Chính quyền Romania ngày 29.5 thông báo một UAV đã rơi xuống tòa chung cư tại thành phố Galati, đông nam nước này, trong đợt tấn công của Nga nhắm vào quốc gia láng giềng Ukraine vào rạng sáng, theo Reuters.
Romania là thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU), có đường biên giới trên bộ dài 650 km với Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Romania, từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra vào tháng 2.2022, UAV Nga đã 28 lần xâm nhập không phận Romania nhưng đây là lần đầu tiên thiết bị rơi xuống khu dân cư đông đúc và gây thương tích.
UAV rơi xuống tầng thượng của tòa chung cư 10 tầng, gây ra vụ nổ và khiến 2 người bị thương. Theo Bộ Quốc phòng Romania, thông tin ban đầu cho thấy toàn bộ chiếc UAV Geran 2, có nguồn gốc từ Nga, phát nổ khi va chạm. Hàng chục cư dân đã được sơ tán.
Một căn hộ tại tầng 10 bị cháy sau khi UAV rơi xuống mái và phát nổ. Thứ trưởng Nội vụ Raed Arafat cho biết vụ nổ gây hư hại 2 cầu thang và 5 chiếc ô tô.
Bộ Quốc phòng Romania thông báo đã triển khai 2 chiến đấu cơ F-16 và một trực thăng quân sự để theo dõi vụ tấn công. Các phi công được quyền bắn hạ bất cứ UAV nào. Cư dân tại các huyện Braila, Galati và Tulcea được cảnh báo tìm nơi trú ẩn.
Một UAV khác có sải cánh khoảng 3 m, không mang chất nổ, cũng được tìm thấy tại huyện Maramures ở tây bắc Romania vào cuối ngày 28.5 nhưng chưa rõ nguồn gốc.
Chuẩn tướng Gheorghe Maxim thông tin tại cuộc họp báo rằng chiếc UAV rơi xuống tòa chung cư đã bay tầm thấp trong không phận được 4 phút, khiến cho radar khó có thể phát hiện. Hệ thống chống UAV Merops của Mỹ đang hoạt động tại Romania không thể khai hỏa vì quá rủi ro khi sử dụng trong đô thị.
Các quan chức Ukraine cho hay cảng Izmail tại vùng Odessa ở miền nam đã bị nhiều UAV tấn công vào rạng sáng cùng ngày. Izmail là đô thị gần Romania và là nơi có cảng lớn nhất của Ukraine trên sông Danube.
Ngoại trưởng Oana Toiu gọi đây là hành vi vi phạm luật quốc tế nghiêm trọng và triệu tập đại sứ Nga để phản ứng. Bên cạnh đó, Romania cũng đã yêu cầu các biện pháp nhằm đẩy nhanh chuyển giao năng lực chống UAV của đồng minh cho nước này.
Tổng thống Nicusor Dan cùng ngày tuyên bố đóng cửa Lãnh sự quán Nga tại thành phố Constanta và trục xuất lãnh sự Nga về nước.
Một người phát ngôn NATO lên án “sự liều lĩnh” của Nga và tuyên bố liên minh sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ trước mọi mối đe dọa.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định hành vi của Nga gây nguy hiểm cho toàn bộ liên minh. Ông tuyên bố NATO sẵn sàng bảo vệ từng tấc lãnh thổ và sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker lên án vụ xâm phạm không phận Romania và ủng hộ đồng minh, tuyên bố sẽ bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO.
Pháp triệu tập đại sứ Nga để yêu cầu giải thích trong khi Cao ủy đối ngoại EU Kaja Kallas nhấn mạnh không thể để yên cho Nga sau vụ xâm phạm không phận này.
Thủ tướng Robert Fico của Slovakia, người có quan hệ gần gũi với Moscow dù là lãnh đạo một nước NATO, bày tỏ sự đoàn kết với Romania liên quan “sự cố UAV”, kêu gọi tránh đưa ra phát ngôn nặng nề và nên khôi phục đối thoại giữa EU và Nga.
Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chỉ trích Nga đã vượt qua một lằn ranh nữa và tuyên bố đoàn kết với Romania. Bà cho biết sẽ tiếp tục gây sức ép và đang chuẩn bị gói cấm vận thứ 21 của EU lên Moscow.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bày tỏ sự ủng hộ dành cho Romania và nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác để ngăn chặn mối đe dọa. Nhà ngoại giao bổ sung rằng việc tăng cường năng lực phòng không của Ukraine là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ không chỉ Ukraine mà còn giúp giảm nguy cơ cho các nước láng giềng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tối cùng ngày cho hay ông vừa được báo cáo về sự việc này. Ông Putin đặt nghi ngờ khả năng chiếc máy bay không người lái rơi xuống một khu chung cư ở Romania là của Nga, và cho rằng đó cũng có thể là máy bay không người lái của Ukraine. Tổng thống Nga cũng nhắc đến những trường hợp gần đây, khi máy bay không người lái Ukraine bay vào không phận Ba Lan và các nước Baltic.
Ông Putin đề nghị chuyển giao mảnh vỡ máy bay không người lái cho Nga để Moscow có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Moscow sẽ phản ứng nhanh chóng sau quyết định đóng cửa Lãnh sự quán tại Constanta.
Bà Zakharova cũng nói tất cả các cáo buộc cho rằng UAV Nga bay tại châu Âu là vô căn cứ và không có bằng chứng. “Mọi cáo buộc mà chúng tôi nghe được, đặc biệt là về UAV ở đâu đó tại các nước EU, chúng đều không có căn cứ, không một chút sự thật, bằng chứng, vật chứng nào được đưa ra”, bà Zakharova nói.
Trong một diễn biến khác, hãng thông tấn RIA của Nga ngày 29.5 đưa tin quân đội nước này đã giành được quyền kiểm soát thêm 4 khu định cư tại Ukraine, gồm Novopidhirne và Lisne tại tỉnh Dnipropetrovsk và khu Karaichne cùng Budarky tại tỉnh Kharkiv.
Trong khi đó, Không quân Ukraine tố cáo Nga đã phóng 232 UAV và 1 tên lửa đạn đạo sang lãnh thổ. Lực lượng Ukraine bắn rơi 217 UAV trong số đó, theo The Kyiv Independent.
Trong công văn gửi tới các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và tổ chức quốc tế, Nga cảnh báo sẽ phát động một "cuộc tấn công trả đũa" vào thủ đô Kyiv của Ukraine, "bao gồm cả những trung tâm ra quyết định", nếu Ukraine phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng vào ngày 9.5.
Nga kêu gọi họ "đảm bảo việc sơ tán kịp thời nhân viên từ các phái đoàn ngoại giao và những phái đoàn khác, cũng như công dân, khỏi thành phố Kyiv". Hiện chưa có thông tin phản ứng ngay lập tức từ Ukraine.
Nga đã công bố lệnh ngừng bắn từ ngày 8 - 9.5 nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày Hồng quân Liên Xô giành chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại trước Đức Quốc xã.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích Moscow vì lệnh ngừng bắn này. Hôm 5.5, ông Zelensky ám chỉ rằng Moscow lo sợ máy bay không người lái của Ukraine sẽ "bay lượn trên Quảng trường Đỏ".
Trong khi đó, phía Ukraine công bố lệnh ngừng bắn riêng từ ngày 6.5, và cáo buộc phía Nga không làm theo.
"Hôm nay, hầu như cả ngày, hầu như mỗi giờ, chúng tôi đều nhận được báo cáo về các cuộc tấn công từ nhiều khu vực khác nhau", nhà lãnh đạo Ukraine nói tối 6.5.
Trong bài phát biểu buổi tối, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ "đáp trả tương xứng" đối với các hành vi vi phạm của Nga và quyết định các bước tiếp theo của mình cho phù hợp.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 6.5 nói Ukraine đã mất tới 290 binh sĩ trong các cuộc giao tranh với Nhóm tác chiến Tsentr của Nga trong 24 giờ trước đó, theo Hãng tin Sputnik. Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố trong cùng thời gian, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ 12 quả bom dẫn đường và 605 máy bay không người lái của Ukraine.
Trả lời phỏng vấn báo Der Spiegel ngày 14/5, Nicolas Maduro Guerra, con trai Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và là nghị sĩ quốc hội, cho biết ông Maduro đang phải ở trong một phòng giam quá tải cùng với 18 tù nhân khác.
"Ngay từ đầu, khi còn ở phòng giam riêng, ông ấy đã tập thể thao một giờ mỗi sáng, sau đó viết nhật ký, ghi lại tất cả những gì nảy ra trong đầu”, ông Maduro Guerra nói.
Ông cho biết thêm: "Kể từ tuần lễ Phục sinh (đầu tháng 4), ông ấy đã ở trong một phòng giam chung với 18 tù nhân khác. Ông ấy nói một nửa trong số đó nói tiếng Tây Ban Nha. Ông giao tiếp với họ, xem TV và học một chút tiếng Anh”.
Rạng sáng 3/1, khoảng 200 thành viên lực lượng đặc nhiệm của Mỹ đã tiến hành chiến dịch đột kích vào Venezuela sau khi quân đội Mỹ không kích một số hạ tầng quân sự của Venezuela.
Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đổ bộ bằng trực thăng dưới màn đêm và bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores tại một khu phức hợp quân sự được bảo vệ nghiêm ngặt ở ngoại ô thủ đô Venezuela.
Chiến dịch đột kích và bắt giữ diễn ra nhanh chóng trong vòng vài giờ đồng hồ. Lực lượng Mỹ sau đó đã đưa vợ chồng ông Maduro lên tàu và lên máy bay đến New York, Mỹ. Cả 2 hiện bị giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở Brooklyn, New York, một cơ sở nổi tiếng với điều kiện khắc nghiệt.
Đến nay, vợ chồng ông Maduro đã 2 lần ra tòa ở Mỹ và đều khẳng định vô tội trước những cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Con trai Maduro Guerra nói rằng gia đình ông bị bất ngờ trước chiến dịch đột kích của Mỹ.
"Họ đã sử dụng công nghệ mà chúng tôi ở đây chưa từng thấy trước đây. Tôi đã đánh giá thấp họ. Đồng thời, tôi đã đánh giá quá cao những gì bản thân chúng tôi có thể làm được. Lẽ ra chúng tôi phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ cha mình. Chúng tôi đã thất bại trong việc đó", ông chia sẻ. Mặc dù vậy, ông nhiều lần khẳng định Venezuela sẽ tìm cách đưa ông Maduro trở về.
Sau khi ông Maduro bị bắt giữ, Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đã được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời Venezuela, tạm thời thay ông Maduro điều hành đất nước.
Bà Rodriguez khẳng định ông Maduro vẫn là tổng thống hợp pháp của Venezuela và chính quyền của bà cũng đang tìm cách để đưa ông Maduro về nước.
Nga và Trung Quốc đã hối thúc Mỹ trả tự do cho ông Maduro và phu nhân, kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp thông qua ngoại giao.
Văn phòng của ông xác nhận thông tin vào sáng sớm 12/7. Ông hưởng thọ 71 tuổi. Thông báo cho biết ông qua đời vào tối 11/7 sau một “cơn bạo bệnh ngắn và đột ngột”.
“Gia đình Thượng nghị sĩ Graham cảm kích trước những lời cầu nguyện trong thời điểm này và mong được tôn trọng quyền riêng tư trong giai đoạn vô cùng khó khăn này", thông cáo nêu rõ.
Tổng thống Donald Trump đã gửi lời tri ân dành cho “một trong những con người và thượng nghị sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết”, đồng thời mô tả ông Graham là một “người yêu nước Mỹ đích thực” trong bài đăng trên Truth Social.
Ông Graham là Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện và đang vận động tái tranh cử nhiệm kỳ thứ 5 vào tháng 11 tới. Ông là một trong những thành viên nổi tiếng nhất của Thượng viện và là tiếng nói có ảnh hưởng trong đảng về các vấn đề quốc phòng và đối ngoại.
Theo đoạn ghi âm liên lạc của lực lượng cảnh sát mà NBC News thu được, các nhân viên cấp cứu đã được điều động tới nhà riêng của ông Graham tại Đồi Capitol vào tối 11/7 sau khi nhận được cuộc gọi báo về một trường hợp “ngừng tim”.
Một trợ lý cấp cao của ông Graham nói với NBC News rằng không có dấu hiệu nào cho thấy vị thượng nghị sĩ cảm thấy không khỏe trước khi qua đời. Ông vốn được lên lịch xuất hiện trong chương trình “Meet the Press” của NBC News vào ngày 12/7.
Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune ca ngợi ông Graham là “một người bảo vệ mạnh mẽ cho nước Mỹ”. Trong khi đó, Thống đốc bang South Carolina Henry McMaster cho biết ông Graham là “một trong những chiến binh kiên cường nhất vì South Carolina và nước Mỹ, đồng thời là một người bạn trung thành, đáng tin cậy”.
Theo luật của bang, ông McMaster sẽ chỉ định một người thay thế chiếc ghế của ông Graham.
Vào tháng 6, ông Graham đã đánh bại nhiều đối thủ trong cuộc bầu cử sơ bộ để giành đề cử tranh cử nhiệm kỳ thứ 5. Đảng Cộng hòa bang South Carolina hiện phải tìm một ứng viên thay thế, với cuộc bầu cử sơ bộ đặc biệt dự kiến diễn ra trước ngày 11/8 theo luật bầu cử của bang.
Ông Graham vừa trở về từ chuyến thăm Kiev, Ukraine, nơi ông gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky.
“Ông là một người ủng hộ mạnh mẽ nước Mỹ, tin tưởng sâu sắc vào liên minh NATO và đang tích cực làm việc để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine”, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết.
Ông Graham tạo dựng tên tuổi nhờ các hoạt động trong lĩnh vực chính sách đối ngoại với quan điểm cứng rắn. Trong những năm gần đây, ông liên tục gây sức ép với cả chính quyền Mỹ nhằm hỗ trợ Kiev trong cuộc chiến với Nga, đồng thời thúc đẩy chính quyền duy trì lập trường cứng rắn với Iran.
Ban đầu, ông Graham là người chỉ trích ông Trump. Ông từng tranh cử chống lại ông Trump trong cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2016.
Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai người đã thay đổi trong thập niên tiếp theo. Ông Graham thường xuyên ca ngợi ông Trump nhưng đôi khi vẫn gây áp lực với ông về một số quyết định chính sách.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC News hồi tháng 2, ông Graham gọi mình là “ngôi sao phương Bắc” của Tổng thống.
“Chúng tôi có bất đồng, nhưng ông ấy biết tôi xuất phát từ đâu. Ông ấy thấy rằng tôi đang giúp đỡ ông ấy nhiều như bất kỳ ai khác trong Thượng viện", ông Graham nói về tổng thống.
