Từ ngày 22 đến 28-4-2026 là khoảng thời gian học sinh lớp 9 đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 công lập ở TP.HCM. “Thời điểm này học sinh mới chỉ biết điểm kiểm tra cuối học kỳ 2, chưa thi lớp 10 thì làm sao chọn nguyện vọng chính xác?”. Đó là thắc mắc của rất nhiều phụ huynh đang có con học lớp 9 ở TP.HCM gửi về báo Tuổi Trẻ trong những ngày gần đây.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, việc học sinh lớp 9 chọn nguyện vọng trước khi diễn ra kỳ thi lớp 10 đã được sở thực hiện ổn định từ nhiều năm nay. “Đây là phương án tốt nhất, bảo đảm được quyền lợi của học sinh khi các em được chọn 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường chuyên, 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp”, một cán bộ Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết.
Xét về mặt bằng chung, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay có độ cạnh tranh cao hơn năm trước. Đầu tiên là số học sinh lớp 9 dự kiến sẽ hoàn thành chương trình THCS năm học 2025 – 2026 ở TP.HCM là 169.080 học sinh, tăng 42.734 học sinh so với năm học 2024 – 2025. Trong đó khu vực 1 (TP.HCM) tăng 27.106 học sinh, khu vực 2 (Bình Dương) tăng 8.419 học sinh và khu vực 3 (Bà Rịa – Vũng Tàu) tăng 7.209 học sinh.
Với thực trạng như trên, Sở GD-ĐT TP khẳng định năm nay hầu hết các trường THPT công lập trên địa bàn đều sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, ít nhất là 45 học sinh/lớp so với năm trước.
Ngoài ra, sẽ có khoảng gần 40 trường THPT dự kiến sẽ được tăng thêm từ 90 – 135 học sinh lớp 10. Đây là các trường thuộc khu vực dân cư đông, số học sinh lớp 9 tăng cao. Đặc biệt các trường như THPT Phong Phú (huyện Bình Chánh cũ), THPT Dương Văn Dương (huyện Nhà Bè cũ)… dự kiến tăng thêm từ 225 – 450 chỉ tiêu.
Năm học 2026 – 2027 TP.HCM cũng sẽ có thêm một số trường THPT mới ở cả 3 khu vực và sẽ tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm 2026. Tất cả những nỗ lực trên nhằm đảm bảo tỉ lệ học sinh vào học lớp 10 ở các trường THPT công lập đạt ít nhất 70%.
“Tuy nhiên, đó là bức tranh tổng thể về tuyển sinh lớp 10 năm nay. Còn nói độ cạnh tranh cao hay thấp phải xét đến từng khu vực cụ thể. Ở một số khu vực có số dân tăng cơ học cao thì mức độ cạnh tranh sẽ cao và ngược lại.
Năm nay, các trường THPT công lập ở khu vực TP Thủ Đức cũ có thể sẽ tăng số thí sinh dự tuyển. Nguyên nhân là học sinh lớp 9 ở khu vực 2 được phép đăng ký dự tuyển vào các trường này vì cùng thuộc TP.HCM. Đây là điểm đặc biệt mà các thí sinh cần lưu ý”, cô V.N., giáo viên lớp 9 một trường THCS ở phường Thủ Đức, chia sẻ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, cô T., giáo viên chủ nhiệm lớp 9 ở khu vực 1, kể: “Do năm nay tình hình khá căng nên tôi tư vấn cho phụ huynh nên chọn nguyện vọng “chắc ăn” đậu công lập.
Trong lớp tôi chủ nhiệm có 1 học sinh khá, tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 ba môn văn, toán, ngoại ngữ của em là 22 điểm. Tôi tư vấn cho em chọn nguyện vọng 1 vào trường THPT thuộc top 2 của TP, điểm chuẩn vào nhóm trường này trong khoảng từ 20 – 20,75 điểm. Tuy vậy, cả em và cha mẹ em đều muốn chọn trường tốp đầu, điểm chuẩn năm trước là 22,25 điểm.
Tôi giải thích là do năm trước số học sinh lớp 9 rất ít nên trường tốp đầu có giảm điểm chuẩn. Còn năm nay số học sinh tăng cao, chọn nguyện vọng như vậy hơi phiêu lưu. Nhưng học sinh nói với tôi là em muốn thử sức và em sẽ nỗ lực gấp đôi, gấp ba để có thể thi đậu vào trường THPT đó”.
Và để an toàn, cô T. đồng ý cho học sinh chọn nguyện vọng 1 theo mong muốn. “Nhưng nguyện vọng 2 phải là trường có điểm chuẩn thấp hơn 4 điểm so với trường nguyện vọng 1. Nguyện vọng 3 tôi tư vấn cho em chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn 3,5 điểm so với trường nguyện vọng 2”, cô T. cho hay.
Trong khi đó, nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp 9 tâm sự rất áp lực khi tư vấn chọn nguyện vọng cho học sinh. “Tâm lý giáo viên ai cũng sợ học sinh của mình rớt công lập. Vì vậy, khi tư vấn tôi sẽ khuyên học sinh chọn trường vừa sức cho chắc ăn.
Nhưng một số phụ huynh khi thấy con mình thi lớp 10 đạt điểm cao thì quay ra trách giáo viên chủ nhiệm là tại cô nên con tôi chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn năng lực học tập. Đáng lẽ cháu có thể đậu vào trường tốt hơn…”, cô H.N.T.L., giáo viên môn văn ở khu vực 1, bày tỏ.
Thầy Nguyễn Văn Huy, giáo viên môn toán ở một trung tâm bồi dưỡng văn hóa nổi tiếng ở TP.HCM, đưa ra lời khuyên: “Nên lấy căn cứ chính để chọn nguyện vọng lớp 10 là điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 của học sinh”.
Thầy Huy nói: “Nhiều em lấy căn cứ là điểm trung bình cả năm lớp 9 của ba môn toán, văn, ngoại ngữ là chưa chính xác. Vì điểm trung bình bao gồm điểm kiểm tra thường xuyên, kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ. Mà thông thường, các thầy cô giáo hay du di cho học sinh gỡ điểm ở những cột kiểm tra thường xuyên. Vì vậy, đa số học sinh có cột điểm này rất cao.
Chỉ với đợt kiểm tra cuối học kỳ thì các trường THCS thực hiện bài bản và chặt chẽ như kỳ thi tuyển sinh: học sinh làm theo đề chung do nhà trường ra đề cho toàn khối, bài kiểm tra được rọc phách và chấm chung theo đáp án đã thống nhất trước đó. Thế nên, điểm kiểm tra cuối học kỳ phản ánh chính xác nhất lực học của học sinh”.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, hiện nay nhiều giáo viên chủ nhiệm ở các trường THCS trên địa bàn khu vực 1 khuyên học sinh nên làm theo công thức sau: Việc trước tiên là xem bảng điểm chuẩn lớp 10 của các trường THPT công lập trong hai năm gần nhất. Sau đó lấy tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 lớp 9 của ba môn văn, toán, ngoại ngữ – trừ đi 1 – 2 điểm sẽ cho ra điểm thi lớp 10 dự kiến của học sinh.
Điểm thi dự kiến sẽ là căn cứ để chọn nguyện vọng vào lớp 10. Trong đó, nguyện vọng 1 là trường THPT có điểm chuẩn hai năm gần nhất tương đương với điểm thi dự kiến của học sinh. Nguyện vọng 2 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 1 từ 1 – 3 điểm. Nguyện vọng 3 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 2 từ 1 – 3 điểm.
Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
"Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu", Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm "lấy lại gốc" để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là "tay ngang" học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
"Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không", Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu "bằng mọi giá" để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
"Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi", Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ - mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
"Mình sẽ cần thời gian làm quen", Tú nói. "Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh".
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Sau 30 năm hình thành và phát triển, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong khởi xướng không chỉ trở thành sân chơi tri thức uy tín của học sinh mà còn chính thức được xác lập kỷ lục Việt Nam vào hôm nay, 5.4, với dấu ấn là kỳ thi có lịch sử tổ chức lâu năm, liên tục, do một trường THPT sáng lập và tổ chức.
Tại lễ tổng kết và phát thưởng, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã chính thức xác lập kỷ lục đến Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong với nội dung: Kỳ thi Olympic truyền thống 30 tháng 4: Kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh chuyên lớp 10,11 do một trường THPT khởi xướng tổ chức thường niên liên tục và lâu năm nhất tại Việt Nam.
Được thành lập từ năm 1927 với tiền thân là Collège Petrus Ký, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là một trong những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu đời và giàu truyền thống bậc nhất tại TP.HCM. Không chỉ dừng lại ở thành tích học tập xuất sắc, nhà trường còn là đơn vị tiên phong tổ chức nhiều hoạt động học thuật quy mô lớn, trong đó nổi bật nhất là Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4.
Ra đời từ năm 1995, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 là sáng kiến của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong nhằm tạo nên một sân chơi tri thức dành cho học sinh chuyên lớp 10 và lớp 11.
Từ một kỳ thi quy mô nhỏ với 15 đoàn và 109 thí sinh, Olympic 30/4 đã nhanh chóng phát triển thành sự kiện thường niên có quy mô lớn. Đây được xem là sân chơi học thuật uy tín, nơi các đội tuyển đến từ các trường THPT chuyên trên toàn quốc có cơ hội giao lưu, cọ xát, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy giữa các thầy cô đồng thời nâng cao năng lực học tập của học sinh. Bên cạnh đó, cuộc thi còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng và phát triển những học sinh tiềm năng, làm nền tảng để thành lập các đội tuyển tham gia các kỳ thi lớn hơn.
Đến năm 2026, kỳ thi lần thứ 30 quy tụ 131 đoàn với khoảng 3.829 thí sinh tham dự, cho thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ và vị thế ngày càng được khẳng định của kỳ thi.
Trải qua 30 năm, kỳ thi đã trở thành "bệ phóng" cho nhiều học sinh trước khi bước vào các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế. Không ít thí sinh từng tham dự đã tiếp tục đạt thành tích cao, đóng góp vào nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Với TP.HCM, đây là một hoạt động học thuật tiêu biểu, góp phần củng cố vị thế trung tâm giáo dục của cả nước. Trên bình diện rộng hơn, mô hình Olympic 30/4 đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phong trào học tập và kết nối hệ thống các trường chuyên trên toàn quốc.
Phát biểu tại lễ tổng kết, bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong đã điểm qua quá trình hình thành và phát triển của cuộc thi; tri ân Ban giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo qua các thời kỳ đã có công sáng lập kỳ thi. Cô chia sẻ: "Có những giai đoạn vì dịch bệnh, kỳ thi buộc phải tạm dừng nhưng tinh thần của kỳ thi chưa bao giờ gián đoạn, nhờ sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của Sở GD-ĐT TP.HCM, sự quyết tâm của lãnh đạo nhà trường; sự kiên trì, trách nhiệm và ngọn lửa đam mê trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các thầy cô đã giúp kỳ thi giữ vững giá trị và niềm tin... Olympic truyền thống 30/4 không chỉ là một kỳ thi mà là một phần ký ức được gìn giữ, một phần truyền thống được tiếp nối và là niềm tự hào lớn lao của các thế hệ thầy và trò suốt 30 năm".
Phát biểu trước khi công bố quyết định trao tặng Kỷ lục Việt Nam, bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc, Tổng thư ký Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam, cho biết: "Việc Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 được xác lập Kỷ lục Việt Nam là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình 30 năm bền bỉ của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Đây không chỉ là sự tôn vinh, mà còn là minh chứng cho giá trị thực tiễn của một mô hình giáo dục hiệu quả, góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, đồng thời xây dựng môi trường học tập tích cực, truyền cảm hứng. Chúng tôi tin tưởng rằng, trên nền tảng đã được xây dựng, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 sẽ tiếp tục phát triển, thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, đóng góp tích cực cho sự nghiệp giáo dục của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung".
