Phát biểu trước Quốc hội về tình hình kinh tế – xã hội sáng 21/4, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh việc điều chỉnh mức lương cơ sở là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Những năm gần đây, Nhà nước đã nâng mức lương cơ sở từ 1,49 lên 1,8 rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ 1/7/2026. Tuy nhiên theo ông, vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.
Đại biểu đánh giá mức tăng dự kiến từ 1/7 “hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công”. Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1 năm 2026 là 3,51%.
“Tuy nhiên, nếu hỏi mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa thì theo tôi là chưa, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở các đô thị lớn”, đại biểu tỉnh Vĩnh Long nói.
Ông dẫn chứng một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.
Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, làm giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, theo ông, mức 2,53 triệu đồng mới chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ 1/7, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp dự kiến là 5,31 triệu đồng ở vùng một, 4,73 triệu đồng ở vùng hai, 4,14 triệu đồng ở vùng ba và 3,96 triệu đồng ở vùng bốn. Bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu lấy mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng nhân với hệ số khởi điểm phổ biến 1,86, tiền lương theo công thức hiện hành chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
“Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người ở nhóm hệ số 2,1 thì chỉ vừa chạm ngưỡng vùng một”, ông phân tích.
Với mặt bằng chi phí đô thị, theo đại biểu Bình, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định. Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu cũng không nhỏ khi ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó tránh của hộ gia đình công chức, viên chức.
Do đó, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn “chưa đạt mức an tâm”, nhất là khi phải trang trải chi phí nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích trên, đại biểu đề xuất mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, người có hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng.
So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng/tháng, là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu cả về đời sống và tâm lý.
Theo ông, mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đại biểu cũng cho rằng mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng “không tạo áp lực quá lớn” lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Cuối tháng 3, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo nâng lương cơ sở từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, tương đương tăng 8,1% từ ngày 1/7 theo lộ trình điều chỉnh tiền lương khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ tính lương trong bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo công thức lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tính hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích theo quy định. Cơ quan soạn thảo cho biết việc điều chỉnh là cần thiết nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống người hưởng lương và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Bên suối Ruông, xã Sơn Tây Hạ, tiếng nước chảy hòa cùng âm thanh phát ra từ những ống tre lồ ô, tạo thành bản nhạc không lời giữa Khu du lịch sinh thái Thác Lụa.
Cây đàn nước dài gần 9 m, gồm gần 40 ống tre có kích thước khác nhau, được hai nghệ nhân người Ca Dong là Đinh Văn Trí và Đinh Văn Khoen phục dựng theo đề nghị của chính quyền địa phương. Công trình đặt tại điểm du lịch hồ Rà Hách - suối Ruông, nhằm giới thiệu loại nhạc cụ truyền thống từng phổ biến nhưng nay gần như thất truyền.
Nguồn nước từ thác Lụa cao khoảng 300 m chảy xuống suối Ruông, được dẫn qua ống tre vào một chiếc máng đặt nghiêng. Khi đầy, máng tăng trọng lượng, lật xuống xả nước rồi tự trở về vị trí cũ. Chu trình này liên tục kéo, thả sợi dây nối với các ống tre và hòn đá đối trọng.
Theo nghệ nhân Đinh Văn Trí, lực kéo khiến các ống tre dao động, va vào nhau và phát ra âm thanh. Ống dài tạo âm trầm, ống ngắn phát âm cao, hình thành nhiều cao độ khác nhau.
"Chừng nào nước còn chảy thì đàn còn vang. Khi các bộ phận bị lệch, người làm chỉ cần chỉnh lại để đàn tiếp tục chuyển động", ông Trí nói.
Trước đây, toàn bộ đàn, kể cả máng hứng nước, đều được làm bằng tre, vỏ cây hoặc mo cau. Trong lần phục dựng này, nghệ nhân dùng thêm một số chi tiết kim loại để tăng độ bền, song giữ nguyên nguyên lý vận hành.
Đàn nước được người Ca Dong đặt gần suối hoặc nương rẫy, vừa tạo âm thanh thư giãn sau giờ lao động, vừa xua đuổi chim thú phá hoại mùa màng. Do phụ thuộc nguồn nước tự nhiên và mất nhiều công chế tác, trước đây mỗi làng thường chỉ có một hoặc hai cây đàn.
Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, tác giả cuốn Dấu xưa lưng chừng núi - Một vùng bản sắc Ca Dong, cho biết đàn nước có tên gọi Akhung đheak, được ghép từ nhiều ống nứa, lồ ô dài ngắn khác nhau.
Ngoài công dụng giải trí và bảo vệ mùa màng, đàn còn gắn với đời sống tín ngưỡng. Người Ca Dong quan niệm âm thanh của đàn giúp thần Rừng, thần Núi và thần Nước vui tai, phù hộ cho dân làng. Trước khi chế tác, người làm đàn thường thực hiện nghi lễ cúng thần.
Theo các nghệ nhân, trong dân gian còn lưu truyền quan niệm tiếng đàn có thể báo hiệu những chuyện trái với luật tục trong làng. Chính những yếu tố tín ngưỡng này khiến đàn nước từng được xem là nhạc cụ linh thiêng, không phải ai cũng có thể làm.
Người Ca Dong sinh sống lâu đời trên dãy Trường Sơn, tập trung tại khu vực Nam Trà My, Bắc Trà My, Sa Thầy, Ngọc Hồi, Kon Plông và các xã thuộc huyện Sơn Tây cũ. Tại Quảng Ngãi hiện có khoảng 20.000 người Ca Dong.
Nhờ cư trú giữa vùng núi cao, nhiều sông suối, cộng đồng Ca Dong ở Sơn Tây còn lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, nhiều làn điệu dân ca và nhạc cụ dân gian, trong đó có đàn nước, đang dần mai một.
Ông Cao Quốc Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây Hạ, cho biết việc phục dựng gặp khó khăn do ít người còn nắm kỹ thuật chế tác. Mô hình hiện nay trước mắt được dùng làm điểm nhấn tại hồ Rà Hách - suối Ruông.
"Địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu, phục dựng đầy đủ hơn để gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào Ca Dong", ông Tiến nói.
Như Thanh Niên đã đưa tin, ngày 24.4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai (478/487 đại biểu tán thành, đạt tỷ lệ 95,6%), có hiệu lực thi hành từ ngày 30.4.2026.
PV Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Kim Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai về những nhiệm vụ mà địa phương sẽ tập trung thực hiện trong thời gian tới, để xứng danh là thành phố.
Theo đó, ông Nguyễn Kim Long cho biết ngay từ thời điểm này và trong thời gian tới, Đồng Nai sẽ tập trung thực hiện 3 nhiệm vụ lớn:
Thứ nhất, là ưu tiên hoàn thiện hạ tầng chiến lược, nhất là các công trình gắn với sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, vành đai, các trục kết nối liên vùng và hệ thống đô thị động lực.
"Đây là nền tảng rất quan trọng, bởi muốn phát triển lên vị thế mới thì trước hết phải có hạ tầng đủ mạnh để mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh", ông Long lý giải.
Thứ hai là nâng cao chất lượng quản trị đô thị. Trong đó, Đồng Nai tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, hoàn thiện quy hoạch và tổ chức phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, đồng bộ và bền vững.
Bởi vì phát triển đô thị không chỉ là mở rộng về quy mô, mà quan trọng hơn là phải nâng được chất lượng quản trị và chất lượng phục vụ người dân.
Thứ ba, là chăm lo toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, an sinh và phát triển nguồn nhân lực.
"Chúng tôi xác định rất rõ ràng, một thành phố không chỉ mạnh về kinh tế, mà còn phải là nơi có chất lượng sống cao, có bản sắc, có sức hấp dẫn và có khả năng phát triển bền vững", Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh.
Nhân sự kiện Quốc hội "bấm nút" thành lập thành phố Đồng Nai, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Kim Long cho biết Tỉnh ủy, UBND tỉnh trân trọng ghi nhận, cảm ơn sự sẻ chia, đồng hành và đóng góp rất quý báu của nhân dân trong suốt chặng đường xây dựng, phát triển Đồng Nai thời gian qua.
Theo ông Long, những thành tựu đạt được hôm nay không phải là kết quả của một giai đoạn ngắn, mà là sự kết tinh của cả một quá trình phấn đấu bền bỉ, của tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên, và sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn thể nhân dân trong tỉnh.
Chính vì vậy, hành trình xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố không phải là việc riêng của chính quyền, mà là khát vọng chung của cả một vùng đất đang vươn lên mạnh mẽ.
Thông điệp chính quyền muốn gửi đến người dân là hãy tiếp tục đồng hành, tiếp tục ủng hộ và tiếp tục giữ vững niềm tin vào chặng đường phát triển phía trước của tỉnh. Lãnh đạo tỉnh sẽ hành động với tinh thần trách nhiệm cao nhất, nói đi đôi với làm, lấy kết quả thực chất làm thước đo trong mọi chủ trương, hành động.
"Bởi mục tiêu cuối cùng không chỉ là một vị thế hành chính mới, mà quan trọng hơn là xây dựng Đồng Nai trở thành một đô thị hiện đại, văn minh, đáng sống, giàu bản sắc và có sức vươn lên mạnh mẽ; để mỗi người dân đều được thụ hưởng ngày càng đầy đủ, thiết thực hơn những thành quả của quá trình phát triển", ông Nguyễn Kim Long nói.
Ngày 1/6, Chính phủ ban hành Nghị định 196 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ.
Theo đó, Văn phòng Chính phủ cơ bản vẫn giữ nguyên 17 đơn vị trực thuộc. Điểm khác so với quy định đầu năm 2026 là Cổng Thông tin điện tử Chính phủ được chuyển thành Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ. Đây là Cục loại 1, được sử dụng con dấu hình quốc huy.
Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao theo quy định hiện hành cho đến khi Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ ban hành chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ.
17 đơn vị trực thuộc Văn phòng Chính phủ, gồm: Vụ Tổng hợp; Vụ Pháp luật; Vụ Kinh tế tổng hợp; Vụ Công nghiệp; Vụ Nông nghiệp; Vụ Khoa giáo - Văn xã; Vụ Quan hệ quốc tế; Vụ Nội chính; Vụ Tổ chức công vụ; Vụ Theo dõi công tác thanh tra (Vụ I); Vụ Công tác Quốc hội, Địa phương và Đoàn thể; Vụ Thư ký - Biên tập; Vụ Hành chính; Vụ Tổ chức cán bộ; Cục Chuyển đổi số; Cục Quản trị - Tài vụ; Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ.
Văn phòng Chính phủ là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, cơ quan tham mưu chiến lược, trọng yếu, cơ mật, giúp việc trực tiếp của Chính phủ và Thủ tướng (bao gồm các Phó thủ tướng).
Văn phòng Chính phủ có chức năng tham mưu tổng hợp, điều phối giúp Chính phủ, Thủ tướng tổ chức các hoạt động chung của Chính phủ và lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động của Chính phủ; thực hiện chức năng là trung tâm thông tin tổng hợp, truyền thông phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng và cung cấp thông tin cho công chúng; bảo đảm điều kiện vật chất, kỹ thuật, hậu cần phục vụ hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng.
Chính phủ quy định công chức Văn phòng Chính phủ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức tốt, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao và am hiểu sâu sắc lĩnh vực được phân công phụ trách, theo dõi; được áp dụng cơ chế khuyến khích, bảo vệ đối với cán bộ, công chức năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; được áp dụng cơ chế tiền lương, phụ cấp và chế độ, chính sách đãi ngộ đặc thù.
Văn phòng Chính phủ được ưu tiên điều động, luân chuyển, biệt phái công chức ở các bộ, ngành, cơ quan, địa phương về làm việc tại Văn phòng Chính phủ và từ Văn phòng Chính phủ đến làm việc tại các bộ, ngành, cơ quan, địa phương. Các bộ, ngành, cơ quan, địa phương có trách nhiệm ưu tiên bố trí, điều động, luân chuyển, biệt phái, tiếp nhận biệt phái công chức theo đề nghị của Văn phòng Chính phủ.
