Trong tuyên bố chung của Tây Ban Nha, Brazil và Mexico ngày 18-4, Mỹ không được đề cập trực tiếp. Tuy nhiên theo giới quan sát, đây là một động thái nhắm thẳng vào Mỹ, quốc gia đã đơn phương áp đặt các lệnh bao vây và cấm vận suốt hàng chục năm qua với Cuba.
Gần đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây thêm sức ép về kinh tế, khiến tình hình khó khăn tại Cuba thêm trầm trọng.
Trong tuyên bố chung ngày 18-4, 3 quốc gia do cánh tả lãnh đạo đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc về cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng mà người dân Cuba đang phải gánh chịu, và kêu gọi áp dụng các biện pháp cần thiết để giảm bớt tình trạng này”.
Chính phủ 3 nước cũng kêu gọi các bên liên quan tránh những hành động làm trầm trọng thêm điều kiện sống của người dân Cuba hoặc vi phạm luật pháp quốc tế. Các nước đồng thời cam kết sẽ tăng cường hỗ trợ nhân đạo một cách có phối hợp, nhằm giảm bớt nỗi khổ của người dân Cuba.
Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 4 về Bảo vệ Dân chủ, trong khuôn khổ sáng kiến Vận động Tiến bộ toàn cầu (GPM) được tổ chức tại Tây Ban Nha.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đề xuất một tuyên bố phản đối can thiệp quân sự vào Cuba. Bà lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ nền độc lập và chủ quyền của đảo quốc Caribe, đồng thời bày tỏ hy vọng đối thoại và hòa bình sẽ thắng thế.
Trong khi đó, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva nhấn mạnh rằng không ai có quyền áp đặt luật lệ lên các quốc gia khác và cần chấm dứt lệnh cấm vận đối với Cuba.
Cũng trong tuyên bố chung ngày 18-4, Tây Ban Nha, Brazil và Mexico đồng thời kêu gọi một cuộc đối thoại chân thành và tôn trọng, phù hợp với luật pháp quốc tế cũng như các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc.
Một cuộc đối thoại như vậy, theo 3 nước này, nên hướng tới việc tìm ra một giải pháp lâu dài cho tình hình hiện tại và đảm bảo rằng chính người dân Cuba sẽ được hoàn toàn tự do quyết định về tương lai của mình.
Cuba đang trải qua một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ, với tình trạng mất điện kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và quá trình vận hành của nền kinh tế.
Mới đây, các nghị sĩ quốc hội đến từ tỉnh La Rioja của Argentina cũng phản đối các lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba. Họ khẳng định rằng việc cô lập hoặc đe dọa chiến tranh đối với một dân tộc trong thế kỷ 21 là “không thể chấp nhận được”.
"Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ "tổng thống chế độ mới của Iran" là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có xin ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này "biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá".
Hiện Iran chưa lên tiếng về thông tin này. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
"Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
Theo báo Guardian, nghiên cứu của tổ chức tư vấn Resolution Foundation (Anh) cho thấy gen Z - những người sinh vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000 - đang nhận mức lương cao nhất ở tuổi 24 so với bất kỳ thế hệ nào kể từ những người sinh trong thập niên 1950.
Kết quả này trái ngược với tình cảnh của thế hệ Millennials (sinh từ đầu thập niên 1980 đến giữa thập niên 1990), được xem là thế hệ đầu tiên có mức thu nhập khả dụng không cao hơn các thế hệ đi trước.
Resolution Foundation cho rằng nguyên nhân chủ yếu là nhiều người thuộc thế hệ Millennials bước vào thị trường lao động đúng thời điểm xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Kể từ đó, tốc độ tăng trưởng tiền lương thực tế tại Anh rơi vào trạng thái trì trệ kéo dài.
Ông Charlie McCurdy, chuyên gia kinh tế cấp cao của Resolution Foundation, nhận định nhiều người từng lo ngại sự đình trệ về mức sống của Millennials sẽ tiếp tục kéo dài sang gen Z.
Tuy nhiên những thành viên lớn tuổi nhất của nhóm gen Z đã đi làm được vài năm và đang hưởng lợi từ một đợt phục hồi tiền lương nhất định.
Báo cáo cũng cho thấy nhóm lao động có thu nhập thấp nhất được hưởng lợi nhiều nhất từ việc tăng lương tối thiểu. Thu nhập thực tế của 10% lao động hưởng lương thấp nhất đã tăng 36% trong giai đoạn 2012-2025.
Trong khi đó, những lao động từ 22-29 tuổi có mức lương trung bình ghi nhận thu nhập theo giờ tăng 15% trong cùng thời kỳ - cao hơn đáng kể mức tăng 4% của nhóm lao động trong độ tuổi 30 và mức tăng 11% của toàn bộ lực lượng lao động.
Dù vậy, Resolution Foundation cảnh báo triển vọng tài chính tích cực của gen Z vẫn đang bị đe dọa bởi áp lực lạm phát và tăng trưởng kinh tế suy yếu do xung đột tại Trung Đông.
Ngoài ra số người từ 16-24 tuổi không đi làm, không học tập và không tham gia đào tạo (NEET) tại Anh hiện đã lên khoảng 1 triệu người. Cựu bộ trưởng Lao động Anh Alan Milburn cảnh báo con số này có thể tăng lên 1,25 triệu người vào đầu những năm 2030 nếu chính phủ không có biện pháp can thiệp kịp thời, dẫn đến nguy cơ xuất hiện một "thế hệ bị đánh mất".
"Đối với một bộ phận đáng kể người trẻ thuộc gen Z, sự nghiệp của họ thậm chí còn chưa thực sự bắt đầu. Cuộc khủng hoảng NEET tại Anh là thách thức dài hạn rất lớn và cần trở thành ưu tiên hàng đầu của chính phủ", Resolution Foundation nhận định.
Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz và đang cạn kiệt nhu yếu phẩm hơn hai tháng kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, theo Reuters.
"Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để các tàu tự do và tiếp tục công việc của mình", ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.5.
Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả bằng cách cảnh báo lực lượng Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz. Bộ chỉ huy này nhấn mạnh lực lượng Iran sẽ "đáp trả mạnh tay" đối với bất kỳ mối đe dọa nào, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với quân đội Iran.
"Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay chúng tôi và việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi lại cần được phối hợp với lực lượng vũ trang", thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố.
Ông Abdollahi còn nhấn mạnh: "Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz".
Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo họ sẽ điều động 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, cùng với nhiều tàu chiến và máy bay không người lái để hỗ trợ nỗ lực đưa những tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.
Hàng trăm tàu thuyền và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột, theo Reuters dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Có báo cáo rằng một số tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz đã bị bắn, và Iran đã bắt giữ một số tàu khác. Trong tháng trước, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu đi và đến các cảng của Iran.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các quốc gia khác để thành lập một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa trong eo biển Hormuz. CENTCOM cho hay nỗ lực mới nhất sẽ kết hợp "hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự".
Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hay chiến dịch sẽ hoạt động như thế nào. Chiến dịch này không nhất thiết bao gồm các tàu hải quân Mỹ hộ tống những tàu thương mại, theo phóng viên Barak Ravid của trang tin Axios viết trên mạng xã hội X.
