Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết phở là bữa sáng quen thuộc của hàng triệu người Việt, ngon, tiện lợi và dễ ăn. Tuy nhiên, một bát phở rất giàu giá trị dinh dưỡng, thêm thói quen húp cạn nước tiềm ẩn nhiều mối nguy sức khỏe.
Thông thường, một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5g muối, tương đương khoảng 1.000–2.000 mg natri. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày.
“Như vậy, chỉ với thói quen uống hết nước trong một bát phở sáng, cơ thể bạn đã tiếp nhận gần như toàn bộ hạn mức muối cho phép của cả ngày”, bác sĩ nói. Ngoài ra, vị mặn trong nước phở thường bị lấn át bởi vị ngọt của xương ninh và các chất điều vị khiến vị giác bị “đánh lừa”, vô tình nạp lượng muối vượt ngưỡng mà vẫn thấy vừa miệng.
Ngoài muối, nước dùng ninh từ xương và thịt trong nhiều giờ còn chứa những thành phần gây áp lực lên chuyển hóa. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Một nghiên cứu của Choi và cộng sự trên tạp chí New England Journal of Medicine (2004), cho biết chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan trực tiếp đến việc tăng acid uric máu và nguy cơ bệnh gout.
Một phần chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), đây là yếu tố góp phần làm tăng Cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu phân tích nước hầm xương chứa vi lượng kim loại nặng như chì giải phóng từ xương động vật.
“Dù nồng độ ở mức thấp, việc sử dụng lặp lại mỗi ngày trong thời gian dài vẫn đặt ra bài toán về sự tích lũy sinh học trong cơ thể”, bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, dư thừa natri kéo dài là “thủ phạm” hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận hoặc có chức năng thận suy giảm không nên lạm dụng. Người đang điều trị bệnh gout hoặc có nồng độ acid uric cao, người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém nhạy bén cần thận trọng.
Bạn không nhất thiết phải loại bỏ phở ra khỏi thực đơn, nhưng cần thay đổi cách ăn để bảo vệ sức khỏe. Để an toàn, bạn nên thưởng thức phần cái (bánh phở, thịt, rau) và chỉ nên nếm một lượng nhỏ nước dùng để cảm nhận hương vị, không húp cạn. Tăng cường ăn rau xanh, như rau sống hoặc rau chần để bổ sung chất xơ và kali, giúp đào thải bớt natri.
Hạn chế gia vị thêm, như nước mắm hay bột canh tại bàn khi nước phở vốn đã đậm đà. Nên đa dạng thực đơn trong tuần, không nên ăn liên tục bún, phở. Hãy xen kẽ các bữa sáng nhẹ nhàng hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc các món ít nước dùng mặn để bảo vệ sức khỏe.
"Mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng hơn 1.000 người đến khám vì tóc rụng và con số ngày càng gia tăng, trẻ hoá. Nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20-30 đến khám trong tình trạng tóc rụng thành từng nắm sau khi gội, đường ngôi tóc thưa rộng hoặc lộ rõ da đầu vùng đỉnh", TS.BS Nguyễn Thị Hà Vinh, Phó khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nói tại Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ Toàn quốc lần thứ 9, ngày 22/5.
Như nam thanh niên 23 tuổi làm IT tại Hà Nội, đến khám khi vùng trán đã hói hình chữ M. Ngoài yếu tố di truyền rụng tóc androgenic, anh còn chịu áp lực công việc cao và thói quen thức khuya kéo dài. Hiện bệnh nhân phải kết hợp thuốc với nhiều liệu pháp khác để làm chậm quá trình rụng và kích thích tóc mọc lại.
Theo bác sĩ Vinh, khi cơ thể căng thẳng kéo dài hoặc thiếu ngủ, nồng độ cortisol tăng cao làm gián đoạn chu kỳ phát triển tự nhiên của tóc, đẩy nang tóc vào giai đoạn "nghỉ" sớm hơn bình thường và gây rụng hàng loạt.
Song song đó, xu hướng ăn kiêng cực đoan để giảm cân nhanh cũng là tác nhân đáng lo ngại. Tóc là cơ quan chuyển hóa nhanh, rất nhạy cảm với tình trạng thiếu dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ protein, sắt, kẽm và vitamin, các chất dinh dưỡng sẽ ưu tiên nuôi tim, gan, phổi thay vì nang tóc. Chỉ sau vài tháng ăn kiêng sai cách, tóc trở nên khô xơ, dễ gãy và rụng nhiều. Một số người còn bạc tóc sớm do stress oxy hóa làm tổn thương tế bào sắc tố trong nang tóc.
Ngoài lối sống, yếu tố di truyền, đặc biệt là rụng tóc androgenic, cũng có thể khởi phát từ tuổi dậy thì ở những người có tiền sử gia đình hói đầu sớm.
Bác sĩ Vinh lưu ý mỗi người rụng khoảng 50-100 sợi mỗi ngày là bình thường. Khi con số vượt 100 sợi/ngày, hoặc tóc rụng thành từng búi lúc chải hay gội, đó là dấu hiệu cần chú ý. Nếu kèm theo ngứa, đỏ, bong vảy hoặc đau rát da đầu, người bệnh nên đến khám chuyên khoa da liễu sớm.
Về điều trị, xu hướng hiện nay chuyển sang cá thể hóa thay vì chỉ dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống đơn thuần. Laser năng lượng thấp (LLLT), huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) và thuốc ức chế JAK được ứng dụng ngày càng rộng rãi để phục hồi nang tóc và kích thích tóc mọc trở lại. Cấy tóc vẫn là giải pháp cuối cùng, chỉ áp dụng khi nang tóc bị phá hủy hoàn toàn hoặc điều trị nội khoa không còn hiệu quả.
Trước làn sóng quảng cáo "mọc tóc thần tốc" tràn ngập mạng xã hội, bác sĩ Vinh cảnh báo không nên tin vào những cam kết mọc tóc chỉ sau vài ngày hay vài tuần. Tóc tự nhiên chỉ mọc khoảng một cm mỗi tháng và mọi phác đồ điều trị thực sự cần ít nhất 3-6 tháng mới thấy kết quả rõ rệt. Nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây viêm da tiếp xúc, kích ứng da đầu hoặc khiến tình trạng rụng tóc nặng hơn, đồng thời làm người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Để hạn chế rụng tóc và hói đầu sớm, người trẻ cần ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, duy trì chế độ ăn cân bằng và hạn chế lạm dụng hóa chất tạo kiểu tóc.
Tại hội nghị, PGS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, đánh giá ngành da liễu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, tiệm cận trình độ các quốc gia tiên tiến. Ngành không chỉ điều trị bệnh lý mà còn làm chủ các công nghệ cao như y học tái tạo, công nghệ gen, liệu pháp tế bào và hệ thống laser đa nền tảng. Hội nghị năm nay là dịp để chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật các tiến bộ về laser, tế bào gốc, công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo trong khám, chữa bệnh và thẩm mỹ da.
Trong bối cảnh thời tiết liên tục thay đổi thất thường, một hội chứng "cảm lạnh" lạ, không phải do cúm mùa hay Covid-19 gây ra, đang trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội tại Nhật Bản. Sự việc càng thu hút sự chú ý khi Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka phải tổ chức một cuộc họp báo bất thường để làm rõ tình hình, theo FNN ngày 21/5.
Làn sóng lo ngại bắt đầu lan rộng từ giữa tháng 5 khi hàng loạt cư dân tại vùng Fukuoka và những người từng đến đây du lịch trong kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng đồng loạt chia sẻ về các triệu chứng giống nhau. Người bệnh thường gặp tình trạng ngứa rát họng, ho dữ dội không dứt, mất tiếng, sổ mũi và nghẹt mũi. Điểm đặc trưng của đợt bùng phát là bệnh nhân hầu như không bị sốt và tất cả xét nghiệm nhanh đối với virus cúm hay SARS-CoV-2 đều cho kết quả âm tính.
Theo báo cáo từ Đài Phát thanh Truyền hình Kyushu (KBC) của Nhật Bản, sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng, nhiều phòng khám tai mũi họng và nội khoa tại Fukuoka ghi nhận số lượng bệnh nhân tăng mạnh; một số cơ sở tiếp nhận hơn 100 người mỗi ngày. Nhiều bệnh nhân mô tả cơn đau họng của họ dữ dội đến mức "như bị dao cắt', kèm với các triệu chứng như ho, sổ mũi và đờm đặc kéo dài nhiều tuần mà không thuyên giảm.
Tại họp báo hôm 20/5, ông Takeshi Inamitsu, Giám đốc điều hành Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka, cho biết chính ông cũng từng trải qua các triệu chứng tương tự ngay trước thềm Tuần lễ Vàng, khi đột ngột bị đau họng dữ dội nhưng không sốt. Ông xác nhận các ca bệnh đều có tiến trình triệu chứng đồng nhất: Khởi phát bằng đau họng, tiến triển thành sổ mũi và kết thúc bằng những cơn ho nặng có đờm đặc. Hiệp hội Y khoa địa phương bước đầu định danh hội chứng này là một dạng nhiễm trùng do virus. Tuy nhiên, do chưa thể xác định chính xác chủng loại, các chuyên gia y tế đang khẩn trương tiến hành xét nghiệm chuyên sâu để truy tìm tác nhân gây bệnh.
Không chỉ giới hạn ở miền Nam, làn sóng "cảm lạnh bí ẩn" hiện đã lan tới thủ đô Tokyo. Phòng khám Nội - Ngoại khoa Ito Oji Kamiya ghi nhận số lượng bệnh nhân đến khám vì đau họng và các vấn đề về mũi tăng đột biến sau kỳ nghỉ lễ dài ngày. Bác sĩ Hiromichi Ito, Giám đốc phòng khám, cho biết các bác sĩ lâm sàng không thể định danh được loại virus gây bệnh vì tất cả kết quả xét nghiệm nhanh đối với cúm mùa và Covid-19 đều cho kết quả âm tính. Số liệu thống kê từ phòng khám cho thấy nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nằm trong độ tuổi lao động từ 20 đến 50 tuổi.
Ông giải thích y học hiện ghi nhận hơn 200 loại virus có thể gây ra các triệu chứng cảm lạnh thông thường ví dụ rhinovirus, virus hợp bào hô hấp (RSV), virus cúm á, adenovirus hay enterovirus. Do đó, thay vì lo ngại về một chủng siêu virus mới nguy hiểm, nhiều khả năng đợt bùng phát này chỉ do một loại virus cảm lạnh thông thường chưa được đặt tên gây ra.
Phân tích về các tác nhân khiến đợt cảm lạnh này bùng phát mạnh mẽ, bác sĩ Ito chỉ ra ba nguyên nhân chính. Đầu tiên là sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm kết hợp với thói quen sử dụng điều hòa khi trời chuyển nóng đột ngột đã làm khô niêm mạc mũi họng, khiến hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu. Thứ hai, mùa dịch cúm năm nay kéo dài hơn thường lệ với sự xuất hiện của các biến thể mới, làm suy giảm sức đề kháng chung của cộng đồng và tạo điều kiện cho các virus cảm lạnh khác tấn công.
Cuối cùng là dị ứng thời tiết. Việc người dân mở cửa đón gió hoặc ngừng đeo khẩu trang đúng vào mùa phấn hoa cỏ đang phát tán mạnh tại Fukuoka, cộng thêm ảnh hưởng từ bụi vàng và bụi mịn PM2.5, đã khiến niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương, làm mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên, cơ thể dễ bị virus xâm nhập hơn, đồng thời kéo dài thời gian phục hồi.
Hội chứng này đột ngột nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận là do từ tháng 4 năm ngoái, các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính tại Nhật Bản đã được phân loại lại thành bệnh truyền nhiễm Nhóm 5 và được đưa vào hệ thống giám sát trọng điểm. Quy trình đó giúp các cơ quan y tế dễ dàng điều tra, phát hiện sớm đặc tính của các chủng virus đang lưu hành để nhanh chóng đưa ra phương án ứng phó.
Các cơ quan chức năng Nhật Bản vẫn chưa chính thức xác nhận đây là một đợt dịch bệnh quy mô lớn mới, cộng đồng y khoa vẫn kêu gọi công chúng duy trì sự cảnh giác. Những người có kế hoạch đến Nhật Bản trong thời gian tới được khuyến cáo nên đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay thường xuyên và cần đến ngay các cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, đau họng nặng hoặc khó thở, nhằm chủ động phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản hay viêm phổi.
Ngoài ra, mỗi cá nhân nên chủ động duy trì chế độ ăn uống cân bằng để cải thiện hệ vi sinh đường ruột, nâng cao chất lượng giấc ngủ và tập thể dục vừa sức. Sau khi trở về nhà, người dân nên thực hiện đầy đủ các bước vệ sinh cá nhân như súc họng, rửa tay, chăm sóc răng miệng và tắm rửa sạch sẽ để loại bỏ tối đa các tác nhân gây bệnh bám trên cơ thể.
Cơ thể con người hoạt động tốt nhất khi được thay đổi trạng thái liên tục. Khi công việc buộc chúng ta ở yên trong một tư thế quá lâu, dù là ngồi hay đứng, đó mới là lúc các vấn đề sức khỏe bắt đầu xuất hiện.
Câu nói "ngồi nhiều nguy hiểm như hút thuốc" từng lan truyền rộng rãi, nhưng các nhà khoa học cho rằng nhận định này mang tính cảnh báo hơn là kết luận chính xác.
Trên thực tế ngồi lâu có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe như đau cột sống, giảm chuyển hóa năng lượng và tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Tuy nhiên đứng lâu cũng không phải là giải pháp thay thế hoàn hảo, theo The Conversation.
Những người làm việc phải đứng nhiều giờ liên tục như nhân viên y tế, giáo viên, công nhân dây chuyền hay nhân viên bán hàng thường gặp tình trạng đau chân, mỏi cơ, giãn tĩnh mạch và áp lực kéo dài lên cột sống.
Các nghiên cứu trong lĩnh vực công thái học cho thấy cả hai trạng thái ngồi và đứng đều có thể gây hại nếu kéo dài mà không có sự thay đổi.
Điểm chung của hai tư thế này là tính "tĩnh". Cơ thể con người được thiết kế để vận động liên tục, không phải để giữ nguyên một trạng thái trong nhiều giờ. Khi ngồi quá lâu, các nhóm cơ ít được kích hoạt, tuần hoàn máu chậm lại, gây căng cứng vùng cổ, vai và thắt lưng.
Ngược lại, khi đứng lâu, trọng lực dồn xuống chi dưới, làm tăng áp lực lên bàn chân, đầu gối và hệ tĩnh mạch.
Các chuyên gia về vật lý trị liệu nhấn mạnh rằng yếu tố nguy cơ lớn nhất không nằm ở việc "ngồi hay đứng", mà là thời gian duy trì tư thế và mức độ thiếu vận động đi kèm. Đây cũng là nguyên nhân khiến rối loạn cơ xương khớp trở thành nhóm bệnh nghề nghiệp phổ biến hàng đầu hiện nay.
Một khía cạnh quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là vai trò của bàn chân trong toàn bộ hệ vận động. Bàn chân là điểm tiếp xúc trực tiếp với mặt đất, chịu trách nhiệm phân bổ lực và giữ ổn định cho cơ thể. Khi phải đứng lâu, áp lực liên tục lên bàn chân có thể lan truyền lên các khớp phía trên như mắt cá, đầu gối, hông và cột sống, dẫn đến đau và rối loạn tư thế.
Trong khi đó xu hướng sử dụng bàn làm việc đứng hoặc các thiết bị hỗ trợ công thái học ngày càng phổ biến. Những công cụ này có thể giúp cải thiện tư thế, nhưng không phải là giải pháp toàn diện. Một môi trường làm việc "tốt" không chỉ nằm ở thiết bị, mà còn ở cách tổ chức nhịp sinh hoạt trong ngày.
Theo khuyến nghị của Cơ quan An toàn và Sức khỏe lao động châu Âu, chiến lược hiệu quả nhất là giảm thời gian duy trì tư thế tĩnh và tăng cường vận động xen kẽ.
Điều này có thể được thực hiện thông qua những thay đổi đơn giản như đứng dậy đi lại sau mỗi 30-60 phút, kết hợp ngồi - đứng linh hoạt, thực hiện các bài giãn cơ ngắn, hoặc bố trí công việc theo hướng luân phiên hoạt động.
Bên cạnh đó các yếu tố như giày dép phù hợp, chiều cao bàn ghế, ánh sáng, cũng như thói quen vận động ngoài giờ làm việc đều góp phần quan trọng trong việc bảo vệ hệ cơ xương khớp. Những điều chỉnh nhỏ nhưng duy trì đều đặn có thể tạo ra khác biệt lớn về lâu dài.
Nói cách khác, thay vì tìm kiếm một "tư thế lý tưởng", cách tiếp cận khoa học hơn là xem cơ thể như một hệ thống cần được vận hành linh hoạt. Sự thay đổi, thích nghi và vận động thường xuyên mới chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ bệnh tật và duy trì sức khỏe trong môi trường làm việc hiện đại.
