Tổng thống Claudia Sheinbaum ngày 22/4 thông báo Mexico đang điều tra vụ tai nạn ôtô ở bang Chihuahua khiến 4 người thiệt mạng, trong đó có hai công dân Mỹ. Sự việc xảy ra hôm 19/4, khi phương tiện đang trong đoàn trở về sau chiến dịch triệt phá ma túy ở vùng núi hẻo lánh. Chiếc xe trượt khỏi đường, rơi xuống vực và phát nổ.
Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson không tiết lộ thông tin về hai công dân Mỹ, chỉ nói rằng họ là “nhân viên đại sứ quán”. Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hai người là nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA).
“Quân đội Mexico rõ ràng không biết có cả người nước ngoài tham gia chiến dịch”, bà Sheinbaum nói với các phóng viên, thêm rằng Mexico City đang xác định liệu họ có vi phạm luật an ninh quốc gia hay không. “Đây là chuyện mà người dân Mexico không nên xem nhẹ”.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày phản bác những phát biểu của Tổng thống Sheinbaum, cho rằng nỗ lực của Mỹ trong đối phó các băng đảng ma túy tại Mexico “không chỉ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ mà còn cho chính người dân của bà ấy”.
“Tôi nghĩ Tổng thống Donald Trump cũng đồng ý rằng một chút cảm thông từ bà Sheinbaum là điều rất đáng giá đối với hai người Mỹ đã thiệt mạng, xét đến tất cả những gì chúng tôi đang làm nhằm ngăn chặn tai họa ma túy từ Mexico sang Mỹ”, bà Leavitt cho hay.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng chính quyền Tổng thống Trump “muốn thấy nhiều sự hợp tác hơn” từ Mexico.
Luật an ninh quốc gia Mexico cấm đặc vụ nước ngoài hoạt động ở nước này khi chưa được chính phủ sở tại cho phép. Lực lượng Mỹ phối hợp trực tiếp với chính quyền cấp bang mà không thông qua chính phủ Mexico được coi là hành động vi hiến.
Chihuahua là một trong 4 bang tại Mexico có lãnh đạo chính quyền là thành viên đảng bảo thủ Hành động Quốc gia (PAN), đối lập với đảng cầm quyền thiên tả Morena của bà Sheinbaum. Tổng thống Mexico thông báo dự kiến gặp thống đốc Chihuahua để trao đổi về sự việc.
Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở phía nam vùng Caribe, mở chiến dịch đối phó với các băng đảng ma túy tại khu vực từ cuối năm 2025. Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo rằng quân đội Mỹ sẽ tự hành động nếu Mexico không triệt phá các băng đảng.
Tổng thống Sheinbaum luôn từ chối đề nghị từ Washington, đồng thời xoa dịu lo ngại của nước láng giềng bằng cách đầu tư nhiều hơn cho kiểm soát dòng người di cư và các lỗ hổng vượt biên, thúc đẩy chia sẻ tình báo với Mỹ và trấn áp các nhóm tội phạm.
Theo Hãng tin AFP ngày 14-4, Bộ Dầu mỏ Iraq xác nhận đã đạt được các thỏa thuận "ngầm" với Mỹ và Iran để tìm cách vượt qua những hạn chế do tình trạng phong tỏa eo biển gây ra, đồng thời đảm bảo dòng chảy xuất khẩu không bị gián đoạn.
Tuy nhiên phía Iraq không công bố chi tiết nội dung các thỏa thuận cũng như thời điểm đạt được.
Trước đó Iran đã phát tín hiệu nới lỏng một phần kiểm soát khi thông báo cho phép tàu chở dầu của Iraq đi qua eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra trước khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran được thiết lập vào ngày 7-4, cho thấy Baghdad đang tận dụng mọi kênh ngoại giao để duy trì hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Là thành viên chủ chốt của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), Iraq phụ thuộc lớn vào tuyến hàng hải này khi phần lớn dầu thô của nước này được vận chuyển qua eo Hormuz.
Tuy nhiên việc tuyến đường này bị siết chặt kiểm soát, đã buộc Baghdad phải gấp rút triển khai các phương án thay thế.
Theo người phát ngôn Bộ Dầu mỏ Saheb Bazoun, Iraq hiện đang duy trì các tuyến xuất khẩu phụ, bao gồm đường ống dẫn dầu tới cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyến vận chuyển qua cảng Baniyas của Syria.
Ngoài ra nước này cũng bắt đầu sử dụng xe bồn để vận chuyển dầu thô qua lãnh thổ Syria.
Trước đó Iraq đã nối lại xuất khẩu khoảng 250.000 thùng/ngày qua cảng Ceyhan, góp phần giảm áp lực lên hệ thống xuất khẩu. Tuy nhiên các tuyến thay thế này khó có thể bù đắp hoàn toàn cho năng lực vận chuyển qua eo Hormuz.
Cuộc chiến tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, đặc biệt khi Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu.
Lưu lượng tàu thuyền qua khu vực này đã giảm đáng kể, trong khi nhiều nguồn tin cho biết Tehran còn áp phí đối với hoạt động quá cảnh.
Dù Mỹ và Iran đã đạt được một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần, nỗ lực đàm phán của hai nước vào cuối tuần qua ở Islamabad, Pakistan vẫn chưa mang lại thỏa thuận lâu dài.
Washington thậm chí đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran tại eo biển Hormuz, làm gia tăng thêm bất ổn đối với thị trường năng lượng.
Với Iraq, tác động là đặc biệt nghiêm trọng khi dầu mỏ chiếm tới khoảng 90% nguồn thu ngân sách. Theo số liệu mới nhất, nguồn thu từ dầu của nước này đã sụt giảm hơn 70% trong tháng 3 so với tháng trước đó.
Theo các tài liệu tòa án và 2 nguồn tin am hiểu, ông David Rush, người từng giữ một vị trí quản lý tại CIA, đã bị buộc tội trộm cắp hình sự tiền công quỹ theo một đơn khiếu nại được đệ trình vào tuần trước tại Tòa án Quận phía Đông bang Virginia. Luật sư của ông đã không phản hồi yêu cầu bình luận.
Từ tháng 11 năm ngoái đến tháng 3 năm nay, ông Rush đã yêu cầu và nhận được một "số lượng lớn ngoại tệ cùng hàng chục triệu USD dưới dạng vàng thỏi cho các khoản chi phí liên quan đến công việc".
Các quan chức liên bang đã tiến hành khám xét nhà riêng của ông ta vào ngày 18 tháng 5 và thu giữ hơn 300 thỏi vàng với giá trị ước tính hơn 40 triệu USD. Họ cũng tịch thu khoảng 2 triệu USD tiền mặt Mỹ và khoảng 35 chiếc đồng hồ sang trọng, nhiều chiếc trong số đó mang thương hiệu Rolex. Lực lượng FBI cho biết Rush đã bị bắt giữ vào ngày hôm sau.
Khi được hỏi về trường hợp của Rush, một người phát ngôn của CIA cho biết trong một tuyên bố chung với FBI rằng FBI đã bắt giữ một cá nhân sau khi nhận được thông tin chuyển giao từ cơ quan này.
FBI kết luận có đủ căn cứ để tin rằng ông Rush đã "cố tình biển thủ, lấy cắp hoặc cố tình chuyển đổi một tài sản có giá trị của Mỹ" để phục vụ cho mục đích sử dụng cá nhân.
Ông cũng bị cáo buộc đã nói dối các nhà tuyển dụng về lý lịch của mình trong suốt gần 20 năm.
Người đàn ông này đã nộp đơn xin việc vào chính phủ tổng cộng ba lần; trong hồ sơ ứng tuyển đầu tiên, ông tuyên bố tốt nghiệp Đại học Clemson vào năm 2000. Trong hồ sơ thứ hai, ông khai bổ sung rằng mình có bằng thạc sĩ tại Học viện Bách khoa Rensselaer.
Ở lần thử sức thứ ba vào năm 2009, ông đã thành công, và hồ sơ này bao gồm cả các tấm bằng nói trên cùng một chứng chỉ bay thử nghiệm từ Trường Phi công Thử nghiệm Hải quân Mỹ. Trong các đơn xin thăng chức, ông tuyên bố mình từng là người hướng dẫn luận văn tại Học viện Công nghệ Không quân. Ông Rush cũng nói với các nhà tuyển dụng rằng ông là một phi công của lực lượng Hải quân.
Tuy nhiên, theo các cáo trạng, không có điều nào trong số đó là sự thật; ông không hề tốt nghiệp từ các trường này, và các điều tra viên cho biết Cục Hàng không Liên bang (FAA) không hề có bất kỳ chứng chỉ hay giấy phép phi công nào được đăng ký dưới tên của Rush.
Vụ án đã dấy lên những câu hỏi lớn về tính hiệu quả của chương trình thẩm định an ninh của chính phủ liên bang Mỹ, vốn được thiết lập để đảm bảo các sĩ quan tình báo hoặc các nhân viên chính phủ khác không phản bội lòng tin của công chúng hoặc làm gián điệp cho nước ngoài.
Chính phủ Mỹ tiến hành các cuộc điều tra lý lịch đối với mọi ứng viên tiềm năng tại CIA và các cơ quan khác được cấp quyền tiếp cận thông tin nhạy cảm và bí mật. Sau khi nhân viên được tuyển dụng, chính phủ tiếp tục giám sát các hoạt động tài chính, việc đi lại, hồ sơ tín dụng và các thông tin khác của họ thông qua các hệ thống kiểm tra tự động để đảm bảo họ không rơi vào thế yếu trước các hành vi tống tiền.
Cơ quan Phản gián và An ninh Quốc phòng (DCSA), trực thuộc thẩm quyền của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI), là đơn vị giám sát chương trình kiểm tra lý lịch này.
Hiện chưa rõ cuộc điều tra đối với ông Rush đã bắt đầu như thế nào, và cũng chưa rõ ông rời CIA từ khi nào.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ hôm qua công bố Báo cáo đánh giá thường niên về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn cầu. Trong đó, Mỹ xác định Việt Nam là "quốc gia nước ngoài ưu tiên", tức là thuộc nhóm Mỹ cần ưu tiên chú ý về vấn đề này.
Bình luận về động thái nói trên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng hôm nay cho biết: "Thời gian qua, Việt Nam luôn hết sức nỗ lực trong bảo vệ sở hữu trí tuệ, cả trong hoàn thiện hệ thống quy định, nâng cao nhận thức của người dân, tăng cường hợp tác quốc tế với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Mỹ và nhiều nước khác; kiên quyết chống, xử lý nghiêm các vi phạm sở hữu trí tuệ".
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao, đây vừa là ưu tiên cao, vừa là chủ trương, chính sách xuyên suốt của Việt Nam nhằm xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch và chuyển đổi mô hình tăng trưởng lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.
"Chúng tôi đề nghị phía Mỹ có đánh giá khách quan, cân bằng về nỗ lực và thành quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao cho hay.
Theo bà Hằng, Việt Nam đang hợp tác rất tích cực, hiệu quả với Mỹ trong lĩnh vực này, sẵn sàng chia sẻ thông tin, làm rõ các chính sách, quy định của Việt Nam và cho rằng hai bên cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để xử lý thỏa đáng những khác biệt, vì lợi ích hai nước và hướng tới xây dựng một khuôn khổ hợp tác kinh tế, thương mại ổn định, cân bằng, bền vững.
