đầu, đã phân tích 18 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng nhằm kiểm tra các chương trình tâm lý tích cực và dựa trên chánh niệm được thiết kế để cải thiện sức khỏe tinh thần hoặc sức khỏe thể chất.
Các can thiệp kéo dài từ 6 đến 12 tuần và kết hợp hướng dẫn hằng tuần với thực hành tại nhà.
Trong các nghiên cứu, nhóm tham gia thường bao gồm từ 50 đến 200 người trưởng thành có nguy cơ tim mạch tăng cao, như tăng huyết áp không kiểm soát hoặc suy tim. Đa số ở độ tuổi từ 50 - 60.
Kết quả đã phát hiện các can thiệp tâm lý tích cực ngắn hạn, bao gồm thực hành chánh niệm và lòng biết ơn, có thể tạo ra những cải thiện có thể đo lường được đối với các yếu tố nguy cơ tim mạch, bao gồm huyết áp và viêm, chỉ trong vài tuần.
Cụ thể, các chương trình dựa trên chánh niệm được triển khai trong 8 tuần đã làm giảm huyết áp tâm thu và giảm các dấu hiệu viêm. Đáng chú ý, một can thiệp kéo dài 12 tuần đã tạo ra mức giảm lớn nhất, giúp giảm huyết áp tâm thu đến 7,6 mmHg. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng phương pháp này còn giúp người tham gia vận động nhiều, ăn uống lành mạnh và tuân thủ dùng thuốc tốt hơn, theo trang tin khoa học Scitech Daily.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, thực hành chánh niệm và lòng biết ơn hằng ngày kết hợp với các buổi hướng dẫn hằng tuần trong khoảng 8 đến 12 tuần là "liều điều trị" hiệu quả cho huyết áp, viêm và chức năng nội mô. Những phát hiện này cho thấy quan tâm đến sức khỏe tinh thần và hành vi có thể đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh tim mạch và tối ưu hóa sức khỏe tim mạch.
