Từ ngày 22 đến 28-4-2026 là khoảng thời gian học sinh lớp 9 đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 công lập ở TP.HCM. “Thời điểm này học sinh mới chỉ biết điểm kiểm tra cuối học kỳ 2, chưa thi lớp 10 thì làm sao chọn nguyện vọng chính xác?”. Đó là thắc mắc của rất nhiều phụ huynh đang có con học lớp 9 ở TP.HCM gửi về báo Tuổi Trẻ trong những ngày gần đây.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, việc học sinh lớp 9 chọn nguyện vọng trước khi diễn ra kỳ thi lớp 10 đã được sở thực hiện ổn định từ nhiều năm nay. “Đây là phương án tốt nhất, bảo đảm được quyền lợi của học sinh khi các em được chọn 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường chuyên, 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp”, một cán bộ Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết.
Xét về mặt bằng chung, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay có độ cạnh tranh cao hơn năm trước. Đầu tiên là số học sinh lớp 9 dự kiến sẽ hoàn thành chương trình THCS năm học 2025 – 2026 ở TP.HCM là 169.080 học sinh, tăng 42.734 học sinh so với năm học 2024 – 2025. Trong đó khu vực 1 (TP.HCM) tăng 27.106 học sinh, khu vực 2 (Bình Dương) tăng 8.419 học sinh và khu vực 3 (Bà Rịa – Vũng Tàu) tăng 7.209 học sinh.
Với thực trạng như trên, Sở GD-ĐT TP khẳng định năm nay hầu hết các trường THPT công lập trên địa bàn đều sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, ít nhất là 45 học sinh/lớp so với năm trước.
Ngoài ra, sẽ có khoảng gần 40 trường THPT dự kiến sẽ được tăng thêm từ 90 – 135 học sinh lớp 10. Đây là các trường thuộc khu vực dân cư đông, số học sinh lớp 9 tăng cao. Đặc biệt các trường như THPT Phong Phú (huyện Bình Chánh cũ), THPT Dương Văn Dương (huyện Nhà Bè cũ)… dự kiến tăng thêm từ 225 – 450 chỉ tiêu.
Năm học 2026 – 2027 TP.HCM cũng sẽ có thêm một số trường THPT mới ở cả 3 khu vực và sẽ tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm 2026. Tất cả những nỗ lực trên nhằm đảm bảo tỉ lệ học sinh vào học lớp 10 ở các trường THPT công lập đạt ít nhất 70%.
“Tuy nhiên, đó là bức tranh tổng thể về tuyển sinh lớp 10 năm nay. Còn nói độ cạnh tranh cao hay thấp phải xét đến từng khu vực cụ thể. Ở một số khu vực có số dân tăng cơ học cao thì mức độ cạnh tranh sẽ cao và ngược lại.
Năm nay, các trường THPT công lập ở khu vực TP Thủ Đức cũ có thể sẽ tăng số thí sinh dự tuyển. Nguyên nhân là học sinh lớp 9 ở khu vực 2 được phép đăng ký dự tuyển vào các trường này vì cùng thuộc TP.HCM. Đây là điểm đặc biệt mà các thí sinh cần lưu ý”, cô V.N., giáo viên lớp 9 một trường THCS ở phường Thủ Đức, chia sẻ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, cô T., giáo viên chủ nhiệm lớp 9 ở khu vực 1, kể: “Do năm nay tình hình khá căng nên tôi tư vấn cho phụ huynh nên chọn nguyện vọng “chắc ăn” đậu công lập.
Trong lớp tôi chủ nhiệm có 1 học sinh khá, tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 ba môn văn, toán, ngoại ngữ của em là 22 điểm. Tôi tư vấn cho em chọn nguyện vọng 1 vào trường THPT thuộc top 2 của TP, điểm chuẩn vào nhóm trường này trong khoảng từ 20 – 20,75 điểm. Tuy vậy, cả em và cha mẹ em đều muốn chọn trường tốp đầu, điểm chuẩn năm trước là 22,25 điểm.
Tôi giải thích là do năm trước số học sinh lớp 9 rất ít nên trường tốp đầu có giảm điểm chuẩn. Còn năm nay số học sinh tăng cao, chọn nguyện vọng như vậy hơi phiêu lưu. Nhưng học sinh nói với tôi là em muốn thử sức và em sẽ nỗ lực gấp đôi, gấp ba để có thể thi đậu vào trường THPT đó”.
Và để an toàn, cô T. đồng ý cho học sinh chọn nguyện vọng 1 theo mong muốn. “Nhưng nguyện vọng 2 phải là trường có điểm chuẩn thấp hơn 4 điểm so với trường nguyện vọng 1. Nguyện vọng 3 tôi tư vấn cho em chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn 3,5 điểm so với trường nguyện vọng 2”, cô T. cho hay.
Trong khi đó, nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp 9 tâm sự rất áp lực khi tư vấn chọn nguyện vọng cho học sinh. “Tâm lý giáo viên ai cũng sợ học sinh của mình rớt công lập. Vì vậy, khi tư vấn tôi sẽ khuyên học sinh chọn trường vừa sức cho chắc ăn.
Nhưng một số phụ huynh khi thấy con mình thi lớp 10 đạt điểm cao thì quay ra trách giáo viên chủ nhiệm là tại cô nên con tôi chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn năng lực học tập. Đáng lẽ cháu có thể đậu vào trường tốt hơn…”, cô H.N.T.L., giáo viên môn văn ở khu vực 1, bày tỏ.
Thầy Nguyễn Văn Huy, giáo viên môn toán ở một trung tâm bồi dưỡng văn hóa nổi tiếng ở TP.HCM, đưa ra lời khuyên: “Nên lấy căn cứ chính để chọn nguyện vọng lớp 10 là điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 của học sinh”.
Thầy Huy nói: “Nhiều em lấy căn cứ là điểm trung bình cả năm lớp 9 của ba môn toán, văn, ngoại ngữ là chưa chính xác. Vì điểm trung bình bao gồm điểm kiểm tra thường xuyên, kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ. Mà thông thường, các thầy cô giáo hay du di cho học sinh gỡ điểm ở những cột kiểm tra thường xuyên. Vì vậy, đa số học sinh có cột điểm này rất cao.
Chỉ với đợt kiểm tra cuối học kỳ thì các trường THCS thực hiện bài bản và chặt chẽ như kỳ thi tuyển sinh: học sinh làm theo đề chung do nhà trường ra đề cho toàn khối, bài kiểm tra được rọc phách và chấm chung theo đáp án đã thống nhất trước đó. Thế nên, điểm kiểm tra cuối học kỳ phản ánh chính xác nhất lực học của học sinh”.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, hiện nay nhiều giáo viên chủ nhiệm ở các trường THCS trên địa bàn khu vực 1 khuyên học sinh nên làm theo công thức sau: Việc trước tiên là xem bảng điểm chuẩn lớp 10 của các trường THPT công lập trong hai năm gần nhất. Sau đó lấy tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 lớp 9 của ba môn văn, toán, ngoại ngữ – trừ đi 1 – 2 điểm sẽ cho ra điểm thi lớp 10 dự kiến của học sinh.
Điểm thi dự kiến sẽ là căn cứ để chọn nguyện vọng vào lớp 10. Trong đó, nguyện vọng 1 là trường THPT có điểm chuẩn hai năm gần nhất tương đương với điểm thi dự kiến của học sinh. Nguyện vọng 2 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 1 từ 1 – 3 điểm. Nguyện vọng 3 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 2 từ 1 – 3 điểm.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng). Vậy trình độ thạc sĩ có được nằm trong ban giám hiệu?
Theo đó, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH là có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục ĐH.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với hiệu trưởng là có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục ĐH, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Đồng thời có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục ĐH có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đó, luật Giáo dục ĐH năm 2012 yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ, phải tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục ĐH ít nhất 5 năm nhưng không yêu cầu về kinh nghiệm giảng dạy 5 năm như quy định mới.
Còn luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lại chỉ yêu cầu hiệu trưởng trình độ tiến sĩ, có kinh nghiệm quản lý giáo dục ĐH mà không quy định bao nhiêu năm kinh nghiệm.
Như vậy, quy định mới khắt khe và cụ thể hơn khi vừa yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm vừa yêu cầu có ít nhất 2 năm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên.
Ngoài những quy định chung như đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH cũng phải có tiêu chuẩn cụ thể là trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Riêng đối với các trường đào tạo ngành đặc thù (quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường), yêu cầu trình độ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài ra, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đây, tiêu chuẩn về cấp phó hiệu trưởng chưa được quy định trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH mà chỉ có trong Điều lệ trường ĐH năm 2014. Theo đó, Điều lệ nêu rõ phó hiệu trưởng trường ĐH phải có trình độ tiến sĩ, có uy tín và năng lực quản lý, đã tham gia quản lý cấp bộ môn hoặc tương đương trở lên ở trường ĐH ít nhất 5 năm.
Tuy nhiên, trường hợp trường ĐH không có đủ người có trình độ tiến sĩ thì có thể bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ, nhưng không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Nếu được điều động từ cơ quan, tổ chức khác để bổ nhiệm vào chức vụ phó hiệu trưởng thì sau khi bổ nhiệm, phó hiệu trưởng phải là giảng viên cơ hữu hoặc cán bộ quản lý cơ hữu của nhà trường.
Có thể nói, thông tư mới ban hành có quy định chi tiết, chặt chẽ và thu hẹp hơn về trường hợp trình độ thạc sĩ được giữ chức vụ hiệu phó. Có nghĩa là chỉ những trường đào tạo ngành đặc thù (có thể do những ngành này hiếm tiến sĩ-NV) mới được bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ làm hiệu trưởng.
Trên thực tế, tại nhiều trường ĐH không đào tạo ngành đặc thù như quy định tại thông tư, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Như vậy, trong thời gian tới các hiệu phó phải học lên trình độ tiến sĩ để đáp ứng quy định.
Đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực đợt ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ được tổ chức vào sáng mai 5.4, tại 57 đơn vị thuộc 15 tỉnh, thành phố gồm: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết quy định đầu tiên thí sinh cần lưu ý khi tham dự kỳ thi đánh giá năng lực liên quan đến yếu tố thời gian.
Theo quy định của hội đồng thi, thí sinh cần có mặt tại phòng thi đúng thời gian quy định trong giấy báo dự thi để làm thủ tục dự thi. Khi đi thi, thí sinh cần mang theo và xuất trình đầy đủ các giấy tờ theo quy định ghi trong giấy báo dự thi, gồm có: giấy tờ tùy thân hợp lệ và giấy báo dự thi.
Giấy tờ tùy thân hợp lệ là bản chính, còn hạn sử dụng của Thẻ Căn cước/Căn cước công dân đã sử dụng để đăng ký dự thi có thông tin cá nhân, số căn cước trùng khớp với thông tin đã đăng ký dự thi hoặc hộ chiếu đối với thí sinh không có quốc tịch Việt Nam.
Trường hợp thí sinh không có giấy tờ tùy thân hợp lệ nêu trên, thí sinh phải có mặt tại phòng hội đồng của điểm thi trước giờ gọi thí sinh vào phòng thi ít nhất 30 phút, xuất trình giấy báo dự thi và Căn cước điện tử trên VNeID (có thông tin cá nhân, số căn cước trùng khớp thông tin đã đăng ký dự thi) để được kiểm tra, giải quyết. Nếu thí sinh đến sau 7 giờ 45 phút sẽ không được giải quyết dự thi.
Nhưng trong vòng 7 ngày sau ngày thi, thí sinh phải nộp bản chính giấy xác nhận của chính quyền địa phương nếu bị mất giấy tờ tùy thân hoặc bản sao y chứng thực Thẻ căn cước/hộ chiếu (thời gian chứng thực trong 7 ngày kể từ ngày thi) về Trung tâm Khảo thí và Đánh giá Chất lượng Đào tạo để được cấp kết quả thi. Thí sinh không đáp ứng các yêu cầu tại điểm b hoặc c khoản này sẽ không được tham gia kỳ thi", tiến sĩ Chính lưu ý.
Trường hợp thí sinh không mang theo giấy báo dự thi, thí sinh phải có mặt tại Phòng hội đồng trước giờ gọi thí sinh vào phòng thi ít nhất 30 phút để làm các thủ tục cần thiết. Nếu thấy có những sai sót về họ tên (họ, tên đệm, tên), ngày sinh (ngày, tháng, năm sinh), số căn cước, thí sinh phải có mặt tại Phòng hội đồng trước giờ tập trung thí sinh tối thiểu 30 phút để được kiểm tra, xử lý. Đối với các thông tin cá nhân khác bị sai sót, thí sinh tự điều chỉnh trên trang thông tin của kỳ thi trong vòng 3 ngày sau ngày thi.
"Thí sinh cần chấp hành hiệu lệnh của ban coi thi và hướng dẫn của cán bộ coi thi. Thí sinh đến cửa phòng thi sau khi có hiệu lệnh bắt đầu tính giờ làm bài 15 phút, tức sau 8 giờ 45 phút sẽ không được dự thi.
Theo quy định của Hội đồng thi kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 ĐH Quốc gia TP.HCM, thí sinh lưu ý nhiều điều không được làm trong phòng thi.
Trước khi làm bài thi, phải ghi đúng, đầy đủ số báo danh, mã đề thi và thông tin cá nhân vào đề thi, Phiếu trả lời trắc nghiệm và giấy nháp. Trong đó, trên phiếu trả lời trắc nghiệm, thí sinh điền chính xác và đủ thông tin vào các mục trống, chỉ được viết bằng một loại mực cùng màu, không được dùng mực màu đỏ.
Nếu phát hiện thấy đề thi bị lỗi, mã đề thi không thống nhất giữa các trang, thiếu trang, rách, hỏng, nhoè, mờ hay các lỗi khác phải báo cáo ngay với cán bộ coi thi trong phòng thì, chậm nhất 15 phút sau khi phát đề. Sau khi kiểm tra đề thi, phải úp đề thi, để đề thi dưới tờ phiếu trả lời trắc nghiệm; không được xem nội dung đề thi khi cán bộ coi thi chưa cho phép.
Phải làm bài thi trên phiếu trả lời trắc nghiệm được in sẵn và được cán bộ coi thi phát. Không được đánh dấu hoặc làm ký hiệu riêng. Chỉ được tô bằng bút chì đen các ô số báo danh, ô mã đề thi và ô trả lời. Trong trường hợp tô nhầm hoặc muốn thay đổi câu trả lời, phải tẩy sạch chỉ ở ô cũ, rồi tô ô mà mình lựa chọn. Chỉ được sử dụng giấy nháp của kỳ thi do cán bộ coi thi phát; không được viết, vẽ lên giấy báo dự thi hay các vật dụng, giấy tờ không do cán bộ coi thi phát.
Thí sinh không được trao đổi, quay cóp hoặc có những cử chỉ, hành động gian lận và làm mất trật tự phòng thi. Muốn phát biểu phải giơ tay để báo cáo cán bộ coi thi. Khi được phép nói, thí sinh đứng trình bày công khai với cán bộ coi thi ý kiến của mình. Không được hút thuốc lá, ăn uống gây ồn ào, mất trật tự trong phòng thi.
Bảo quản bài thi nguyên vẹn, không để người khác lợi dụng. Nếu phát hiện có người khác xâm hại đến bài thi của mình phải báo cáo ngay cho cán bộ coi thi để xử lý. Thí sinh không được nộp bài thi trước khi hết giờ làm bài;
Thí sinh không được rời khỏi phòng thi trong suốt thời gian làm bài thi. Trong trường hợp cần thiết, chỉ được ra khỏi phòng thi khi được phép của cán bộ coi thi và phải chịu sự giám sát của cán bộ giám sát.
Nếu vi phạm quy định, thí sinh có thể bị lập biên bản, xử lý vi phạm từ mức khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ thi, trừ điểm bài thi và hủy bỏ kết quả thi. Với các hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự, Hội đồng thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Sáng 11.4, tại Gia Lai đã diễn ra lễ tổng kết và trao giải Kỳ thi Olympic toán học sinh viên toàn quốc lần thứ 32 – năm 2026, khép lại một tuần tranh tài sôi nổi, đậm tính học thuật của sinh viên cả nước.
Kỳ thi do Hội Toán học Việt Nam tổ chức, diễn ra từ ngày 6 đến ngày 10.4 tại Trường đại học Quy Nhơn, thu hút 90 đoàn với hơn 660 sinh viên đến từ các trường đại học, học viện trên toàn quốc. Đây tiếp tục là sân chơi học thuật uy tín, góp phần phát hiện và bồi dưỡng tài năng toán học, đồng thời tạo môi trường để sinh viên rèn luyện tư duy, nâng cao năng lực phân tích và kết nối cộng đồng nghiên cứu trẻ.
Kỳ thi Olympic toán học toàn quốc lần thứ 32 do Hội Toán học Việt Nam chủ trì, phối hợp với các cơ sở đào tạo, dưới sự bảo trợ của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam.
Theo Ban Tổ chức, năm nay có tổng cộng 306 giải chính thức được trao cho hai môn thi đại số và giải tích, trong đó gồm 52 giải nhất, 104 giải nhì và 150 giải ba. Bên cạnh đó, 75 giải khuyến khích cũng được trao cho các thí sinh có kết quả tốt, cho thấy chất lượng chuyên môn ngày càng được nâng cao và tính cạnh tranh ngày càng rõ nét.
Việc duy trì tổ chức thường niên và thu hút đông đảo sinh viên tham gia cho thấy sức lan tỏa, uy tín ngày càng được khẳng định của kỳ thi trong hệ thống giáo dục đại học. Đây cũng là cơ sở để các trường tiếp tục phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học cơ bản.
Dự kiến, kỳ thi lần thứ 33 sẽ được tổ chức vào năm 2027 tại Trường đại học Quảng Nam.
