Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: “Cà phê siêu sạch – nguyên chất 100%”. Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ “quốc tế”.
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê “bẩn” bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, “siêu sạch” không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển “siêu sạch”.
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều “đại học quốc tế” cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ “quốc tế” trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính “vị thế đặc biệt” như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt “ưa chuộng” những từ mang tính nâng cấp như “siêu” hay “quốc tế”?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để “nâng cấp” hình ảnh?
“Siêu sạch” không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với “chưa sạch”. “Quốc tế” không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ “bình thường nội địa”.
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng “siêu sạch”, người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên “quốc tế”, sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế – giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như “siêu sạch” hay “quốc tế” trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Đến đầu giờ chiều 6.7, lực lượng chức năng đã quy tập được 9 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật trong quá trình khai quật rãnh mộ tập thể tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa, Hưng, TP.HCM.
Từ các di vật thu được tại hiện trường và tài liệu đối chiếu bước đầu, cơ quan chức năng ghi nhận có thông tin liên quan đến liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, Tiểu đội phó, Tiểu đoàn 1 Long An, Quân Giải phóng miền Nam, hy sinh trong trận đánh cầu Chữ Y năm 1968.
Sau khi thông tin được đăng tải trên các phương tiện truyền thông, thân nhân liệt sĩ đã chủ động liên hệ với cơ quan chức năng, cung cấp thêm giấy tờ, thông tin phục vụ quá trình xác minh.
Chiều cùng ngày, thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, cùng đại diện các cơ quan chức năng đã đến thăm, làm việc với gia đình thân nhân liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để đối chiếu, xác minh thông tin theo quy định.
Hiện công tác xác minh danh tính liệt sĩ được các cơ quan chức năng khẩn trương thực hiện trên cơ sở hồ sơ, di vật và các nguồn thông tin liên quan.
Di vật được tìm thấy dưới rãnh mộ
ẢNH: BỘ TƯ LỆNH TP.HCM CUNG CẤP
Trước đó, sáng cùng ngày, tại công viên Lê Thị Riêng, lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được tổ chức trọng thể.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn công tác dự và dâng hương, dâng hoa tưởng niệm tại tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trong khuôn viên công viên.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là sự kiện có ý nghĩa thiêng liêng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thủ tướng cũng yêu cầu TP.HCM phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để huy động tối đa nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN, nhằm đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Di vật quyết định còn sót lại mở ra có ghi tên liệt sĩ Huỳnh Văn Quên
ẢNH: BỘ TƯ LỆNH TP.HCM
"Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương", Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Theo báo cáo của chủ đầu tư, dự án Nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa (huyện Củ Chi cũ) đã triển khai lắp đặt cột kết cấu lò hơi đầu tiên, ngay sau khi đón lô thiết bị trọng yếu đến công trường. Sau khi lắp đặt, việc thi công bước vào giai đoạn tăng tốc.
Trong tổng thể kết cấu dây chuyền của một nhà máy đốt rác phát điện, bên cạnh hệ thống tuabin, hệ thống xử lý nước thải và xử lý khí thải… thì hệ thống lò đốt và lò hơi chính là thiết bị cốt lõi của toàn bộ dự án.
Do đó việc hoàn thành chế tạo, đưa các thiết bị này về đến công trường và bắt đầu lắp đặt là một cột mốc kỹ thuật đặc biệt quan trọng của dự án.
Dự án Nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa do Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Tâm Sinh Nghĩa (liên doanh giữa Công ty cổ phần BCG Energy và Shanghai SUS Environment Co., Ltd.) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư khoảng 6.400 tỉ đồng.
Đây là một trong những dự án đốt rác phát điện trọng điểm, mang tính chiến lược trong hành trình chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải của TP.HCM từ chôn lấp truyền thống sang công nghệ đốt rác phát điện tiên tiến.
Trong giai đoạn 1, dự án sở hữu công suất xử lý từ 2.600 tấn rác/ngày, công suất phát điện khoảng 60MW.
Chủ đầu tư cho biết toàn bộ công tác lắp đặt sẽ hoàn thành cuối năm 2026. Sau đó nhà máy sẽ chạy thử và chính thức vận hành thương mại trong quý 1-2027.
Mới đây nhất vào ngày 12-5, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh có chỉ đạo các sở ngành sớm tham mưu cho thành phố về việc cải tạo các bãi rác đã đóng cửa và đôn đốc tiến độ các dự án đốt rác phát điện.
Thành phố cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đôn đốc các đơn vị xử lý rác sinh hoạt khẩn trương thực hiện hồ sơ chuyển đổi công nghệ theo quy định tại Nghị quyết số 28 HĐND thành phố ban hành năm 2023.
Các đơn vị phải đảm bảo tiến độ thi công xây dựng và vận hành các nhà máy chuyển đổi công nghệ sang xử lý có thu hồi năng lượng. Đảm bảo đáp ứng chỉ tiêu liên quan đến công nghệ xử lý rác được đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Sáng 22/5, xe cẩu và máy xúc tiến hành tháo dỡ những phần còn lại của biệt thự của ông Võ Tấn Thành, 43 tuổi, xây tại khu phố 4 An Thới.
Theo cơ quan chức năng, biệt thư là tổ hợp công trình gồm nhà ở, sân vườn do ông Thành xây trên khu đất bị lấn chiếm rộng hơn 15.000 m2. Trong đó khoảng 5.000 m2 là đất công và hơn 10.000 m2 thuộc quản lý của Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân.
Dù nhiều lần bị xử phạt và yêu cầu tự tháo dỡ, ông Thành không chấp hành. Các đợt cưỡng chế trước đây gặp nhiều khó khăn nên chưa thể xử lý dứt điểm.
Tối qua, trước thời điểm lệnh cưỡng chế có hiệu lực, chủ biệt thự tháo dỡ một phần công trình và di dời tài sản có giá trị nhưng không tự nguyện bàn giao đất. Lực lượng chức năng phải tổ chức cưỡng chế theo kế hoạch, thu hồi khu đất.
Cũng trong sáng nay, đặc khu Phú Quốc cũng cưỡng chế thêm 17 công trình vi phạm khác, trong đó có căn nhà rộng hơn 200 m2 của vợ ông Thành.
Theo cơ quan chức năng, từ đầu tháng 6, Phú Quốc sẽ triển khai hàng trăm lệnh cưỡng chế đối với các công trình lấn chiếm, xây dựng sai phép hoặc nằm trên phần đất phải thu hồi phục vụ dự án.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh địa phương đẩy mạnh lập lại trật tự đô thị và chuẩn bị hạ tầng phục vụ APEC 2027.
