Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da – U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết bức xạ tia cực tím (UV) là một trong những tác nhân gây hại phổ biến nhất cho da, đặc biệt vào mùa hè. Tiếp xúc kéo dài mà không bảo vệ đúng cách có thể gây cháy nắng, lão hóa sớm, tăng sắc tố như nám, tàn nhang, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư da. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như Việt Nam, cường độ tia UV thường ở mức cao, vì vậy việc hiểu đúng cách chọn và sử dụng kem chống nắng là cần thiết với mọi lứa tuổi.
Theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD), một sản phẩm chống nắng hiệu quả cần đáp ứng 3 tiêu chí: phổ rộng, SPF từ 30 trở lên và có khả năng chống nước. Trong đó, phổ rộng là yếu tố quan trọng nhất vì chỉ khi bảo vệ được cả tia UVA và UVB, sản phẩm mới giúp ngăn ngừa toàn diện cháy nắng, lão hóa và sạm da.
Kem chống nắng SPF 30 có thể chặn khoảng 97% tia UVB, nhưng không có sản phẩm nào bảo vệ tuyệt đối 100%. Khả năng chống nước đặc biệt cần thiết trong mùa nóng khi cơ thể dễ đổ mồ hôi hoặc tiếp xúc nước, với hiệu quả duy trì khoảng 40 – 80 phút tùy loại.
Việc lựa chọn sản phẩm cần phù hợp với từng loại da. Người da dầu hoặc da mụn nên ưu tiên sản phẩm “oil-free”, “non-comedogenic” để tránh bít tắc lỗ chân lông. Da khô nên chọn loại có thêm thành phần dưỡng ẩm. Với da nhạy cảm, kem chống nắng vật lý chứa zinc oxide hoặc titanium dioxide thường ít gây kích ứng hơn và nên tránh sản phẩm có hương liệu.
Hiện nay, kem chống nắng được chia thành 3 dạng: vật lý, hóa học và kết hợp (hybrid). Loại vật lý hoạt động bằng cách phản xạ tia UV, ít gây kích ứng; loại hóa học hấp thụ tia UV, kết cấu nhẹ, dễ tán; còn loại kết hợp mang đặc điểm của cả hai. Cả ba loại đều có thể bảo vệ hiệu quả nếu đáp ứng đủ các tiêu chí cơ bản. Tuy nhiên, không có sản phẩm nào thực sự không thấm nước hoàn toàn hoặc không thấm mồ hôi.
Để đạt hiệu quả tối ưu, kem chống nắng cần được bôi trước khi ra nắng ít nhất 15 phút. Về liều lượng, một người trưởng thành cần khoảng 30 ml để phủ toàn bộ vùng da không được che chắn. Riêng vùng mặt cần khoảng 1/4 muỗng cà phê, hoặc 1/2 muỗng nếu tính thêm cổ và tai.
Trong thực tế, nhiều người thường bỏ sót các vùng dễ tổn thương như tai, sau cổ, mu bàn chân, da đầu (đối với người tóc thưa) và môi. Những vị trí này cần được bôi đầy đủ để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.
Ngoài ra, kem chống nắng cần được bôi lại sau mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời, hoặc ngay sau khi bơi, đổ mồ hôi nhiều hay lau bằng khăn. Việc sử dụng hằng ngày cũng rất quan trọng, kể cả khi trời râm mát hoặc ở trong nhà gần cửa sổ, vì tia UVA vẫn có thể xuyên qua mây và kính.
Bác sĩ Lê Cao Trí nhấn mạnh, kem chống nắng là biện pháp quan trọng nhưng không nên sử dụng đơn lẻ. Để bảo vệ da hiệu quả trong mùa hè, cần kết hợp thêm các biện pháp che chắn như hạn chế ra nắng trong khung giờ cao điểm từ 10 – 14 giờ, đội mũ rộng vành, mặc quần áo chống nắng, đeo kính râm và sử dụng giày dép phù hợp.
Tuân thủ đúng nguyên tắc lựa chọn và sử dụng kem chống nắng không chỉ giúp phòng tránh cháy nắng trước mắt mà còn góp phần làm chậm lão hóa, giảm nguy cơ ung thư da và duy trì làn da khỏe mạnh lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh tia UV ngày càng gia tăng.
Tại lễ ký kết chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ phát triển chuyên môn toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa ngày 14/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước đi trong chiến lược phát triển hệ thống y tế theo mô hình "đa tầng - đa cực - đa trung tâm", hướng tới xây dựng mạng lưới bệnh viện cửa ngõ có khả năng xử trí cấp cứu và điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương.
Theo định hướng, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương và từng bước trở thành "bệnh viện cửa ngõ" khu vực phía Đông Nam TP HCM. Bệnh viện đảm nhận vai trò tiếp nhận, xử trí cấp cứu ban đầu, điều trị các bệnh lý phổ biến và kết nối với hệ thống bệnh viện chuyên sâu của thành phố khi cần thiết.
Các bệnh viện tuyến cuối của TP HCM đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ dài hạn, đồng bộ. Trong đó, Bệnh viện Nhân dân 115 hỗ trợ phát triển lĩnh vực cấp cứu, hồi sức tích cực, xây dựng đơn vị đột quỵ, đào tạo quy trình báo động đỏ và cấp cứu đa chấn thương. Đơn vị này cũng hỗ trợ xây dựng mô hình "Trung tâm cấp cứu chấn thương" tích hợp đa chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, giúp bệnh nhân nặng được tiếp cận hồi sức và can thiệp chuyên sâu trong "thời gian vàng".
Bệnh viện Bình Dân giúp phát triển ngoại khoa, nhất là ngoại tổng quát, ngoại niệu và các kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu. Bệnh viện Từ Dũ hỗ trợ lĩnh vực sản phụ khoa, nâng cao năng lực cấp cứu sản khoa, chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh, đồng thời chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị.
Ở lĩnh vực truyền nhiễm, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới giúp đào tạo nhân sự, nâng cao năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn, hồi sức truyền nhiễm và xử trí các tình huống dịch bệnh mới nổi.
Bệnh viện Nhi Đồng 1 chuyển giao công tác khám chữa bệnh trẻ em, cấp cứu nhi, hồi sức nhi và đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa nhi. Ngoài chuyên môn, bệnh viện còn tham gia về quản trị, xây dựng quy trình vận hành, quản lý chất lượng và đào tạo đội ngũ quản lý khoa phòng.
Hai bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM và Răng Hàm Mặt TP HCM cũng tham gia phát triển các chuyên khoa sâu, giúp người dân khu vực tiếp cận thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Theo ông Thượng, việc các bệnh viện tuyến cuối hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa không dừng ở chuyển giao kỹ thuật mà hướng tới mô hình "hệ thống bệnh viện đồng hành". Trong đó, các bệnh viện chuyên sâu đóng vai trò hạt nhân chuyên môn, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các bệnh viện cửa ngõ.
Ngành y tế kỳ vọng Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phát triển sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện nội đô TP HCM, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu và điều trị cho người dân khu vực phía Đông Nam.
Kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Trung Quốc (gaokao) vừa diễn ra từ ngày 7 đến ngày 10/6. Đây được xem là cuộc chiến khốc liệt quyết định tương lai của hầu hết học sinh trung học tại nước này. Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy học sinh nữ chiếm khoảng một nửa tổng số học sinh trung học trong những năm gần đây. Bên cạnh áp lực thi cử vốn có, các nữ sinh còn phải đối mặt với những thách thức mang tính đặc thù giới.
Theo chuyên gia y tế có sức ảnh hưởng trong lĩnh vực sản phụ khoa, biệt danh là liucenglou, khoảng 30% thí sinh nữ có chu kỳ kinh nguyệt trùng với thời gian diễn ra kỳ thi. Để chủ động ứng phó, nhiều em đã tìm đến các biện pháp trì hoãn kỳ kinh, từ mẹo dân gian đến thuốc hỗ trợ.
Trên mạng xã hội, không ít người chia sẻ trải nghiệm lùi "ngày đèn đỏ" bằng cách uống giấm táo, ăn các loại trái cây như xoài, việt quất, sầu riêng, hoặc tiêu thụ thực phẩm sống, lạnh, cay nóng với niềm tin có thể hoãn kinh. Thậm chí, một thí sinh cho biết đã uống một ly giấm táo mỗi ngày từ hai tuần trước kỳ thi để đảm bảo không xảy ra bất kỳ sai sót nào do kỳ kinh nguyệt làm suy giảm khả năng tư duy.
Tuy nhiên, trong số các phương pháp này, việc uống thuốc tránh thai hàng ngày để chủ động dời "ngày đèn đỏ" vẫn là lựa chọn phổ biến nhất. Trước ngày thi, trên các diễn đàn mạng xã hội, chủ đề "làm thế nào để hoãn kinh nguyệt" trở thành tâm điểm bàn luận của nhiều thí sinh nữ.
Các loại thuốc nội tiết và thuốc tránh thai nhanh chóng là những từ khóa được chia sẻ rộng khắp. Nhiều em đã lựa chọn phương pháp uống thuốc để có được trạng thái chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi.
Dù lo ngại về tác dụng phụ, áp lực phải đạt kết quả cao trong kỳ thi sinh tử đã lấn át những nỗi lo về sức khỏe. Cuối tháng 5 vừa qua, bài đăng của một nữ sinh chụp lại vỉ thuốc tránh thai uống dở kèm dòng trạng thái: "Tôi và gaokao đã có con với nhau" lập tức gây bão mạng xã hội Trung Quốc với hơn 15.000 lượt yêu thích và 1.300 bình luận cho thấy thực tế đầy áp lực.
Dưới góc nhìn y khoa, bác sĩ trưởng Hác Lệ Quyên ở khoa Nội tiết Phụ khoa, Bệnh viện Chăm sóc Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em Trùng Khánh, giải thích kinh nguyệt là hiện tượng bong tróc và chảy máu định kỳ của niêm mạc tử cung theo chu kỳ thay đổi của buồng trứng.
Do sự biến động của nội tiết tố và tình trạng sung huyết vùng chậu, nhiều phụ nữ sẽ gặp phải những cơn đau co thắt ở vùng bụng dưới, thường gọi là đau bụng kinh. Tình trạng này có thể đi kèm triệu chứng buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt, mệt mỏi; trường hợp nghiêm trọng còn gây sắc mặt nhợt nhạt và vã mồ hôi lạnh.
Bác sĩ Hác cho hay nếu tình trạng đau bụng kinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và việc học tập, y học hiện nay hoàn toàn có những biện pháp khoa học để trì hoãn chu kỳ. Về mặt lâm sàng, việc sử dụng các loại thuốc liên quan đến progesterone để hoãn kinh nguyệt dựa trên cơ chế điều hòa phản hồi ngược của hormone này nhằm ức chế quá trình rụng trứng.
Trong đó, thuốc tránh thai phối hợp đường uống liều thấp (thuốc tránh thai hàng ngày) là một trong những loại phổ biến nhất để trì hoãn chu kỳ. Thuốc thường chứa estrogen và progestin tổng hợp, giúp dời ngày đèn đỏ bằng cách điều chỉnh nồng độ hormone trong cơ thể.
Tuy nhiên, việc này bắt buộc phải qua thăm khám với bác sĩ chuyên khoa và dùng thuốc theo đúng chỉ định. Do cơ địa mỗi người khác nhau, thí sinh tuyệt đối không áp dụng các mẹo truyền miệng trên mạng hay tự ý mua thuốc uống để tránh tình trạng phản tác dụng. Phương pháp sử dụng progesterone để hoãn kinh nguyệt cũng chống chỉ định với những người mắc bệnh huyết khối, tiểu đường, u màng não hoặc các bệnh lý liên quan khác.
Các bác sĩ sản phụ khoa cho hay phụ nữ có thể sử dụng thuốc tránh thai để trì hoãn kinh nguyệt. Song để tránh các tác dụng phụ gây khó chịu, người dùng nên uống thuốc trước 2-3 tháng để điều chỉnh thời gian chu kỳ. Bên cạnh đó, các chuyên gia y khoa cũng nhấn mạnh không phải nữ sinh nào cũng cần thiết phải sử dụng thuốc hoãn kinh nguyệt.
Biện pháp này chỉ thực sự được khuyến nghị cho những trường hợp có tiền sử đau bụng kinh dữ dội, lượng máu kinh quá nhiều gây mệt mỏi, suy nhược hoặc gặp các triệu chứng tiền kinh nguyệt nghiêm trọng làm suy giảm khả năng tư duy.
Đối với những nữ sinh có chu kỳ ổn định và không gặp triệu chứng khó chịu đáng kể, việc duy trì tâm lý thoải mái, sinh hoạt điều độ và để cơ thể diễn ra theo đúng chu kỳ sinh học tự nhiên là lựa chọn tối ưu nhất. Việc tự ý lạm dụng thuốc nội tiết do tâm lý lo lắng thái quá không chỉ không giúp cải thiện kết quả thi mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn kinh nguyệt kéo dài về sau.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết cơ sở mới sẽ vận hành giai đoạn đầu với chức năng khám, điều trị và quản lý bệnh nhân chuyên khoa tâm thần. Cơ sở này cũng nhằm mở rộng năng lực cung ứng dịch vụ cho người dân sau khi TP HCM hợp nhất, quy mô dân số vượt 14 triệu người.
Cơ sở 4 là một trong những đơn vị y tế từng được trưng dụng phục vụ công tác phòng chống Covid-19. Sau dịch, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị cùng nhiều hạng mục công trình xuống cấp. Thời gian qua, Bệnh viện Tâm thần TP HCM cùng các đơn vị khẩn trương nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung thiết bị và chuẩn bị nhân lực. Đến nay, các điều kiện phục vụ khám chữa bệnh giai đoạn đầu cơ bản hoàn tất.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu có 48 nhân viên y tế làm việc tại cơ sở 4, gồm bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ. Trong đó, 13 bác sĩ chuyên khoa tâm thần giàu kinh nghiệm trực tiếp phụ trách khám bệnh, điều trị và theo dõi người bệnh.
"Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa được bố trí ngay từ những ngày đầu được kỳ vọng bảo đảm chất lượng điều trị, tạo niềm tin cho người bệnh và thân nhân", ông Thượng chia sẻ.
Lãnh đạo Sở Y tế cho biết cơ sở 4 giúp giảm tải cho các cơ sở hiện hữu của Bệnh viện Tâm thần TP HCM, tạo điều kiện để người dân khu vực Bình Dương và các địa bàn lân cận tiếp cận dịch vụ chuyên khoa ngay tại địa phương, giảm thời gian và chi phí đi lại.
Những năm gần đây, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam gia tăng. Trong đó, nhóm người trẻ và dân số đô thị gặp các vấn đề phổ biến như lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ và stress kéo dài. Việc mở rộng mạng lưới điều trị đa trung tâm được kỳ vọng giúp giảm tải hệ thống y tế và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chuyên khoa.
