Hơn một nửa số thanh niên ‘ba không’ chưa tốt nghiệp THPT

Tại Hà Nội, công an vừa khởi tố, bắt tạm giam Bàn Thị Tâm (20 tuổi) và nhân tình là Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi) về tội giết người, với cáo buộc bỏ đói, đánh đập con gái 4 tuổi của Tâm đến tử vong.

Vụ việc tương tự xảy ra ở TP.HCM, Nguyễn Thị Thanh Trúc (33 tuổi) cùng nhân tình là Danh Chơn (30 tuổi) bị điều tra về tội cố ý gây thương tích, do nhiều lần đánh đập dã man con trai 2 tuổi của Trúc, khiến cháu nhập viện nguy kịch. Còn tại Phú Thọ, công an cũng vừa bắt giam Nguyễn Hà Chung (38 tuổi) vì dùng dây sạc điện thoại đánh con trai 7 tuổi thương tích 36% trong lúc dạy con học bài.

Những vụ bạo hành trẻ em nối tiếp nhau xảy ra, khiến dư luận đặt ra câu hỏi nhức nhối: Vì sao trẻ em vẫn chưa được an toàn ngay trong mái ấm của mình?

Ông Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, cho rằng bất kỳ hành vi bạo lực nào với trẻ cũng không thể chấp nhận, nhất là việc đánh đập, hành hạ dẫn đến thương tích nặng nề hoặc tước đoạt mạng sống. Điều đáng lên án hơn là trẻ bị bạo hành ngay tại tổ ấm gia đình - môi trường lẽ ra phải an toàn nhất; người gây ra bạo hành lại chính là cha, mẹ - lẽ ra phải yêu thương, che chở nhất.

"Một người mẹ ra tay tàn độc với đứa trẻ mình sinh ra, rõ ràng không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn cho thấy sự xuống cấp đáng báo động về đạo đức và trách nhiệm gia đình", ông Tạ Văn Hạ nói.

Theo ông Hạ, một bộ phận gia đình vẫn tồn tại quan niệm sai lệch rằng đòn roi là cách dạy con hiệu quả. Áp lực kinh tế, mâu thuẫn hôn nhân, lệ thuộc chất kích thích hay lối sống buông thả khiến nhiều người mất kiểm soát rồi trút bạo lực lên trẻ. Cạnh đó, việc phát hiện và can thiệp từ sớm vẫn còn nhiều khoảng trống. Nhiều nơi, cơ chế bảo vệ trẻ em còn mang tính hình thức; lực lượng làm công tác trẻ em mỏng, thiếu kỹ năng và điều kiện hoạt động.

Ở góc nhìn tâm lý, tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia nghiên cứu tội phạm học, nhận thấy phần lớn người bạo hành trẻ em có chung đặc điểm là lệch lạc nhân cách, ích kỷ cực đoan, coi trọng lợi ích cá nhân và có xu hướng sử dụng bạo lực để giải tỏa tâm lý. Nhiều vụ việc xảy ra khi gia đình đổ vỡ, nơi đứa trẻ trở thành "người thừa" trong cuộc sống mới của cha hoặc mẹ. Sống cùng cha dượng, mẹ kế hay người tình của cha mẹ, các em rất dễ trở thành nạn nhân của sự lạnh lùng, ghét bỏ.

Tiến sĩ Đào Trung Hiếu cũng chỉ ra rằng, có những người coi con riêng của bạn đời là cái gai trong mắt. Hoặc ngay chính cha mẹ ruột lại tồn tại suy nghĩ đứa con là gánh nặng, nhắc họ nhớ về những buồn thảm với "mảnh ghép" cuộc đời cũ, khiến họ không ngăn cản, thậm chí là đồng tình hành động bạo lực.

Còn theo ông Đặng Hoa Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN, luật Trẻ em quy định mỗi xã phải có người phụ trách công tác bảo vệ trẻ em. Nghị định 56/2017 cũng quy định rõ trách nhiệm phòng ngừa, phát hiện và can thiệp sớm khi trẻ có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại. Tinh thần là phải bảo vệ trẻ từ sớm, chứ không đợi đến khi các em bị tổn thương nặng rồi mới xử lý. Nhưng thực tế phần lớn cán bộ phụ trách công tác bảo vệ trẻ em ở cấp xã đều kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực như giảm nghèo, bảo trợ xã hội, phòng chống tệ nạn… nên khó theo dõi sát sao.

Không phải mọi loại tội phạm đều có thể phòng ngừa chỉ bằng nỗi sợ hình phạt. Điều quan trọng nhất trong công tác bảo vệ trẻ em, theo ông Tạ Văn Hạ, là phòng ngừa từ sớm, bởi khi hậu quả đã xảy ra thì những tổn thương về thể chất, tinh thần đối với trẻ rất khó bù đắp.

Muốn vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp, mà trước hết là thay đổi nhận thức xã hội về quyền trẻ em và phương pháp giáo dục không bạo lực. "Phải chấm dứt suy nghĩ coi đánh đập là dạy dỗ. Gia đình cần được trang bị kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử tích cực với trẻ", ông Hạ nói.

Tiến sĩ Đào Trung Hiếu cũng cho rằng hình phạt nghiêm khắc là cần thiết để bảo đảm công lý và răn đe xã hội, nhưng hình phạt chỉ đến sau khi bi kịch đã xảy ra. Để bảo vệ trẻ em, điều quan trọng hơn là không để các em phải đơn độc trong chính ngôi nhà của mình. Xã hội cần chuyển từ tư duy xử lý hậu quả sang bảo vệ chủ động.

Ông Hiếu khuyến nghị "nhìn sâu hơn" vào các vụ án hình sự về bạo hành thời gian qua, nơi những đứa trẻ đều ở hoàn cảnh là nạn nhân trực tiếp, đầu tiên của các cuộc hôn nhân tan vỡ. Bởi vậy, việc quan trọng là phải khôi phục lại truyền thống văn hóa gia đình VN: ông bà, cha mẹ nêu gương, con cháu thảo hiền. Làm sao để gia đình đứng vững trước nguy cơ có tên "ly hôn", chỉ khi gia đình bền vững mới vơi đi những cái chết tức tưởi.

Cạnh đó, không ít trường hợp dễ nóng giận, những hành vi rất bình thường của trẻ như khóc, ăn chậm, nghịch ngợm hoặc không nghe lời… đều có thể biến thành lý do trút đòn roi. Hoặc một số người lệch lạc về "quyền lực gia đình", xem trẻ như đối tượng thuộc quyền sở hữu của mình để tùy ý áp đặt, quát mắng, đánh phạt. "Cần chấm dứt ngay tâm lý này", ông Hiếu nói.

Góp ý thêm, luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN, đề nghị cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm đến những gia đình có nguy cơ cao như thường xuyên xảy ra bạo lực, mâu thuẫn kéo dài hoặc có trẻ sống cùng cha dượng, mẹ kế có tiền án, tiền sự hay lối sống phức tạp. Nếu phát hiện môi trường sống không an toàn cho trẻ, chính quyền địa phương cần sớm có biện pháp hỗ trợ, giám sát hoặc can thiệp để ngăn ngừa nguy cơ xâm hại.

Một thực tế đáng buồn là trong nhiều vụ bạo hành trẻ em, nạn nhân đã phải chịu đựng đòn roi suốt thời gian dài trước khi vụ việc bị phát hiện. Tiến sĩ Đào Trung Hiếu đặt câu hỏi: "Tại sao không ai biết cho đến khi những sinh mệnh non nớt ấy rời khỏi cuộc đời?".

Ông cho rằng việc nhận ra một đứa trẻ bị bạo hành không quá khó. Tiếng khóc, tiếng quát tháo, những vết bầm tím trên cơ thể hay sự thay đổi bất thường về tâm lý đều là những dấu hiệu rất rõ ràng. Không ít vụ án, bên cạnh kẻ trực tiếp gây ra tội ác thì sự thờ ơ của người xung quanh cũng là nguyên nhân khiến nỗi đau của trẻ kéo dài. Do đó, ông Hiếu kiến nghị tăng trách nhiệm phát hiện, thông báo và xử lý của cộng đồng. Người dân khi nghe, thấy dấu hiệu trẻ bị bạo hành không nên im lặng. Nhà trường cần quan sát kỹ hơn những thay đổi bất thường của học sinh. Cơ sở y tế khi tiếp nhận trẻ có dấu hiệu nghi vấn phải có kênh báo tin nhanh. Chính quyền cơ sở và công an địa phương cần phản ứng kịp thời khi có thông tin cảnh báo.

Cùng quan điểm, ông Tạ Văn Hạ nhận định cần xây dựng cơ chế phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Chính quyền cơ sở, công an khu vực, tổ dân phố, trường học và cơ sở y tế phải chủ động nắm tình hình các gia đình có nguy cơ cao như bạo lực gia đình, nghiện rượu, mâu thuẫn kéo dài hoặc trẻ sống trong hoàn cảnh đặc biệt. "Không thể để trẻ em kêu cứu trong im lặng mà không ai biết, không ai can thiệp", ông nói.

Đồng thời, theo ông, cần làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan, nhất là người đứng đầu địa phương, khi để xảy ra tình trạng trẻ bị bạo hành kéo dài nhưng không được phát hiện, xử lý. "Bảo vệ trẻ em không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay những lời kêu gọi chung chung. Mọi hành vi bạo lực phải được phát hiện từ sớm, xử lý nghiêm minh và không có sự thờ ơ", ông khẳng định.

Ông Đặng Hoa Nam lưu ý, luật Trẻ em đã quy định rõ hệ thống tiếp nhận thông tin tố giác về bạo hành trẻ em gồm công an các cấp, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em và đặc biệt là Tổng đài quốc gia 111. "Người dân chỉ cần gọi điện, tổng đài sẽ kết nối các lực lượng để hỗ trợ can thiệp, giải cứu trẻ nếu cần", ông nói và khuyến nghị phải làm tốt công tác truyền thông để người dân biết đến các kênh tiếp nhận thông tin, hiểu rằng khi họ lên tiếng thì thông tin sẽ được tiếp nhận và xử lý nghiêm túc.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 6.7, tin từ UBND tỉnh Cà Mau cho biết đã yêu cầu Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và UBND các xã, phường khẩn trương thành lập tổ giải quyết thủ tục hành chính lưu động, bảo đảm chính thức hoạt động từ ngày 15.7.2026.

Đây là mô hình nhằm đưa dịch vụ công đến gần hơn với những người gặp khó khăn trong việc đi lại và tiếp cận thủ tục hành chính.

Theo chỉ đạo, tổ giải quyết thủ tục hành chính lưu động sẽ đến nơi cư trú để hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả cho người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng, gia đình chính sách cùng các nhóm yếu thế khác.

Trước mắt, địa phương ưu tiên triển khai đối với các thủ tục hành chính thiết yếu, có số lượng hồ sơ phát sinh lớn và liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Để người dân dễ dàng tiếp cận mô hình này, UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu công khai số điện thoại đường dây nóng của tổ giải quyết thủ tục hành chính lưu động tại trụ sở, bộ phận một cửa trên trang thông tin điện tử và các nền tảng thông tin của địa phương.

Các đơn vị phải bố trí công chức tiếp nhận, xử lý kịp thời các yêu cầu hỗ trợ. Trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết ngay, tránh kéo dài hoặc gây phiền hà. Các địa phương phải hoàn thành việc thành lập tổ, gửi quyết định thành lập và số điện thoại đường dây nóng về UBND tỉnh Cà Mau chậm nhất ngày 10.7.2026.

Cùng với việc thành lập tổ lưu động, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, chấn chỉnh các hành vi gây phiền hà, nhũng nhiễu hoặc yêu cầu người dân thực hiện thủ tục không đúng quy định.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đây là lần thứ 2 ngày hội được tổ chức ở vùng "đất thép", kỳ vọng là những vòng xe nối liền ký ức và tương lai, góp phần nguyện cầu cho một thế giới hòa bình.

Được sự đồng ý của Chính phủ, Bộ VH-TT-DL phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ hội Vì hòa bình 2026, một sự kiện mang tầm quốc gia và quốc tế. Lễ hội hướng đến tôn vinh giá trị của hòa bình, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc, tưởng niệm những nạn nhân chiến tranh, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay gìn giữ, xây dựng một thế giới hòa bình, phát triển bền vững.

Không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, Lễ hội Vì hòa bình còn là dịp để quảng bá hình ảnh, con người, văn hóa và tiềm năng du lịch Quảng Trị, từ đó góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời từng bước xây dựng Quảng Trị trở thành điểm đến vì hòa bình, một biểu tượng cho sức sống vươn lên mạnh mẽ từ vùng đất từng chịu nhiều đau thương do chiến tranh để lại.

Sáng 18.4, tại kỳ đài Tổ quốc bên dòng sông Bến Hải - cầu Hiền Lương lịch sử, lễ thượng cờ và Ngày hội đạp xe Vì hòa bình đã diễn ra trong không khí trang nghiêm nhưng cũng đầy hào hứng. Đây là hoạt động do Báo Thanh Niên và Sở VH-TT-DL tỉnh Quảng Trị chủ trì, phối hợp tổ chức, mở màn cho chuỗi sự kiện của Lễ hội Vì hòa bình 2026.

Ngay từ sáng sớm, hàng ngàn người dân, du khách và các vận động viên (VĐV) đã có mặt tại khu vực di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải. Sự kiện quy tụ khoảng 1.000 VĐV đến từ 44 câu lạc bộ xe đạp phong trào trong nước và quốc tế, trong đó có các đoàn đến từ Lào và Thái Lan. Sự góp mặt của đông đảo người yêu thể thao đã tạo nên một bầu không khí sôi động, lan tỏa tinh thần đoàn kết, giao lưu và sẻ chia.

Đặc biệt, ngày hội còn có sự tham gia cổ vũ của huấn luyện viên Mai Công Hiếu, cựu tuyển thủ xe đạp quốc gia với 2 HCV SEA Games, cùng Hoa hậu Môi trường thế giới 2023 Nguyễn Thanh Hà - Đại sứ thiện chí trẻ Liên Hiệp Quốc. Sự hiện diện của những gương mặt tiêu biểu không chỉ góp phần tạo điểm nhấn cho sự kiện mà còn truyền đi thông điệp tích cực về lối sống xanh, trách nhiệm xã hội và khát vọng hòa bình.

Trong không gian thiêng liêng của vùng đất lịch sử, lễ thượng cờ diễn ra trang trọng trước sự chứng kiến của hàng ngàn người và đông đảo khán giả theo dõi qua nhiều kênh truyền hình trực tiếp của Báo Thanh Niên, báo và phát thanh truyền hình Quảng Trị. Lá cờ Tổ quốc được từ từ kéo lên đỉnh kỳ đài, tung bay trong gió, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và những cảm xúc lắng đọng. Giữa không gian ấy, quá khứ và hiện tại như giao hòa, nhắc nhớ về một thời kỳ đau thương nhưng cũng đầy kiêu hãnh của dân tộc.

Phát biểu tại sự kiện, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, cho biết cách đây 2 năm, lần đầu tiên chương trình được tổ chức tại Quảng Trị đã để lại dấu ấn sâu sắc, không chỉ bởi quy mô mà còn bởi ý nghĩa nhân văn. Những hoạt động như diễu hành, tri ân các anh hùng liệt sĩ, thăm hỏi các gia đình chính sách, đặc biệt là cuộc đua xe đạp tại Thành cổ Quảng Trị đã tạo nên sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Theo nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, trong bối cảnh thế giới vẫn đang đối mặt với nhiều biến động, xung đột vũ trang tiếp diễn, chiến tranh gây ra những mất mát lớn về con người và kinh tế, đe dọa trực tiếp đến hòa bình và sự phát triển bền vững, thì những hoạt động mang thông điệp hòa bình càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

"Tôi tin rằng sự chung tay của tỉnh Quảng Trị, Báo Thanh Niên cùng các vận động viên và đông đảo người tham gia sẽ góp thêm những lời nguyện cầu chân thành cho một thế giới bình yên. Để trên bầu trời chỉ còn những cánh chim bồ câu, và dưới mặt đất là những cánh đồng xanh, những đô thị phát triển, nơi con người sống với nhau bằng tình yêu thương", nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn chia sẻ.

Tổng biên tập Báo Thanh Niên cũng nhấn mạnh, trên mảnh đất từng thấm đẫm khói lửa chiến tranh, hôm nay đã nảy nở những giá trị của lòng nhân ái, của sự sẻ chia. Từ đó, mỗi người có thể góp phần lan tỏa khát vọng hòa bình bằng những hành động cụ thể, bắt đầu từ chính những vòng xe của Ngày hội đạp xe Vì hòa bình.

Việc Quảng Trị tiếp tục được chọn làm địa điểm tổ chức ngày hội không phải là sự ngẫu nhiên. Đây là vùng đất từng nằm ở tuyến lửa, nơi chứng kiến sự chia cắt đau thương của dân tộc. Chính vì vậy, mỗi hoạt động hướng đến hòa bình tại đây đều mang ý nghĩa đặc biệt, như một lời nhắc nhớ về giá trị của độc lập, tự do và sự đoàn kết.

Từ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải, biểu tượng của chia cắt trong quá khứ, các VĐV đã cùng nhau xuất phát. Những vòng xe nối dài, lăn bánh trên cây cầu lịch sử, mang theo thông điệp về tình yêu thương, sự gắn kết và khát vọng về một thế giới không còn tiếng súng.

"Là một người yêu xe đạp, tôi đã tham dự nhiều cuộc đua, nhưng thường thì đó chỉ là để rèn luyện thể dục thể thao hơn là để lan tỏa điều gì đó lớn lao. Thật vui khi biết, bằng chính môn thể thao mà mình yêu thích, mình vẫn có thể góp phần bé nhỏ của mình, cổ vũ cho hòa bình, hướng tới tương lai tốt đẹp", anh Lê Văn Quốc, tay đua bán chuyên ở P.Đồng Sơn (Quảng Trị), chia sẻ.

Ông Hoàng Xuân Tân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng ban tổ chức Lễ hội Vì hòa bình 2026, cho hay: Qua từng mùa tổ chức, Ngày hội đạp xe Vì hòa bình sẽ tiếp tục được mở rộng về quy mô, nâng tầm trở thành một sự kiện mang tính quốc tế, thu hút ngày càng nhiều người tham gia.

"Không chỉ là một sự kiện thể thao, Ngày hội đạp xe Vì hòa bình còn là hoạt động văn hóa - xã hội ý nghĩa, nơi ký ức và hiện tại giao thoa. Tỉnh Quảng Trị rất vinh dự khi đồng hành cùng Báo Thanh Niên tổ chức chương trình này. Chúng tôi hy vọng những vòng xe sẽ còn tiếp tục lăn xa, lan tỏa thông điệp hòa bình đến nhiều nơi hơn nữa", Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh.

Khoảnh khắc ấn tượng nhất của ngày hội có lẽ là khi các đại biểu, lãnh đạo tỉnh, ban tổ chức cùng tiến ra giữa cầu Hiền Lương thực hiện nghi thức thả chim bồ câu và bóng bay. Trên nền nhạc bài hát Trái đất này là của chúng mình, những cánh chim trắng bay lên bầu trời xanh, mang theo ước vọng hòa bình của hàng ngàn con người đang có mặt tại đây.

Đó cũng là tín hiệu xuất phát cho hành trình đạp xe. Trong sắc áo vàng rực rỡ, các VĐV cho xe đạp lần lượt lăn bánh qua cây cầu lịch sử, bắt đầu hành trình diễu hành. Những vòng xe của họ đi qua các làng quê, di tích lịch sử, nghĩa trang liệt sĩ… như một cách nhắc nhở rằng, quá khứ không bao giờ bị lãng quên và tương lai chỉ thực sự có ý nghĩa khi được xây dựng trên nền tảng của hòa bình.

Hành trình ấy không chỉ là những vòng quay của bánh xe, mà còn là hành trình của ký ức, của sự tri ân và của niềm hy vọng. Mỗi vòng xe lăn bánh là một lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình, về trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ và vun đắp cho tương lai.

Tin Gốc: Thanh Niên