Những mẹo nhỏ nhưng hiệu quả này từ chuyên gia sẽ giúp bạn “dễ thở” hơn trong thời “bão giá”.
Nguyễn Thùy Nhi (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết khi giá cả tăng, đời sống của Nhi bị ảnh hưởng rõ rệt vì hầu hết các chi phí sinh hoạt như ăn uống, đi lại, nhà ở và dịch vụ đều tăng theo, trong khi thu nhập không phải lúc nào cũng tăng tương ứng. Điều này khiến bạn phải cân nhắc kỹ hơn trong từng khoản chi, thậm chí cắt giảm những nhu cầu không thiết yếu để đảm bảo cuộc sống.
“Từ khi giá xăng tăng kéo theo giá cả sinh hoạt leo thang, việc chi tiêu cần được điều chỉnh một cách hợp lý và có kế hoạch hơn. Trước hết, mình xác định rõ các khoản chi cần thiết như ăn uống, đi lại, điện nước và hạn chế những khoản chi không thật sự cần thiết như mua sắm theo cảm hứng hay ăn ngoài quá nhiều”, Nhi nói.
Bên cạnh đó, Nhi cho hay việc ghi chép lại chi tiêu hằng ngày giúp Nhi nhận ra những khoản tiền “thất thoát” không đáng có để kịp thời điều chỉnh. Ngoài ra, có thể tiết kiệm bằng cách nấu ăn tại nhà, gộp các công việc để giảm chi phí xăng xe và tận dụng các chương trình khuyến mãi hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người nên hình thành thói quen dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm nhằm tạo quỹ dự phòng, giúp ổn định tài chính trong bối cảnh giá cả biến động.
“Đối với nhóm có thu nhập trung bình, nên chi tiêu tập trung vào các nhu cầu cơ bản như tiền ăn, tiền nhà, điện nước và xăng xe, đồng thời hạn chế tối đa các khoản chi cho giải trí hay mua sắm không cần thiết. Nên lập kế hoạch chi tiêu chặt chẽ hơn và dự phòng để tránh rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính khi giá cả tiếp tục biến động”, Nhi chia sẻ.
Theo anh Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai), có 2 khoản chi phí khó cắt giảm được là chi phí đi lại và ăn uống. “Do đó tôi sẽ giảm chi tiêu này bằng cách không ăn uống ngoài. Mua các loại thực phẩm giảm giá ở các chuỗi siêu thị và tự nấu ăn tại nhà. Chỉ sử dụng phương tiện xe xăng cá nhân khi thực sự cần thiết. Ưu tiên dùng các phương tiện công cộng. Làm việc online để giảm số ngày lên công ty”, anh Hải nói.
“Với mức lương hiện tại của một công chức thì chỉ đủ chi tiêu đời sống, không có dư nên ngoài công việc hằng ngày tôi có nhận thêm một vài việc nhỏ ngắn hạn để tăng thêm thu nhập. Tôi sẽ ăn uống tối giản, không cầu kỳ, tiệc tùng hay đi chơi hạn chế hơn trước, cắt bớt giao lưu bạn bè”, anh Nguyễn Thế Nghĩa (32 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ cách chi tiêu của mình.
Chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, người sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM) cho rằng để chi tiêu linh hoạt mà vẫn an toàn trong cơn “bão giá”, nguyên tắc cốt lõi là “trả cho bản thân mình trước tiên”. Thay vì tiêu xài rồi mới tiết kiệm phần còn lại, hãy trích ngay ít nhất 20% thu nhập vào quỹ tích lũy ngay khi nhận lương. 80% còn lại phân bổ 50% cho những nhu cầu thiết yếu và 30% cho những nhu cầu mong muốn.
“Tiết kiệm trước khi tiêu là nền tảng để xây dựng sự an toàn tài chính và hướng tới độc lập tài chính lâu dài”, ông Chánh nói.
Theo ông Lâm Minh Chánh, có những “bẫy chi tiêu” phổ biến khiến người ta tưởng tiết kiệm nhưng thực ra tốn kém hơn. Bẫy phổ biến nhất là săn hàng giảm giá cho những thứ không thực sự cần hoặc mua số lượng lớn vì rẻ nhưng không dùng hết gây lãng phí. Mua trả góp cũng là bẫy nguy hiểm, hầu hết các dịch vụ trả góp đều có lãi suất thực rất cao hoặc có giá sản phẩm cao. Người tiêu dùng thường bị đánh vào cảm giác “tiết kiệm được tiền” trong khi thực tế đang chi nhiều hơn.
Ông Chánh cũng chỉ ra ba thói quen cốt lõi tiết kiệm đơn giản nhưng hiệu quả mà ai cũng có thể áp dụng ngay. Đó là, nấu ăn tại nhà: đảm bảo đủ chất, giảm đáng kể chi phí so với ăn ngoài; tối ưu di chuyển: đi metro, xe buýt hoặc đi chung xe với đồng nghiệp chia tiền xăng thay vì tự lái mỗi ngày; áp dụng nguyên tắc 48 giờ: trước khi mua bất kỳ thứ gì không thiết yếu, hãy đợi 48 tiếng đồng hồ, nếu vẫn còn muốn mua, đó mới là nhu cầu thực sự.
Song song đó, ông Chánh cho rằng hãy số hóa chi tiêu bằng ứng dụng hoặc file Excel để nhìn rõ dòng tiền.
Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng độc lập (sinh sống ở Hà Nội), cho biết thực tế tình trạng “đầu tháng rủng rỉnh, cuối tháng rỗng túi” khá phổ biến trong giới trẻ, nhất là sinh viên. Khi thiếu hụt, họ thường tìm đến các giải pháp ngắn hạn như vay mượn, cầm đồ, hoặc sử dụng thẻ tín dụng. Tuy nhiên, theo ông Hiếu, thẻ tín dụng chính là con dao hai lưỡi. Nếu sử dụng hợp lý, đây là công cụ tài chính tiện lợi; nhưng nếu lạm dụng, người dùng rất dễ rơi vào vòng xoáy nợ chồng nợ.
“Nhiều khoản chi tưởng nhỏ nhưng tích lũy lại thành gánh nặng lớn. Những buổi tụ tập, ăn uống, đám cưới hay các chi phí phát sinh bất ngờ đều có thể khiến ngân sách bị “thâm hụt” nếu không được tính toán trước. Có những khoản chi không thể tránh, nhưng nếu không có dự phòng, chỉ một biến cố như ốm đau, tai nạn cũng có thể đẩy một người vào khủng hoảng tài chính, nhất là thời điểm giá cả leo thang”, ông Hiếu cảnh báo.
Tiến sĩ Hiếu cho rằng điều quan trọng nhất là thay đổi nhận thức: tài chính cá nhân không phải là câu chuyện ngắn hạn mà cần được quản lý có kế hoạch. Một phương pháp đơn giản mà ông gợi ý là chia thu nhập theo từng “phong bì” chi tiêu theo tuần, qua đó tạo thói quen kiểm soát chi tiêu trong giới hạn cho phép.
“Có bốn phong bì, mỗi phong bì chúng ta bỏ vào một số tiền. Chẳng hạn 1 tháng bạn được 8 triệu thì bỏ vào mỗi phong bì 2 triệu. Và cứ mỗi tuần thì chúng ta cố gắng tiêu tiền trong một phong bì. Không lấy phong bì thứ hai cho tuần đầu, không lấy phong bì thứ ba cho tuần thứ hai và không lấy phong bì thứ tư cho tuần thứ ba, số tiền dư trong mỗi phong bì là khoản tiết kiệm”, ông Hiếu nói.
Ngoài ra, ông Hiếu cũng nhấn mạnh dù thu nhập cao hay thấp, mỗi người đều cần có một khoản tích lũy để đối phó với các tình huống bất ngờ. “Nguồn thu thường ổn định nhưng chi tiêu mới là yếu tố biến động. Kiểm soát được chi tiêu và có khoản dự phòng sẽ giúp chúng ta tránh được những cú sốc tài chính”, ông Hiếu nói.
Trong suốt 9 năm tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi, ký ức của chị Võ Thị Mai Anh (Đảng ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn P.Hai Bà Trưng, Hà Nội), có rất nhiều câu chuyện xúc động.
Bắt đầu tham gia Tiếp sức mùa thi từ năm 2017, đến nay đã là năm thứ 9 chị Mai Anh đồng hành cùng các sĩ tử. Cơ duyên đưa chị đến với chương trình xuất phát từ nhiệm vụ của một cán bộ Quận đoàn Hai Bà Trưng (cũ), phụ trách công tác thiếu nhi và trường học.
Những ngày đầu tiên ấy, mọi thứ vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết của tuổi trẻ chưa bao giờ tắt. Chị và các tình nguyện viên đã triển khai vô số hoạt động ý nghĩa, từ phát nước, phát quạt, hỗ trợ phụ huynh, cho đến những chuyến xe ôm miễn phí mang tên "Áo xanh chở ước mơ hồng".
Trong suốt 9 năm ròng rã, ký ức của chị Mai Anh được lấp đầy bởi vô vàn những câu chuyện xúc động. Chị vẫn nhớ như in hình ảnh một tình nguyện viên cõng trên lưng thí sinh không may gặp sự cố về sức khỏe, hối hả chạy vào phòng thi cho kịp giờ.
Hành trình ấy cũng đi qua những ngày tháng đặc biệt khó khăn, tiêu biểu là giai đoạn đại dịch Covid-19 hoành hành. Áp lực đè nặng lên vai những người làm công tác tổ chức.
Lực lượng tình nguyện viên năm đó phải tăng lên gấp đôi. Giữa cái nắng tháng 6, những bóng áo xanh không chỉ lo điều phối giao thông mà còn căng mình phân luồng, đo thân nhiệt, sát khuẩn tay, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho từng thí sinh bước vào điểm thi.
Và cũng có những ngày, thời tiết thử thách lòng người bằng những cơn mưa tầm tã. Chị Mai Anh bùi ngùi nhớ lại sự hy sinh thầm lặng của các bạn tình nguyện viên. Dù đã chuẩn bị sẵn áo mưa, nhưng khi trời đổ mưa bất chợt tại những chốt giao thông ngã tư, tình nguyện viên tham gia phân luồng đã ướt sũng.
Tại các điểm thi các tình nguyện viên cũng đội mưa che chắn cẩn thận cho từng thí sinh lúc đến và ra khỏi phòng thi. Những giọt nước mưa hòa cùng giọt mồ hôi đã vẽ nên một bức tranh đẹp đẽ về tinh thần cống hiến nhiệt huyết của tuổi trẻ.
Nhìn lại chặng đường 9 năm, chị Mai Anh nhận thấy chương trình Tiếp sức mùa thi đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Nếu như trước đây, thí sinh phải di chuyển xa xôi, vất vả, thì nay các điểm thi đã được tổ chức tại địa phương, rút ngắn khoảng cách địa lý. Vì thế, tính chất của việc tiếp sức cũng thay đổi. Sự quan tâm của toàn xã hội ngày càng lớn.
Các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng và chung tay đóng góp cả về vật chất lẫn tinh thần. Hoạt động này giờ đây không còn bó hẹp trong khuôn khổ chương trình của thanh niên, mà được chính quyền nhìn nhận như một mắt xích "không thể thiếu", một nhiệm vụ sống còn để đảm bảo thành công cho kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia.
Vị thế của lực lượng tình nguyện cũng được nâng cao khi họ trực tiếp tham gia ban chỉ đạo kỳ thi của phường, giám sát chất lượng các điểm thi.
Khi áp lực về di chuyển giảm bớt, sự hỗ trợ của các tình nguyện viên chuyển mạnh sang việc làm chỗ dựa tinh thần cho sĩ tử. Họ là những người đầu tiên vỗ tay đón các em bước ra khỏi phòng thi, là vòng tay ấm áp sẵn sàng ôm lấy những cô cậu học trò đang nức nở vì làm bài chưa như ý.
Chị Mai Anh kể những chai nước, chiếc bút được trao tay thí sinh không chỉ là vật phẩm hỗ trợ, mà còn mang ý nghĩa "nhả vía". Bởi lẽ, các tình nguyện viên đều là sinh viên đại học năm nhất, năm hai, những người đã từng vượt vũ môn thành công.
"Mặc dù các thí sinh đều đã có bút, có nước uống nhưng họ vẫn thích thú khi nhận được các món quà của các tình nguyện viên như để "xin vía". Các sĩ tử nhận lấy món quà ấy như nhận lấy sự may mắn, niềm tin và lời chúc đỗ đạt từ những anh chị đi trước", chị Mai Anh chia sẻ.
9 năm gắn với chương trình Tiếp sức mùa thi, từ một cán bộ Đoàn phụ trách việc sắp xếp, điều phối, nay với cương vị Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn phường, chị Mai Anh thấy trách nhiệm càng lớn lao hơn.
Dù ở vị trí nào, nhiệt huyết với màu áo xanh tình nguyện trong chị vẫn vẹn nguyên như ngày đầu. Mong muốn của chị và các tình nguyện viên là biến những kỳ thi căng thẳng thành một kỷ niệm ấm áp, đầy tình người trong trái tim của mỗi sĩ tử và gia đình.
Theo Cổng thông tin Chính phủ, ngày 5.5, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, yêu cầu triển khai đợt cao điểm trên phạm vi toàn quốc nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, diễn ra từ ngày 7.5 đến 30.5.2026.
Trong đó, Chính phủ yêu cầu tập trung xử lý các hành vi vi phạm bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường số, song song với hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, với số vụ xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với tháng 5.2025. Bộ Công an được giao triệt phá các website phim lậu, nhạc lậu, game lậu, nền tảng vi phạm bản quyền có lượng truy cập lớn, kể cả website dùng tiếng Anh…
Sau khi thông tin trên, Mon Fansub - nhóm dịch nổi tiếng với hơn 200.000 lượt theo dõi đã thông báo ngừng hoạt động nền tảng DoraWatch có nội dung liên quan đến Doraemon, Thám tử lừng danh Conan và Shin cậu bé bút chì.
Tương tự, app xem truyền hình lậu Cò TV thông báo sẽ ngừng cung cấp dịch vụ ngay từ thời điểm thông báo. App này vốn là địa chỉ quen thuộc xem truyền hình, phim ảnh và bóng đá trực tuyến vi phạm bản quyền tại Việt Nam.
Trang phim lậu Phim4k.xyz cũng thông báo ngừng hoạt động từ 6.5.2026. Đáng chú ý, trang phim lậu thiaphim.net cũng thông báo ngừng hoạt động, với lý do theo yêu cầu của pháp luật, thậm chí trang này còn công khai rao bán mã nguồn hệ thống.
Dù các trang phim lậu trên ngừng hoạt động nhưng vẫn có thể bị xử lý, tuỳ theo mức độ vi phạm. Nói về điều này, luật sư Hà Thị Thu Thủy, Đoàn luật sư TP.HCM cho biết pháp luật hiện nay tập trung xử lý mạnh đối với hành vi: Lưu trữ nội dung vi phạm trên website, máy chủ hoặc nền tảng số; đăng tải, chia sẻ, phát tán đến công chúng; vận hành hệ thống cung cấp nội dung lậu nhằm thu hút lượt truy cập, quảng cáo hoặc thu lợi bất chính. Về xử lý, Điều 5 Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định cá nhân vi phạm về quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị phạt đến 250 triệu đồng, tổ chức đến 500 triệu đồng, đồng thời bị buộc gỡ bỏ nội dung, đình chỉ hoạt động hoặc tịch thu phương tiện vi phạm.
Động thái ngừng hoạt động của các trang phim lậu trên là hệ quả tất yếu, khi cơ quan chức năng ngày càng kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, người dùng cũng ngày càng có ý thức tuân thủ quy định pháp luật quyền sở hữu trí tuệ hơn, thể hiện rõ ở việc nói không với phim ảnh vi phạm bản quyền.
Phan Kiến Kim Thùy (21 tuổi, ngụ đường Bùi Văn Bình, P.Phú Lợi, TP.HCM) cho biết: "Em thỉnh thoảng ra rạp xem phim để có trải nghiệm âm thanh, hình ảnh tốt nhất. Bên cạnh đó, em cũng đăng ký gói cước theo tháng trên ứng dụng xem phim trực tuyến để theo dõi phim truyền hình yêu thích, chứ không xem ở trang web lậu hoặc review ở mạng xã hội. Vì em không muốn tiếp tay cho hành vi vi phạm bản quyền, mà còn mang lại cảm giác ức chế bởi chất lượng kém, liên tục bị gián đoạn bởi quảng cáo cờ bạc".
Tương tự, Đinh Phương Nam (26 tuổi, ngụ đường Lái Thiêu 16, P.Lái Thiêu, TP.HCM) cũng nói không với phim "lậu", vì tôn trọng công sức người làm phim. "Khi có phim mới, tôi sẽ tìm hiểu thông tin, xem trailer, teaser của nhà phát hành để xem có "hợp gu" thì ra rạp coi để có cảm nhận trọn vẹn nhất về chất lượng, nội dung. Còn phim "lậu" thì bản thân không xem vì không chỉ vi phạm pháp luật mà còn khiến người làm phim khó thu hồi vốn, hạn chế đầu tư cho tác phẩm chất lượng trong tương lai".
Bên cạnh việc "mạnh tay" xử lý vi phạm, công tác phòng ngừa cũng rất quan trọng nhằm góp phần ngăn chặn từ sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
PGS-TS Lê Thị Minh, Phó trưởng Trường Luật và Quản lý kiêm Trưởng chương trình đào tạo Luật, Trường ĐH Thủ Dầu Một, cho biết để chuyển từ việc xử lý thụ động sang phòng ngừa bền vững, cần thực hiện các biện pháp cụ thể mang tính hệ thống, như: cần xây dựng cơ chế danh sách chặn tự động với khả năng thực thi theo thời gian thực. Cơ quan có thẩm quyền cần duy trì, quản lý tập trung, cập nhật liên tục một danh sách chặn các tên miền vi phạm. Các nhà cung cấp dịch vụ internet phải có nghĩa vụ pháp lý thực hiện việc chặn trong vòng 48 giờ kể từ khi nhận được thông báo, bị xử phạt nếu không tuân thủ.
PGS-TS Lê Thị Minh cũng cho rằng: "Người tiêu dùng thường sử dụng nội dung vi phạm không phải vì thờ ơ với luật pháp, mà vì các lựa chọn hợp pháp đôi khi bất tiện hoặc tốn kém. Nhà nước nên có cơ chế khuyến khích các chủ thể quyền mở rộng các dịch vụ nội dung có bản quyền với giá cả phải chăng và dễ tiếp cận hơn, thông qua ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ cấp phép nhanh".
Quỳnh Trang, học sinh lớp chuyên hóa, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Điện Biên) là thủ khoa toàn quốc kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với tổng 38.5/40 điểm ở bốn môn. Trong đó, Toán và Hóa học đạt điểm tuyệt đối 10, Vật lý 9.75 và Ngữ văn 8.75.
Điều khiến nhiều người xúc động phía sau thành tích ấy là hành trình lớn lên thiếu vắng tình thương của ba. Quỳnh Trang kể ba qua đời khi cô mới 2 tuổi. Từ đó, mẹ một mình gồng gánh nuôi hai chị em khôn lớn.
"Mẹ em là một y tá. Là con út trong nhà, em luôn nhìn thấy mẹ vất vả làm việc, lo trả nợ và chăm lo cho hai chị em nhưng mẹ rất ít khi than phiền. Chính sự hy sinh của mẹ là động lực để em cố gắng học thật tốt, vì em hiểu chỉ có học tập mới giúp mình có một tương lai tốt hơn", Quỳnh Trang chia sẻ.
Sáng biết tin trở thành thủ khoa, Quỳnh Trang vẫn đang đi học lái xe. "Nhận được kết quả em rất bất ngờ vì điểm còn cao hơn kỳ vọng. Khi đó em chỉ kịp nhắn tin báo tin vui cho mẹ vì hôm nay mẹ có ca trực, sau đó em thông báo với cô giáo rồi tắt điện thoại và tiếp tục buổi học", nữ sinh kể.
Quỳnh Trang cho biết bản thân không có bí quyết học tập đặc biệt. Ngoài thời gian học trên lớp, mỗi ngày em dành khoảng 7 tiếng để tự học, chủ yếu bám sát lộ trình của thầy cô và tập trung ôn kỹ những phần còn yếu.
"Em nghĩ điều quan trọng nhất là phải cố gắng, có niềm tin rằng mình làm được và tìm được phương pháp học phù hợp với bản thân", nữ sinh nói.
Có những giai đoạn, việc giải đề liên tục mắc lỗi khiến Quỳnh Trang rơi vào trạng thái căng thẳng. "Em cũng buồn và áp lực nhiều, nhưng nghĩ rằng khóc hay chán nản cũng không thay đổi được kết quả nên sau đó lại tiếp tục học”, Quỳnh Trang cho biết.
Là học sinh chuyên Hóa, Quỳnh Trang vẫn đạt 8,75 điểm môn Ngữ văn. Với đề nghị luận xã hội về câu hỏi "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", nữ sinh cho biết không gặp nhiều khó khăn.
"May mắn là trước đó em có biết ông Steve Jobs là ai nên em hiểu đề muốn hướng đến việc thế hệ trẻ học hỏi những phẩm chất tốt, tinh thần sáng tạo và không ngừng phấn đấu để Việt Nam có thêm nhiều người như vậy. Em chỉ mất khoảng 15 phút để hoàn thành phần nghị luận xã hội”, Quỳnh Trang cho biết.
Nữ thủ khoa chia sẻ sẽ đăng ký nguyện vọng vào Trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Ngoài chính sách miễn học phí, nữ sinh mong muốn sau này trở thành giáo viên để truyền đạt kiến thức, truyền cảm hứng và động lực học tập cho các thế hệ học sinh.
"Em rất yêu việc học. Ngoài gia đình, thầy cô và bạn bè luôn là nguồn động viên để em cố gắng mỗi ngày. Em hy vọng sau này mình cũng có thể tiếp thêm động lực cho nhiều học sinh như cách các thầy cô đã làm với em", Quỳnh Trang tâm sự.
Chị Bùi Thị Thu Hà, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 chuyên Hóa, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Điện Biên), nhận xét: "Tôi chủ nhiệm Trang suốt 3 năm THPT. Em là học sinh có năng lực nổi bật, tinh thần tự học rất tốt, tư duy mạch lạc và luôn cầu thị, sẵn sàng lắng nghe góp ý từ thầy cô, bạn bè để hoàn thiện bản thân. Không chỉ học giỏi, Trang còn tích cực tham gia các hoạt động của lớp, của trường, luôn hòa đồng và được mọi người quý mến".
