Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: “Cà phê siêu sạch – nguyên chất 100%”. Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ “quốc tế”.
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê “bẩn” bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, “siêu sạch” không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển “siêu sạch”.
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều “đại học quốc tế” cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ “quốc tế” trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính “vị thế đặc biệt” như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt “ưa chuộng” những từ mang tính nâng cấp như “siêu” hay “quốc tế”?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để “nâng cấp” hình ảnh?
“Siêu sạch” không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với “chưa sạch”. “Quốc tế” không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ “bình thường nội địa”.
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng “siêu sạch”, người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên “quốc tế”, sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế – giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như “siêu sạch” hay “quốc tế” trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Ngày 6-5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam đối với ông Nguyễn Văn Lợi (42 tuổi, xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình) về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản", vì chiếm đoạt tiền từ thiện hỗ trợ người dân bị lốc xoáy.
Trước đó, ngày 28-9-2025, địa bàn thôn 1 Hải Đường (xã Hải Anh) và một số xã khác của tỉnh Ninh Bình xảy ra lốc xoáy gây thiệt hại lớn về người, tài sản.
Ngay sau khi thiên tai xảy ra đã có nhiều tổ chức, cá nhân tham gia ủng hộ, từ thiện, hỗ trợ người dân.
Mặc dù không được phân công nhiệm vụ và không thuộc chức trách được giao nhưng ông Lợi - thời điểm đó đang là Phó trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND xã Hải Anh - đã tự tham gia cung cấp thông tin hoàn cảnh gia đình của các hộ dân bị thiệt hại cho một quỹ từ thiện.
Sau khi biết được thông tin, mức hỗ trợ cụ thể đối với những gia đình bị thiệt hại do lốc xoáy, ông Lợi đã nảy sinh ý định chiếm đoạt một phần số tiền hỗ trợ.
Bằng các thủ đoạn gian dối, cung cấp thông tin không đúng sự thật, ông Lợi đã chiếm đoạt tiền từ thiện của nhiều hộ dân trên địa bàn với tổng số tiền 60 triệu đồng.
Dự báo thời tiết hôm nay 22.5, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc cảnh báo nắng nóng từ miền Trung bắt đầu lan rộng ra miền Bắc.
Ngày hôm qua 21.5, các tỉnh miền Trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C, như: Nam Đông (Huế) là 37,3 độ C; Tam Kỳ (Đà Nẵng) 37,6 độ C; Quảng Ngãi 37,3 độ C...
Trong hôm nay, miền Bắc bắt đầu có nắng nóng. Dự báo cụ thể ở đồng bằng Bắc bộ và khu vực nam Phú Thọ (tỉnh Hòa Bình cũ) xảy ra nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50 - 55%.
Khu vực từ Thanh Hóa - Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi - Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, dự báo thời tiết ngày mai 23.5, miền Bắc có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Khu vực từ Thanh Hóa - Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 40 - 45%.
Dự báo đợt nắng nóng ở miền Bắc, miền Trung còn kéo dài trong nhiều ngày tới. Nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2 - 4 độ C, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Nắng nóng kết hợp với độ ẩm không khí giảm thấp trong những ngày tới sẽ khiến nhiều khu vực dân cư có nguy cơ cao xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Nội dung này được đề cập trong hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương về việc đánh giá định kỳ hằng quý đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị.
Kết quả đánh giá này sẽ là căn cứ quan trọng, quyết định việc đánh giá, xếp loại chất lượng cuối năm và phục vụ công tác cán bộ khi cần thiết.
Theo hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương, cấp nào trực tiếp sử dụng cán bộ, phân công nhiệm vụ thì cấp đó nhận xét, đánh giá, đề xuất mức xếp loại. Cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ thì quyết định, phê duyệt mức xếp loại.
Việc đánh giá hằng quý với đánh giá, xếp loại cuối năm phải bảo đảm tính liên kết, xuyên suốt, liên tục và được thể hiện bằng hiệu quả thực chất của sản phẩm cuối cùng.
Hướng dẫn cũng nêu việc chỉ xem xét xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” đối với cá nhân có kết quả thực hiện nhiệm vụ nổi trội, có sản phẩm chất lượng, hiệu quả cao, vượt mức yêu cầu đề ra.
Quy trình đánh giá cán bộ, lãnh đạo gồm 5 bước: Xác định mục tiêu, nhiệm vụ, kết quả sản phẩm hằng quý; Cá nhân tự chấm điểm, đánh giá và đề xuất mức xếp loại; Nhận xét, đánh giá và đề xuất mức xếp loại của cấp có thẩm quyền; Quyết định mức xếp loại; Thông báo và lưu trữ kết quả.
Trên cơ sở kết quả thẩm định, cấp có thẩm quyền trực tiếp sử dụng cán bộ thực hiện nhận xét, đánh giá và đề xuất mức xếp loại theo 4 mức, gồm: Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Hoàn thành tốt nhiệm vụ; Hoàn thành nhiệm vụ; Không hoàn thành nhiệm vụ.
Trên cơ sở kết quả nhận xét, đánh giá, đề xuất mức xếp loại ở bước trên, cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ quyết định, phê duyệt mức xếp loại chất lượng đối với cá nhân theo phân cấp quản lý cán bộ; xem xét, cho ý kiến việc điều chuyển, bố trí công tác khác đối với cán bộ có vi phạm, khuyết điểm hoặc không hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao (nếu có).
Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ, trường hợp cá nhân hoàn thành dưới 100% nhiệm vụ được giao trong quý thì xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ”, trừ trường hợp vì lý do khách quan, bất khả kháng được cấp có thẩm quyền xác nhận.
Trường hợp cá nhân có 1 quý trong năm xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ” thì không xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” cả năm.
Trường hợp nhiều cá nhân có đủ điều kiện xem xét xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” cuối năm thì ưu tiên lựa chọn cá nhân có số quý được đề xuất xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” nhiều hơn.
Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu thực hiện ngay việc thay thế những cán bộ có kết quả đánh giá, xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ” từ 2 quý liên tiếp trở lên.
Cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương nơi cán bộ công tác thực hiện việc đánh giá, xếp loại hằng quý, hằng năm đối với một số chức danh (không phải là chức danh lãnh đạo, quản lý), định kỳ tổng hợp kết quả báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư theo quy định.
Các chức danh đó bao gồm: Trợ lý của các lãnh đạo chủ chốt và lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam; Thẩm phán TAND Tối cao, Kiểm sát viên VKSND Tối cao; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao là Đại sứ Việt Nam tại nước ngoài.
Văn phòng Chủ tịch nước tổng hợp kết quả tự đánh giá, xếp loại của Phó Chủ tịch nước để báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét theo quy định.
Ban Tổ chức Trung ương đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương nghiên cứu thực hiện công khai đánh giá kết quả công tác của các cơ quan, đơn vị trực thuộc bằng hình thức phù hợp.
