Liên quan vụ các bộ trưởng Peru từ chức, AFP hôm 23.4 đưa tin Ngoại trưởng lẫn Bộ trưởng Quốc phòng cho rằng uy tín của Peru đang bị đe dọa sau khi Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar hôm 21.4 cho biết sẽ để người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai vào tháng 6 quyết định việc hoàn tất thương vụ mua tiêm kích F-16.
Phát biểu trên đài phát thanh RPP, Ngoại trưởng Hugo de Zela giải thích rằng “quyết định chính trị của ông Balcazar gây nguy hại cho đất nước và làm suy giảm uy tín quốc gia”.
Theo ông, các hợp đồng mua F-16 đã được ký kết, và việc ngừng triển khai vào thời điểm này đã biến Peru trở thành “một quốc gia không đáng tin cậy trong quá trình đàm phán”.
Còn Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz cũng đưa ra lý do tương tự cho quyết định rời ghế, đồng thời nhấn mạnh việc mua máy bay chiến đấu không mang tính chính trị mà nhằm “bảo đảm an ninh và quốc phòng” của Peru.
Tuần trước, Đại sứ Mỹ tại Peru Bernardo Navarro đã đưa ra lời cảnh báo được cho là liên quan đến thương vụ này.
Trên mạng xã hội X, Đại sứ Navarro nhấn mạnh nếu có bên đối xử với Mỹ “thiếu thiện chí và làm tổn hại lợi ích của Mỹ”, thay mặt cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, ông sẽ viện dẫn mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích, sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ cũng như tại khu vực sân sau của nước này.
Hồi tháng 10.2024, Peru công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng phòng không già cỗi bằng việc mua một phi đội máy bay chiến đấu hiện đại. Sau đó, ủy ban đánh giá của nhà nước của Peru đã chọn F-16 thay vì các dòng tiêm kích Rafale của Pháp và Gripen của Thụy Điển.
Tuy nhiên, hiện thương vụ quan trọng lại bị cuốn vào cuộc bầu cử tổng thống đầy hỗn loạn, với nhiều vấn đề về hậu cần, các cáo buộc gian lận chưa được kiểm chứng và việc kiểm phiếu bị chậm trễ.
Mười ngày sau khi cử tri Peru bỏ phiếu vòng đầu, vẫn chưa xác định được ứng viên nào sẽ đối mặt ứng viên bảo thủ Keiko Fujimori trong vòng hai dự kiến diễn ra vào tháng 6.
Hãng thông tấn nhà nước Lebanon NNA cho biết Israel đã tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào miền nam nước này trong ngày 2/6. Quân đội Lebanon nói hai binh sĩ đã bị thương sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel nhằm vào con đường nằm giữa hai thị trấn Habboush và Deir al-Zahrani tại khu vực Nabatieh.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn hai quả đạn được phóng từ Lebanon nhằm vào miền bắc nước này, được cho là do nhóm vũ trang Hezbollah thực hiện.
Hezbollah cũng tuyên bố các tay súng của họ đã dùng tên lửa, đạn pháo tấn công xe tăng Israel ở thị trấn Haddatha và Bayada, miền nam Lebanon.
Các thông tin trên xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 1/6 tuyên bố đã trao đổi riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các đại diện của giới lãnh đạo Hezbollah.
"Họ đã đồng ý ngừng bắn vào Israel và binh sĩ nước này. Tương tự, Israel cũng đồng ý ngừng bắn vào họ", ông Trump viết trên mạng xã hội.
Theo đại sứ quán Lebanon tại Washington, Hezbollah đã chấp thuận đề xuất của Mỹ về "ngừng tấn công lẫn nhau".
"Các cuộc tập kích của Israel nhằm vào khu vực ngoại ô phía nam Beirut sẽ chấm dứt, đổi lại Hezbollah sẽ không tấn công Israel. Chúng tôi sẽ nỗ lực để đảm bảo lệnh ngừng bắn được mở rộng ra toàn bộ lãnh thổ Lebanon", văn phòng Tổng thống Lebanon cho biết.
Dù vậy, cả Hezbollah lẫn Israel đều chưa công khai xác nhận đã chấp thuận ngừng bắn.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah leo thang nghiêm trọng vài ngày qua, trong đó quân đội Israel đã có lần xâm nhập sâu nhất vào lãnh thổ Lebanon trong vòng hai thập kỷ, đồng thời tiến hành các đợt oanh tạc dữ dội và đe dọa tập kích vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut, nơi được coi là thành trì của nhóm vũ trang Hezbollah.
Trước khi ông Trump thông báo Israel và Hezbollah đã nhất trí ngừng bắn, hãng thông tấn Tasnim cho biết Iran đã đình chỉ đối thoại với các bên làm trung gian đàm phán giữa nước này với Mỹ, nhằm phản đối việc Israel mở rộng chiến dịch tại Lebanon để đối phó Hezbollah, đồng minh của Tehran.
Trang tin Axios ngày 1/6 dẫn lời hai quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ Thủ tướng Netanyahu khi điện đàm về tình hình Lebanon, cáo buộc ông gây ảnh hưởng đến nỗ lực hòa đàm với Iran.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ ngày 2/3, khi nhóm vũ trang Hezbollah khai hỏa rocket nhằm vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị sát hại trong chiến dịch không kích của Mỹ - Israel. Iran cũng yêu cầu bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào giữa nước này và Mỹ cũng phải có điều khoản về Lebanon.
"Hungary không thuộc về Tamas Sulyok hay Viktor Orban. Đất nước này không thuộc về bất kỳ đảng phái hay hệ thống chính trị nào. Hiến pháp quy định rất rõ rằng tổng thống đại diện cho sự đoàn kết dân tộc và bảo vệ hoạt động dân chủ của nhà nước", Thủ tướng Peter Magyar phát biểu ngày 1/6.
Thủ tướng Hungary không nêu cụ thể bước sửa đổi nào sẽ được triển khai đối với hiến pháp nhằm bãi nhiệm tổng thống.
Tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Magyar và Tổng thống Sulyok tại Phủ Tổng thống. Ông Magyar cho biết Tổng thống vẫn kiên quyết không từ chức, do đó ông sẽ chỉ đạo các nghị sĩ đảng Tisza lập tức khởi động "thủ tục cần thiết" để bãi nhiệm nguyên thủ và quá trình này có thể kéo dài khoảng một tháng.
Ông Magyar và đảng Tisza giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử hồi tháng 4. Với đa số hai phần ba tại quốc hội, liên minh cầm quyền mới có thể thực hiện những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống chính trị được ông Orban xây dựng trong 16 năm nắm quyền.
Sau khi đắc cử, ông Magyar nhiều lần kêu gọi Tổng thống Sulyok, người được đảng của ông Orban ủng hộ, từ chức hoặc sẽ bị bãi nhiệm theo các biện pháp hiến pháp. Thủ tướng Hungary từng đặt hạn chót ngày 31/5 để ông Sulyok rời nhiệm sở.
Dù chủ yếu mang tính nghi lễ, tổng thống Hungary có trách nhiệm ký ban hành luật và có quyền chuyển các dự luật được quốc hội thông qua lên tòa án hiến pháp để xem xét. Những người ủng hộ chính phủ mới lo ngại ông Sulyok có thể sử dụng quyền hạn này để cản trở chương trình nghị sự của họ.
Ông Magyar cáo buộc Tổng thống Sulyok không hoàn thành trách nhiệm trong nhiều vấn đề. Điển hình là việc ông từng không lên tiếng khi cựu thủ tướng Viktor Orban đưa ra các phát biểu miệt thị nhằm vào đối thủ chính trị và những người chỉ trích, cũng như khi chính phủ tiền nhiệm thông qua luật cấm các sự kiện của người thuộc cộng đồng LGBTQ+.
"Điều có lợi cho Hungary là thể chế này, tức văn phòng tổng thống, lấy lại được uy tín đã bị xói mòn bởi sự im lặng và thụ động", ông nói.
Trong video đăng trên Facebook ngày 1/6, lãnh đạo nhóm nghị sĩ đảng Fidesz Gergely Gulyas phản đối việc cưỡng ép bãi nhiệm tổng thống. "Nếu đây là con đường mà phe đa số mới của chính phủ lựa chọn, thì có thể khẳng định họ đang lạm dụng quyền lực được trao", ông nói.
Văn phòng Tổng thống Sulyok hôm 29/5 ra tuyên bố cho rằng các lời kêu gọi từ chức của ông Magyar "gây ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động hiến pháp và uy tín của thể chế tổng thống". Tuyên bố cho biết ông Sulyok đã đề nghị Ủy ban Venice, nhóm chuyên gia pháp lý thuộc Hội đồng châu Âu, đánh giá pháp lý về cuộc đối đầu này.
Theo Đài CNN, trước khi các phi hành gia Artemis II lên tàu Orion, một phần mô sinh học của họ đã được gửi đi trước dưới dạng các "chip nội tạng" (organ chips). Đây là những thiết bị nhỏ bằng chiếc USB, chứa mô tủy xương của bốn thành viên phi hành đoàn.
Thí nghiệm mang tên AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response), cho phép các nhà khoa học mô phỏng và theo dõi cách tế bào phản ứng với môi trường không gian sâu - nơi có bức xạ cao và tình trạng vi trọng lực kéo dài.
Theo Giám đốc bộ phận khoa học sinh học và vật lý của NASA Lisa Carnell, đây là lần đầu tiên một nghiên cứu như vậy được triển khai: "Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây".
Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là tìm hiểu phản ứng miễn dịch riêng biệt của từng cá nhân, vì khả năng kháng bức xạ của mỗi người là không giống nhau: có người sở hữu cơ chế bảo vệ tự nhiên tốt, trong khi người khác lại nhạy cảm hơn với môi trường khắc nghiệt.
Các dữ liệu được hy vọng sẽ mở đường cho y học cá nhân hóa trong không gian - từ việc chuẩn bị thuốc men phù hợp đến thiết kế bộ kit y tế riêng cho từng phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, thậm chí là hành trình tới sao Hỏa.
Theo CNN, khác với thời kỳ sứ mệnh Apollo, khi các phi hành gia chỉ lưu lại Mặt trăng vài ngày, các nhiệm vụ tương lai dự kiến kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng.
Do đó, việc gửi "chip nội tạng" đi trước sẽ giúp các nhà khoa học dự đoán chính xác các rủi ro sức khỏe, đảm bảo an toàn tối đa cho sự sinh tồn của con người ngoài Trái đất.
