Điển hình là nam thanh niên 20 tuổi, sẩn đỏ ở tay chân có mụn nước, ngứa nhiều, tắm và đắp lá không bớt. Một bệnh nhi 7 tuổi có những tổn thương tương tự, bôi thuốc có giảm ngứa song vẫn xuất hiện nốt sẩn mới.
TS Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay trường hợp bị phản ứng mạnh, vùng da quanh sẩn có thể viêm tấy đỏ lan tỏa, hình thành bọng nước. Thương tổn thường gặp ở vùng da hở như tay, chân, lan rộng toàn thân nếu nặng. Người bệnh rất ngứa, châm chích, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Một số bệnh nhân cho biết phát hiện con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường như sàn nhà, ga giường, thảm, vật nuôi. Đây có thể là nguyên nhân gây kích ứng da.
“Điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn”, TS Giang nói.
Bọ chét đốt người, để hút máu gây bệnh sẩn ngứa, ở Việt Nam thường gặp bọ chét chó và bọ chét mèo. Thương tổn là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2 mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ, rất ngứa.
Trường hợp phản ứng mạnh có thể bị viêm tấy đỏ lan tỏa xung quanh sẩn. Thương tổn thường gặp ở phần da hở hoặc vùng da tiếp xúc trực tiếp với con vật khi ôm, bế chúng như vùng cổ, mặt, tay, chân, quanh thắt lưng.
Ngoài ra, bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh. Bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) truyền một số bệnh dịch, bệnh sốt kéo dài từ chuột sang người. Bọ chét mèo và chó truyền bệnh sán dây từ vật chủ này sang vật chủ khác.
Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70-85%. Ở môi trường trong nhà, bọ chét sinh sản quanh năm, còn ở ngoài trời chúng chỉ phát triển vào những tháng ấm. Ở miền Bắc, bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.
Khi bị ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, bọng nước, đặc biệt ở tay, chân, vùng da hở; bệnh có xu hướng kéo dài, xuất hiện thương tổn mới… nên đến cơ sở y tế khám, điều trị đúng cách. Không tự điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, tắm lá, đắp lá.
Điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, cần chú ý hơn đến vệ sinh môi trường sống và chăm sóc vật nuôi.
Bác sĩ Sanjay Nagarkar, hiện làm việc tại bệnh viện Apollo Spectra (Ấn Độ) cho biết: Cả máy lạnh và máy quạt đều mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng cơ chế hoạt động khác nhau và đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, lựa chọn nào "lành" hơn còn phụ thuộc vào cách sử dụng, môi trường sống và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Máy lạnh làm mát bằng cách hạ cả nhiệt độ lẫn độ ẩm không khí. Điều này khiến nó đặc biệt hiệu quả trong thời tiết nắng nóng cực đoan, nhất là khi nhiệt độ vượt 40°C. Tuy nhiên, sự dễ chịu này đi kèm một số đánh đổi.
Độ ẩm thấp có thể làm khô da, mắt và cổ họng. Nhiều người thức dậy với cảm giác rát mũi, khó chịu. Tình trạng mất nước có thể diễn ra âm thầm do cơ thể ít đổ mồ hôi hơn nhưng vẫn tiếp tục thất thoát dịch.
Bên cạnh đó, bộ lọc của máy lạnh nếu không được vệ sinh thường xuyên có thể phát tán bụi và dị nguyên, lâu dài dễ gây vấn đề hô hấp, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng. Ngoài ra, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột từ phòng lạnh bước ra ngoài trời nắng gắt có thể khiến cơ thể bị “sốc nhiệt”, dẫn đến đau đầu, mệt mỏi.
Máy quạt giúp không khí lưu thông quanh cơ thể, giúp mồ hôi bay hơi nhanh hơn. Cách này hiệu quả khi trời nóng vừa phải, nhưng trong điều kiện quá nóng, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường cao hơn thân nhiệt, quạt có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Luồng khí nóng thổi liên tục có thể làm cơ thể tiếp xúc với nhiệt nhiều hơn thay vì giảm nhiệt. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ lưu ý rằng trong nhiệt độ quá cao, quạt không ngăn được bệnh liên quan đến nắng nóng, thậm chí có thể làm tình trạng mất nước nặng hơn
Tuy vậy, quạt vẫn hữu ích nếu kết hợp với điều kiện thông gió tốt (mở cửa sổ, tạo luồng gió đối lưu…) mà không gây quá tải cho cơ thể.
Không có câu trả lời tuyệt đối về việc nên dùng máy lạnh hay quạt vào mùa nóng. Cách tốt nhất là kết hợp linh hoạt: Dùng máy lạnh vào những giờ nóng đỉnh điểm, chuyển sang quạt khi nhiệt độ hạ bớt, nhưng phải đảm bảo phòng thông thoáng, theo Times of India (Ấn Độ).
Dưới đây là cách sử dụng cả máy lạnh và quạt vào mùa nóng để không ảnh hưởng xấu tới sức khỏe:
PorMedTec, một công ty khởi nghiệp công nghệ sinh học của Nhật Bản, hôm 29/6 thông báo kế hoạch thử nghiệm lâm sàng nhằm cấy ghép thận lợn sang cơ thể người tại hai bệnh viện trong nước, dự kiến sớm nhất là vào năm 2028, theo The Japan Times.
Mỹ và Trung Quốc hiện là những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực cấy ghép dị chủng (xenotransplantation), phương pháp sử dụng nội tạng động vật để điều trị cho người. Đến nay, hai quốc gia này ghi nhận tổng cộng 8 ca ghép thận lợn sang người. Trong đó, một trường hợp suy thận tại Mỹ đã duy trì sự sống mà không cần chạy thận nhân tạo trong suốt 38 tuần trước khi được nhận tạng từ người hiến tặng.
PorMedTec được tách ra từ Đại học Meiji, hiện nhập khẩu các tế bào lợn chỉnh sửa gene do công ty công nghệ sinh học eGenesis của Mỹ phát triển, sau đó nuôi cấy lợn nhân bản phục vụ cho mục đích ghép tạng tại Nhật Bản.
Theo The Mainichi, startup này đã đạt được thỏa thuận với Bệnh viện Đại học Hokkaido, thành phố Sapporo, và Bệnh viện Đa khoa Shonan Kamakura, thành phố Kamakura, tỉnh Kanagawa, để bắt đầu chuẩn bị cho các đợt thử nghiệm. Các cơ sở phẫu thuật lấy tạng từ lợn hiến tặng sẽ được xây dựng ngay trong khuôn viên hoặc khu đất liền kề bệnh viện. Điều này giúp nội tạng được vận chuyển ngay lập tức đến phòng mổ cho người, đảm bảo duy trì trạng thái chất lượng tốt nhất.
Kế hoạch thử nghiệm lâm sàng sẽ được trình lên Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Thiết bị Y tế Nhật Bản (PMDA) sớm nhất là vào cuối năm tài chính 2026. Mỗi bệnh viện dự kiến thực hiện một vài ca để đánh giá cả tính an toàn lẫn hiệu quả của phương pháp. Một tiêu chí để đánh giá hiệu quả là bệnh nhân không phải chạy thận nhân tạo trong ít nhất 24 tuần.
Người đủ điều kiện tham gia thử nghiệm dự kiến là bệnh nhân trong độ tuổi 50 và 60 bị suy thận mạn tính cần phải chạy thận hoặc ghép tạng nhưng ít có khả năng nhận được thận hiến từ người thân hoặc các nguồn khác, đồng thời không mắc các biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim. Tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh cũng sẽ được xem xét kỹ lưỡng, do phương pháp này đòi hỏi phải sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch mạnh hơn so với các ca ghép tạng thông thường.
Những chú lợn hiến tạng sẽ được tạo ra bằng công nghệ nhân bản vô tính từ các tế bào lợn nhập khẩu của công ty công nghệ sinh học Mỹ, đơn vị đã có kinh nghiệm lâm sàng trong lĩnh vực này. Mười gene trong các tế bào này đã được chỉnh sửa để làm giảm nguy cơ thải ghép miễn dịch. Tính đến ngày 28/6, một bệnh nhân được ghép thận vào tháng 11/2025 từ nguồn lợn do công ty Mỹ này cung cấp đã sống khỏe mạnh mà không cần chạy thận trong suốt 31 tuần.
PorMedTec lên kế hoạch thiết lập một hệ thống có khả năng sản xuất 100 con lợn hiến tạng mỗi năm vào năm 2027. Nếu các cuộc thử nghiệm diễn ra suôn sẻ, công ty dự định nộp đơn xin chính phủ phê duyệt quy trình này như một sản phẩm y học tái sinh vào năm 2029, đồng thời tiến tới hợp tác rộng rãi với các cơ sở y tế trong nước để triển khai kỹ thuật này.
Nhật Bản hiện có hơn 300.000 người phải chạy thận nhân tạo do mắc các bệnh lý về thận và khoảng 15.000 người trong danh sách chờ ghép thận. Trong khi đó, theo dữ liệu từ Mạng lưới Ghép tạng Nhật Bản, số ca ghép tạng từ người hiến chết não chỉ đạt khoảng 200 ca mỗi năm.
Trước bối cảnh đó, chính phủ Nhật Bản đã đưa cấy ghép dị chủng vào danh sách một trong những lĩnh vực trọng điểm thuộc lộ trình đầu tư công - tư được công bố vào đầu tháng này. Chính phủ kỳ vọng sẽ sớm làm chủ các công nghệ nội địa và hệ thống sản xuất nhằm đưa giải pháp này vào ứng dụng thực tiễn trong thời gian ngắn nhất.
"Trước mắt, chúng tôi muốn tận dụng những thành tựu của tập đoàn hàng đầu thế giới tại Mỹ, từ đó xây dựng nền móng cho việc đưa cấy ghép dị chủng vào ứng dụng thực tiễn tại Nhật Bản", ông Hiroshi Nagashima, Giám đốc PorMedTec đồng thời là giáo sư tại Đại học Meiji, chia sẻ.
Bài viết "Trẻ rối loạn bướng bỉnh gia tăng vì được quá nuông chiều" đăng trên Tuổi Trẻ Online đã "bắt đúng bệnh" của nhiều gia đình: cha mẹ quá cưng chiều con.
Nhiều bạn đọc phản hồi chia sẻ kinh nghiệm đồng hành mà không làm thay với các bạn nhỏ, và cả những lo ngại về tương lai của những "cậu ấm cô chiêu" thời hiện đại.
Trước những đòi hỏi quá đáng của những cô, cậu bé được nuông chiều quá mức, một bạn đọc để lại bình luận ngắn gọn: "Cho vài roi!".
Cùng quan điểm, bạn đọc tên Thơm viết: "Các cụ ngày xưa nói 'thương cho roi cho vọt' mà đúng, giờ cưng chiều quá không thành người nổi!".
"Tôi cũng chưa từng dùng cây roi nào dạy con nên tôi ủng hộ quan điểm của bạn Sao Xẹt", một bạn đọc viết.
Bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến phân tích quá trình hình thành tâm lý của trẻ. Bạn đọc Vũ cho rằng thực tế khá phổ biến trong nhiều gia đình là ông bà thường có xu hướng bênh cháu, trong khi cha mẹ muốn nghiêm khắc hơn.
Sự thiếu thống nhất này khiến trẻ rơi vào trạng thái không biết nghe ai, từ đó hình thành tâm lý thử giới hạn với người lớn.
Một bạn đọc khác cũng đồng tình rằng trẻ con hư có lỗi chính của phụ huynh khi đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ ngay từ nhỏ, khiến trẻ hình thành thói quen "đòi là được".
"Trước mỗi vấn đề tôi thường hỏi xem suy nghĩ của con về việc đó, sau đó tôi chia sẻ với con những suy nghĩ của tôi. Chúng tôi có thể cùng bàn luận và trao đổi. Nhờ vậy mọi vấn đề, mọi góc cạnh sẽ được chúng tôi bàn luận mổ xẻ dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Chúng tôi đã trở thành những người bạn thân, có thể chia sẻ và con vẫn luôn biết điều gì đúng sai, cần làm, không nên làm", người đọc tên Yến Nhi viết.
Lập tức bạn đọc Sao Xẹt trả lời: Tôi không ủng hộ cách dạy trẻ như vậy. "Các con tôi nay đã U40, từ nhỏ đến nay, chưa bao giờ vợ chồng tôi la to tiếng chứ đừng nói gì đến đòn roi".
Theo lời bạn đọc này, các con của ông rất ngoan, học giỏi. Hịện các cháu cũng vậy. "Chưa bao giờ chúng tôi phải nặng lời với cháu. Các con, cháu thoải mái nêu ý kiến của mình. Chúng tôi lắng nghe và định hướng. Không áp đặt, không chiều chuộng vô lối. Tất cả phải có mục đích, có đi, có lại".
Theo bạn đọc tên Hải Yến, làm mẹ không phải là chiều trẻ vô lối, mà biết khi nào cần nghiêm khắc, khi nào cần mềm mại, yêu thương.
Bạn đọc Thu Hiền chia sẻ hoàn cảnh gia đình mình rằng bà chỉ có một người con trai, chồng mất sớm. Con trai cưới vợ và cũng cưới con gái một của một gia đình giàu có. Hai bên nội ngoại đều rất có điều kiện nhưng chỉ có duy nhất một đứa cháu.
Gia đình con ở riêng, cuối tuần đưa cháu về ngoại một ngày, về nội một ngày nên cháu được cưng chiều hết mực.
"Tôi muốn chiều cháu để cháu còn muốn đến chơi với bà nội. Đọc bài viết này tôi cũng giật mình mà giờ không biết sao nữa, nhìn thấy cháu chỉ muốn hun, cưng", bạn đọc này viết.
Bạn đọc Minh Thông nêu thực trạng về cách nuôi con hiện nay của nhiều gia đình: trẻ được chăm sóc quá mức, ít phải làm việc nhà, không được giao trách nhiệm phù hợp với độ tuổi. Điều này khiến trẻ thiếu kỹ năng sống, chỉ quen nhận mà không biết cho đi hoặc tự giải quyết vấn đề.
"Giờ nhiều con trẻ đến cấp 3 rồi vẫn không biết cầm cây chổi quét nhà, không biết nấu ăn. Tóm lại không biết làm gì cả mà lúc nào cũng chỉ học. Không biết lớn lên các con sẽ như thế nào?", bạn đọc tên Huệ nêu thực trạng.
Bạn đọc Sơn Tùng cho rằng trẻ em giống như "tờ giấy trắng", và cách giáo dục của gia đình sẽ quyết định nhân cách sau này. Yêu thương nhưng không đúng cách có thể trở thành sự bao bọc, khiến trẻ thiếu khả năng đối mặt với khó khăn.
"Nếu không thay đổi, trẻ sẽ thiếu bản lĩnh, khó thích nghi với thực tế", bạn đọc Phi Hùng nhấn mạnh.
