Sau đây, chuyên gia dinh dưỡng Kellsey Reed, đang làm việc tại Mỹ, sẽ chỉ rõ người bệnh suy thận nên uống cà phê sữa hay cà phê đen, đồng thời đưa ra lời khuyên về cách thưởng thức cà phê an toàn, không ảnh hưởng đến thận.
Sữa thường chứa nhiều phốt pho; riêng sữa đặc có đường còn có hàm lượng cao hơn do được cô đặc từ sữa. Đây là điều đáng lưu ý với người mắc bệnh thận, vì họ cần hạn chế phốt pho trong khẩu phần. Khi thận suy giảm chức năng, phốt pho dễ tích tụ trong máu, làm tăng nguy cơ biến chứng về xương và tim mạch. Vì vậy, người bệnh thận nên hạn chế thêm sữa vào cà phê, tốt nhất là tránh sử dụng.
Ngoài ra, người suy thận cũng nên hạn chế lượng cà phê đường bổ sung.
Như vậy, nếu uống cà phê, thì người suy thận nên uống cà phê đen, không đường, theo trang tin sức khỏe Patients Like Me.
Một điều cần lưu ý nữa là cà phê chứa lượng kali đáng kể, với 1 tách cà phê thường chứa 118 mg kali. Lượng kali này có thể tích lũy nếu uống nhiều hơn 1 tách cà phê cùng một lúc. Điều này rất quan trọng đối với bệnh nhân thận mạn tính bởi cần hạn chế lượng kali nạp vào cơ thể.
Bên cạnh đó, cà phê có chứa caffeine và nếu tiêu thụ quá nhiều, có thể dẫn đến tăng huyết áp, mất nước và gây thêm áp lực lên thận. Người bệnh thận nên chú ý đến lượng caffeine nạp vào để tránh những tác hại tiềm ẩn đối với sức khỏe thận. Nếu cần, hãy chọn cà phê đã khử caffeine, theo Patients Like Me.
Mặc dù, người bệnh thận cần uống đủ nước suốt cả ngày để bù đắp tác dụng lợi tiểu của caffeine, nhưng đôi khi, uống quá nhiều chất lỏng có thể gây quá tải cho thận, đặc biệt nếu ở giai đoạn cuối của bệnh hoặc đang chạy thận nhân tạo. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng chất lỏng nên tiêu thụ mỗi ngày, gồm cả cà phê.
Sống chung với bệnh thận không đồng nghĩa phải từ bỏ tách cà phê mỗi sáng. Chỉ cần chọn cà phê đen, hạn chế đường và uống điều độ, bạn vẫn có thể giữ thói quen này mà không gây hại cho thận. Điều quan trọng là điều chỉnh lượng uống theo thể trạng, nhu cầu dinh dưỡng và trao đổi thường xuyên với bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả.
Một người dù nạp khá nhiều protein nhưng vẫn có thể bị mất cơ là do những nguyên nhân sau:
Cơ bắp hoạt động theo nguyên tắc rất đơn giản. Đó là cơ có vận động thì được duy trì, ít vận động thì suy giảm dần. Khi phải ngồi nhiều giờ liên tục mỗi ngày, các nhóm cơ ở chân, hông và thân mình hoạt động ít hơn bình thường. Theo thời gian, cơ thể có xu hướng giảm bớt khối lượng cơ bắp để tiết kiệm năng lượng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đây là lý do nhiều người dù ăn uống đầy đủ nhưng vẫn cảm thấy sức mạnh giảm dần, leo cầu thang nhanh mệt hoặc mang vác đồ vật khó khăn hơn trước. Những người thuộc nhóm ít vận động là người làm công việc phải ngồi nhiều, lười tập luyện và người già.
Protein rất quan trọng nhưng điều đó không có nghĩa là càng nhiều càng tốt. Sau khi được tiêu hóa, protein sẽ được phân tách thành các a xít amin để tham gia nhiều chức năng khác nhau, chẳng hạn duy trì cơ bắp, tạo enzyme, hoóc môn và duy trì hệ miễn dịch.
Tuy nhiên, khả năng tổng hợp cơ bắp từ protein có giới hạn nhất định. Khi lượng protein nạp trong một bữa ăn vượt quá nhu cầu cơ thể, phần dư thừa sẽ không tự động chuyển hóa thành cơ bắp. Thay vào đó, chúng sẽ được cơ thể dùng để tạo năng lượng và tích trữ lại dưới dạng mỡ thừa.
Vì vậy, thay vì cố gắng nạp thật nhiều protein, mọi người nên nạp với lượng phù hợp và duy trì đều đặn mỗi ngày, tiến sĩ Christopher Gardner, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Nghiên cứu Phòng ngừa của Đại học Stanford (Mỹ), cho biết.
Nhiều người giảm cân thường tăng lượng protein với hy vọng bảo vệ cơ bắp không bị nhỏ lại. Đây là một chiến lược có lợi. Thế nhưng, nếu calo thâm hụt quá nhiều thì cách này sẽ không đủ.
Khi rơi vào tình trạng thâm hụt calo kéo dài, cơ thể buộc phải sử dụng các nguồn dự trữ để duy trì hoạt động. Trong quá trình đó, một phần khối cơ có thể bị phân giải để cung cấp năng lượng hoặc nguyên liệu cho các hoạt động cần thiết của cơ thể.
Protein có thể giúp làm chậm tốc độ mất cơ trong giai đoạn giảm cân. Thế nhưng, với chế độ ăn quá khắt khe hoặc kéo dài, nạp nhiều protein cũng không thể ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng này.
Muốn tăng cơ, chúng ta không chỉ tập luyện chăm chỉ, nạp đủ dinh dưỡng mà còn phải ngủ nghỉ hợp lý. Ngủ không đủ giấc sẽ ảnh hưởng đến các hoóc môn điều chỉnh quá trình phục hồi cơ bắp. Điều này làm giảm hiệu quả phục hồi và tái tạo các sợi cơ sau hoạt động hằng ngày. Dù nạp đủ protein nếu cơ thể không ngủ đủ giấc thì cũng khó tăng cơ, theo Healthline.
Theo dữ liệu từ Nền tảng tích hợp thông tin giáo dục thực phẩm và nông nghiệp thuộc Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan, cây vải chủ yếu phân bố tại các vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới, trong đó sản lượng của Trung Quốc chiếm hơn 80% toàn cầu, theo sau là Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Madagascar. Tại Đài Loan (Trung Quốc), vải được trồng trọng điểm ở miền trung và miền nam, cho thu hoạch liên tục từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 7.
Về giá trị dinh dưỡng, chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn cho biết quả vải chứa hàm lượng vitamin C cao đạt 52,3 mg giúp bảo vệ tế bào và phục hồi mô, cùng lượng kali 184,7 mg hỗ trợ xoa dịu căng thẳng. Loại trái cây này cũng giàu các axit hữu cơ và axit amin giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, tuy nhiên do lượng đường chiếm khoảng 16 gram nên người dùng chỉ nên ăn 5-6 quả mỗi lần.
Phân tích sâu hơn về hai giống vải phổ biến tại Đài Loan dựa trên trọng lượng mỗi quả sau khi bóc vỏ, chuyên gia chỉ ra rằng giống vải Yu Her Bao (vải Thanh Hà) có thịt quả mọng nước, sản lượng ít nên giá thành cao, mỗi quả nặng khoảng 18 gram cung cấp 12 kcal; 3,1 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 10,9 mg vitamin C và 34 mg kali. Trong khi đó, giống vải Hắc Diệp nặng khoảng 15 gram mỗi quả, cung cấp 9 kcal; 2,4 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 6,6 mg vitamin C và 27 mg kali.
Hòn đảo này có hơn 30 giống vải, trong đó Hắc Diệp có diện tích canh tác lớn nhất với đặc điểm hạt to, thịt quả giòn và chua nhẹ. Ngoài ra còn có các giống khác như Nhu Mễ Từ hay Quế Vị mà người tiêu dùng có thể phân biệt dựa trên màu sắc vỏ, độ sần của gai, hương vị thịt quả và kích thước hạt. Để chọn được vải ngon, Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan khuyến nghị đánh giá qua 3 yếu tố: hình thức bên ngoài, cảm giác cầm chắc tay và có mùi hương. Ví dụ với giống vải Yuhebao, quả có lớp vỏ đỏ hồng xen sắc xanh tươi tắn; khi nắn thấy căng mọng, cầm chắc tay là dấu hiệu của vải ngon. Nếu ngửi thấy hương thơm chứng tỏ vải mới hái.
Tuy nhiên dù bổ dưỡng, vải là loại quả không thể ăn quá nhiều do có hàm lượng đường cao. Chuyên gia Cao Mẫn Mẫn kể từng tiếp nhận một ca cấp cứu lâm sàng khi một cụ bà hôn mê do đường huyết tăng vọt sau khi ăn cả chùm vải mỗi ngày. Chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường và người mỡ máu cao cần tuân thủ nguyên tắc không ăn vải khi bụng đói nhằm tránh kích thích insulin tiết ra quá mức gây hạ đường huyết, bủn rủn tay chân. Ngoài ra, không ăn quá nhiều cùng một lúc mà nên giới hạn ở mức 5-6 quả mỗi lần và tối đa 1-2 lần một ngày để tránh biến động đường huyết. Chuyên gia cũng lưu ý không ăn vải chưa chín vì chúng chứa chất ức chế quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể.
Để kéo dài thời gian bảo quản vải, chuyên gia mẹo vặt gia đình và dọn dẹp nhà cửa nổi tiếng Đài Loan Trần Ánh Xuân khuyên dùng kéo cắt rời từng quả thay vì bẻ mạnh, sau đó xếp vào hộp bảo quản, đổ nước ngập bề mặt quả rồi đem lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh và thay nước định kỳ 3 ngày một lần. Thử nghiệm thực tế cho thấy sau một tuần áp dụng phương pháp này, lớp vỏ vải vẫn giữ được sắc đỏ tươi, không bị thâm đen hay biến dạng, trong khi phần thịt quả bên trong vẫn mọng nước và tươi ngon.
PGS.TS.BS Lâm Việt Trung, Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, bên lề hội nghị khoa học thường niên ngày 16/5, cho biết độ tuổi phát hiện ung thư thực quản thường từ trung niên trở lên, chủ yếu 50-70 tuổi. Tuy nhiên gần đây, bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh sớm hơn, rải rác ở nhóm 30-40 tuổi.
Theo Globocan, ung thư thực quản đứng thứ 12 về số ca mắc mới tại Việt Nam với hơn 3.600 ca mỗi năm, nhưng xếp thứ 7 về số ca tử vong với gần 3.500 trường hợp. Trước đây, đa số bệnh nhân ung thư thực quản đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ như nuốt nghẹn, nuốt khó hoặc không nuốt được do khối u phát triển trong lòng thực quản.
Gần đây, nhờ xu hướng khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ngày càng phổ biến, nhiều ca được phát hiện sớm hơn, thậm chí ở giai đoạn tổn thương còn rất sớm. Điều này giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.
Nguyên nhân gây ung thư thực quản hiện chưa rõ, thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, viêm dạ dày trào ngược mạn tính... Dấu hiệu nhận biết thường gặp nhất là nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đột ngột sụt cân không giải thích được. Một số trường hợp bệnh nhân còn bị khàn tiếng do khối u chèn ép dây thần kinh quặt ngược thanh quản.
Theo phó giáo sư Trung, ung thư thực quản mang "tai tiếng" rất xấu vì hầu hết bệnh nhân tử vong trong vòng 1-2 năm. Hiện nay, nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật, tiên lượng bệnh đã tốt hơn rất nhiều. Với ung thư sớm, cơ hội sống còn sau 5 năm lên đến 95%. Ở giai đoạn tiến triển, tỷ lệ này đạt mức trung bình 60-70%.
Sự thay đổi này đến từ phác đồ điều trị đa mô thức, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, kết hợp các phương pháp mới như điều trị miễn dịch và nhắm trúng đích. Bệnh nhân có thể được hóa trị tân hỗ trợ trước mổ, áp dụng chương trình phục hồi sớm (ERAS) để nâng đỡ thể trạng, điều trị bệnh nền đạt mức tối ưu nhất trước khi lên bàn mổ.
Phẫu thuật thực quản vẫn là can thiệp phức tạp với các biến chứng phổ biến như xì rò miệng nối, viêm phổi, chảy máu, đi kèm tỷ lệ tử vong cao. Dù phẫu thuật nội soi vẫn là tiêu chuẩn, sự bùng nổ của phẫu thuật robot đang mang lại hiệu quả tích cực. Robot đáp ứng được nhu cầu trong những phẫu thuật vùng khó, đòi hỏi kỹ thuật cao như nạo hạch kỹ và giữ lại thần kinh quặt ngược. Khả năng phân tích tinh tế, tỉ mỉ của robot giúp phẫu thuật viên như được nâng cao khả năng và nối dài cánh tay, giúp ca mổ hoàn hảo hơn.
Ung thư thực quản xuất phát từ niêm mạc (ung thư biểu mô), nên cách tầm soát tốt nhất hiện nay là nội soi tiêu hóa trên để phát hiện sự bất thường. Bác sĩ kỳ vọng thời gian tới Việt Nam sẽ có các chương trình tầm soát quốc gia về tiêu hóa định kỳ mỗi năm cho người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, tương tự Nhật Bản hay Hàn Quốc, giúp tăng tỷ lệ phát hiện sớm và giảm gánh nặng điều trị.
Bác sĩ khuyến cáo cách phòng bệnh quan trọng nhất là duy trì lối sống lành mạnh. Người dân cần hạn chế rượu bia, bỏ hút thuốc lá, tăng cường thể dục, đảm bảo dinh dưỡng và kết hợp khám sức khỏe định kỳ.
