Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng chịu trách nhiệm hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 20/4 đã chia sẻ một video cho thấy một xạ thủ súng máy trên trực thăng cảnh báo một tàu chở hàng quay trở lại khi di chuyển gần các cảng của Iran.
Trong video của CENTCOM, một binh sĩ Mỹ được nhìn thấy chĩa súng máy hạng nặng vào một tàu, đồng thời phát cảnh báo qua vô tuyến.
“Đây là tàu chiến số 115 của Mỹ. Quý vị đang đi vào khu vực bị phong tỏa quân sự. Lệnh phong tỏa các cảng của Iran sẽ được thực thi và áp dụng cho tất cả các tàu bất kể quốc tịch”, cảnh báo của lực lượng Mỹ cho biết.
“Bất kỳ tàu nào có ý định tiếp tục vào hoặc ra khỏi cảng của Iran sẽ phải chịu quyền kiểm tra và khám xét theo luật pháp quốc tế. Nếu quý vị tìm cách chạy trốn khỏi lệnh phong tỏa, chúng tôi sẽ buộc phải tuân thủ bằng vũ lực”, thông điệp cảnh báo nêu rõ.
CENTCOM cho biết kể từ khi bắt đầu lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển Iran, lực lượng Mỹ đã yêu cầu 27 tàu quay đầu hoặc trở về cảng của Iran.
Iran cuối tuần qua tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tất cả các tàu thương mại, nhưng ngay sau đó quyết định đóng cửa eo biển trở lại vì Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải.
Các công ty vận tải biển vẫn tỏ ra thận trọng trong việc lưu thông qua eo biển, với chỉ một số ít tàu đi qua tuyến đường thủy trọng yếu này.
Mỹ áp lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran kể từ ngày 13/4. Chiến dịch phong tỏa có sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ, khoảng 120 máy bay, tàu chiến.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng Mỹ sẽ truy đuổi các tàu liên quan đến Iran tại những vùng biển nằm ngoài khu vực Trung Đông, đồng thời đặc biệt đề cập đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Lực lượng Mỹ cuối tuần qua đã nã pháo, bắt giữ tàu hàng Touska của Iran ở vịnh Oman.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vụ đánh chặn diễn ra vào ngày 19/4 khi tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance theo dấu tàu Iran khi phương tiện đang tăng tốc hướng về phía cảng Bandar Abbas của Iran.
Con tàu bị cáo buộc cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa đường biển do Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran.
CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã đưa ra các cảnh báo lặp đi lặp lại đối với thủy thủ đoàn trong suốt 6 giờ đồng hồ, thông báo rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa. Khi con tàu không tuân thủ, tàu khu trục Mỹ đã quyết định khai hỏa.
Sau khi nã pháo vào tàu Iran, Thủy quân lục chiến Mỹ đã triển khai một chiến dịch đổ bộ phối hợp từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli. Trước đó, thủy thủ đoàn đã được hướng dẫn sơ tán khỏi buồng máy trước khi khu vực này bị nhắm mục tiêu.
Trong thông báo đăng hôm nay, công ty dữ liệu hàng hải TankerTrackers cho biết siêu tàu chở dầu mang tên HUGE, thuộc sở hữu của Công ty Vận tải Dầu khí Quốc gia Iran (NITC), đang di chuyển qua eo biển Lombok của Indonesia và hướng tới bán đảo Riau.
HUGE đã tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) kể từ ngày 20/3, khi nó rời eo biển Malacca để hướng về Iran. Tàu có mặt tại vùng biển Iran ngày 13/4, thời điểm hải quân Mỹ công bố lệnh phong tỏa các cảng của nước này, và lần gần nhất xuất hiện là ở ngoài khơi Sri Lanka cách đây hơn một tuần.
"Tàu chở dầu HUGE, chở theo 1,9 triệu thùng dầu thô với trị giá khoảng 220 triệu USD, đã vượt qua vòng phong tỏa của hải quân Mỹ và tới vùng Viễn Đông", TankerTrackers cho hay.
Giới chức Iran và Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Truyền thông nhà nước Iran ngày 29/4 cho biết ít nhất 52 tàu nước này đã vượt qua vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Trong khi đó, quân đội Mỹ tuyên bố đã buộc hơn 40 tàu hàng và tàu dầu phải chuyển hướng khi cố gắng vượt qua vòng vây.
Giới chức Mỹ khẳng định lệnh phong tỏa cảng biển đang phát huy hiệu quả, khiến Iran mất hàng tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ. Washington tin rằng Tehran hiện không thể xuất khẩu dầu và sẽ phải lấp đầy các kho lưu trữ đến khi hết chỗ rồi ngừng sản xuất.
Tổng thống Mỹ Donald Trump Trump đầu tuần này chỉ đạo cấp dưới chuẩn bị cho lệnh phong tỏa kéo dài nhiều tháng. "Biện pháp này thật sự hiệu quả và gần như hoàn toàn không có lỗ hổng", ông nói.
Trước khi Mỹ bắt đầu lệnh phong tỏa, xuất khẩu dầu của Iran phần lớn không bị ảnh hưởng bởi xung đột, tàu chở dầu nước này vẫn có thể đi lại tự do trên eo biển Hormuz. Xuất khẩu dầu của Iran đạt trung bình khoảng 1,85 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, vượt mức 1,7 triệu thùng của những tháng trước đó.
Ngày 25-4 (giờ địa phương), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói chừng nào các hành động thù địch và áp lực hoạt động của Mỹ còn tiếp diễn, thì "việc xây dựng lại lòng tin và tiến trình đối thoại sẽ gặp khó khăn đáng kể".
Trong cuộc gọi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, ông Pezeshkian nhấn mạnh Tehran sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán ép buộc, dưới áp lực, đe dọa hoặc bao vây. Theo ông, Washington trước tiên phải loại bỏ "các trở ngại về mặt hoạt động, bao gồm cả việc phong tỏa" các tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran để tạo điều kiện đàm phán giải pháp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hủy chuyến đi Pakistan của phái đoàn đàm phán, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner, ngay trước giờ khởi hành. Theo ông Trump, Iran đã lập tức đưa ra đề xuất mới "tốt hơn" sau tuyên bố của ông.
Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng Washington sẽ không tấn công Iran trở lại ngay lập tức. Thay vào đó, ông vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán khi cho biết Tehran "có thể gọi chúng tôi bất cứ khi nào họ muốn".
Theo Hãng tin Merh của Iran, ngay sau tuyên bố của ông Trump, âm thanh kích hoạt phòng không đã vang lên ở Kermanshah của nước này nhưng chưa rõ nguyên nhân.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi hiện đang ở Oman và dự kiến sẽ quay lại Pakistan. Các thành viên trong nhóm của ông đang ở Tehran để tham vấn.
Theo Đài Al Jazeera, một khung đàm phán đã được chuẩn bị sẵn. Về chi tiết, có nhiều đồn đoán rằng khung đàm phán chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz và việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran. Sau đó có thể là có các cuộc thảo luận sâu hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
Trước đó, khi rời Islamabad, ông Araghchi cho biết vẫn còn phải xem liệu Mỹ có "thực sự nghiêm túc trong ngoại giao" hay không.
Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran ngày 25-4 cảnh báo nếu Mỹ tiếp tục "phong tỏa đường biển, cướp bóc và hải tặc trong khu vực", Tehran sẽ đáp trả bằng hành động quân sự "mạnh mẽ". Tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải, cũng nói rằng nếu Mỹ và Israel nối lại hành động gây hấn, hai nước này sẽ phải chịu thêm tổn thất.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRG) tuyên bố không có ý định dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz. "Kiểm soát eo biển Hormuz và duy trì ảnh hưởng răn đe của nó đối với Mỹ và những người ủng hộ Nhà Trắng trong khu vực là chiến lược dứt khoát của Iran", lực lượng này nhấn mạnh.
Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả. Mới đây, Tổng thống Donald Trump nói rằng Hải quân Mỹ đang rà phá thủy lôi của Iran ở eo biển Hormuz.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cũng xác nhận một trực thăng của Hải quân đang hộ tống một tàu bị chặn bắt có liên hệ với "đội tàu bóng đêm" của Iran.
Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là "đầy cay đắng nhưng rõ ràng". "Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng", ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công "giải phóng" Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình "dân chủ phi tự do". Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa "Đông và Tây", cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế "xa mặt cách lòng" với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
