Giới chức Hy Lạp ngày 21/5 cho biết 1 USV bị phát hiện gần đảo Lefkada đã gây ra mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và nghi ngờ rằng đây là phương tiện của Ukraine.
Theo CNN Hy Lạp, một báo cáo điều tra về sự cố này đã được gửi tới văn phòng Thủ tướng Hy Lạp vào tuần trước, kèm theo phân tích kỹ thuật chi tiết về thiết bị này.
Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias cho biết, Athens không còn nghi ngờ gì về nguồn gốc của chiếc USV. “Không có chút nghi ngờ nào rằng đây là một USV trên biển của Ukraine. Chúng tôi biết đó là loại gì, được sản xuất ở đâu và nó đang làm gì”, ông Dendias cáo buộc.
Ông mô tả sự việc là “cực kỳ nguy hiểm”, cảnh báo rằng 1 tàu dân sự có thể đã bị đánh chìm nếu va chạm với USV này.
“Nếu bất kỳ tàu du lịch nào đi từ Venice hướng tới Đông Địa Trung Hải va phải vật thể này, nó đã chìm xuống đáy biển”, ông Dendias phát biểu tại cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO. Ông cũng đặt câu hỏi về số lượng thương vong mà sự cố như vậy có thể gây ra.
Theo CNN Hy Lạp, vấn đề đã được thảo luận trong các cuộc họp của NATO và Liên minh châu Âu trong tuần này. Ngoại trưởng Hy Lạp Giorgos Gerapetritis cũng đã thảo luận sự việc với người đồng cấp Ukraine Andriy Sybiha.
Athens cho biết họ kỳ vọng sẽ nhận được giải thích chính thức từ Kiev sau khi báo cáo quân sự cuối cùng được chuyển chính thức tới Bộ Ngoại giao.
“Ukraine phải gửi lời xin lỗi rất lớn tới chúng tôi. Và không chỉ xin lỗi, mà còn phải đảm bảo tuyệt đối rằng điều tương tự sẽ không bao giờ xảy ra nữa trong toàn khu vực”, ông Dendias nói.
Các quan chức Hy Lạp nhấn mạnh Athens muốn ngăn chặn mọi sự lan rộng của xung đột Nga – Ukraine sang khu vực Địa Trung Hải.
“Địa Trung Hải sẽ không trở thành chiến trường”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hy Lạp Lana Zochiou nói, gọi sự việc là “đặc biệt nghiêm trọng”.
Bà cũng cho biết Hy Lạp sẽ áp dụng “mọi biện pháp cần thiết” để ngăn chặn các sự cố tương tự.
Sau cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Croatia Gordan Radman, ông Gerapetritis cũng cảnh báo rằng một trong những thách thức lớn của khu vực là ngăn xung đột lan sang các vùng lân cận.
Ngày 8/5, truyền thông Hy Lạp đưa tin một USV Magura V3 do Ukraine thiết kế đã được phát hiện gần đảo Lefkada. Tàu này nằm trong một hang ven biển và được ngư dân kéo về cảng. Trên đó có các kíp nổ nhưng không chứa chất nổ.
Giới chức Hy Lạp cũng cho biết phương tiện này được trang bị hệ thống liên lạc tiên tiến và vẫn còn hoạt động khi được phát hiện. Các chuyên gia đã tháo 3 kíp nổ khỏi phương tiện. Nó không bị tiêu hủy mà sẽ tiếp tục được kiểm tra.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi cho biết hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy chiếc USV được phát hiện ngoài khơi Hy Lạp có liên quan đến Ukraine.
Ông cũng cho biết Ukraine sẵn sàng hợp tác với phía Hy Lạp để làm rõ các tình tiết của sự việc, nếu nhận được yêu cầu phù hợp.
Cục Khí tượng Úc mới đây cảnh báo El Nino đã hình thành tại Thái Bình Dương và có thể tiếp tục mạnh lên trong 6 tháng cuối năm 2026 để trở thành một trong những đợt El Nino mạnh nhất trong 7 thập niên, theo Reuters.
"Khoảng phân nửa số mô hình dự đoán hiện tượng El Nino lần này có thể đạt đến đỉnh điểm trong số những hiện tượng cao nhất quan sát được từ năm 1950", theo Cục Khí tượng Úc. Không dừng lại ở đó, các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu sẽ còn làm tăng mạnh những tác động của El Nino năm 2026.
Vài ngày trước, Cơ quan Quản lý đại dương và khí quyển Mỹ (NOAA) cũng thông báo El Nino đã chính thức hình thành. Các nhà khoa học Mỹ dự kiến hiện tượng này tiếp tục gia tăng cường độ vào cuối năm, thậm chí có khả năng mạnh nhất lịch sử, theo AFP. Trong khuyến cáo mới nhất, các nhà khoa học NOAA ước tính xác suất xảy ra một đợt El Nino cực mạnh trong giai đoạn tháng 11 đến tháng 1 năm sau là 63%, thuộc nhóm cao nhất kể từ năm 1950.
Dựa trên những dự báo trên, chuyên gia Marc Alessi của Liên minh các nhà khoa học quan ngại (Mỹ) cảnh báo sự kết hợp của tình trạng biến đổi khí hậu do nhiên liệu hóa thạch và siêu El Nino có thể dễ dàng đẩy nhiệt độ toàn cầu lên mức cao mới.
Trong bối cảnh các nước chuẩn bị ứng phó tần suất nắng nóng, lũ lụt và hạn hán tăng cao vì siêu El Nino, trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng đảm nhận vai trò quan trọng hơn trong nỗ lực này. Đài CGTN đưa tin Trung Quốc đang phát triển các hệ thống dự báo thời tiết thế hệ mới dựa vào AI, bao gồm chuỗi mô hình khí tượng có tên "Phong".
Bắc Kinh cũng triển khai nền tảng đám mây cảnh báo sớm MAZU, theo đó tích hợp các chức năng giám sát khí tượng, đánh giá rủi ro và đưa ra cảnh báo thiên tai. Hiện MAZU đã được sử dụng tại một số nước như Pakistan, Mông Cổ và Sri Lanka, góp phần nâng cao năng lực chuẩn bị và ứng phó thiên tai tại địa phương.
Còn tại Mỹ, NOAA sử dụng các hệ thống cảnh báo dựa trên AI và những mô hình khí hậu tiên tiến nhằm nâng cao năng lực dự báo theo mùa và cảnh báo về nguy cơ thời tiết cực đoan. Bên cạnh đó, Cục Khí tượng Úc mở rộng năng lực theo dõi và dự báo khí hậu trong bối cảnh nước này đối mặt nguy cơ tăng cao xảy ra hạn hán, nắng nóng và cháy rừng.
Tại châu Âu, EU mở rộng việc sử dụng dự báo khí hậu thông qua Trung tâm thời tiết tầm trung châu Âu và dịch vụ theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus, theo website Trung tâm nghiên cứu chung của Ủy ban châu Âu. Đây là những nền tảng kết hợp dữ liệu quan sát vệ tinh, mô hình máy tính có sự hỗ trợ của AI để cung cấp các dự báo chính xác hơn, hỗ trợ các chính phủ chuẩn bị đối phó El Nino.
Hãng Yonhap ngày 6.4 dẫn lời Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung bày tỏ sự tiếc nuối về những vụ điều khiển UAV của các cá nhân xâm nhập không phận CHDCND Triều Tiên, cho rằng hành vi đó đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Ông Lee đưa ra phát biểu trong một cuộc họp nội các, sau khi các công tố viên tuần trước đã truy tố 3 cá nhân bị cáo buộc điều khiển UAV vào Triều Tiên trong khoảng thời gian từ tháng 9.2025 đến tháng 1.2026.
Những người bị truy tố bao gồm một sinh viên hơn 30 tuổi, một nhân viên của Cơ quan Tình báo quốc gia và một sĩ quan quân đội.
"Mặc dù đây không phải là hành động của chính phủ chúng tôi, nhưng tôi bày tỏ sự tiếc nuối với phía Triều Tiên về căng thẳng quân sự không cần thiết do hành vi liều lĩnh như vậy gây ra", ông Lee nói.
Nhà lãnh đạo cho biết Hiến pháp Hàn Quốc cấm các hành động cá nhân mang tính khiêu khích Triều Tiên.
Hồi tháng 1, Triều Tiên tuyên bố rằng UAV xuất phát từ Hàn Quốc đã xâm phạm không phận, cáo buộc Seoul có hành động khiêu khích nghiêm trọng và cho biết đã bắn hạ các UAV đó, theo Reuters.
Hàn Quốc phủ nhận mọi sự liên quan của quân đội và đã tiến hành một cuộc điều tra chung giữa quân đội và cảnh sát, bước đầu dẫn đến việc các công tố viên truy tố một người đàn ông khoảng 30 tuổi với các tội danh bao gồm vi phạm luật hàng không và an ninh quốc gia liên quan các chuyến bay UAV trái phép.
Trong những tháng gần đây, Triều Tiên đã tuyên bố Hàn Quốc là quốc gia thù địch nhất và bác bỏ mọi nỗ lực hòa giải từ chính quyền của ông Lee.
Chính phủ Anh ngày 11/4 thông báo hoãn kế hoạch trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, theo thỏa thuận được ký giữa hai nước hồi tháng 5/2025. Dự luật để thực thi thỏa thuận trả đảo không được đưa vào chương trình làm việc của quốc hội Anh vì nhiều khả năng không kịp thông qua trước khi kỳ họp kết thúc.
Dự luật cũng thiếu thư ủng hộ chính thức từ Washington, điều kiện pháp lý cần thiết để triển khai hiệp định với Mauritius. "Chúng tôi luôn nói rằng thỏa thuận chỉ có thể tiếp tục nếu được Mỹ ủng hộ", người phát ngôn chính phủ Anh nói với BBC.
Theo kế hoạch ban đầu, sau khi trao trả chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius, Anh sẽ thuê lại đảo Diego Garcia với thời hạn 99 năm kèm tùy chọn gia hạn. Diego Garcia là nơi đặt căn cứ quân sự chung Anh - Mỹ, đồng thời là tiền đồn quan trọng của cả hai nước tại Ấn Độ Dương.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích kế hoạch trả đảo của Anh. Trong các phát biểu hồi đầu năm, ông gọi đây là hành động "ngu ngốc" và "yếu kém", cho rằng việc trao trả Chagos cho Mauritius có thể bị các đối thủ chiến lược của Mỹ khai thác.
Chính phủ Anh nói vẫn chưa từ bỏ hoàn toàn kế hoạch trả đảo cho Mauritius, cho rằng đây là phương án phù hợp nhất cho các bên.
"Diego Garcia là tài sản quân sự chiến lược then chốt của cả Anh và Mỹ. Việc đảm bảo an ninh hoạt động dài hạn cho căn cứ đang và sẽ là ưu tiên của chúng tôi. Đây cũng là lý do chúng tôi ký kết thỏa thuận. Chúng tôi sẽ tiếp tục tiếp xúc với Mỹ và Mauritius", người phát ngôn chính phủ Anh cho biết.
Quần đảo Chagos, nằm trong Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, gồm khoảng 60 hòn đảo và đã nằm dưới sự kiểm soát của London từ thế kỷ 19. Diego Garcia là đảo lớn nhất trong quần đảo với diện tích 30 km2.
Anh duy trì kiểm soát quần đảo này sau khi Mauritius giành độc lập vào thập niên 1960. Trong quá khứ, hàng nghìn cư dân Chagos đã bị buộc rời khỏi nơi sinh sống, dẫn tới nhiều vụ kiện đòi bồi thường tại tòa án Anh.
Năm 2019, Tòa án Công lý Quốc tế khuyến nghị Anh trao trả quần đảo cho Mauritius. Chính phủ Anh sau đó cho rằng chỉ có một thỏa thuận với Mauritius mới đảm bảo tương lai lâu dài của căn cứ Diego Garcia.
