Tại phiên thảo luận hội trường chiều 20/4, đại biểu Trần Văn Khải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cho rằng trong bối cảnh rủi ro thương mại và địa chính trị khó dự báo, đầu tư công cần được đẩy nhanh nhưng phải “nhanh hơn và thông minh hơn. Ưu tiên tập trung là hạ tầng số, hạ tầng năng lượng và hạ tầng đổi mới sáng tạo để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Theo ông, rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở công nghệ. Vòng đời công nghệ ngày càng ngắn trong khi quy trình đầu tư còn kéo dài, nếu chậm một nhịp sẽ làm mất lợi thế, chậm một nhịp, đất nước sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Đại biểu cũng chỉ ra khoảng trống thể chế đối với đầu tư vào tài sản vô hình như dữ liệu, phần mềm lõi, thuật toán, sở hữu trí tuệ. Nếu thiếu cơ chế đặt hàng, khoán chi và mua sắm theo kết quả, quá trình chuyển đổi số sẽ bị kéo lùi và khó tạo ra năng suất như kỳ vọng. Một rủi ro khác là an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu. Khi mức độ số hóa ngày càng sâu, bề mặt tấn công mở rộng, các sự cố mạng có thể làm gián đoạn dịch vụ công và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, nút thắt về năng lượng và môi trường cũng được nhấn mạnh. Các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tiêu thụ lượng điện lớn, nếu không gắn với bảo đảm an ninh năng lượng và tiêu chuẩn xanh, tăng trưởng số có thể bị kìm hãm bởi hạ tầng điện và áp lực phát thải.
Để vượt qua các thách thức, ông Khải đề nghị Chính phủ đổi mới thể chế, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường giám sát theo kết quả. Các bộ, ngành cần thiết lập cơ chế quản trị danh mục dự án theo Nghị quyết 57, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.
Ông cũng kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặt hàng, khoán chi và thử nghiệm có kiểm soát đối với các nhiệm vụ khoa học công nghệ, dữ liệu và nền tảng số; đồng thời quy định rõ quản trị rủi ro, trách nhiệm giải trình và cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới vì lợi ích chung.
Đại biểu nhấn mạnh an ninh mạng cần được coi là cấu phần bắt buộc trong mọi dự án số sử dụng ngân sách, bảo đảm an toàn ngay từ khâu thiết kế, có đủ kinh phí cho giám sát, sao lưu, khôi phục và kiểm thử dữ liệu độc lập. Các nền tảng dữ liệu định danh, logistics, y tế, giáo dục cần được ưu tiên đầu tư.
“Cần tăng đầu tư cho đào tạo STEM, quản lý dự án số, thu hút chuyên gia, đồng thời huy động khu vực tư nhân tham gia đầu tư theo mô hình đối tác công tư phù hợp”, ông nói.
Startup thiếu vốn, thiếu chính sách, khó bứt phá
Đại biểu Nguyễn Văn Huy, Phó đoàn Hưng Yên, cũng cho rằng khi các động lực tăng trưởng truyền thống suy giảm, hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố then chốt nhưng đang bị cản trở bởi nhiều điểm nghẽn.
Theo ông, khởi nghiệp không còn là xu hướng mà đã trở thành động lực quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam vẫn thiếu đồng bộ về chính sách, còn chồng chéo, thiếu nhất quán giữa các luật và văn bản dưới luật. Các quy định liên quan đến đầu tư mạo hiểm, ưu đãi thuế và thử nghiệm chính sách chưa hoàn thiện, khiến nhiều ý tưởng khó triển khai trong thực tế.
Liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái còn lỏng lẻo, tình trạng “mạnh ai nấy làm” vẫn phổ biến. Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học chưa được thương mại hóa hiệu quả. Doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó trong tiếp cận công nghệ, trong khi nhà đầu tư thiếu thông tin và niềm tin để rót vốn.
Một điểm nghẽn lớn khác là nguồn vốn. Dù đã có sự tham gia của một số quỹ đầu tư trong và ngoài nước, quy mô và tính đa dạng vẫn hạn chế. Các doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt ở giai đoạn đầu, rất khó tiếp cận vốn do thiếu tài sản bảo đảm. Nhiều dự án tiềm năng phải tìm vốn từ nước ngoài hoặc thu hẹp quy mô, thậm chí dừng hoạt động.
Theo đại biểu Hưng Yên, những hạn chế này không chỉ làm suy giảm hiệu quả của hệ sinh thái khởi nghiệp mà còn khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội phát triển trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt. Do đó ông kiến nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện pháp luật về đổi mới sáng tạo, đồng thời bổ sung nội dung xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp vào Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026-2030.
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Đại Thắng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, lấy năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực trung tâm.
Ông đề nghị tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển lên ít nhất 1,5% GDP, khuyến khích doanh nghiệp trích Quỹ khoa học công nghệ, miễn thuế cho hoạt động nghiên cứu ứng dụng; xây dựng Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo quốc gia để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi số.
“Thu hút đầu tư nước ngoài cần chuyển từ thu hút theo số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, sử dụng nguồn nhân lực trong nước và liên kết với doanh nghiệp nội địa”, ông Thắng nói, đề nghị xây dựng chính sách đột phá để thu hút chuyên gia trong và ngoài nước tham gia phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Samsung đang lên kế hoạch cho cuối năm 2026 bận rộn với nhiều sản phẩm Galaxy mới. Trong khi Galaxy Z Fold8 và Z Fold8 Ultra được kỳ vọng sẽ thu hút sự chú ý, một sản phẩm khác cũng nhận được sự quan tâm ở phân khúc "flagship giá mềm" mang tên Galaxy S26 FE.
Mặc dù ngày ra mắt chính thức vẫn còn vài tháng nữa, một nhà sản xuất ốp lưng bên thứ ba đã niêm yết các mẫu ốp bảo vệ cho Galaxy S26 FE giúp người dùng có cái nhìn đầu tiên về thiết kế của sản phẩm. Cụ thể, sản phẩm dường như sẽ kế thừa ngôn ngữ thiết kế của Galaxy S26, với các cạnh phẳng, cụm camera nhô cao và mặt trước gọn gàng với camera đục lỗ ở giữa. Mặt sau của điện thoại có ba camera, tương tự Galaxy S26 thông thường.
Màn hình của Galaxy S26 FE có thiết kế phẳng, với phần viền giống như Galaxy S25 FE. Các nút tăng giảm âm lượng và nút nguồn được đặt phía bên phải, vốn là vị trí quen thuộc. Thiết kế không có nhiều điểm mới mẻ, không giống như mong đợi từ nhiều người về một mẫu sản phẩm có phong cách khác biệt với phiên bản thông thường.
Các hình ảnh rò rỉ cho thấy Galaxy S26 FE có thể hỗ trợ sạc không dây Qi2, với các vòng sạc từ tính trên ốp lưng. Tuy nhiên, do dòng Galaxy S26 cao cấp cũng không trang bị nam châm Qi2, nhiều khả năng sạc Qi2 có thể chỉ hoạt động thông qua một chiếc ốp lưng tương thích.
Đối với màu sắc, Galaxy S26 FE có thể sẽ ra mắt với các tùy chọn màu tím, đen và xám. Tuy nhiên, đây chỉ là những hình ảnh dựng ban đầu từ bên thứ ba, vì vậy màu sắc cuối cùng có thể khác biệt.
Về thông số kỹ thuật, danh sách trên Geekbench cho thấy máy sẽ được trang bị chip Exynos 2500, tương tự như trên Galaxy Z Flip7. Ngoài ra, máy có thể sở hữu màn hình AMOLED 6,7 inch và pin 4.900 mAh. Mặc dù đây là cấu hình không có gì nổi bật và nằm trong dự đoán cho một chiếc smartphone tầm trung cao cấp. Sự thành công của Galaxy S26 FE khi ra mắt sẽ phụ thuộc vào mức giá mà Samsung đưa ra.
Deepfake - công nghệ tạo hình ảnh, video và âm thanh giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm mạo danh người thật - đang nổi lên như một mối đe dọa mang tính hệ thống tại châu Âu, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với an ninh số, quyền riêng tư và trật tự xã hội.
Theo các cơ quan giám sát và tổ chức nghiên cứu tại châu Âu, deepfake đang tạo ra "tác động kép" đáng lo ngại: vừa làm xói mòn niềm tin của công chúng vào thông tin, vừa mở rộng không gian cho các hành vi xâm hại cá nhân.
Điều khiến công nghệ này đặc biệt nguy hiểm là khả năng đánh trực tiếp vào phản xạ tự nhiên của con người - tin vào những gì mắt thấy tai nghe - khiến ranh giới giữa thật và giả ngày càng trở nên mờ nhạt.
Các dữ liệu giám sát cho thấy mức độ lan rộng đáng lo ngại của hiện tượng này. Trong hơn 2.000 trường hợp kiểm chứng thông tin được ghi nhận tại châu Âu trong năm nay, gần 1/3 có liên quan đến nội dung bị thao túng bởi AI.
Một khảo sát của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) trên 21 quốc gia cũng chỉ ra rằng người dân chỉ nhận diện chính xác thông tin thật trong khoảng 60% trường hợp - một lỗ hổng đáng kể trong khả năng phân biệt thông tin trên môi trường số.
Khác với tin giả thông thường - vốn có thể bị phát hiện thông qua đối chiếu nguồn hoặc bối cảnh - deepfake đánh lừa trực tiếp giác quan con người nhờ mức độ tinh vi ngày càng cao.
Theo Nhóm nghiên cứu Info-Tech, đây là hình thức tấn công mạng thế hệ mới, có khả năng vượt qua nhiều biện pháp an ninh truyền thống bằng cách "xâm nhập" vào nhận thức con người thay vì hệ thống kỹ thuật. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ mất dữ liệu, lừa đảo tài chính, thao túng chính trị và suy giảm uy tín tổ chức đang gia tăng với tốc độ đáng lo ngại.
Bên cạnh các rủi ro về an ninh thông tin, deepfake đang bị lạm dụng nghiêm trọng trong các hành vi xâm hại tình dục. Báo cáo của Liên hợp quốc cho biết phần lớn nội dung deepfake trên mạng mang tính chất khiêu dâm, với khoảng 98% video deepfake được xác định là nội dung khiêu dâm không có sự đồng thuận - và gần như toàn bộ nhắm vào phụ nữ.
Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) ghi nhận ít nhất 1,2 triệu thanh thiếu niên đã trở thành nạn nhân của việc bị tạo hình ảnh giả mạo mang tính khiêu dâm trong năm qua.
Tại một số quốc gia châu Âu, nghiên cứu cho thấy gần 1/4 người được khảo sát từng tiếp xúc với "deepnude" - hình ảnh khỏa thân giả mạo lan truyền trên các nền tảng như Instagram, Snapchat hay X.
Đáng lo ngại hơn, hơn 60% người từng biết đến công cụ này thừa nhận đã thử tạo nội dung tương tự, phản ánh xu hướng bình thường hóa hành vi xâm hại trong môi trường số.
Tại Bỉ - quốc gia được đánh giá là phản ánh rõ xu hướng chung của châu Âu - khoảng 13% thanh thiếu niên được khảo sát cho biết từng nhận nội dung "deepnude". Các nghiên cứu của Đại học Vrije Brussel (VUB) cũng ghi nhận sự lan truyền công khai của deepfake tình dục trên các nhóm mạng xã hội và nền tảng nhắn tin.
Đáng chú ý, một thành viên hoàng gia Bỉ từng bị phát tán hình ảnh giả mạo bằng AI, trong khi tại châu Âu, nhiều nghị sĩ và quan chức cũng lên tiếng về việc bị sử dụng hình ảnh trái phép - cho thấy deepfake không còn giới hạn ở nạn nhân ẩn danh mà đã mở rộng sang các nhân vật có tầm ảnh hưởng.
Trước tình hình trên, nhiều quốc gia châu Âu đã có các phản ứng pháp lý. Ở cấp độ Liên minh châu Âu (EU), Đạo luật AI (AI Act) yêu cầu minh bạch và dán nhãn nội dung do AI tạo ra, đồng thời cấm các hành vi sử dụng AI để tạo nội dung tình dục không đồng thuận hoặc khai thác hình ảnh trẻ em.
Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) cũng tăng cường trách nhiệm của các nền tảng, với mức phạt có thể lên tới 6% doanh thu toàn cầu nếu vi phạm.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thách thức lớn nhất nằm ở khoảng cách giữa tốc độ phát triển công nghệ và khả năng điều chỉnh của pháp luật. Luật pháp vốn mang tính phản ứng, trong khi deepfake có thể lan truyền và gây hậu quả trước khi các biện pháp can thiệp kịp được triển khai.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia kêu gọi châu Âu chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động, kết hợp hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao trách nhiệm của các nền tảng công nghệ, phát triển công cụ nhận diện nội dung giả và tăng cường giáo dục kỹ năng số cho người dân.
Deepfake, theo các chuyên gia, không chỉ là vấn đề công nghệ mà là thách thức mang tính hệ thống, phản ánh sự đứt gãy trong quản trị không gian số toàn cầu - nơi câu hỏi đặt ra không chỉ là kiểm soát công nghệ như thế nào, mà còn là liệu xã hội có thể duy trì được niềm tin vào thông tin trong kỷ nguyên mà "thấy chưa chắc đã là thật".
Theo TechCrunch, nhóm nhà nghiên cứu bảo mật có biệt danh Nightmare Eclipse gần đây đã công khai các lỗi bảo mật gồm BlueHammer, RedSun, UnDefend và YellowKey. Các lỗ hổng này ảnh hưởng đến công cụ chống virus tích hợp sẵn của Windows là Defender và công cụ mã hóa ổ đĩa BitLocker.
Trong bài đăng trên trang blog chính thức, Microsoft chỉ trích đích danh Nightmare Eclipse, đe dọa sẽ kiện và báo cảnh sát. Hãng phần mềm Mỹ cho rằng nhà nghiên cứu bảo mật này đã không cố gắng báo cáo các lỗi cho công ty để họ có thể sửa chữa chúng. Hãng lập luận việc công bố chi tiết các lỗi và cách khai thác trước khi được vá, Nightmare Eclipse có thể đã hỗ trợ các hacker. Theo Microsoft và cơ quan an ninh mạng CISA của Mỹ, một số lỗ hổng mà Nightmare Eclipse tiết lộ đã được các hacker sử dụng trong các cuộc tấn công thực tế sau đó.
"Đơn vị Chống tội phạm kỹ thuật số của chúng tôi sẽ tiếp tục khởi tố các vụ án chống lại những đối tượng này và những kẻ tiếp tay cho hoạt động tội phạm của chúng. Chúng tôi cũng phối hợp khi cần thiết với các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn thế giới", bài đăng của Microsoft có đoạn. Theo trang web công ty, Đơn vị Chống tội phạm kỹ thuật số có nhiệm vụ bảo vệ công ty thông qua nhiều chiến lược khác nhau, bao gồm "các hành động pháp lý dân sự, các biện pháp đối phó kỹ thuật, chuyển giao cho cơ quan chức năng và hợp tác công tư".
Trong khi đó, loạt bài đăng trên blog chính thức của Nightmare Eclipse cho biết đã liên hệ với Microsoft nhưng cáo buộc công ty đã đối xử tệ, thậm chí thu hồi quyền truy cập vào tài khoản Microsoft Security Response Center. Đây là cổng thông tin nơi các nhà nghiên cứu có thể báo cáo các lỗ hổng cho gã khổng lồ công nghệ. Nightmare Eclipse ngụ ý rằng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc công khai các lỗ hổng. Chúng sau đó được công bố trên các kho lưu trữ mã nguồn mở GitHub (thuộc sở hữu của Microsoft) và GitLab. Tài khoản của các nhà nghiên cứu trên các nền tảng này sau đó cũng bị cấm.
Sự việc giữa Microsoft và Nightmare Eclipse khơi lại những tranh luận kéo dài về trách nhiệm của các nhà nghiên cứu bảo mật. Họ có nhất thiết phải đảm bảo các lỗi được tìm thấy cần được khắc phục cũng như phối hợp đến mức nào với công ty có sản phẩm bị ảnh hưởng.
Trong các bài đăng của Nightmare Eclipse, nhiều nhà nghiên cứu cũng chia sẻ trải nghiệm tồi tệ khi báo cáo lỗi cho Microsoft. Cộng đồng an ninh mạng cũng lên tiếng sự không hài lòng về cách hãng phần mềm Mỹ xử lý vấn đề. Chuyên gia kỳ cựu trong ngành là Katie Moussouris, sáng lập Luta Security, người từng làm việc tại Microsoft những năm 2000 cho rằng công ty cần từ bỏ khái niệm "tiết lộ có trách nhiệm" và thay thế bằng "tiết lộ có sự phối hợp".
"Việc viện dẫn cụm từ 'tiết lộ có trách nhiệm' đã là điểm trừ đầu tiên trong mắt tôi" Moussouris nói với TechCrunch, đề cập đến bài đăng trên blog của Microsoft. "Việc thêm vào lời đe dọa truy tố là quá đáng, và chỉ khiến các nhà nghiên cứu bảo mật mất lòng tin vào Microsoft".
Moussouris cảnh báo rằng việc các nhà nghiên cứu bảo mật mất lòng tin vào Microsoft có thể dẫn đến hiệu ứng dây chuyền, khiến ít người hơn dám báo cáo lỗi và "làm cho hệ thống trở nên kém an toàn hơn cho tất cả người dùng"
Nhà nghiên cứu bảo mật, cựu nhân viên Microsoft, Kevin Beaumont, cũng chỉ trích Microsoft trong một bài đăng trên blog, mô tả lập trường của công ty là "một mớ hỗn độn do chính họ tạo ra". "Việc tạo và phát tán mã khai thác lỗ hổng bảo mật chưa được vá (zero day) giờ đây lại bị coi là 'hoạt động tội phạm' sao?" Beaumont viết. Ông cũng cho rằng tiết lộ thông tin một cách có trách nhiệm thường được hiểu là để bảo vệ chủ sở hữu sản phẩm, chứ không phải khách hàng.
Microsoft và Nightmare Eclipse hiện chưa đưa ra phản hồi về lập trường đôi bên.
