Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng (Phó cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp) cho biết Nghị định 99/2022 đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Việc triển khai hệ thống đăng ký, đặc biệt là trực tuyến, giúp tiếp cận dịch vụ công dễ dàng hơn; số lượng hồ sơ giai đoạn 2024-2025 tăng từ 6% đến 17%, góp phần thúc đẩy tiếp cận tín dụng và phát triển kinh doanh.
Tuy nhiên, thực tiễn còn nhiều hạn chế. Ở địa phương, các cơ quan như Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn lúng túng trong quản lý do cán bộ kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn, khiến công tác kiểm tra và tuyên truyền chưa hiệu quả.
Việc áp dụng pháp luật thiếu thống nhất: nhiều Văn phòng đăng ký đất đai từ chối hồ sơ không đúng quy định hoặc phát sinh yêu cầu không cần thiết; sai sót nghiệp vụ vẫn xảy ra. Đăng ký động sản gặp khó vì tính đa dạng của tài sản, làm tăng tỉ lệ hồ sơ bị từ chối.
Bên cạnh đó, Nghị định 99/2022 chưa theo kịp chuyển đổi số, khi vẫn duy trì biểu mẫu giấy và quy định chứng nhận trực tiếp. Hệ thống pháp lý cũng thiếu quy định cho các loại tài sản mới như tài sản số, tiền mã hóa, sản phẩm AI.
Ông Nguyễn Duy Tịnh (Giám đốc Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại TP.HCM) nêu thêm các vướng mắc như chồng chéo pháp luật, đăng ký tồn tại vô thời hạn, cơ chế thu phí lạc hậu…
Thực tế tại TP.HCM cho thấy chuyển đổi số, áp dụng chữ ký số và mã QR đã nâng cao hiệu quả. Từ đó cần xây dựng luật riêng về đăng ký biện pháp bảo đảm để thống nhất và hiện đại hóa toàn diện hệ thống.
Ông Trần Văn Nhiên (Ngân hàng Eximbank) cho rằng hiện nay có 5 hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm như bất động sản đăng ký tại văn phòng đăng ký đất đai; động sản đăng ký tại các trung tâm; tàu biển đăng ký tại cơ quan đăng ký tàu biển, tàu bay đăng ký tại Cục Hàng không; cổ phần, cổ phiếu… đăng ký tại trung tâm VSD.
Hiện nay, nhiều tài sản bảo đảm có cấu trúc đa dạng, kết hợp nhiều loại tài sản khác nhau như động sản gắn liền với quyền tài sản phát sinh từ dự án, cổ phần đi kèm với quyền quản lý doanh nghiệp… trong khi hệ thống đăng ký còn phân tán, thiếu cơ chế tập trung, gây khó khăn trong tra cứu, xác minh tình trạng pháp lý, tiềm ẩn rủi ro bỏ sót đăng ký và làm giảm hiệu lực đối kháng, chi phí tuân thủ tăng và thủ tục kéo dài.
Vì vậy cần xây dựng hệ thống đăng ký tập trung, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhằm đảm bảo minh bạch, thống nhất thông tin, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả thị trường tín dụng.
Quy định yêu cầu đăng ký thay đổi khi bổ sung nghĩa vụ bảo đảm theo Nghị định 99/2022 làm phát sinh thủ tục hành chính, tăng chi phí và thời gian, dù không thay đổi tài sản hay chủ thể bảo đảm. Trong khi đó, mục tiêu đăng ký chủ yếu là xác lập hiệu lực đối kháng và công khai tình trạng pháp lý tài sản, không cần cập nhật mọi biến động nghĩa vụ. Vì vậy, cần sửa đổi theo hướng chỉ yêu cầu đăng ký khi thay đổi tài sản, chủ thể hoặc phạm vi bảo đảm; loại trừ các thay đổi nghĩa vụ không ảnh hưởng bản chất pháp lý, nhằm giảm gánh nặng và nâng cao hiệu quả hệ thống.
Theo ông Nhiên, từ 1-1-2026, thông tin thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất được quản lý trên cơ sở dữ liệu thay vì ghi trên giấy chứng nhận. Điều này gây khó cho ngân hàng khi kiểm tra pháp lý do dữ liệu chưa kịp thời, thiếu cơ chế tra cứu thống nhất, kéo dài thẩm định và tiềm ẩn rủi ro sai lệch, chồng lấn giao dịch. Ngoài ra, phụ thuộc hệ thống điện tử làm tăng rủi ro vận hành.
Vì vậy ông Nhiên đề xuất cần bổ sung cơ chế ghi chú điện tử và xây dựng cổng tra cứu trực tuyến minh bạch, thuận tiện, đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch.
Ngày 26/5, lãnh đạo UBND phường Diên Hồng, Gia Lai cho biết địa phương đã chỉ đạo công an làm rõ việc người đàn ông gây rối ở Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (phường Diên Hồng).
Theo báo cáo Công an phường Diên Hồng, khoảng 8h50 cùng ngày, Đội 113 thuộc Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Gia Lai) nhận tin báo về một đối tượng xông vào Trường Tiểu học Nguyễn Trãi gây rối.
Nhận được tin báo, tổ công tác thuộc Đội 113 nhanh chóng có mặt tại hiện trường và phát hiện Phạm Minh Hùng (SN 1984, trú tại xã Ia Hrung, Gia Lai) đang điều khiển xe máy vào sân trường, liên tục nẹt pô gây mất trật tự.
Lực lượng chức năng cùng người dân đã khống chế Hùng để đảm bảo an toàn cho học sinh và giáo viên. Kiểm tra trong cặp của Hùng, cảnh sát phát hiện một con dao. Rất may, lực lượng chức năng có mặt kịp thời nên đối tượng chưa gây thiệt hại tài sản hay thương tích cho người khác.
Làm việc với công an, Hùng khai con gái đang học lớp 3 tại trường. Do nhớ lại chuyện cũ từ thời con học lớp 1 và cho rằng giáo viên từng đối xử không công bằng với con nên Hùng tìm đến trường nói chuyện.
Trong quá trình làm việc, Hùng có biểu hiện tâm lý không ổn định, thiếu kiểm soát hành vi. Gia đình cung cấp hồ sơ điều trị cho thấy người này mắc rối loạn phân liệt cảm xúc từ năm 2006, điều trị định kỳ tại bệnh viện chuyên khoa tâm thần.
Hùng vừa xuất viện khoảng một tháng trước khi xảy ra vụ việc. Kết quả xét nghiệm cho thấy Hùng âm tính với ma túy.
Công an phường Diên Hồng đang làm rõ để xử lý đối tượng theo quy định.
Va chạm xảy ra giữa xe ô tô biển kiểm soát 30B-220.xx và xe mô tô biển số 21E1-342.xx do anh Trần Bảo Vũ (sinh năm 1999, trú tại tỉnh Lào Cai) cầm lái.
Sau va chạm, một người đàn ông (quốc tịch nước ngoài) đã sử dụng súng ngắn bắn một phát từ trong ô tô ra ngoài.
Theo lời khai của nhân chứng, nghi can có biểu hiện kích động, cầm súng và thao tác lên đạn trong xe; khi có người tiếp cận đã xảy ra tiếng nổ nhưng không gây thiệt hại về người.
Sau đó, nghi can cùng một người phụ nữ nhanh chóng lên xe rời khỏi hiện trường. Quá trình khám nghiệm hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 1 vỏ đạn tại khu vực xảy ra vụ việc và đã trưng cầu giám định theo quy định.
Qua trích xuất camera, xác minh phương tiện liên quan, lực lượng công an xác định xe ô tô trên thuộc quyền sử dụng của N.T.N. (sinh năm 1994, trú tại tỉnh Hưng Yên), có chồng là Y.H. (sinh năm 1988, quốc tịch Trung Quốc).
Nghi can liên tục di chuyển qua nhiều địa bàn, thay đổi phương tiện và che giấu hành tung. Sau khi xảy ra sự việc khoảng một ngày, lực lượng Công an Hưng Yên đã xác định và phối hợp với Công an tỉnh Nghệ An dừng xe, đưa nghi can về làm việc.
Tại cơ quan công an, bước đầu xác định Y.H. đã sử dụng súng ngắn bắn một phát trong quá trình xảy ra va chạm giao thông, sau đó bỏ trốn khỏi hiện trường.
Trong quá trình trốn chạy, người này đã vứt khẩu súng xuống sông Hồng, khu vực bến phà Bình Minh (xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên) nhằm phi tang tang vật.
Hiện vụ việc đã được Công an xã Nghĩa Trụ hoàn thiện hồ sơ, chuyển cơ quan chức năng có thẩm quyền tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Ngày 17/4, ông Nguyễn Nhất Duy, 46 tuổi, trú phường Nghĩa Lộ (Quảng Ngãi), cho biết đã gửi đơn kêu cứu đến các cơ quan chức năng sau khi căn nhà 118 Bà Triệu trúng đấu giá bị bà Lương Thị Nhung cùng khoảng 10 người phá cửa, chiếm lại.
Hình ảnh từ camera an ninh cho thấy, nhóm người đập cổng, phá khóa rồi vào bên trong căn nhà. Sau đó, hai bên xảy ra cãi vã, ông Duy buộc phải rời đi. "Gia đình tôi vay mượn để mua nhà nhưng lại không thể ở. Sự việc kéo dài hơn 8 tháng, tôi gửi đơn nhiều nơi vẫn chưa được giải quyết", ông Duy nói.
Mất nhà sau khi đi làm ăn xa
Theo ông Duy, tháng 3/2024, ông trúng đấu giá quyền sử dụng đất tại số 118 Bà Triệu (bên công viên Ba Tơ), diện tích 90 m2, trên đất có nhà hai tầng và một căn nhà cấp bốn phía sau, cùng mái hiên phía trước. Việc đấu giá do Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản tỉnh tổ chức, theo đề nghị của Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 1.
Cuối năm, Chi cục Thi hành án dân sự TP Quảng Ngãi cưỡng chế thi hành án đối với bà Lương Thị Nhung - người từng đứng tên sổ đỏ căn nhà - để giao tài sản cho ông Duy. Sau đó, ông sửa sang và chuyển đến sinh sống.
Tuy nhiên, đến tháng 7/2025, khi ông khóa cửa đi làm xa, cổng nhà bị phá. Ít lâu sau, cửa chính tiếp tục bị phá khóa. Bà Nhung cùng một nhóm người quay lại chiếm căn nhà.
Chủ cũ nói đấu giá sai
Trả lời VnExpress, bà Lương Thị Nhung cho biết cũng gửi nhiều đơn khiếu nại, kêu cứu đến cơ quan thi hành án và các cơ quan chức năng, yêu cầu trả lại nhà nhưng không được giải quyết "nên tự chiếm lại".
Theo bà Nhung, thửa đất tại số 118 Bà Triệu trước đây thuộc quyền sử dụng của bà Phan Thị Hà và chồng. Do bà Hà nợ bà Nhung 550 triệu đồng, nên năm 2016 hai bên lập hợp đồng chuyển nhượng nhà đất với giá 1,7 tỷ đồng để trừ nợ.
Thời điểm đó, sổ đỏ đang thế chấp ngân hàng nên bà Nhung phải trả thêm 1,3 tỷ đồng để lấy sổ, còn 400 triệu đồng được trừ vào khoản nợ. Sau khi nhận sổ năm 2018, bà hoàn tất nghĩa vụ thuế, phá nhà cấp bốn cũ và xin phép xây dựng nhà hai tầng.
Tuy nhiên cùng năm, chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân sự TP Quảng Ngãi khởi kiện, yêu cầu tuyên hợp đồng chuyển nhượng giữa bà Hà và bà Nhung vô hiệu. TAND tỉnh Quảng Ngãi và TAND Cấp cao tại Đà Nẵng đều chấp nhận yêu cầu này.
Theo bản án, trước khi chuyển nhượng cho bà Nhung, bà Hà đang phải thi hành án trả nợ 695 triệu đồng trong một vụ việc khác. Dù cơ quan thi hành án đã có văn bản đề nghị phối hợp, Văn phòng Đăng ký đất đai vẫn cho phép chuyển nhượng do chưa có quyết định tạm dừng.
Tòa nhận định bà Hà có dấu hiệu tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ trả nợ nên giao dịch bị tuyên vô hiệu, tài sản vẫn bị kê biên.
Bà Nhung không đồng tình với các phán quyết, cho rằng mình là "bên thứ ba ngay tình" vì không biết về các khoản nợ trước đó của bà Hà. Theo bà, cơ quan thi hành án có thể xử lý các lô đất khác của vợ chồng bà Hà để thi hành án, không nhất thiết cưỡng chế căn nhà này.
Bà cũng cho rằng việc đưa tài sản ra đấu giá là không hợp lý, vì bản án chỉ tuyên vô hiệu giao dịch chuyển nhượng đất, không đề cập đến căn nhà hai tầng bà đã xây dựng. "Hơn nữa, căn nhà cấp bốn không còn trên thực tế thì không thể đưa ra đấu giá", bà nói.
Thi hành án nói 'hết trách nhiệm', công an vào cuộc
Trước tranh chấp, ông Võ Văn Xông, Trưởng thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi, khẳng định việc kê biên, đấu giá và cưỡng chế giao căn nhà tại 118 Bà Triệu đã thực hiện đúng quy định.
Sau khi bàn giao tài sản cho người trúng đấu giá, nếu bị chiếm lại thì cơ quan thi hành án không có trách nhiệm giao lại. "Chủ nhà cần làm việc với chính quyền địa phương để được giải quyết", ông Xông nói.
Sau đơn kêu cứu và khiếu nại của hai bên, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã giao Công an phường Nghĩa Lộ điều tra. Các cơ quan chức năng đang theo dõi, xử lý vụ việc.
