Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: “Cà phê siêu sạch – nguyên chất 100%”. Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ “quốc tế”.
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê “bẩn” bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, “siêu sạch” không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển “siêu sạch”.
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều “đại học quốc tế” cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ “quốc tế” trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính “vị thế đặc biệt” như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt “ưa chuộng” những từ mang tính nâng cấp như “siêu” hay “quốc tế”?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để “nâng cấp” hình ảnh?
“Siêu sạch” không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với “chưa sạch”. “Quốc tế” không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ “bình thường nội địa”.
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng “siêu sạch”, người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên “quốc tế”, sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế – giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như “siêu sạch” hay “quốc tế” trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Ngày 9.5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai (CDC Đồng Nai) cho biết, trên địa bàn vừa ghi nhận một người phụ nữ lớn tuổi tử vong vì bệnh dại sau khi bị chó lạ cắn sau 3 tháng, nhưng không tiêm huyết thanh và vắc xin phòng bệnh dại.
Theo báo cáo của CDC Đồng Nai, khoảng đầu tháng 2.2026, bà N.T.G (68 tuổi, ở xã Xuân Quế) bị một con chó lạ vào nhà và cắn vào bàn tay. Tại thời điểm cắn, con chó đã có biểu hiện bất thường, lầm lì; sau khi cắn, con chó đã chạy đi mất khi bị người nhà đuổi, nên không theo dõi được.
Do chủ quan, bệnh nhân chỉ tự chữa bằng phương thức dân gian mà không tiêm huyết thanh và vắc xin phòng bệnh dại, dù đã được người nhà nhắc nhở.
Đến ngày 4.5, bệnh nhân có biểu hiện khó thở, sợ nước, sợ gió, uống nước vào thấy ngợp, tình trạng không giảm nên được người nhà đưa đến Bệnh viện đa khoa khu vực Long Khánh khám rồi tiếp tục chuyển lên Bệnh viện đa khoa Đồng Nai và đều được chẩn đoán theo dõi bệnh dại.
Chỉ khoảng 1 tiếng sau đó, bệnh nhân tiên lượng nặng nên người nhà đã xin chuyển bệnh nhân lên Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM điều trị, và được bệnh viện chẩn đoán theo dõi dại thể hung dữ, suy hô hấp, nhiễm trùng tiểu, tăng huyết áp. Đến trưa 6.5, bệnh nhân tử vong.
Sau khi ghi nhận ca bệnh, CDC Đồng Nai phối hợp các đơn vị liên quan đã tiến hành điều tra, xử lý dịch bệnh. CDC Đồng Nai nhận định, đây là trường hợp tử vong do bệnh dại đầu tiên tính từ đầu năm đến nay trên địa bàn thành phố.
Qua điều tra, khu vực xung quanh gia đình bệnh nhân có nhiều chó thả rông, một số người dân chưa chủ động tiêm phòng vắc xin cho đàn chó, mèo và vẫn còn tình trạng người dân khác bị chó mèo cào cắn, nhưng chưa tiêm phòng.
CDC Đồng Nai khuyến cáo người dân không chủ quan sau khi bị chó mèo cào, cắn kể cả khi con vật chưa có biểu hiện nghi dại.
Khi bị chó mèo cào, cắn không xử lý bằng các biện pháp dân gian mà phải rửa vết thương bằng nước sạch và xà phòng hoặc các dung dịch sát khuẩn thông thường. Sau đó, phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, hỗ trợ tiêm huyết thanh, vắc xin phòng ngừa bệnh dại.
Không chủ quan dù bị vết thương nhẹ, một khi bị chó cắn (kể cả chó con, chó cảnh hay chó nhà) thì vẫn có nguy cơ bị mắc bệnh dại.
Khi phát hiện chó, mèo nhà hoặc chó mèo lạ xuất hiện trong khu vực có biểu hiện bất thường, hung dữ, phải báo ngay tổ trưởng, ấp trưởng, chính quyền địa phương, thú y, trạm y tế để được hỗ trợ xử lý, không tự ý xử lý con vật.
Ngày 29-5, xã Bình Chánh (TP.HCM) công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 (nay là đường Lê Khả Phiêu).
Dự án này phải thu hồi diện tích 260.465,4m², trong đó đất công do Nhà nước quản lý là 110.495,2m², có 828 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 295 hộ giải tỏa toàn bộ, 503 hộ giải tỏa một phần và 30 tổ chức.
Để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, xã đã phát hồ sơ trực tiếp để hộ dân đăng ký sửa chữa, xin phép xây dựng nhà, chuyển mục đích sử dụng đất mà không phải đến Trung tâm phục vụ hành chính công nộp hồ sơ.
Thời gian giải quyết thủ tục, rút ngắn đáng kể so với quy trình hiện tại. Cấp giấy phép xây dựng tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày). Sửa chữa, cải tạo nhà tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 2 ngày). Chuyển mục đích sử dụng đất tối đa 10 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày).
Đối với các trường hợp đặc thù, phòng chức năng của xã sẽ tham mưu UBND xã xem xét giải quyết theo từng trường hợp cụ thể, đảm bảo phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng tiến độ thực hiện dự án.
Có mặt tại buổi công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng, ông Phạm Công Bằng (ngụ xã Bình Chánh) cho biết gia đình ông thuộc diện giải tỏa một phần bởi dự án.
"Địa phương đã hỗ trợ gia đình tôi làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hỗ trợ cấp giấy phép xây dựng. Tôi rất ủng hộ và đồng tình với sự quan tâm của địa phương", ông Bằng nói.
Bà Nguyễn Kim Mai - Phó chủ tịch UBND xã Bình Chánh - cho biết thời gian qua, xã đã niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổng thể và phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chi tiết đối với cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1.
Bên cạnh đó, xã tổ chức gặp gỡ đối thoại trực tiếp để ghi nhận ý kiến thắc mắc của người dân, và tham mưu việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với việc cấp giấy phép xây dựng; sửa chữa, cải tạo nhà; chuyển mục đích sử dụng đất cho người dân.
Theo bà Mai, đối với những công việc UBND xã đã và sắp thực hiện, với mong muốn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hộ dân, các tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án có điều kiện ổn định cuộc sống.
Từ đó người dân có sự đồng thuận cao, bàn giao mặt bằng sớm để đảm bảo tiến độ bàn giao cho thành phố trước ngày 30-6. "Đây là một trong những dự án trọng điểm của thành phố về giao thông kết nối giữa các tỉnh miền Tây với TP.HCM", bà Nguyễn Kim Mai nói.
Lễ truy điệu và an táng diễn ra sáng 21/5, với sự tham dự của bà Phạm Thị Thanh Trà, Phó thủ tướng, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Quân khu 4, tỉnh Nghệ An; đại diện các tỉnh Viêng Chăn, Xiêng Khoảng, Xay Xổm Bun (Lào).
80 hài cốt liệt sĩ do Đội Quy tập thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An tìm kiếm, cất bốc trong mùa khô 2025-2026 tại ba tỉnh của Lào, hiện chưa xác định được danh tính.
Tại buổi lễ, các đoàn đại biểu dâng hoa, dâng hương tưởng niệm, bày tỏ lòng tri ân các liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế trên đất bạn Lào. Sau lễ truy điệu, các hài cốt được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc, thuộc xã Đông Lộc.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đảng, Chính phủ và nhân dân Lào đã giúp đỡ, đùm bọc quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam trong thời chiến, cũng như hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ suốt nhiều năm qua.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An đồng thời ghi nhận nỗ lực của Đội Quy tập Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã vượt qua nhiều khó khăn để tìm kiếm, cất bốc và đưa các liệt sĩ trở về nước an toàn.
Đại diện các tỉnh của Lào bày tỏ sự tri ân đối với Việt Nam, khẳng định tiếp tục phối hợp trong công tác tìm kiếm, hồi hương hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.
Nghệ An có đường biên giới chung với Lào dài nhất cả nước, hơn 468 km. Qua các cuộc chiến, hàng chục nghìn liệt sĩ, thương binh của tỉnh đã ngã xuống hoặc bị thương tại Lào. Những năm qua, tỉnh đã phối hợp với các địa phương của Lào tìm kiếm, quy tập gần 13.000 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia hy sinh. Trong đó, 1.680 hài cốt xác định được danh tính, 937 trường hợp đã được bàn giao cho gia đình an táng tại quê nhà.
